Sheryl WuDunn: De grootste onrechtvaardigheid van onze eeuw

De globale uitdaging waar ik jullie vandaag over wil spreken haalt zelden de voorpagina. Ze is nochtans enorm, zowel qua omvang als qua belang. Jullie hebben allemaal al veel gereisd. Dit is per slot van rekening TEDGlobal. Ik hoop jullie toch naar een paar plaatsen te brengen waar jullie nog nooit zijn geweest.

Laten we beginnen in China. Deze foto is twee weken geleden genomen. Eén indicatie is de kleine jongen op de schouders van mijn man, net van de middelbare school. (Gelach) Maar dit is op het Tiananmenplein. Velen van jullie zijn daar geweest. Het is niet het echte China. Laat me jullie naar het echte China brengen. Dit is in het Dabiangebergte, in het afgelegen deel van de provincie Hubei in Centraal-China. Dai Manju is 13 als het verhaal begint. Ze woont samen met haar ouders, haar twee broers en haar oudtante. Ze hebben een hut zonder elektriciteit, zonder stromend water, geen horloge, geen fiets. En ze delen deze grote weelde met een heel dik varken. Dai Manju zat in de zesde klas toen haar ouders zeiden: "We halen je van school af omdat het schoolgeld van 13 dollar te veel is voor ons. Je zal de rest van je leven doorbrengen in de rijstvelden. Waarom zouden we geld verspillen aan jou?" Dit is wat gebeurt met meisjes in afgelegen gebieden.

Maar Dai Manju was de beste leerlinge van haar klas. Ze maakte nog steeds de tocht van twee uur naar het schoolhuis en probeerde elk stukje informatie te pakken te krijgen dat door de deuren sijpelde. We schreven over haar in de New York Times. We kregen een stortvloed aan schenkingen, vooral cheques van 13 dollar, want lezers van de New York Times zijn heel gul met kleine bedragen. (Gelach) Maar toen kregen we een overschrijving van 10.000 dollar -- echt een leuke kerel. We gaven het geld aan die man daar, het schoolhoofd. Hij was in de wolken. Hij dacht: "Oh, ik kan de school renoveren. Ik kan studiebeurzen geven aan alle meisjes." Weet je, als ze hard werken en op school blijven. Dus voltooide Dai Manju de middenschool. Ze ging naar de secundaire school. Ze volgde een beroepsopleiding in boekhouding. Ze zocht werk in de provincie Guangdong in het zuiden. Ze vond werk. Ze zocht werk voor haar klasgenoten en vrienden. Ze stuurde geld naar haar familie. Ze bouwden een nieuw huis, deze keer met stromend water, elektriciteit, een fiets, geen varken.

Wat we zagen was een spontaan experiment. Je krijgt zelden een externe investering in de opleiding van meisjes. Door de jaren heen, terwijl we Dai Manju volgden, konden we zien dat ze vanuit een vicieuze cyclus naar een positieve cyclus wist te bewegen. Ze veranderde niet alleen haar eigen dynamiek, ze veranderde haar gezin, haar familie, haar dorp. Het dorp werd echt een voorbeeld. Natuurlijk deed het grootste deel van China het toen goed, maar ze slaagden erin een weg te bouwen om ze met de rest van China te verbinden.

Dat brengt me bij mijn eerste grote stelling van twee uit "De halve hemel". Die is dat de centrale morele uitdaging van deze eeuw ongelijkheid tussen de geslachten is. In de 19de eeuw was het slavernij. In de 20ste eeuw was het totalitarisme. De kwestie van onze tijd is het geweld waarmee zoveel mensen te maken krijgen over heel de wereld omwille van hun geslacht. Sommigen van jullie denken wellicht: "Tja, dat is al te sterk. Ze overdrijft." Sta me toe je deze vraag te stellen. Hoeveel van jullie denken dat er meer mannen of vrouwen in de wereld zijn? Ik doe even een enquête. Hoeveel denken er dat er meer mannen zijn? Handen omhoog, alsjeblieft. Hoeveel denken dat er meer vrouwen in de wereld zijn? OK, de meesten van jullie. Wel, deze laatste groep, jullie vergissen je. Er zijn, dat is waar, in Europa en in het Westen, waar vrouwen en mannen gelijke toegang hebben tot eten en gezondheidszorg, meer vrouwen, we leven langer. Maar in het grootste deel van de rest van de wereld is dat niet waar. Demografen hebben zelfs aangetoond dat er ergens tussen 60 miljoen en 100 miljoen ontbrekende vrouwen zijn in de huidige bevolking.

Weet je, het gebeurt om verschillende redenen. In de laatste halve eeuw werden er bijvoorbeeld meer meisjes de dood in gediscrimineerd dan alle mensen die werden gedood op alle slagvelden in de 20ste eeuw. Soms is het ook omwille van de echografie. Meisjes worden geaborteerd voor ze geboren worden als de middelen schaars zijn. Dit meisje bijvoorbeeld bevindt zich in een voedingscentrum in Ethiopië. Het hele centrum zat vol met meisjes zoals zij. Het opvallende is dat haar broers, uit hetzelfde gezin, helemaal OK waren. In India is het zo dat tijdens het eerste levensjaar, van nul tot één, het overlevingspercentage van jongens en meisjes even hoog is omdat ze van de borst afhangen, en de borst heeft geen voorkeur voor zonen. Van één tot vijf sterven meisjes met een sterftepercentage dat 50 procent hoger is dan dat van jongens, over heel India.

De tweede stelling in "Half de hemel" is: laten we de moraliteit van wat goed en fout is even opzij zetten. Op een puur praktisch niveau denken we dat één van de beste manieren om armoede en terrorisme te bestrijden erin bestaat meisjes op te leiden en vrouwen in het formele arbeidscircuit te brengen. Armoede bijvoorbeeld. Er zijn drie redenen waarom dat zo is. Eén: overbevolking is één van de blijvende oorzaken van armoede. Als je een jongen onderwijs geeft, dan daalt het aantal kinderen in zijn gezin meestal, maar slechts een beetje. Als je een meisje onderwijs geeft, dan heeft ze meestal beduidend minder kinderen. De tweede reden heeft te maken met geld uitgeven. Het is zowat het vuile kleine geheimpje van de armoede, namelijk dat arme mensen niet alleen heel weinig inkomen hebben, maar dat ze het inkomen dat ze krijgen ook niet zo slim besteden. Jammer genoeg wordt het meeste geld uitgegeven door mannen. Onderzoek heeft uitgewezen, dat als je kijkt naar mensen die het met minder dan twee dollar per dag doen -- één maatstaf van armoede -- twee procent van het loon dat je meebrengt naar dit mandje gaat, onderwijs. 20 procent gaat naar een mandje dat een combinatie is van alcohol, tabak, zoete drankjes, prostitutie en festivals. Als je maar vier procentpunten neemt en ze in dit mandje legt, dan zou dat tot een transformatie leiden.

De laatste reden heeft te maken met het feit dat vrouwen deel zijn van de oplossing, niet van het probleem. Je moet schaarse middelen gebruiken. Het is verspilling van middelen als je iemand als Dai Manju niet gebruikt. Bill Gates verwoordde het heel goed toen hij op reis was door Saudi-Arabië. Hij sprak tot een publiek zoals jullie. Maar op twee-derde van de zaal stond een barrière. Aan deze kant zaten mannen, dan de barrière, en deze kant waren vrouwen. En iemand van deze kant van de zaal stond op en zei: "Mijnheer Gates, we stellen ons hier in Saudi-Arabië tot doel om in de top 10 van de landen te staan als het op technologie aankomt. Denkt u dat het ons zal lukken?" En Bill Gates staarde naar het publiek en zei: "Als je de helft van de middelen in je land niet helemaal gebruikt, dan is er geen enkele manier waarop je zelfs maar in de buurt van de top 10 komt. Dus hier is Bill van Arabië.

(Gelach)

Dus hoe zouden sommige van de specifieke uitdagingen eruit zien? Ik zou zeggen dat bovenaan de agenda de vrouwenhandel staat. Ik zal er twee dingen over zeggen. Op het piekmoment van de slavenhandel, in de jaren 1780, werden er ongeveer 80.000 slaven getransporteerd van Afrika naar de Nieuwe Wereld. Nu, moderne slavernij: volgens ruwe statistieken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zijn er ongeveer 800.000 -- 10 keer zoveel -- die worden verhandeld over de internationale grenzen heen. Dat houdt niet eens rekening met diegenen die binnen het land worden verhandeld, wat een fors deel is. Als je kijkt naar een andere factor, een ander contrast: een slaaf was toen ongeveer 40.000 dollar waard, omgerekend naar vandaag. Vandaag kan je een meisje kopen voor een paar honderd dollar, wat betekent dat ze meer een wegwerpvoorwerp is. Maar er is vooruitgang in landen als Cambodja en Thailand. We moeten geen wereld verwachten waarin meisjes gekocht en verkocht of gedood worden.

Het tweede item op de agenda is kraamsterfte. In dit deel van de wereld is de geboorte van een kind een fantastische gebeurtenis. In Niger kan één op zeven vrouwen verwachten dat ze sterft in het kraambed. Over de hele wereld sterft er elke anderhalve minuut een vrouw in het kraambed. Het is niet dat we geen technologische oplossing hebben, maar deze vrouwen hebben drie elementen tegen: ze zijn arm, ze wonen op 't land en ze zijn vrouwelijk. Weet je, voor elke vrouw die sterft zijn er twintig die overleven maar met een letsel blijven zitten. Het meest verwoestende letsel is een obstetrische fistel. Het is een scheur tijdens een bevalling met obstructie die een vrouw incontinent maakt.

Laat me jullie vertellen over Mahabuba. Ze woont in Ethiopië. Ze werd tegen haar wil uitgehuwelijkt op haar dertiende. Ze werd zwanger, liep het bos in om het kind te baren, maar omdat haar lichaam zo onvolwassen was had ze een bevalling met obstructie. Het kindje stierf en zij kreeg een fistel. Dat betekende dat ze incontinent was. Ze kon haar uitwerpselen niet onder controle houden. In één woord: ze stonk. De dorpelingen dachten dat ze vervloekt was. Ze wisten niet wat te doen met haar. Daarom stopten ze haar uiteindelijk in een hut op het einde van het dorp; Ze rukten de deur eraf zodat de hyena's haar zouden pakken 's nachts. Die nacht was er een stok in de hut. Ze verjaagde de hyena's met die stok. De volgende ochtend wist ze dat als ze een naburig dorp kon bereiken waar een buitenlandse missionaris was, ze gered zou zijn. Omdat ze een zenuwletsel had legde ze de afstand - 30 mijl - kruipend af, tot aan de deur, half dood. De buitenlandse missionaris opende de deur, wist precies wat er gebeurd was, bracht haar naar een naburig fistelziekenhuis in Addis Abeba en ze werd hersteld met een operatie van 350 dollar. De dokters en verpleegsters merkten dat ze niet alleen een overlever was, ze was echt slim, en ze maakten haar verpleegster. En nu redt Mahabuba de levens van honderden, duizenden vrouwen. Ze is deel geworden van de oplossing, niet van het probleem. Ze is vanuit een vicieuze cyclus in een positieve cyclus terechtgekomen.

Ik heb het gehad over een aantal uitdagingen, ik zal het nu hebben over een aantal oplossingen. Er zijn voorspelbare oplossingen. Ik heb er al naar verwezen: onderwijs, en ook economische kansen. Als je een meisje opleidt trouwt ze meestal later, heeft ze meestal later kinderen, heeft ze meestal minder kinderen, en de kinderen die ze heeft voedt ze op een meer verlichte manier op. Economische kansen kunnen tot transformatie leiden.

Laat me jullie vertellen over Saima. Ze woont in een klein dorp buiten Lahore, Pakistan. Op dat ogenblik was ze er ellendig aan toe. Ze werd elke dag geslagen door haar man, die werkloos was. Hij was een gokverslaafde -- en raakte daardoor niet aan werk -- en hij reageerde zijn frustraties op haar af. Toen ze haar tweede dochter kreeg, zei haar schoonmoeder tegen haar zoon: "Ik denk dat je beter een tweede vrouw zou nemen. Saima zal je geen zoon geven." Dat was toen ze haar tweede dochter kreeg. In die tijd was er een microkredietgroep in het dorp die haar een lening van 65 dollar gaf. Saima nam dat geld en ze startte een borduurbedrijf. De handelaars hielden van haar borduurwerk. Het verkocht heel goed. Ze bleven om meer vragen. Toen ze niet genoeg kon produceren, wierf ze andere vrouwen uit het dorp aan. Al snel waren er 30 vrouwen uit het dorp die voor haar borduurbedrijf werkten. En toen, toen ze al dat borduurwerk van het dorp naar de markt moest transporteren, had ze iemand nodig om haar te helpen met het transport, en dus huurde ze haar man in. Nu zitten ze dus samen in de zaak. Hij doet het transport en de distributie, zij doet de productie en de rekrutering. Ze hebben nu een derde dochter, en al hun dochters krijgen privéles omdat Saima weet wat echt belangrijk is.

En dat brengt mij bij het laatste element, onderwijs. Toen Larry Summers hoofdeconoom was bij de Wereldbank zei hij eens: "Het is goed mogelijk dat in de ontwikkelingslanden het beste rendement op een investering in onderwijs voor meisjes ligt." Laat me jullie vertellen over Beatrice Biira. Beatrice woonde in Oeganda, nabij de grens met Congo, en net als Dai Manju ging ze niet naar school. Ze was zelfs nooit naar school gegaan, geen klein beetje, geen dag. Ook háár ouders zeiden: "Waarom zouden we geld aan haar besteden? Ze zal het grootste deel van haar leven doorbrengen met water af- en aanzeulen." Toevallig was er op dat moment een groep in Connecticut, namelijk de Niantic Community Church Group. Ze gaven geld aan een organisatie met thuisbasis in Arkansas, genaamd Heifer International. Heifer stuurde twee geiten naar Afrika. Eén ervan kwam terecht bij de ouders van Beatrice. Die geit kreeg een tweeling. De tweeling begon melk te produceren. Ze verkochten de melk voor cash. De cashvoorraad werd groter, en al snel zeiden de ouders: "Weet je, we hebben genoeg geld. Laten we Beatrice naar school sturen." En dus, toen ze negen jaar was, startte Beatrice in het eerste leerjaar -- ze had immers nooit school gelopen -- samen met een zesjarige. Dat maakte niet uit, ze was in de wolken dat ze op school was. Ze steeg pijlsnel naar de top van de klas. Ze bleef aan de top van de klas tijdens de lagere school, de middenschool, en in het secundair onderwijs. Ze haalde een briljante score op de nationale examens, zodat ze de eerste persoon van haar dorp werd die ooit naar de Verenigde Staten kwam met een studiebeurs. Twee jaar geleden studeerde ze af aan Connecticut College. Op de dag van haar afstuderen zei ze: "Ik ben het gelukkigste meisje ter wereld dankzij een geit." (Gelach) En die geit kostte 120 dollar.

Zo zie je hoe kleine beetjes hulp alles kunnen veranderen. Ik wil jullie graag een reality check geven. Kijk, hulp uit de VS, mensen helpen, het is niet eenvoudig. Er zijn boeken geweest die kritiek hadden op de hulp uit de VS. Er is het boek van Bill Easterly. Er is een boek dat "Dode hulp" heet. De kritiek is terecht, het is niet eenvoudig. Mensen zeggen dat de helft van alle waterputprojecten na een jaar om zeep zijn. Toen ik in Zimbabwe was bezochten we een plek met het dorpshoofd -- hij wilde geld verzamelen voor een secundaire school -- en er stond een constructie een paar meter verder. Ik vroeg: "Wat is dat?" Hij mompelde wat. Bleek dat het een mislukt irrigatieproject was. Een paar meter verder was er een mislukt kippenhok. Tijdens een bepaald jaar stierven alle kippen, en niemand wilde er kippen in zetten. Het is waar, maar wij denken dat je het kind niet met het badwater weggooit. Je verbetert. Je leert uit je fouten, en je verbetert continu.

Wij denken ook dat individuen verschil kunnen maken, en dat ze dat zouden moeten doen, want wij individuen kunnen samen een beweging uit de grond stampen. En een beweging van mannen en vrouwen is wat we nodig hebben om sociale verandering te brengen, verandering die een antwoord biedt op deze grote morele uitdaging. En dus vraag ik: wat zit erin voor jullie? Jullie zullen dat waarschijnlijk vragen. Waarom zouden jullie erom moeten geven? Ik sluit af met twee dingen. Het eerste is dat onderzoek aantoont dat op het moment dat er gezorgd is voor al je materiële noden, wat het geval is voor de meesten, voor iedereen in deze zaal, onderzoek toont aan dat er maar weinig dingen in het leven zijn die je geluksniveau kunnen optillen. Eén van die dingen is bijdragen tot een zaak die groter is dan jijzelf.

En dan het tweede ding. Het is een anekdote waar ik mee zal afsluiten. Het is het verhaal van een hulpverlener in Darfur. Dit was een vrouw die in Darfur had gewerkt en dingen had gezien die geen mens zou moeten zien. Gedurende de hele tijd dat ze er was, was ze sterk en standvastig. Ze stortte nooit in. Toen kwam ze terug naar de Verenigde Staten en was ze met kerstvakantie; Ze was in de tuin van haar grootmoeder en ze zag iets dat haar in tranen deed uitbarsten. Dat was een bol vogelvoer. Ze beseft dat ze het grote geluk had om geboren te zijn in een land waar veiligheid vanzelfsprekend is, waar we niet alleen onszelf kunnen voeden, kleden en een huis geven, maar waar we ook voor de vogels in het wild zorgen zodat ze geen honger lijden in de winter. Ze besefte dat met dat grote geluk een grote verantwoordelijkheid gepaard gaat. Net als zij hebben jij en ik de levensloterij gewonnen. De vraag wordt dus: hoe kwijten we ons van die verantwoordelijkheid?

Hier is dus de zaak. Sluit je aan bij de beweging. Voel je gelukkiger en help de wereld redden.

Ik dank jullie zeer.

(Applaus)