Sean Gourley over de wiskunde van de oorlog

We kijken naar de media en zien het nieuws uit Irak, Afghanistan, Sierra Leone, en we begrijpen niets van het conflict. Zo leek het althans toen ik dit project begon. Als fysicus dacht ik: geef me wat data, dan kan ik dit misschien begrijpen. Geef ons een kans.

Als naïeve Nieuw-Zeelander dacht ik: dan ga ik maar naar het Pentagon. Kan ik wat informatie krijgen? (Gelach) Nee. Dus moest ik harder nadenken. Ik zat op een avond naar het nieuws te kijken in Oxford. Ik keek naar de taterende hoofden op het kanaal van mijn keuze. Ik zag dat daar informatie inzat. Er zat data in de nieuwsstromen die we consumeren. Al deze ruis rondom ons bevat daadwerkelijk informatie. Dus begon ik te denken: misschien bestaat er zoiets als open source-informatie. Als we samen door voldoende informatiestromen gaan, kunnen we oorlog misschien beginnen te begrijpen.

Dus dit is precies wat ik deed. We verzamelden een team, een interdisciplinair team van wetenschappers, economisten, wiskundigen. We brachten ze samen en begonnen dit op te lossen. Dat deden we in drie stappen. Eerst verzamelden we. We gebruikten 130 informatiebronnen uit rapporten van NGO's, kranten en tv-nieuws. We verzamelden deze ruwe data en filterden ze. We haalden er de cruciale informatie uit om de database op te bouwen. De database bevatte de timing van de aanvallen, de plaats, de omvang en de gebruikte wapens. Dit alles zit in de informatiestromen die we dagelijks consumeren. We moeten alleen weten hoe we ze eruit halen. Eens we dit hadden, konden we geweldige dingen beginnen te doen. Als we nu eens keken naar de distributie van de omvang van de aanvallen? Wat zou ons dat vertellen?

Dat begonnen we dus te doen. Je ziet hier op de horizontale as het aantal mensen gedood in een aanval of de omvang van de aanval. Op de verticale as zie je het aantal aanvallen. We plotten hier dus gegevens voor een steekproef. Je ziet een soort willekeurige distributie -- misschien 67 aanvallen, één persoon gedood, of 47 aanvallen waarbij 7 personen werden gedood. We deden exact hetzelfde voor Irak. We wisten niet wat we zouden aantreffen voor Irak. Bleek dat onze bevindingen nogal verrassend waren. Je vertrekt van een hoop conflicten, chaos, ruis, en daaruit ontstaat deze precieze wiskundige distributie van de manier waarop aanvallen zijn geordend in dit conflict. We stonden paf. Waarom zou een conflict als Irak hierdoor zo fundamenteel gekenmerkt worden? Waarom zou er orde zijn in de oorlog? Dat begrepen we niet echt. We dachten dat er misschien iets speciaals was aan Irak. Dus bekeken we nog wat meer conflicten. We bekeken Colombia, we bekeken Afghanistan en we bekeken Senegal.

We zagen hetzelfde patroon in elk conflict. Dat was niet zoals verwacht. Dit zijn verschillende oorlogen, met verschillende religieuze groepen, verschillende politieke groepen en verschillende socio-economische problemen. Toch zijn de fundamentele patronen die eraan ten grondslag liggen, dezelfde. Dus gingen we wat verder. We keken over de hele wereld naar alle gegevens waar we de hand op konden leggen. Van Peru tot Indonesië, telkens weer bestudeerden we dit patroon. We ontdekten dat de distributies niet alleen deze rechte lijnen waren, maar dat de richtingscoëfficiënt van deze lijnen lag rond de waarde "Alfa = 2,5". We konden een vergelijking opstellen die de waarschijnlijkheid van een aanval voorspelde. Wat we hier zeggen is: de kans op een aanval die X mensen doodt in een land als Irak, is gelijk aan een constante, maal de omvang van de aanval, verheven tot de macht negatieve Alfa. Negatieve Alfa is de richtingscoëfficiënt van de lijn die ik u al eerder toonde.

En dan? Dit zijn gegevens, statistieken. Wat zegt dit ons over deze conflicten? Dat was de uitdaging waar we als fysici voor stonden. Hoe verklaren we dit? We ontdekten dat Alfa, als je er goed over nadenkt, de organisatiestructuur van de opstand is. Alfa is de distributie van de omvang van de aanvallen, en dat is in werkelijkheid de distributie van de kracht van de groep die de aanvallen uitvoert. Dus keken we naar een proces van groepsdynamica -- groepering en fragmentatie. Groepen die samenkomen. Groepen die uiteenvallen. We begonnen de getallen hierdoor te jagen. Kunnen we het simuleren? Kunnen we patronen creëren zoals we ze zien in plaatsen als Irak? Bleek dat we het er behoorlijk van afbrengen. We kunnen simulaties laten lopen. We kunnen dit reconstrueren door middel van een proces van groepsdynamica, om de patronen te verklaren die we zien in alle conflicten over heel de wereld.

Wat is er aan de hand? Waarom zouden deze verschillende -- ogenschijnlijk verschillende conflicten dezelfde patronen hebben? Wat gebeurt, is, volgens mij, dat de rebellenmachten in de tijd evolueren. Ze passen zich aan. Blijkt dat er maar één oplossing is om een veel sterkere vijand te bevechten. Als je die oplossing niet vindt als rebellenmacht, dan besta je niet. Dus elke actieve rebellenmacht, elk actief conflict zal er ongeveer zo uitzien. Dat gebeurt er volgens ons.

Hoe veranderen we dat, in de toekomst? Hoe beëindigen we een oorlog als die in Irak? Hoe ziet dat eruit? Alfa is de structuur. Bij 2,5 is de status stabiel. Zo zien oorlogen eruit als ze verder lopen. Dat moeten we veranderen. We kunnen het opdrijven. De machten worden meer gefragmenteerd. Er zijn er meer, maar ze zijn zwakker. Of we verlagen het. Ze zijn sterker. Er zijn minder groepen. Maar misschien kan je ermee gaan onderhandelen.

Deze grafiek hier zal ik jullie nu laten zien. Niemand heeft ze ooit gezien. Dit zijn letterlijk resultaten van vorige week. We zien de evolutie van Alfa door de tijd heen. We zien het beginnen. En we zien het toenemen tot de stabiele status, zoals de oorlogen van de wereld eruit zien. Het blijft daar tijdens de invasie van Falusia, tot aan de bombardementen in Samarra tijdens de Iraakse verkiezingen van 2006. Het systeem wordt verstoord. Het beweegt zich naar boven, richting gefragmenteerde status. Daar gebeurt de troepenversterking. Afhankelijk van wie je het vraagt, moest de troepenversterking het nog verder omhoog duwen. Het omgekeerde gebeurde. De groepen werden sterker. Ze werden robuuster. Dus denk ik: OK, fantastisch, het gaat alsmaar meer naar beneden. We kunnen ermee praten. Een oplossing is mogelijk. Het omgekeerde gebeurde. Het ging weer naar boven. De groepen zijn meer gefragmenteerd. Dit betekent één van twee dingen. Ofwel zijn we terug bij de start, en heeft de troepenversterking geen effect gehad. Ofwel zijn de groepen zo gefragmenteerd dat we kunnen beginnen te denken aan een terugtrekking. Ik weet niet wat het antwoord daarop is. Maar ik weet dat we moeten kijken naar de structuur van de opstand om die vraag te beantwoorden. Dankuwel. (Applaus)