Paul Romer: 's Werelds eerste verdrag-stad?

In 2007 besloot ik dat we moesten heroverwegen hoe we denken over economische ontwikkeling. Ons nieuwe doel zou moeten zijn dat wanneer een gezin nadenkt over waar ze willen wonen en werken, ze zouden moeten kunnen kiezen tussen tenminste een aantal verschillende steden die allemaal strijden voor het aantrekken van nieuwe inwoners. Op dit moment zijn we ver verwijderd van dit doel. Er zijn miljarden mensen in ontwikkelingslanden die geen enkele stad hebben waar ze heen kunnen trekken. Maar het bijzondere aan steden is dat ze veel meer waard zijn dan het kost om ze te bouwen. We zouden de wereld gemakkelijk kunnen voorzien van tientallen, misschien wel honderden nieuwe steden.

Dit klinkt misschien wat vreemd als je nog nooit over nieuwe steden hebt nagedacht. Maar vervang nieuwe steden eens door appartementen. Stel je voor dat van iedereen die een appartement wil, de helft al een appartement heeft en de andere helft nog niet. Je zou kunnen proberen om de capaciteit te vergroten door allerlei aanpassingen te doen aan bestaande appartementen. Maar waar je tegenaan zou lopen, is dat deze appartementen en hun omgeving regels hebben om ongemak te verminderen en de overlast van bouwwerkzaamheden te voorkomen. Het is dus zeer moeilijk om deze aanpassingen door te voeren. Maar je zou kunnen uitwijken naar een nieuwe locatie, en nieuwe appartementen bouwen, zolang als de geldende regels erop gericht waren bouwwerkzaamheden te bevorderen in plaats van deze te dwarsbomen. Ik stel dus voor dat overheden nieuwe hervormingsgebieden ontwikkelen die groot genoeg zijn om steden te faciliteren en deze een naam te geven: verdrag-steden.

Later hoorde ik dat rond dezelfde tijd Javier en Octavio aan het nadenken waren over de hervorming van Honduras. Ze wisten dat elk jaar ongeveer 75.000 inwoners van Honduras vertrekken naar de Verenigde Staten, en ze vroegen zich af wat ze konden doen om ervoor te zorgen dat deze mensen zouden blijven en dezelfde dingen kunnen doen in Honduras die ze in de VS willen doen. Op een bepaald moment zei Javier tegen Octavio: "Wat als we wat van ons lege land zouden nemen en het aan een ambassade geven een stuk land aan de ambassade van de VS, een stuk land aan de ambassade van Canada en als mensen willen gaan werken onder de regels van Canada of de VS, dat ze dan kunnen gaan werken, allerlei dingen doen op de grond van deze ambassades waarvoor ze anders voor naar Canada of de VS moeten gaan?"

In de zomer van 2009 maakte Honduras een zeer moeizame grondwettelijke crisis door. Tijdens de eerstvolgende geplande verkiezing, won Pepe Lobo met een duidelijke voorsprong op basis van een verkiezingsprogramma dat hervorming beloofde, maar ook verzoening. Hij vroeg Ocatavio om zijn hoofd van de staf te worden. Intussen maakte ik me klaar om een TEDTalk te geven bij TEDGlobal. Door een proces van verfijning, vallen en opstaan, en uitvoerig gebruikersonderzoek, heb ik geprobeerd om dit gecompliceerde concept van de verdrag-steden tot haar pure essentie te herleiden. Het eerste punt is het belang van regels, zoals de regels die stellen dat je niet in een appartement mag trekken en alle huidige bewoners lastig vallen. We besteden veel aandacht aan nieuwe technologieën, maar het vergt technologie én regels om vooruitgang te boeken. En het zijn meestal de regels die ons beperken.

In de herfst van 2010 stuurde een vriend uit Guatemala Octavio een link van mijn laatste TEDTalk. Hij liet het zien aan Javier, en ze belden me. Ze zeiden: "Laten we dit voorleggen aan de leiders van ons land." In december ontmoeten we elkaar in Miami, in een conferentiezaal van een hotel. Ik probeerde uit te leggen hoe waardevol steden zijn, en dat ze veel meer waard zijn dan ze kosten. En ik gebruikte deze dia om aan te geven hoe waardevol braakliggend land is in een plaats als New York. Zoals hier, land dat soms duizenden dollars waard is, per vierkante meter. Maar het was een vrij abstracte discussie, en op een bepaald moment viel er een pauze, waarin Octavio zei: "Paul, misschien moeten we gewoon de TEDTalk bekijken."

(Gelach)

De TEDTalk liet eenvoudig zien dat een verdrag-stad een plek is waar je start met onbewoond land, een verdrag dat definieert welke regels er van toepassing zijn en een kans voor mensen om hierbij te komen, en te leven onder deze regels. Hierdoor werd ik gevraagd door de president van Honduras die zei dat we dit project moeten uitvoeren, dit was belangrijk, dit kan de toekomst van Honduras betekenen. Ik werd gevraagd om naar Tegucigalpa te gaan om opnieuw mijn plan uit te leggen op 4 en 5 januari. Dus ik presenteerde nog een met feiten gevulde presentatie die een dia bevatte zoals deze, die duidelijk probeerde te maken dat, wanneer je veel waarde wil creëren in een stad, dat het dan een hele grote stad moet zijn. Dit is een afbeelding van Denver, en de omlijning van het nieuwe vliegveld dat in Denver is gebouwd. Alleen al dit vliegveld beslaat meer dan 100 vierkante kilometer. Ik probeerde het gezelschap uit Honduras ervan te overtuigen, dat wanneer je een nieuwe stad bouwt, je moet starten met een locatie van ten minste 1.000 km². Dat is 100.000 hectare. Iedereen klapte uit beleefdheid. De gezichten in het publiek keken serieus en aandachtig. De voorzitter van het congres liep het podium op en zei: "Professor Romer, bedankt voor uw presentatie, maar misschien kunnen we de TEDTalk bekijken. Het staat hier op mijn laptop." Ik ging zitten en ze starten de TEDTalk.

En het kwam aan bij de essentie: een nieuwe stad biedt de bevolking nieuwe mogelijkheden. Er zou een keuze zijn naar welke stad je zou kunnen gaan die in Honduras zou kunnen zijn, in plaats van honderden kilometers verwijderd. Het biedt ook nieuwe keuzes voor de leiders. Want de leiders in de regering van Honduras hebben hierbij hulp nodig van andere landen, die profijt kunnen hebben van een samenwerking en die helpen met het opzetten van regels in dit verdrag en ze handhaven, zodat iedereen erop kan vertrouwen dat het verdrag echt verwezenlijkt wordt. De ideeën van president Lobo was dat de verzekering van de handhaving waarover ik aan het nadenken was, als een manier waarop buitenlandse investeerders zouden gaan bouwen in de stad, net zo belangrijk kan zijn voor alle betrokkenen in Honduras die enorm hadden geleden de afgelopen jaren van angst en het gebrek aan vertrouwen.

We gingen kijken naar de locatie. Hier is een afbeelding ervan. Het was veel groter dan 1.000 km². Kort daarna, op 19 januari, stemde het congres in met het aanpassen van hun grondwet om een grondwettelijke bepaling te hebben die het toestaat om speciale ontwikkelingsregio's toe te wijzen. In een land dat net door een enorme crisis is gegaan, was het aantal stemmen voor het aanpassen van de grondwet 124 voor, één tegen. Alle partijen en betrokkenen in de samenleving zijn het hiermee eens. Om opgenomen te worden in de grondwet, moet het voorstel tweemaal door het congres goedgekeurd worden. Op 17 februari werd het opnieuw goedgekeurd 114 voor, één tegen.

Direct na die stemming, van 21 tot 24 februari, ging een delegatie van 30 personen uit Honduras naar twee verschillende plaatsen in de wereld die zeer geïnteresseerd zijn in het bouwen en ontwikkelen van nieuwe steden. De eerste is Zuid-Korea. Dit is een foto van een groot, nieuw stadscentrum dat wordt gebouwd in Zuid-Korea, dat groter is dan het centrum van Boston. Alles wat hier staat, is gebouwd in vier jaar, nadat ze vier jaar vergunningen hebben aangevraagd. De andere plaats die graag steden wil bouwen, is Singapore. Ze hebben al twee steden gebouwd in China en zijn een derde aan het voorbereiden.

Als je nagaat hoe haalbaar dit is, dit is waar we zijn. Ze hebben een locatie, ze denken zelfs al na over een locatie voor een tweede stad. Ze brengen een rechtssysteem aan zodat er ook managers kunnen komen werken, en ook een extern rechtssysteem. Eén land heeft al aangeboden om zijn hooggerechtshof als hooggerechtshof voor dit rechtssysteem te laten gelden. Er zijn ontwerpers en bouwers van steden die erg geïnteresseerd zijn. Ze kunnen zelfs het project gedeeltelijk financieren. Maar een ding dat ze al opgelost hebben, is dat er veel huurders zullen zijn. Er zijn veel bedrijven die zich willen vestigen in Latijns Amerika, vooral op een locatie met een vrijhandelszone, en er zijn veel mensen die hierheen zouden willen gaan. Op aarde zijn er 700 miljoen mensen die permanent ergens anders zouden willen wonen.

Er zijn er een miljoen mensen per jaar die Latijns-Amerika verlaten om naar de VS vertrekken. Velen van hen zijn vaders die hun gezin moeten achterlaten om een baan te vinden, soms alleenstaande moeders die aan geld moeten komen om voor eten en kleding te zorgen. Treurig genoeg, zijn het soms kinderen die proberen hun ouders te vinden die ze soms al jaren niet hebben gezien.

Wat voor 'n soort idee is het om te denken aan het bouwen van nieuwe steden in Honduras? Of zelfs een tiental steden, of honderden over de hele wereld? Wat voor 'n soort idee is het om te blijven volhouden dat elk gezin het recht heeft om te mogen kiezen tussen verschillende steden die allemaal strijden om nieuwe inwoners? Het is een idee dat verspreid moet worden. Mijn vrienden uit Honduras vroegen mij om "Bedankt, TED" te zeggen.

(Applaus)