Parag Khanna brengt de toekomst van landen in kaart

Leven we in een grenzenloze wereld? Voordat je antwoordt, kijk je best even naar deze kaart. Deze hedendaagse politieke kaart toont dat er op heden meer dan 200 landen in de wereld zijn. Dat is waarschijnlijk meer dan op enig ander moment. Velen van jullie zullen hier niet mee akkoord gaan. Voor jullie zou dit een meer geschikte kaart zijn. Je zou het TEDistan kunnen noemen. In TEDistan zijn er geen grenzen, alleen maar verbonden ruimten en niet verbonden ruimten. De meesten van jullie wonen waarschijnlijk op een van de 40 punten op dit scherm of op een van de vele andere die 90 procent van de wereldeconomie vertegenwoordigen.

Maar laten we praten over de 90 procent van de wereldbevolking die nooit de plaats zullen verlaten waar ze zijn geboren. Voor hen zijn naties, landen, afbakeningen, grenzen nog steeds heel belangrijk, en dat vaak op een gewelddadige manier. Hier bij TED houden we ons bezig met het oplossen van enkele van de grote raadsels van de wetenschap en mysteries van het universum. Maar hier is een fundamenteel probleem dat we niet hebben opgelost: onze fundamentele politieke geografie. Hoe verdelen we ons over de wereld?

Dit is belangrijk omdat grensconflicten zo veel van het militair-industriële complex ter wereld rechtvaardigen. Grensconflicten kunnen zo veel van de vooruitgang tenietdoen die we hier hopen te bereiken. Dus denk ik dat we een beter inzicht moeten verwerven in hoe mensen, geld, macht, religie, cultuur en technologie op elkaar inwerken om de kaart van de wereld te veranderen. We kunnen proberen om op deze veranderingen te anticiperen en ze een meer constructieve richting te geven.

We gaan eens kijken naar een aantal kaarten van het verleden, het heden en sommige kaarten die je nog niet hebt gezien, om een gevoel te krijgen van wat ons te wachten staat. Laten we beginnen met de wereld van 1945. In 1945 waren er slechts 100 landen in de wereld. Na de Tweede Wereldoorlog was Europa verwoest, maar nog altijd in het bezit van grote overzeese kolonies: Frans West-Afrika, Brits Oost-Afrika, Zuid-Azië, enzovoort. Dan vonden in de late jaren '40, '50, '60, '70 En '80, golven van dekolonisatie plaats. Meer dan 50 nieuwe landen werden geboren. Je kunt zien dat Afrika gefragmenteerd werd. India, Pakistan, Bangladesh en de Zuid-Oost-Aziatische landen ontstonden. Toen kwam het einde van de Koude Oorlog. Het einde van de Koude Oorlog en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Er ontstonden nieuwe staten in Oost-Europa, de voormalige Joegoslavische republieken en de Balkan, en de 'Stans' van Centraal-Azië.

Vandaag zijn er 200 landen in de wereld. De gehele planeet is bedekt met soevereine, onafhankelijke natie-staten. Betekent dit dat wat de ene wint, steeds verlies betekent voor een andere? Laten we inzoomen op een van de meest strategische gebieden van de wereld, Oost-Eurazië. Zoals je kunt zien op deze kaart, is Rusland nog steeds het grootste land in de wereld. En zoals jullie weten is China het meest bevolkte. Ze delen een lange landgrens.

Wat jullie niet zien op deze kaart, is dat het grootste deel van Ruslands 150 miljoen mensen geconcentreerd zijn in de westelijke provincies en gebieden die dicht bij Europa liggen. Slechts 30 miljoen mensen leven in de oostelijke gebieden. De Wereldbank voorspelt dat Ruslands bevolking gaat krimpen tot ongeveer 120 miljoen mensen.

Er is nog iets dat je niet ziet op deze kaart. Stalin, Chroestjov en andere Sovjetleiders hebben Russen gedwongen getransporteerd naar het verre oosten, naar goelags, werkkampen, kernsteden, naar wat dan ook. Maar toen de olieprijs steeg, investeerden Russische regeringen in infrastructuur om het land, oost met west, te verenigen. Maar niets heeft de demografische verdeling van Rusland meer pervers beïnvloed. Omdat de mensen in het oosten, die daar al tegen hun zin zaten, gebruikmaakten van die treinen en wegen, om terug naar het westen te verhuizen. Als gevolg daarvan wonen in het Russische Verre Oosten, en dat is tweemaal de grootte van India, vandaag nog maar zes miljoen Russen.

Laat we proberen een idee te krijgen van wat daar gaande is. We kunnen beginnen met Mongolië, of zoals sommigen het noemen, Mijn-Golië. Waarom? Omdat in Mijn-Golië Chinese ondernemingen uitbater en eigenaar zijn van de meeste mijnen - koper, zink, goud - en die middelen naar het zuiden en het oosten van het Chinese vasteland vervoeren. China is niet bezig Mongolië te veroveren. Ze kopen het op. Ooit werden kolonies veroverd. Vandaag worden landen gekocht.

Laten we dit principe eens toepassen op Siberië. De meesten van jullie zien Siberië waarschijnlijk als een koude, desolate, onleefbare plaats. Maar in feite heb je daar door de opwarming van de aarde en de stijgende temperaturen opeens uitgestrekte korenvelden en agrobusiness. Er wordt graan geproduceerd in Siberië. Maar voor wie? Net aan de andere kant van de Amorivier in de Chinese provincies Heilongjiang en Harbin, wonen meer dan 100 miljoen mensen. Meer dan de gehele bevolking van Rusland.

Elk jaar, gedurende al ten minste tien jaar of meer, steken 600.000 van hen de grens naar het noorden over om in dit desolate gebied te gaan wonen. Ze zetten er hun eigen winkels en medische klinieken op. Ze hebben de houtindustrie overgenomen en verschepen hout naar het oosten, terug naar China. Net zomin als in Mongolië, is China bezig Rusland te veroveren. Ze leasen het. Dat is wat ik globalisering Chinese stijl noem.

Zo zou de kaart van de regio eruit zou kunnen zien in 10 tot 20 jaar. Maar wacht even. Deze kaart is 700 jaar oud. Dit is de kaart van de Yuan-dynastie, geleid door Kublai Khan, de kleinzoon van Genghis Khan. De geschiedenis moet zich niet noodzakelijkerwijs herhalen, maar het rijmt wel.

Dit is gewoon om jullie een voorproefje van wat er gebeurt in dit deel van de wereld. Nogmaals: globalisering Chinese stijl. Omdat globalisering allerlei manieren opent om ons denken over politieke geografie onderuit te halen. In de geschiedenis van Oost-Azië denken mensen in feite niet in termen van naties en grenzen. Ze denken meer in termen van rijken en hiërarchieën, meestal Chinese of Japanse.

Nu is China weer aan de beurt. Dus laten we eens kijken hoe China die hiërarchie in het verre oosten weer aan het installeren is. Het begint met mondiale centra. Denk aan de 40 punten op de nachtelijke kaart die de centra van de wereldeconomie laten zien. Oost-Azië heeft vandaag meer van die mondiale centra dan welke andere regio ter wereld ook. Tokio, Seoul, Beijing, Shanghai, Hong Kong, Singapore en Sidney. Dat zijn de filters en trechters van het wereldkapitaal. Biljoenen dollars worden per jaar binnengebracht in de regio. Veel ervan wordt geïnvesteerd in China.

Dan is er de handel. Deze vectoren en pijlen staan ​voor de steeds sterkere handelsrelaties die China heeft met alle landen in de regio. Vooral met Japan, Zuid-Korea en Australië, landen die sterke bondgenoten van de Verenigde Staten zijn. Australië, bijvoorbeeld, is sterk afhankelijk van het exporteren van ijzererts en aardgas naar China. Voor de armere landen verlaagt China de invoertarieven zodat Laos en Cambodja hun goederen goedkoper kunnen verkopen en ook afhankelijk worden van export naar China.

Velen van jullie hebben in het nieuws kunnen zien hoe mensen China zien als leider van de heropleving, de economische heropleving, niet alleen in Azië, maar mogelijk voor de hele wereld. De Aziatische vrijhandelszone, of bijna-vrijhandelszone, die in opkomst is heeft nu al een groter handelsvolume dan de handel over de Stille Oceaan. Dus China wordt het economische ankerpunt van de regio.

Een andere pijler van deze strategie is diplomatie. China heeft militaire overeenkomsten met vele landen in de regio ondertekend. Het is uitgegroeid tot de spil van diplomatieke instellingen zoals de Oost-Aziatische Gemeenschap. Van sommige van deze organisaties zijn de Verenigde Staten niet eens lid. Er is een niet-aanvalsverdrag tussen landen. Als er een conflict komt tussen China en de Verenigde Staten, hebben de meeste landen beloofd om neutraal te zijn, met inbegrip van Amerikaanse bondgenoten als Korea en Australië.

Een andere pijler van de strategie is de demografische, zoals in Rusland. China exporteert mensen uit het bedrijfsleven, kindermeisjes, studenten, leerkrachten om in de regio Chinese les te geven, te trouwen en steeds meer sleutelsectoren van de economie te bezetten. Nu al zijn etnische Chinezen in Maleisië, Thailand en Indonesië de echte sleutelfactoren in de economieën aldaar. Chinese trots leeft als gevolg daarvan weer op in de regio. Singapore, bijvoorbeeld, verbood vroeger onderwijs in de Chinese taal. Nu wordt dat aangemoedigd.

Als je dat allemaal samentelt, wat krijg je dan? Herinner je dat vóór de Tweede Wereldoorlog, Japan een visie had voor een grotere Japanse co-welvaartsfeer. Wat vandaag in opkomst is, is wat je een grotere Chinese co-welvaartsfeer zou kunnen noemen. Dus ongeacht wat de lijnen op de kaart je vertellen in termen van naties en grenzen, wat je echt in opkomst ziet in het verre oosten zijn nationale culturen, maar in een veel vloeiender, keizerlijk gebied. Dit alles gebeurt zonder een schot te lossen.

Dat is zeker niet het geval in het Midden-Oosten, waar landen nog steeds zeer ongemakkelijk omgaan met de grenzen achtergelaten door de Europese kolonisators. Wat kunnen we doen om anders te gaan denken over de grenzen in dit deel van de wereld? Op welke lijnen op de kaart moeten we onze aandacht richten? Wat ik jullie wil presenteren, is wat ik 'natievorming van dag tot dag' noem.

Laten we beginnen met Irak. Zes jaar na de Amerikaanse invasie van Irak bestaat het land nog steeds meer op de kaart dan in de werkelijkheid. Olie was een ​van de krachten die Irak samenhielden. Nu is het de belangrijkste oorzaak van de desintegratie van het land. De reden hiervoor is Koerdistan. De Koerden voeren al 3.000 jaar een strijd voor onafhankelijkheid. En nu zien ze eindelijk hun kans schoon. Dit zijn pijplijnroutes beginnend in Koerdistan, een olierijke regio.

Als je vandaag naar Koerdistan gaat, kan je zien dat de Koerdische Peshmerga-guerrilla zich vierkant opstelt tegen het soennitische Iraakse leger. Maar wat bewaken ze? Een grens op de kaart? Nee, het zijn de pijpleidingen. Als de Koerden hun pijpleidingen kunnen controleren, dan kunnen zij de voorwaarden voor hun eigen soevereine staat opleggen. Moeten we ons zorgen maken over de mogelijke desintegratie van Irak? Ik denk van niet. Irak zal nog steeds de tweede grootste olieproducent in de wereld blijven, na Saoedi-Arabië. En we krijgen een kans om een 3.000 jaar oud conflict op te lossen. Denk eraan dat Koerdistan ingesloten is. Het heeft geen andere keuze dan zich te gedragen. Om te profiteren van zijn olie moet het die exporteren via Turkije of Syrië, en andere landen, en via Irak zelf. Daarom moeten ze daarmee vriendschappelijke betrekkingen onderhouden.

Laten we nu kijken naar een eeuwig conflict in de regio. Dat is, uiteraard, in Palestina. Palestina is een soort cartografische anomalie omdat het uit twee delen Palestina en één deel Israël bestaat. 30 jaar van rozentuindiplomatie hebben ons geen vrede in dit conflict gebracht. Wat dan wel? Ik denk dat infrastructuurwerken het probleem zouden kunnen oplossen. Vandaag besteden donoren hieraan miljarden dollars. Deze twee pijlen stellen een boog voor, een boog van forensenspoorwegen en andere infrastructuur die de Westelijke Jordaanoever en Gaza met elkaar verbinden.

Als Gaza een goed functionerende haven kan hebben en gekoppeld wordt aan de Westelijke Jordaanoever, dan kunnen we een levensvatbare Palestijnse staat hebben, een Palestijnse economie. Dat gaat volgens mij vrede te brengen voor dit specifieke conflict. De les die we uit Koerdistan en Palestina kunnen leren, is dat onafhankelijkheid alleen, zonder infrastructuur, zinloos is.

Hoe zou deze hele regio eruitzien als we ons zouden richten op andere lijnen op de kaart dan de grenzen, wanneer de onzekerheden zouden afnemen? De laatste keer dat dat het geval was, was eigenlijk een eeuw geleden, tijdens het Ottomaanse Rijk. Dit is de Hijaz-spoorlijn. De Hijaz-spoorlijn liep van Istanbul naar Medina via Damascus. Ze had zelfs een uitloper naar Haïfa, in wat nu Israël is, aan de Middellandse Zee. Maar vandaag ligt de Hijaz-spoorlijn in duigen, in ruïnes. Als we focussen op de wederopbouw van deze bochtige lijnen op de kaart, infrastructuurwerken, die de rechte lijnen, de grenzen overschrijden, dan denk ik dat het Midden-Oosten een veel rustiger regio zou worden.

Laten we nu eens kijken naar een ander deel van de wereld, de voormalige Sovjet-republieken van Centraal-Azië, de 'Stans'. De grenzen van deze landen zijn afkomstig van Stalins decreten. Hij wilde hier met opzet geen zinvolle landen van maken. Hij wilde dat de etniciteiten zich zouden mengen op een manier die hem in staat zou stellen een 'verdeel en heers'-politiek te voeren. Gelukkig voor hen werden de meeste van hun olie-en gasbronnen ontdekt nadat de Sovjet-Unie in elkaar stortte.

Nu weet ik dat sommigen van jullie misschien denken: "Olie, olie, olie. Waarom praat hij alleen maar over olie? " Er is een groot verschil in de manier waarop we vroeger over olie praatten en de manier waarop we er nu over praten. Vroeger was de vraag: hoe controleren wij hun olie? Nu is het hun olie, voor hun eigen doeleinden. Ik verzeker je dat die voor hen net zo belangrijk is als hij was voor de kolonisten en imperialisten. Hier zijn slechts enkele van de pijpleidingprojecten, mogelijkheden, scenario's en routes die worden uitgestippeld voor de komende decennia. Een groot deel ervan.

Voor een aantal landen in dit deel van de wereld zijn pijpleidingen het ticket waarmee ze deel gaan uitmaken van de mondiale economie en een betekenis krijgen naast de grenzen die hen zijn opgelegd. Neem nu Azerbeidzjan. Azerbeidzjan was een vergeten hoek in de Kaukasus. Maar nu, met de Baku-Tbilisi-Ceyhan-pijpleiding naar Turkije, heeft het zichzelf omgedoopt tot de grens van het westen.

Dan is er nog Turkmenistan, dat de meeste mensen zien als een bevroren lap grond. Maar nu levert het gas over de Kaspische Zee naar Europa, en er is zelfs een Turkmeens- Afghaans-Pakistaans-Indiase pijplijn gepland.

Dan is er Kazachstan, dat ervoor niet eens een naam had. Het werd tijdens de Sovjet-Unie meer als Zuid-Siberië beschouwd. Tegenwoordig erkennen de meeste mensen Kazachstan als een opkomende geopolitieke speler. Waarom? Omdat het slim ontworpen pijpleidingen heeft over de Kaspische Zee, naar het noorden door Rusland en zelfs naar China. Meer pijplijnen betekenen meer zijderoutes, in plaats van het Grote Spel. Het Grote Spel gaat om dominantie van de ene over de andere. Zijderoutes betekenen onafhankelijkheid en wederzijds vertrouwen. Hoe meer pijpleidingen we hebben, des te meer zijderoutes we hebben, en des te minder van die dominante Grote Spel-competitie in de 21e eeuw.

Kijk nu even naar het enige deel van de wereld dat zijn grenzen echt heeft neergehaald, en hoe dat zijn kracht heeft versterkt. Dat is natuurlijk Europa. De Europese Unie begon als een kolen-en-staal gemeenschap van zes landen. Hun belangrijkste doel was het herstel van Duitsland op een vreedzame manier te laten gebeuren . Maar het groeide uiteindelijk uit tot 12 landen. Dat zijn de 12 sterren op de Europese vlag. De E.U. werd ook een munteenheid, en is nu het machtigste handelsblok in de hele wereld. Gemiddeld is de E.U. met een land per jaar aangegroeid sinds het einde van de Koude oorlog. In feite gebeurde de grootste groei op één enkele dag. In 2004 zijn 15 nieuwe landen toegetreden tot de E.U. en nu heb je wat de meeste mensen beschouwen als een zone van vrede die 27 landen omspant, en 450 miljoen mensen.

Wat is de volgende stap? Wat is de toekomst van de Europese Unie? In lichtblauw zie je hier de zones of de regio's die ten minste voor twee derde of meer afhankelijk zijn van de Europese Unie voor handel en investeringen. Wat betekent dat? Handel en investeringen vertellen ons dat Europa waar kiest voor zijn geld. Zelfs als deze regio's geen onderdeel zijn van de E.U., worden ze deel van haar invloedssfeer. Neem de Balkan. Kroatië, Servië Bosnië, ze zijn nog geen lid van de E.U.. Maar je kan met een Duitse ICE-trein al bijna tot Albanië rijden. In Bosnië gebruiken ze de euro al, en dat is de enige munt die ze waarschijnlijk ooit zullen hebben.

Kijk nu naar andere delen van de periferie van Europa, zoals Noord-Afrika. Gemiddeld gaat om de twee jaar een nieuwe olie- of gaspijpleiding open onder de Middellandse Zee en verbindt Noord-Afrika met Europa. Dat helpt Europa niet alleen zijn afhankelijkheid van Rusland voor energie te verminderen, maar als je vandaag naar Noord-Afrika, hoor je steeds meer mensen zeggen dat ze hun regio niet echt als het Midden-Oosten beschouwen. Daarom geloof ik dat president Sarkozy van Frankrijk gelijk heeft als hij spreekt over een Mediterrane Unie.

Laten we nu eens kijken naar Turkije en de Kaukasus. Ik had het over Azerbeidjan. Die corridor van Turkije en de Kaukasus is uitgegroeid tot het kanaal van 20 procent van de Europese energievoorziening. Moet Turkije echt lid worden van de Europese Unie? Ik denk niet dat dat nodig is. Ik denk dat het al deel uitmaakt van een Euro-Turkse grootmacht.

Wat nu? Waar gaan we nog grenzen zien veranderen en nieuwe landen geboren zien worden? Zuid-Centraal-Azië een Zuid-West-Azië zijn daar goede plaatsen voor. Acht jaar na de Amerikaanse invasie in Afghanistan is het daar nog enorm instabiel. Pakistan en Afghanistan zijn nog zo kwetsbaar omdat geen van beide op constructieve wijze zijn omgegaan met het probleem van het Pashtun-nationalisme. Deze vlag wappert in de geesten van 20 miljoen Pashtuns, die leven aan beide zijden van de de Afghaans-Pakistaanse grens.

Laten we niet voorbijgaan aan de opstand in het zuiden. Baluchistan. Twee weken geleden vielen Baluchi-rebellen een Pakistaans militair garnizoen aan en dit was de vlag die zij er plantten. De post-koloniale entropie, die over de hele wereld om zich heen grijpt, gaat steeds sneller. Ik verwacht nog meer van dergelijke veranderingen in de kaart naarmate staten verder fragmenteren.

Natuurlijk mogen we Afrika niet vergeten. 53 landen, en veruit het grootste aantal met verdacht rechte grenslijnen op de kaart. Als we kijken naar heel Afrika, kunnen we zeker veel meer tribale grenzen herkennen, enzovoort. Maar laten we gewoon kijken naar Soedan, het tweede grootste land in Afrika. Het heeft drie lopende burgeroorlogen, de genocide in Darfur, waar je zeker al van hebt gehoord, de burgeroorlog in het oosten van het land, en Zuid-Soedan. Zuid-Soedan zal een referendum houden in 2011 en zal zeer waarschijnlijk voor onafhankelijkheid stemmen .

Nu gaan we naar de poolcirkel. Er loopt een geweldige race naar energiebronnen onder de Arctische zeebodem. Wie zal winnen? Canada? Rusland? De Verenigde Staten? Eigenlijk Groenland. Enkele weken geleden stemden Groenlands 600.000 mensen voor onafhankelijkheid van Denemarken. Denemarken gaat dus een heel stuk kleiner worden.

Wat is de les uit dit alles? Geopolitiek is een zeer onsentimentele discipline. Ze vindt zich voortdurend opnieuw uit en verandert de wereld, zoals de klimaatverandering. Net als in onze relatie met het ecosysteem zijn we altijd op zoek naar evenwicht in hoe we ons verdelen over de hele planeet. Nu vrezen wij voor veranderingen op de kaart. Wij vrezen voor burgeroorlogen, doden, we zullen de namen van nieuwe landen moeten leren. Maar ik denk dat de starheid van de bestaande grenzen van vandaag veel erger en veel gewelddadiger is.

De vraag is hoe we die grenzen veranderen, en waar we eerst onze aandacht op richten. Ik denk dat we ons moeten richten op de lijnen die grenzen oversteken, de infrastructuurlijnen, zodat we uitmonden in de wereld die we willen, een wereld zonder grenzen. Dank je. (Applaus)