Nathalie Miebach: van storm tot kunst

(Muziek)

Wat jullie zojuist hoorden, zijn de interacties tussen de barometrische druk, de wind en de temperatuur die zijn geregistreerd bij orkaan Noël in 2007. De muzikanten speelden een driedimensionale weergave van weergegevens zoals deze. Elke kraal, elke gekleurde strook staat voor een element van het weer dat ook kan worden gelezen als een muzieknoot. Ik vind het weer buitengewoon fascinerend. Het weer is een mengelmoes van systemen die de meesten van ons niet kunnen zien. Daarom gebruik ik beeld en muziek, niet alleen om het zichtbaar te maken, maar ook tastbaar en hoorbaar.

Al mijn werken beginnen heel eenvoudig. Ik haal informatie uit een bepaalde omgeving met behulp van hele simpele meetinstrumenten -- eigenlijk alles wat ik in een ijzerhandel kan vinden. Dan vergelijk ik mijn data met wat ik op internet vind -- satellietbeelden, weergegevens van zowel weerstations als bakens in zee. Deze gegevens zijn zowel historisch als concreet. Dan verzamel ik alle getallen op de klemborden die je hier ziet. Deze klemborden staan vol met getallen. En van al deze getallen begin ik met slechts twee of drie variabelen. Daarmee begint mijn vertaalproces.

Mijn vertaalmiddel is een simpele mand. Een mand bestaat uit horizontale en verticale elementen. Als ik waarden toeken aan de verticale en horizontale elementen, kan ik de veranderingen in het tijdsverloop van die datapunten gebruiken om de vorm te creëren. Ik gebruik natuurlijk riet, omdat er in natuurlijk riet veel spanning zit die ik niet helemaal kan beheersen. De getallen bepalen dus de vorm, niet ik. Waar ik op uitkom, zijn vormen als deze. Deze vormen zijn volledig gebaseerd op weergegevens of wetenschappelijke gegevens. Elke gekleurde kraal, elke gekleurde strook staat voor een element van het weer. En samen vormen deze elementen niet alleen de vorm, maar onthullen ze ook gedragsverhoudingen die misschien niet duidelijk worden uit een tweedimensionale weergave.

Als je wat dichterbij kijkt, kun je zien dat hij daadwerkelijk helemaal bestaat uit getallen. De verticale elementen zijn een specifieke tijd van de dag toegekend. Over de hele omtrek heb je dus een tijdlijn van 24 uur. Maar hij geeft ook temperatuurverschillen aan. Op dat raster kan ik dan de vloedmetingen, watertemperatuur, luchttemperatuur en de maanfasen inweven. Ook vertaal ik de weergegevens naar muziek. Met de muzieknotatie kan ik op een genuanceerdere manier informatie vertalen zonder die te beïnvloeden.

Dus al deze noten bestaan uit weergegevens. Elke kleur, stip, elke regel is een element van het weer. En samen vormen deze variabelen een muziekstuk. Die gebruik ik om met muzikanten samen te werken. Dit is het 1913 Trio, dat een van mijn werken uitvoert in het Milwaukee Art Museum. Intussen gebruik ik deze muziekstukken als blauwdrukken, om te vertalen naar beeldende vormen als deze, die nog wel functioneren als driedimensionale voorstellingen van het weer. Maar nu omvatten ze ook het visuele model van het muziekschrift, waardoor ze als muziekstuk gelezen kunnen worden.

Het leuke van dit werk is dat we worden uitgedaagd opnieuw te bedenken welke visuele stijlvorm thuishoort in de wereld van kunst tegenover wetenschap. Dit stuk hier wordt verschillend gelezen, afhankelijk van waar het wordt geplaatst. In een kunstmuseum wordt het een sculptuur. In een wetenschapsmuseum wordt het een driedimensionale voorstelling van informatie. In een concertzaal wordt het opeens een muziekstuk. En dat vind ik wel mooi, omdat de kijker echt wordt uitgedaagd over welke visuele taal bij de wetenschap hoort of bij kunst of de muziek.

De andere reden waarom ik dit erg mooi vind is omdat het een alternatieve inleiding biedt tot de complexiteit van wetenschap. En niet iedereen heeft een doctorsgraad in de wetenschap. Dit was dus mijn manier van kennismaking.

Dank jullie wel.

(Applaus)