MacMaster + Leahy spelen fiddle

Natalie MacMaster: Ik ga snel beginnen met een beetje muziek. (Applaus)

(Muziek)

(Applaus)

Dankuwel! (Applaus)

Ik heb mijn schoenen uitgetrokken om te dansen, maar daar heb ik het later nog wel over. Waar zal ik beginnen? Ik kijk ernaar uit om wat te zeggen over mijn eigen opvoeding in de muziek en familie en dergelijke, maar ik vind het nog leuker dat jullie horen over Donnells geweldige familie en misschien wel een klein beetje over hoe we elkaar ontmoet hebben, en al dat soort zaken. Voor degenen die niet weten hoe en waar ik grootgebracht ben, ik kom van het eiland Cape Breton, Nova Scotia, het oosten van Canada. Dat is een erg muzikaal eiland. Het heeft zijn wortels in Schotland: de muziek, dle tradities, het dansen, de taal, die helaas aan het uitsterven is in Cape Breton. De traditionele taal is Gaelisch. Veel muziek kwam uit de Gaelische taal, het dansen, het zingen en alles. Mijn bloedlijn is door en door Schots. Mijn moeder en mijn vader zijn twee zeer muzikale mensen.

Mijn moeder heeft mij geleerd om te dansen toen ik vijf was en mijn vader heeft mij viool leren spelen toen ik negen was. Mijn oom is een erg bekende fiddler uit Cape Breton. Zijn naam is Buddy MacMaster. Het is gewoon een prachtige man. We hebben thuis een geweldige traditie genaamd 'vierkant dansen'. We hadden feestjes, geweldige feestjes bij ons thuis en bij de buren thuis. Dan heb je het over keuken-cèilidhs. Cèilidh is Gaelisch voor feest. Een keukenfeest is in Cape Breton erg gewoon. Iemand loopt een huis binnen, het maakt niet uit welk huis je binnenloopt in Cape Breton, er is altijd een viool aanwezig, gegarandeerd. Ik zou zeggen, dat er meer violisten per hoofd van de bevolking in Cape Breton zijn dan in de rest van de wereld. Tien kansen tegen één dat degene die net de deur binnen gevallen is, viool kan spelen. Dus je hebt iemand die naar je huis komt, je nodigt ze uit om een lied te spelen, en zie, een klein feestje begint en iemand begint met dansen, iemand zingt enzovoort. Het was een prachtige manier om op te groeien. Dat is waar mijn muzikale start vandaan komt: mijn omgeving, mijn familie, mijn bloedlijn zelf. Ik heb veel dingen gedaan met mijn muziek.

Ik heb vele cd's opgenomen. Ik was genomineerd voor een Grammy en ik heb een aantal prijzen gewonnen en dergelijke, dus dat is geweldig. Maar mijn man ontmoeten, was het beste van alles. Ik ken Donnell nu ongeveer 12 jaar. Laat me nu een beetje vertellen hoe muziek ons bij elkaar heeft gebracht. Ik zal jullie eerst voorstellen aan mijn kersverse echtgenoot, sinds 5 oktober, Donnell Leahy. (Applaus)

(Applaus)

Donnel Leahy: Dankuwel. Dit is mijn eerste TED-ervaring. Ik ben blij om hier te zijn, maar ik probeer het allemaal aan elkaar te knopen, wie jullie zijn. Ik ben hier nog maar kort, en ik begin het een beetje beter te begrijpen. Dus ik vroeg Natalie: wat moet ik doen? Ze zei: praat gewoon over jezelf.

Het is een beetje saai, maar ik ga jullie een beetje over mijn familie vertellen. Ik ben één van 11 broers en zussen en ik kom uit Lakefield, Ontario, anderhalf uur rijden ten noordoosten van Toronto. We groeiden op op een boederij. Ma en pa fokten rundvee. Ik ben de oudste jongen. Er zijn vier meisjes die een beetje ouder zijn dan ik. We groeiden op zonder televisie. Mensen vinden dat vreemd, maar ik denk dat het een grote zegen voor ons was. We hadden een paar jaar lang een televisie, maar we verspilden zoveel tijd en het werk werd niet gedaan, dus de televisie ging weg.

We groeiden op met muziek spelen -- ma komt toevallig uit Cape Breton. Ma en de moeder van Natalie kenden elkaar. We groeiden op met muziek spelen, en we dansten samen, ja, natuurlijk. (Gelach) We groeiden op en we speelden op het gehoor. Ik denk dat dat belangrijk voor ons was omdat we niet blootgesteld werden aan veel verschillende muziekstijlen.

We leerden de instrumenten te bespelen, maar het moest van binnen komen omdat we geen televisie keken en niet veel naar de radio luisterden. We gingen naar de kerk en soms naar school, we werkten op de boerderij en speelden muziek. Zo waren we in staat om op een erg kritische leeftijd onze eigen stijl te ontwikkelen, ons eigen ik. Mijn moeder speelt, mijn vader speelt, in de stijl die zijn oorsprong heeft in de Ottawavallei in Ontario. Wij noemen het de Frans-Canadese stijl maar het kwam oorspronkelijk uit de houthakkerskampen. Jaren geleden gingen honderden mannen gedurende de winter naar kampen in het noorden van Ontario en in Quebec. Ze kwamen uit verschillende culturen. De Ieren, de Fransen, de Schotten, de Duitsers, ze kwamen allemaal samen, en 's avonds gingen ze kaarten, deden ze aan stepdansen en speelden ze viool. Na velen jaren is de Ottawa Valley-vioolmuziek ontstaan, en ontstond het Ottawa Valley-stepdansen. Dat is hoe ik ongeveer begonnen ben met die stijl. Al snel begon ik mijn eigen ding te doen. Toen ontmoette ik Natalie, en ik kwam in contact met de geweldige Cape Breton vioolmuziek. Zo leerden we elkaar kennen. (Gelach) Vertel het hen. (Gelach)

NM: Wil je of niet? (Gelach) Ik denk dat ik nu wel moet. Het is gewoon interessant dat Donnells opvoeding erg lijkt op mijn opvoeding. Ik heb Donnell zien spelen toen ik 12 jaar oud was. Hij en zijn familie kwamen naar Inverness, dat ongeveer 45 minuten rijden is van waar ik woonde. Ik werd overweldigd, het was gewoon geweldig. Je zult er snel genoeg achter komen, maar ik kon niet geloven hoe goed zijn vioolspel was. Mam was daar ook. Ze zei -- Donnells moeder kwam op het podium en danste met haar kinderen. Mam zei: "Dat is Julie MacDonnell, vroeger danste ik met haar toen we klein waren. Ik had nooit gedacht dat onze kinderen instrumenten zouden bespelen, muziek zouden maken."

Twaalf jaar later, eh, 20 jaar later had ze nooit gedacht dat haar kinderen zouden gaan trouwen. Maar goed, toen kreeg ik een telefoontje, zowat zeven jaar later. Ik was 19, eerste of tweede jaar aan de universiteit, en het was Donnell. Hij zei: "Hoi, je kent me waarschijnlijk niet maar mijn naam is Donnell Leahy." Ik zei: "Ik ken jou. Ik heb een opname van jou thuis." Hij zei: "Nou, ik ben in Truro," waar ik was, en hij vroeg me uit eten. Dat is het verhaal. (Gelach) (Applaus) Zo -- Zal ik verder gaan? (Gelach) (Gelach) We waren twee jaar samen, gingen 10 jaar uit elkaar, werden weer een stelletje en trouwden. (Gelach) (Applaus)

DL: Dus hoe dan ook, we hebben bijna geen tijd meer, dus ik ga maar gewoon beginnen. Ik ga een klein beetje muziek voor jullie spelen. Het is een Schots nummer dat ik heb gekozen. Het begint met een 'slow air'. 'Airs' werden in Europa gespeeld bij begravingen, toen het lichaam naar buiten werd gedragen van de plaats van opbaring naar de begraafplaats. De stoet werd geleid door een doedelzakspeler of een violist. Ik zal een klein stukje van de 'air' spelen, en dan ga ik een stuk spelen dat erg moeilijk is om te spelen als je niet opgewarmd bent. Als ik de mist in ga, doe dan alsof je het toch mooi vindt. Het heet 'The Banks'.

(Stemming)

(Gelach)

(Muziek)

(Applaus)

NM: Nu gaan we er eentje samen spelen. (Applaus) We lachen, omdat onze stijlen totaal verschillend zijn, zoals je kunt horen. Zoals je weet, zijn Donnell en ik samen bezig met het schrijven van nieuwe stukken muziek die we kunnen spelen, maar die hebben we nog niet klaar. We zijn gisteren pas begonnen. (Gelach) Maar we gaan toch wat samen spelen.

DL: Een minuutje.

NM: Een minuutje.

(Reactie uit het publiek)

DL: Jij begint. NM: Nee, jij begint omdat jij je eigen ding moet doen.

(Muziek)

NM: Ik ben niet gestemd. Wacht even.

(Stemming)

NM: Het voelt alsof ik nu in de eend- of vogelpositie ben. (Gelach)

(Muziek)

(Publiek klapt mee)

(Applaus)

Aankondiger: Goed nieuws, ze lopen wat achter beneden. We hebben 10 minuten extra. (Applaus)

NM: Oké. Natuurlijk. Oké. Laten we nog wat spelen. (Applaus)

(Stemming)

DL: Wat wil je spelen?

NL: Nou, eh...

(Muziek) (Gelach)

NM: Eh, natuurlijk.

DL: Hoe snel?

NM: Niet te snel.

(Muziek)

(Publiek klapt mee)

(Gejuich)

(Publiek klapt mee)

(Muziek)

(Applaus)

DL: We gaan een nummer spelen en Natalie gaat me begeleiden op de piano. Pianospel uit Cape Breton is gewoon geweldig. Het is erg ritmisch, je zult het zien. Mijn moeder speelt piano. Ze leerde piano spelen voordat ze thuis een piano hadden in Cape Breton. Voordat de familie van mijn moeder een piano had in Cape Breton, leerde ze de ritmes spelen op een stuk hout. De violisten kwamen allemaal samen om op een koude avond in de winter te spelen. Ma bonsde op het stuk hout, dus toen ze een piano kochten, namen ze die mee naar Toronto, in de trein. Ze brachten hem naar huis met paard en wagen. Het was de enige piano in de regio. Ma zei dat ze piano kon spelen zodra de piano aangekomen was. Ze kon hem bespelen omdat ze al die ritmes had geleerd. Hoe dan ook, afgelopen jaar vonden we de piano en we konden hem mee naar huis nemen. We hebben hem gekocht. Hij is gebruikt door vijf of zes families. Dit was gewoon erg belangrijk voor ons. We vonden een oude foto van een persoon en zijn familie jaren geleden. Hoe dan ook, ik blijf maar doorbabbelen.

NM: Nee, Ik wil dat je hen vertelt over Leahy.

DL: Wat is er met Leahy? (Gelach)

NM: Vertel ze gewoon wat --

DL: Ze wil dat ik vertel over -- We hadden een band genaamd Leahy. We waren met 11 broers en zussen. We, eh -- Wat zal ik ze vertellen (Gelach) We begonnen --

NM: Geen operaties.

DL: Geen operaties, oh ja. We kregen een geweldige kans. We speelden twee jaar lang in het voorprogramma van Shania Twain. Die internationale tournee was erg belangrijk voor ons. Al mijn zussen krijgen nu kinderen en de jongens gaan allemaal trouwen, dus we blijven dicht bij huis, denk ik, voor een aantal weken. Wat moet ik zeggen? Ik weet niet wat ik moet zeggen, Natalie. Wij, eh...(Gelach)

(Gelach)

NM: Is dit waar het huwelijk over gaat? (Applaus) Ik vind het leuk. (Applaus)

(Gelach)

DL: Oh ja, oke, in mijn familie hadden we zeven meisjes, vier jongens, we hadden twee violen en één piano, en natuurlijk ruzieden we allemaal over wie er op de instrumenten mocht spelen, dus pa en ma hadden de regel geïntroduceerd dat we niemand het instrument af mochten pakken. Je moest wachten totdat ze klaar waren. Wat deden we dus? We gingen achter de piano zitten en je ging er niet eens af om te eten omdat je je plekje niet op wilde geven aan je broer of zus. Zij moesten wachten en wachten. Om middernacht zat je nog steeds achter de piano, maar het was hun manier om ons aan het oefenen te krijgen. Zullen we een nummer spelen?

NM: Het werkte. DL: Het werkte. Sorry, ik heb er een hekel aan om door te gaan... Dus dit is ons laatste nummer en Nat zal op de piano spelen. Oke, val in, wat denk je van een A?

(Muziek)

(Applaus)