Natalie Jeremijenko: De kunst van de eco-mentaliteitswijziging

Ik was bezield door het nogal onoriginele en banale idee dat nieuwe technologiën een mogelijkheid vormden voor sociale transformatie. Dat dreef me destijds en het is een waanbeeld dat me ook nu drijft. Ik wilde een update geven van wat ik sindsdien gedaan heb -- maar het is nog steeds dezelfde melodie -- en je bekend maken met mijn lab en huidige werk, de Milieugezondheids-kliniek die ik run aan NYU (New York University). Het geeft een draai aan gezondheid. Want wat ik nu werkelijk probeer te doen, is herdefiniëren van wat moet gelden als gezondheid. Het lijkt op elke andere gezondheidskliniek van universiteiten, behalve dat mensen naar de kliniek komen met milieu-gezondheidsproblemen, en weggaan met doktersvoorschriften ter verbetering van die milieugezondheid, in plaats van te komen met medische klachten en weggaan met voorschriften voor geneesmiddelen.

Hippocrates, van de eed van Hippocrates, zei: "Het grootste deel van de ziel bevindt zich buiten het lichaam, behandeling van het inwendige vergt behandeling van het uitwendige". Het suggereert net datgene waarop ik hier doel: dat we de mogelijkheid hebben om te herdefiniëren wat gezondheid is. Want het idee dat gezondheid intern is, en geatomiseerd en individueel en farmaceutisch is grotendeels een vergissing. Ik wil deze studie, een recente studie van Philip Landrigan gebruiken om een andere visie op gezondheid te geven. Hij ging bij de meeste kinderartsen in Manhattan en de stad New York kijken waaraan zij hun patiënten-uren besteedden. 80 tot 90 procent van hun tijd ging op aan vijf dingen. Nummer één was astma, nummer twee was ontwikkelingsachterstand, nummer drie was de 400-voudige stijging van zeldzame kinderkankersoorten in de laatste 8 tot 10, 15 jaar. Nummer vier en vijf waren kinderobesitas en diabetes-gerelateerde zaken. Nou, wat hebben al deze dingen gemeen? Het milieu wordt geïmpliceerd, radicaal geïmpliceerd. Dit zijn niet de bacteriën waarvoor artsen getraind zijn om aan te pakken; dit is een andere definitie van gezondheid. Gezondheid met het grote voordeel dat ze extern is, gedeeld is. We kunnen er iets aan doen, in tegenstelling tot het intern, genetisch bepaalde of het geïndividualiseerde.

Mensen die naar de kliniek komen, worden geen patiënten genoemd, maar ongeduldigen ('on-patiënt'): te ongeduldig om te wachten op wetswijzigingen voor de aanpak van lokale- en milieugezondheidsproblemen. Ik ontmoet ze aan de universiteit...Ook heb ik enkele veldposten opgezet op verschillende plekken. Die bieden een onderdompeling in enkele van de milieu-uitdagingen die voor ons staan. Deze vind ik leuk, van de Belgische veldpost, waar we elkaar ontmoetten op een rotonde, omdat die precies symbool stond voor de sociale beweging zonder aanvoerders die achter veel sociale transformaties zit, in plaats van de hiërarchische controle bij kruispunten met stoplichten. De rotonde is een geval, waar ter plekke micro-beslissingen worden gemaakt door mensen zelf en niet op bevel. Toch zorgt het voor een grotere doorstroming, minder ongevallen, en een interessant model voor een sociale beweging.

Enkele dingen die uit deze observatieprotocollen zijn gerold: dit is het kikkervis-bureaucratenprotocol, oftewel: grondige observatie. Het zijn kikkervisjes die vernoemd zijn naar plaatselijke bureaucraten wiens beslissingen je waterkwaliteit beïnvloeden. Een ongeduldige die bezorgd is over de waterkwaliteit, kweekt een kikkervisbureaucraat in een staaltje van het water waarin ze geïnteresseerd zijn. We geven ze een paar dingen om dat te doen, om ze te helpen met gezelschapsdiertoestellen terwijl ze bloggen en hun e-mails beantwoorden. Dit is een kikkervismobiel om je kikkervis mee te nemen op een avondwandeling. Het interessante hiervan is -- we gebruiken uiteraard kikkervisjes omdat ze de de meest verfijnde biosensoren hebben, vele malen gevoeliger dan onze zintuigen om waar te nemen, te reageren op een biologisch betekenisvolle manier, op die hele klasse van industriële verontreinigers die we endocriene disruptors noemen of hormoonemulatoren.

Maar door 's avonds met je kikkervis te gaan wandelen -- hier een paar illustraties -- loop je grote kans dat je buren vragen: "Wat ben je aan het doen?" Dan moet je je kikkervis introduceren en degene waarnaar hij vernoemd is. Je legt dan uit wat je doet, en hoe het ontwikkelingsproces van een kikkervisje uiteraard goed waarneembaar is en ze dezelfde T3-hormonen gebruiken als wij. De volgende keer dat je buurman je ziet zal hij vragen hoe het met je kikkervis gaat. Je kunt hem laten 'sociaal-netwerken' met je kikkervis, want de Milieugezondheidskliniek heeft een sociale netwerksite niet enkel voor ongeduldigen, mensen, maar ook voor niet-mensen, sociaal netwerken voor mensen en niet-mensen. Deze endocriene disruptors zijn dingen die verband houden met de borstkankerepidemie, de obesitasepidemie, de 2½ jaar vervroeging van de gemiddelde start van de puberteit bij meisjes en andere gerelateerde zaken. Het toppunt hiervan is, dat wanneer je kikkervis groot is en je de gedrags- en ontwikkelingsfasen hebt geobserveerd, je dan je kikkervis kunt gaan voorstellen aan zijn naamgenoot en je de geobserveerde aanwijzingen daarmee kunt bespreken.

Nog een snel protocol -- ik zal snel door deze heen gaan, maar om jullie een tastbare notie te geven van wat we doen -- in plaats van vragen om urinestalen, vraag ik om muisstalen. Heeft iemand hier het voorrecht samen te wonen met een muis -- een muis als huisgenoot? Geluksvogels. Muizen zijn natuurlijk de zuiverste modelorganismen. Het zijn zelfs betere modellen van milieugezondheid, want ze hebben niet alleen dezelfde zoogdierbiologie, maar hun eetgewoonten zijn grotendeels hetzelfde. Ze delen je omgevingsstressfactoren, de asbest- en loodconcentraties... waar je ook maar aan blootgesteld staat. Ze hebben ook meer geografische beperkingen dan jij, want we weten niet of jij bloot stond aan hardnekkige organische vervuiling in je huis, of op je werk, of als kind. Muizen geven een erg goede weerspiegeling. Het begint natuurlijk met het bouwen van een betere muizenval. Dit is er een.

Omgaan met omgevingsstressfactoren is riskant. Gebruikt hier iemand antidepressiva? (Gelach) Een hoop mensen in Manhattan wel. We hebben getest of de muizen zichzelf ook SSRI's zouden toedienen. Dus dit was Prozac, dit was Zoloft, dit was een zwart snoepje en dit een spierverslapper. Allemaal medicijnen die de ongeduldige gebruikte. Denk je dat de muizen zichzelf antidepressiva toedienden? Wat is de -- (Publiek: Zeker. Ja.) Hoe weet je dat? Dat klopt. Dit was vodka en medium, gin en medium. Deze jongen hield ook van gewoon water en de spierverslapper. Waar is onze expert? Vodka, gin -- (Publiek: [onduidelijk]) Ja. Ja. Je kent je muizen goed. Dat deden ze inderdaad. Ze dronken evenveel vodka als water, wat interessant is. Dan loopt ze uiteraard in de val. Hier is een mobiele telefoon -- een goede aanwending voor oude mobieltjes -- die de kliniek belt, en wij gaan de muis halen. We nemen een bloedmonster en kijken naar het bloed en haar van de muis.

Ik wil even het grote voordeel aanstippen van het benaderen van gezondheid op deze externe manier. We hebben zodoende een paar geneesvoorschriften ontwikkeld. Het is heel anders dan het medische model. Alles wat je doet om je water- of luchtkwaliteit te verbeteren, die te begrijpen of veranderen... de voordelen worden gedeeld door iedereen met wie je die lucht- of waterkwaliteit deelt. Dat allesomvattende effect, dat gezamenlijke actie-effect, is iets wat we in ons voordeel kunnen aanwenden. Ik wil jullie één voorschrift van de kliniek laten zien genaamd het "No Park". Dit is een voorschrift ter verbetering van de waterkwaliteit. Veel ongeduldigen zijn zeer verontrust over water- en luchtkwaliteit. Wat wij doen is een brandkraan zoeken, een "niet parkeren"-plek bij een brandkraan, en we schrijven de verwijdering van het asfalt voor, om een microlandschap te creëeren, een infiltratiemogelijkheid.

Want, velen van jullie zullen weten, dat ons grootste vervuilingsprobleem bij de haven van New York, New Jersey, niet langer de plaatsgebonden bronnen zijn, niet langer de grote vervuilers, niet langer de GE's (General Electric), maar het enorme netwerk van straten, die ondoordringbare oppervlakken, met daarop alle cadmium, neurotoxinen en remvoeringen of het olieachtige koolwaterstofafval, en elke storm plus middeleeuwse infrastructuur spoelen het direct de riviermonding in. Dat doet niet erg veel goeds. Dit zijn kleine mogelijkheden om deze vervuiling op te vangen voor ze de haven in spoelen. Ze zijn aangelegd door ongeduldigen in verschillende huizenblokken op heel interessante manieren. Er was zo'n vuistregel dat er gemiddeld zo'n twee of drie brandkranen in ieder huizenblok zijn. Met deze infiltrerende microlandschappen beletten we niet dat deze plekken gebruikt worden als parkeerplekken voor hulpdiensten, want een brandweerauto kan hier uiteraard gewoon parkeren. Ze pletten een paar planten. Geen nood, dat groeit wel weer. Maar als we dit zouden doen bij iedere -- iedere brandkraan zouden we een noodgeval kunnen herdefiniëren... dat 99% van de tijd dat er geen brandweerauto staat, de vervuiling opneemt. Het doet het vastzetten van CO2 toenemen, filtert wat van de luchtvervuiling. Bij elkaar opgeteld, kunnen deze kleine onderscheppingen feitelijk alle straatvervuiling opnemen die nu de riviermonding inloopt, tot aan 18 cm regen toe, een storm van ééns in de 100 jaar.

Dus dit zijn kleine acties die bij elkaar genomen de plaatselijke milieugezondheid aanzienlijk kunnen verbeteren. Dit is een van de meer ambitieuze. Wat de klimaatcrisis heeft blootgelegd is een tweede, meer verraderlijke en veel doordringendere crisis, namelijk de crisis van te handelen, wat er gedaan moet worden. Een plaatselijke sla kopen, een gloeilamp vervangen, niet te hard rijden, je banden regelmatig vervangen, lijkt niet voldoende in de context van een klimaatcrisis. Dit is een interessant icoon uit het verleden -- herinner je je: atoomschuilkelders. Wat is de atoomschuilkelder voor de klimaatcrisis? Dit was mobilisatie van het volk. Kerken, schoolgroepen, ziekenhuizen, individuele burgers -- iedereen bouwde binnen enkele maanden zo'n ding. Ze blijven bestaan als iconen van civiele respons op een gedeelde, onzekere en collectieve dreiging.

Atoomkelders voor de klimaatcrisis, zien er volgens mij zo uit... of zo. Dit is een intensieve stedelijke landbouwfacititeit die op mijn lab-gebouw moet komen bij NYU. Wat het doet is een heel simpel idee: 80 tot 90% van de CO2 die in Manhattan geproduceerd wordt komt van gebouwen. Wij nemen, net als een commerciële serre, de CO2 van het gebouw -- CO2-verrijkte lucht -- en we leiden die door de stedelijke landbouwfaciliteit, en dan leiden we zuurstofverrijkte lucht terug. Je kunt niet zo veel bouwen op een dak, daar zijn ze niet op gemaakt. Dus is het op poten, en belast zo alleen de bakstenen muren en de pilaren. Het is een gezamenlijk bouwproject, met gebruik van open-source-hardware. Dit is het prototype op een kwart van de schaal dat functioneerde in Spanje. Dit is hoe het er gaat uitzien, vingers gekruist, met NYU's zegen.

Wat ik je wil laten zien, is -- dit is één van de delen van wat we recentelijk hebben getest -- een zonneschoorsteen -- we hebben er momenteel 17 werken in New York -- die passief lucht opzuigt. Je kent een zonneschoorsteen. Hete lucht stijgt. Je plakt wat zwart plastic op de zijkant van een gebouw, het verhit, en je hebt passieve luchtstroming. Wat wij doen is daar een standaard HVAC-filter op zetten. Die verwijdert ongeveer 95% van het roet, het spul dat samen met ozon, voor ongeveer de helft van de opwarming van de aarde zorgt, want het zet zich af op sneeuw, verandert de reflectie, het verandert het geleidend vermogen van de atmosfeer. Roet is de vuiligheid die zich anders afzet in je mooie roze longen, en het wordt in verband gebracht... Het is geen goed spul, en het komt van inefficiënte verbranding, niet van verbranding zelf. Wanneer het door onze zonneschoorsteen gaat, verwijderen we ongeveer 95% hiervan. Dan wissel ik het uit met de studenten en laat dat roet terug vrij. We maken potloden waarvan de lengte aangeeft hoeveel vuiligheid we uit de lucht hebben gehaald. Hier is er een die momenteel in gebruik is. Hier wat medewerkers en enthousiaste potloodgebruikers.

Oké, ik wil jullie nog twee raakvlakken laten zien, want ik denk dat één van onze grote uitdagingen de herdefiniëring is van onze relatie met natuurlijke systemen, niet alleen via dit model van verdraaide persoonlijke gezondheid, maar door de dieren waarmee we samenleven. We zijn niet alleen; de dieren komen inwonen. In feite beschrijft stedelijke migratie de beweging van dieren die we kenden als wild, naar stedelijke kernen. Je weet wel, coyote in Central Park, een walvis in Gowanus Canal, een eland in Westchester County. Het gebeurt in de hele ontwikkelde wereld, waarschijnlijk door habitatverlies, maar ook omdat onze steden een beetje leefbaarder zijn dan ze voorheen waren. Elke stuk groen dat we aanleggen is een uitnodiging voor dieren om met ons samen te leven. Maar we ontbeerden de verbeeldingskracht om dit op goede of interessante wijze te doen. Ik wil jullie een paar technologische raakvlakken laten zien die zijn ontwikkeld onder de roepnaam OOZ -- dat is ZOO achterstevoren en zonder kooien -- om te trachten die relatie te hervormen. Dit is communicatietechnologie voor vogels. Ziet er zo uit. Wanneer er een vogel op landt, speelt er een geluidsfragment. Dit is in het Whitney-museum, waar er zes waren, met elk een ander betoog, ander geluidsfragment. Daar hoorde je dingen als dit.

(Gefluit)

Opgenomen stem: Dit is wat je moet doen. Ga naar beneden en koop een paar van die mueslirepen, degene die je vogelvoer noemt, en breng ze hier en strooi ze in het rond. Zo is hij braaf.

Natalie Jeremijenko: Oké (Gelach) Er waren dus meerdere van deze. De vogels konden van de ene naar de andere springen. Dit zijn gewoon doorsnee stadsduiven. In een vroegere test, welk betoog coöperatief gedrag opriep van de mensen beneden -- beslisten zo'n honderd tegen één dat dit het betoog was dat het beste op ons inwerkte.

Opgenomen stem: Tik, tik, tik. Dat is het geluid van genetische mutaties van de vogelgriep die een dodelijke menselijke griep wordt. Weet je wat dit vertraagt? Gezonde subpopulaties vogels, het vergroten van biodiversiteit in het algemeen. Het is in jouw belang dat ik gezond ben, gelukkig, weldoorvoed. Daarom zou je je voedingsbronnen kunnen delen in plaats van ze te monopoliseren. Dat wil zeggen: deel je lunch.

(Gelach)

NJ: Het werkte, en het is waar. Het laatste project dat ik jullie wil laten zien is een nieuwe interface voor vissen die net gestart is -- eigenlijk volgende week officieel -- met een fantastische opdracht van de Architectural League. Je wist misschien niet dat je met vissen moet communiceren, maar nu is er een apparaat om dit te doen. Het ziet er zo uit: boeien die op het water drijven, reiken 90cm omhoog, 90cm omlaag. Wanneer er een vis onderdoor zwemt, gaat een licht aan. Zo ziet dat er uit. Er zit nog een andere functie bij. Dit bovenste licht -- sorry als ik je zeeziek maak -- dit bovenste licht is een waterkwaliteits-indicator die verschuift van rood, als er weinig opgeloste zuurstof is, naar blauw/groen, als er veel opgeloste zuurstof is. Dan kun je ook nog sms-en met de vissen. Er zijn visitekaartjes daar beneden die je contactgegevens verschaffen. En ze sms-en terug. Wanneer de boeien je sms krijgen, knipperen ze om te melden dat je boodschap ontvangen is. Maar wellicht het meest populair was een andere serie boeien in de Bronx-rivier, waar de eerste bever gek als hij is -- die in 250 jaar zijn burcht bouwde in New York uithangt. Updates van een bever dus. Je kunt je abonneren op updates van hem. Je kunt met hem praten.

Ik zie dit als een interface dat opnieuw beschrijft hoe we interactief zijn met natuurlijke systemen, door te veranderen wie informatie heeft, waar ze het hebben, wie er wijs wordt uit die informatie, en wat je eraan kunt doen. In dit geval, in plaats van kauwgum of Dorito's of wat je maar in je zak hebt, te gooien naar de vissen -- Er is een meertje in Ijsland waar ik mee te maken heb gehad dat middenin een stad ligt, en de grootste vervuiling ervan is niet de straatgedragen vervuiling, maar wit brood van de mensen die de vissen en vogels voeren. In plaats van dat te doen, hebben we viskoekjes ontwikkeld die je de vissen kunt voeren. Ze zijn verrukkelijk. Verrukkelijk voor mens en dier, bedoel ik dan. Maar ze hebben ook een chemische bindstof in zich. Ze zijn voedzaam, niet zoals Dorito's. Dus elke keer dat er dat verlangen is om interactief te zijn met de dieren, wat minstens zo wijdverbreid is als dat bord: "Verboden te voeren". Er zijn er ongeveer drie in elk park in New York. In Yellowstone National Park vind je meer "Verboden te voeren"-borden dan er dieren zijn die je zou kunnen voeren. Maar in die actie, die interactie, door die te herschrijven, het te veranderen in een kans om voer te geven dat voedzaam is, zou dat de voedingsbronnen kunnen vermeerderen die we hebben uitgeput, om de vispopulatie te vermeerderen en ook het toevoegen van bindstof, die zoals iedere bindstof die we in medicijnen gebruiken, zich verbindt met de opgehoopte zware metalen en PCB's in die vis die in deze bepaalde omgeving leeft en het mogelijk maakt om die uit te scheiden als een onschuldig zout waar het samengesteld wordt, en minder bioreactief, en zodoende praktisch verwijderd als actieve stof.

Maar ik wilde zeggen dat die interactie het herschrijven van die interactie, naar een collectieve genezingsactie, erg verschillend is van de aanpak aan de andere kant, in de Hudson Rivier, waar we dreggen naar de PCB's -- na 30 jaar wetgevende en juridische strijd, betaalt GE voor het dreggen van de grootste Superfund-locatie ter wereld -- we dreggen, en het wordt dan waarschijnlijk verscheept naar Pennsylvania of het dichtstbijzijnde ontwikkelingsland, waar het giftige drab gaat blijven zijn. Verplaatsing is niet de oplossing voor milieuproblemen. Dat is grofweg de visie waarmee we bezig zijn geweest.

Door de kansen te grijpen die nieuwe technologieën, nieuwe interactieve technologieën bieden om onze interacties te herschrijven, ze te beschrijven niet slechts als geïsoleerde, geïndividualiseerde interacties, maar als collectieve samenwerkende acties die tot een resultaat kunnen leiden, kunnen we echt beginnen, enkele van onze belangrijke milieu-uitdagingen aan te pakken.

Dank je wel.

(Applaus)