Michael Specter: Het gevaar van het ontkennen van wetenschap.

Laat ons even veronderstellen dat we beschikken over een machine, een grote machine, een “coole” TED-achtige machine en het is nog wel een tijdmachine. En iedereen hier moet erin. Je kan ermee achteruit in de tijd of vooruit in de tijd, maar niet hier en nu blijven. Ik ben benieuwd wat jullie zouden kiezen, omdat ik de laatste tijd deze vraag al aan heel wat vrienden heb gesteld en ze willen allemaal terug. Ze willen allemaal terug naar de tijd voordat auto’s of Twitter of “American Idol” bestonden. Ik weet het niet. Ik ben overtuigd dat er een zekere hang naar nostalgie, naar wensdenken bestaat. En ik kan daar in komen.

Maar ik hoor daar niet bij, moet ik zeggen. Ik wil niet terug, en niet omdat ik zo avontuurlijk ben aangelegd – maar wel om de mogelijkheden van deze planeet. Die gaan niet achteruit, die gaan vooruit. Dus wil ik ook in de machine en ik wil vooruit in de tijd. Wij leven in de geweldigste tijd ooit op deze planeet op welk gebied je ook maar wil gezondheid, rijkdom, mobiliteit, kansen, vermindering van ziektes. Nooit was er een tijd als deze. Mijn overgrootouders stierven allemaal rond de 60. Mijn grootouders haalden al de 70. En mijn ouders zitten al bij de 80. Dus mag ik er wel op hopen een stuk in de 90 te halen. Maar het gaat niet eens alleen over ons. Er staat veel meer op het spel.

Een kind dat vandaag in New Delhi wordt geboren heeft een levensverwachting gelijk aan die van de rijkste man ter wereld 100 jaar terug. Denk daar eens over na. Dat is een ongelooflijk feit. En waarom is dat waar? De pokken. De pokken hebben miljarden mensen op deze planeet van het leven beroofd. Ze hadden een invloed op de demografie van deze wereld groter dan die van eender welke oorlog. Maar ze bestaan niet meer. Ze zijn weg. We hebben ze overwonnen. Poef! In de rijkere wereld bestaan ziektes, die een generatie geleden miljoenen mensen bedreigden, zo goed als niet meer. Difterie, rodehond, kinderverlamming... weet iemand hier nog wat dat was? Inentingen, moderne geneeskunde onze mogelijkheden om miljarden van voedsel te voorzien, zijn allemaal triomfen van de wetenschappelijke methode. En voor mij is de wetenschappelijke methode, het uitproberen van dingen, zien of het werkt en het laten vallen indien niet, een van de grootste verwezenlijkingen van de mensheid.

Dat is het goede nieuws. Maar spijtig genoeg is dat het enige goede nieuws want er zijn nog een aantal andere problemen, ze werden al vaak vernoemd, en een ervan is dat, ondanks al onze verwezenlijkingen, er nog altijd een miljard mensen hongerig naar bed gaan in deze wereld, elke dag. Hun aantal neemt toe, en het neemt snel toe, en dat is een schande. En niet alleen dat, we hebben ook nog eens onze verbeelding gebruikt om deze wereld grondig te vervuilen. Drinkbaar water, landbouwgrond, regenwouden, olie, gas: ze zijn aan het verdwijnen, en snel, en als we niet in staat zijn ons door vernieuwing uit deze miserie weg te werken, zullen ook wij verdwijnen.

De vraag is dus: Kunnen we dat? Ik denk van wel. Ik denk dat het duidelijk is dat we in staat zijn om voor voedsel voor miljarden te zorgen zonder het land waarop we leven uit te putten. Ik denk dat we deze wereld van energievormen kunnen voorzien die hem niet in de vernieling helpen. Ik geloof dat echt, en, nee, dat is geen wensdenken. Maar nu komt dat waarvan ik 's nachts wakker lig - één van de dingen waar ik 's nachts van wakker lig. Nooit zijn we zo afhankelijk geweest van wetenschappelijke vooruitgang, nooit, en nooit zijn we in staat geweest om ervan gebruik te maken zoals we dat vandaag kunnen. We staan op de drempel van de meest verbazingwekkende vooruitgang op allerlei gebied. En toch denk ik echt dat we honderden jaren, zeg maar 300 jaar, moeten teruggaan tot voor de tijd van de Verlichting, om een tijd te vinden dat we ons zo tegen vooruitgang keerden, dat we deze vernieuwingen hartstochtelijker en op meer gebieden, bevochten dan vandaag.

Mensen hangen hun geloofspunten met zo'n hartstocht aan dat het haast onmogelijk is om ze ervan te bevrijden. Zelfs klaarblijkelijke waarheden zijn daar niet toe in staat. En luister, iedereen heeft recht op zijn eigen mening; iedereen heeft zelfs het recht op een eigen mening over wat vooruitgang is, maar weet je waar je geen recht op hebt? Je hebt geen recht op je eigen feiten. Nee, dat heb je niet. En ik heb er een tijdje over gedaan om me dat te realiseren.

Een tiental jaren geleden schreef ik een verhaal over inentingen voor "The New Yorker", een kort verhaal. Ik was verbaasd tegenstand te ondervinden, tegen wat in feite de meest effectieve maatregel voor de publieke gezondheid in de geschiedenis was. Ik wist niet goed wat doen, dus schreef ik er maar een verhaal over en ging maar verder. Een beetje later schreef ik een verhaal over genetisch gemanipuleerd voedsel. Weer hetzelfde, maar nog erger dit keer. Mensen werden gek. Dus schreef ik daar ook maar een verhaal over, en ik kon maar niet begrijpen waarom mensen dit "frankenvoedsel" vonden, waarom ze dachten dat het manipuleren van moleculen op een gerichte, in plaats van een toevallige wijze, een overtreding tegen de natuur was. Maar, weet je, ik doe wat ik doe. Ik schreef een verhaal en ging over tot de orde van de dag. Ik ben nu eenmaal journalist; we typen, we dienen het in, we gaan eten en dat is dat.

(Lachen)

Maar deze verhalen bleven me bezighouden, ik kon maar niet uitmaken waarom, maar uiteindelijk wel. En wel omdat die fanatici die me gek maakten in feite helemaal geen fanatici waren. Ze waren bedachtzaam, goed onderwezen, fatsoenlijk. Net zoals de mensen in deze zaal. En het was net dat wat me zo stoorde... maar toen dacht ik, weet je, laten we even eerlijk zijn: We zijn op een ogenblik in deze wereld gekomen waarop we niet meer dezelfde verhouding tot vooruitgang hebben als weleer. We spreken er tweeslachtig over. We spreken er ironisch over als tussen aanhalingstekens. "Vooruitgang." OK, daar zijn redenen toe en ik denk ook dat we ze kennen. We zijn het geloof in instellingen verloren, in gezag, en af en toe in de wetenschap zelf, en er is ook geen reden waarom niet. Je hoeft maar een paar namen te laten vallen en de mensen begrijpen het. Tsjernobyl, Bhopal, de Challenger, Vioxx, massavernietigingswapens, niet goed doorgeprikte ponskaarten... Ik bedoel maar, je kan zelf je lijstje samenstellen. Er zijn vragen en problemen met die mensen waarvan we dachten dat ze altijd gelijk hadden. Wees dus skeptisch. Stel vragen, vraag bewijzen en bewijsmateriaal, Neem niets zomaar aan. Maar nu komt het: Als je dan bewijzen krijgt, dan moet je ze ook aannemen en daar zijn we niet zo goed in. En de reden dat ik dat kan zeggen is dat we nu in een tot nu toe ongekende angstepidemie leven en waarvan we hopen dat ze zo vlug mogelijk zal wegebben.

Ongeveer 12 jaar terug werd er een verschrikkelijk verhaal gepubliceerd, dat een verband legde tussen de epidemie van autisme en de inenting tegen mazelen, bof en rodehond. Angstaanjagend. Hopen studies werden uitgevoerd om na te gaan of dit waar was. En dat moest ook; het was een ernstige zaak. De data kwamen tevoorschijn. Ze werden gevonden in de Verenigde Staten, in Engeland, in Zweden, in Canada, en overal hetzelfde resultaat: geen verband, niet in het minst. Maar het doet er niet toe, het doet er niet toe omdat we geloof hechten aan anekdotes, we geloven wat we zien en wat we denken te zien, wat we echt denken te voelen. We kunnen geen geloof hechten aan een hoop papieren van een officiële overheidsinstelling die ons van data voorziet, en ik kan daar in komen, en ik denk dat we dat allemaal kunnen. Maar weet je wat? De gevolgen waren rampzalig, rampzalig en wel om dit feit: De Verenigde Staten zijn één van de weinige landen in de wereld waar de het aantal inentingen tegen de mazelen omlaag gaat. Dat is een schande, en we zouden ons moeten schamen. 't Is vreselijk. Wat is er met ons gaande dat we daartoe konden besluiten?

Nu, ik begrijp het. Ik begrijp het. Wie krijgt hier nog mazelen? Heeft iemand van dit publiek ooit iemand zien sterven van mazelen? Komt niet vaak voor. En hier al helemaal niet meer, maar het gebeurde vorig jaar nog 160.000 keer in de wereld. Dat is een hoop doden door mazelen, 20 per uur. Maar omdat het hier niet meer gebeurt kunnen we het veronachtzamen, en mensen als Jenny McCarthy komen ermee weg boodschappen van angst en onwetendheid te verspreiden in uitzendingen als die van Oprah en Larry King Live. En ze kunnen dat doen omdat ze geen onderscheid kunnen maken tussen oorzaken en toevallige samenloop van omstandigheden. Ze begrijpen niet dat deze dingen hetzelfde lijken maar het praktisch nooit echt zijn. En dat is iets dat we moeten leren en dat we snel moeten leren.

Deze man was een held, Jonas Salk. Hij bevrijdde ons van een van onze ergste gesels. Geen angst, geen doodsstrijd meer. Polio, poef!, weg. Die man daar in het midden, ook al. Hij heet Paul Offit. Hij ontwikkelde een vaccin tegen het rotavirus samen met enkele andere mensen. Het redde de levens van zo'n 400.000 tot 500.000 kinderen in de derde wereld. Goed, toch? Wel het is goed, behalve dat Paul rondreist met voordrachten over vaccins en hoe waardevol ze zijn. en dat mensen ermee zouden moeten ophouden om te jammeren. En zo zegt hij het ook. Dus is Paul een terrorist. Als hij een publieke toespraak houdt dan kan dat alleen maar in gezelschap van lijfwachten. Hij krijgt thuis telefoontjes omdat er mensen zijn die er prijs op stellen hem te zeggen dat ze weten waar zijn kinderen schoollopen. En waarom? Omdat Paul een vaccin heeft ontwikkeld.

Ik hoef het niet te zeggen, maar vaccins zijn onontbeerlijk. Neem ze weg en de ziektes zullen terugkomen, vreselijke ziektes, en dat is wat nu aan het gebeuren is. We hebben in dit land mazelen terug. En het wordt nog erger, binnenkort zullen er weer kinderen aan gaan sterven als er genoeg de ziekte gaan krijgen. En ze zullen niet alleen aan mazelen doodgaan. Wat met polio? Dat ook. Waarom niet? Een voormalige medestudente schreef me enkele weken terug en zei dat ze me wat overdreven strijdvaardig vond. Niemand heeft me dat ooit gezegd. Ze ging haar kind niet laten inenten tegen polio. In geen geval. Goed. Waarom? Omdat we geen polio meer hebben. En weet je wat? Gisteren kwam polio hier niet meer voor. Maar, wie weet, vanmorgen stapte er misschien iemand op een vliegtuig in Lagos, en hij vliegt naar Los Angels, hij zit nu boven Ohio. Binnen een paar uur landt hij, huurt een wagen en komt naar Long Beach, waar hij gaat aanzitten aan een van die fantastische TED dinners. En hij beseft niet dat hij besmet is met een verlammende ziekte, en wij weten het ook niet want zo gaat dat. Dat is de planeet waarop wij leven. Daar helpt geen lievemoederen aan.

Wij laten ons liever inpakken in leugens. Daar houden we van. Heeft iedereen vanmorgen zijn vitamientjes geslikt? Echinacea, een beetje antioxidant om de dag door te kunnen? Ik weet het omdat de helft van de Amerikanen het elke dag doen. Ze slikken het en ze gebruiken alternatieve medicijnen, en het doet er niet toe hoe vaak we ontdekken dat ze waardeloos zijn. De gegevens wijzen het altijd opnieuw weer uit. Ze maken je urine donkerder. En praktisch nooit meer dan dat. (Lachen) OK als jullie 28 miljard dollar willen uitgeven voor donkerder urine, Dan is dat maar zo. (Lachen) Donkere urine. Donker. Waarom doen we dat? Waarom doen we dat? Ik denk dat ik het begrijp, we haten Big Pharma. We haten de regering. We wantrouwen die politiekers. Dat moet ook. Onze gezondheidsvoorzieningen zijn belabberd. Ze zijn dat voor miljoenen van onze landgenoten. Ze zijn verbazingwekkend harteloos en verontrustend zelfs voor diegenen onder ons die ze zich kunnen permitteren. We lopen er dus van weg, en waar lopen we naartoe? We springen in de armen van Big Placebo. (Lachen) Da's geweldig. Ik hou van Big Placebo. (Applaus)

Maar, weet je, dit is erg want het hele gedoe is rommel en we geven er miljarden dollars aan uit. Ik heb hier een paar van die dingen meegebracht. Ginkgo, bedrog, echinacea, bedrog, acai, ik weet zelfs niet wat dat is, maar we geven er miljarden dollars aan uit, allemaal bedrog. En weet je wat? Als ik dit vertel beginnen de mensen tegen me te roepen, en ze zeggen, "Wat kan het jou wat schelen? Laat de mensen toch doen. Ze voelen er zich goed bij." En weten jullie wat? Jullie zijn fout. Omdat het me niet kan schelen of het de secretaris van de gezondheidsdienst is die zegt: "Hm, ik ga geen gevolg geven aan wat mijn experts vertellen over mammografieën." of de een of andere kankerkwakzalver die zijn patiënten wil behandelen met koffielavementen. Als je begint met bewijs en wetenschap te vervangen door geloof en magie dan eindig je waar je niet had willen uitkomen. Dan kom je terecht in het Zuid Afrika van Thabo Mbeki. Hij is verantwoordelijk voor de dood van 400.000 van zijn mensen door te beweren dat beetwortel, knoflook en citroenolie effectiever waren dan de antivirale middelen die het verloop van AIDS kunnen vertragen. Honderdduizenden nodeloze doden in een land dat al meer dan elders geplaagd is door deze ziekte. Kom mij niet vertellen dat deze dingen geen gevolgen hebben. Die hebben ze wel. Ze hebben ze altijd.

Nu is de meest gedachteloze epidemie waarin we ons nu bevinden de absurde strijd tussen voorstanders van genetisch gemanipuleerd voedsel en de 'organische elite'. Het is een idioot debat. Het moet stoppen. Het gaat om woorden, metaforen. Het is ideologie, geen wetenschap. Alles wat we eten, elk korreltje rijst, elk sprietje peterselie, elk brussels spruitje, is door de mens gewijzigd. Bedenk even dat er in het "aards paradijs" geen mandarijntjes waren. Daar bestond geen watermeloen. Zelfs geen kerstbomen. Ze komen allemaal van ons. We creëerden ze in de loop van de laatste 11.000 jaren. Sommige van die producten bleven en anderen haalden het niet. We ontdeden ons van wat ons niet aanstond. Nu kunnen we hetzelfde doen op een meer gerichte manier. En, zeker, daar zijn risico's aan verbonden. Maar we kunnen rijst vitamine A laten produceren waardoor miljoenen gezonder kunnen gaan leven en langer leven. Daar wil je niet aan? Ik moet het zeggen, dat begrijp ik niet.

We willen geen genetisch gemodificeerd voedsel. En waarom? Wel, dit hoor je de hele tijd: te veel chemicaliën, pesticiden, hormonen, monocultuur, we willen geen reusachtige velden met hetzelfde gewas, da's verkeerd. We houden niet van bedrijven die patenten nemen op levende dingen. We willen niet dat bedrijven de eigendomsrechten op zaad bezitten. En weet je wat ik daarop antwoord? Jullie hebben gelijk. Laten we er iets aan doen. Het is waar. Ons voedselprobleem is overweldigend, maar dat is geen wetenschap. Het heeft niks vandoen met wetenschap. Dit gaat om wetten, moraliteit, patenten. Wetenschap is geen maatschappij. Geen land. Zelfs geen idee; het is een proces. Het is een proces, en soms werkt het en soms ook niet. Maar de idee dat we de wetenschap moeten verhinderen om haar werk te doen omdat we er bang voor zijn werkt echt verlammend en zal miljoenen mensen verhinderen om tot enige welvaart te komen.

Weten jullie, in de komende 50 jaar zullen we tot 70% meer voedsel nodig hebben dan vandaag. 70 procent. Deze grafiek stelt het verloop van de investering in Afrika voor in de laatste 30 jaar. Schandalig. Schandalig. Zij hebben het echt nodig en wij onthouden het hen. En de reden? Genetisch gemanipuleerd voedsel. Wij willen mensen geen minderwaardig voedsel als cassave bijvoorbeeld, opdringen. Cassave is het dagelijks voedsel van een half miljard mensen; Het lijkt wat op aardappelen. Het heeft alleen maar een hoop calorieën. Waardeloos. Het bevat nagenoeg geen voedingsstoffen zoals eiwitten, en wetenschappers zijn bezig om daar iets aan te doen. Zodat mensen ervan kunnen eten zonder blind te worden. Ze zouden niet meer verhongeren, en weten jullie wat? Dat zou fijn zijn. Het zou geen haute cuisine zijn, maar het zou fijn zijn.

En alles wat ik dan te zeggen heb is dit: Waarom zijn wij ertegen? Ik bedoel, laten we ons dat eens afvragen: waarom zijn we ertegen? Omdat we niet willen schuiven met genen? Dit gaat om overdragen van genen. Heeft niks te maken met chemicaliën. Ook niet met onze belachelijke passie voor hormonen, ons verlangen naar meer, beter en specialer eten. Het gaat niet om Rice Krispies, het gaat om mensen in leven houden. en het gaat erom dat we beginnen te begrijpen wat dat wil zeggen. Omdat, weten jullie wat? Als we het niet doen en doorgaan zoals we bezig zijn, dan zijn we schuldig aan iets waar we niet schuldig aan willen zijn: high-tech kolonialisme. Ik vind geen andere manier om dit beter te beschrijven. Het is zelfzuchtig en lelijk, ons onwaardig, en we moeten er echt iets aan doen.

Dus na deze onvoorstelbaar vermakelijke uiteenzetting (Lachen) zou je misschien willen zeggen, "Jij wil dus nog altijd met deze belachelijke tijdmachine vooruit reizen?" Absoluut. Zeker wil ik dat. Nu zit ze nog vast in het heden maar we hebben een verbazingwekkende kans. Wij kunnen die tijdmachine voor alles wat we willen gebruiken. We kunnen ze brengen naar een toekomst die we zelf willen, en we gaan ze ook brengen naar waar we zelf willen. We moeten doorgaan met deze uiteenzettingen en we moeten blijven nadenken, maar als we erin stappen en vooruit gaan, zullen we gelukkig zijn dat we het hebben gedaan. Ik weet dat we het kunnen, en dat is, voor wat mij aangaat, iets dat de wereld moet weten.

Dank u.

(Applaus)

Dank u.

(Applaus)