Michael Anti: Achter de Grote Firewall van China

De afgelopen dagen heb ik mensen horen praten over China. Ik heb ook gepraat met vrienden over China en Chinees internet. Ik sta voor een grote uitdaging. Ik wil mijn vrienden doen begrijpen dat China ingewikkeld is. Dus ik wil altijd het verhaal vertellen, aan de ene kant, dit, aan de andere kant, dat. Je kan het verhaal niet alleen van een enkele kant vertellen. Ik geef een voorbeeld. China is een BRIC-land. BRIC-land wil zeggen Brazilië, Rusland, Indië en China. Deze opkomende economie helpt echt het herstel van de wereldeconomie. Maar op hetzelfde moment, aan de andere kant, is China een SICK-land, de term vermeld in de documentatie bij de beursgang van Facebook. Hij zei dat een SICK-land betekent Syrië, Iran, China en Noord-Korea. De vier landen hebben geen toegang tot Facebook. Dus eigenlijk is China een SICK-BRIC-land.

(Gelach)

Een ander project werd opgericht om China en het Chinees internet in het oog te houden. Vandaag wil ik jullie mijn persoonlijke ervaringen in de vorige paar jaar vertellen, met die muur. Als je fan bent van Game of Thrones, weet je hoe belangrijk een grote muur is voor een oud koninkrijk. Het houdt rare dingen van het noorden tegen.

Hetzelfde was waar voor China. In het noorden was er een grote muur, Chang Cheng. Die beschermde China 2.000 jaar lang tegen indringers. Maar China heeft ook een grote firewall. Dat is de grootste digitale grens in de hele wereld. Het schermt niet alleen het Chinese regime af van het buitenland, van universele waarden, maar het houdt ook de Chinese burgers zelf weg van het wereldwijde vrije internet, en van verdeling in blokken, niet verenigd.

Dus eigenlijk heeft het "internet" twee internetten. Het ene is het internet, het andere is het Chinanet. Maar als je denkt dat het Chinanet lijkt op een niemandsland, een woestenij, dan denk ik dat dat niet klopt. We gebruiken ook een simpele metafoor, het kat-en-muisspel, om de voortdurende strijd van de afgelopen vijftien jaar te beschrijven, tussen de Chinese censuur, de regeringscensuur, de kat, en de Chinese internetgebruikers, onszelf, de muis. Maar soms is zo'n vergelijking te simpel.

Dus vandaag wil ik ze upgraden naar versie 2.0. In China hebben we 500 miljoen internetgebruikers. Dat is de grootste bevolking van Netizens, internetgebruikers, in de hele wereld. Dus ook al is China's internet helemaal gecensureerd, dan nog bloeit de Chinese internetmaatschappij. Hoe? Het is simpel. Jullie hebben Google, wij hebben Baidu. Jullie hebben Twitter, wij hebben Weibo. Jullie hebben Facebook, wij hebben Renren. Jullie hebben Youtube, wij hebben Youku en Tudou. De Chinese regering blokkeerde elke internationale Web 2.0-dienst, en wij Chinezen apen ze allemaal na.

(Gelach)

Dus dat is wat ik noem slimme censuur. Dat is er niet alleen om jou te censureren. Soms is deze Chinese, nationale internetpolitiek zeer simpel: blokkeer en kloon. Aan de ene kant wil ze de sociale netwerken niet wegnemen van de mensen, wat zeer belangrijk is; mensen houden van social networking. Aan de andere kant willen ze de server in Peking houden zodat ze op elk moment de gegevens kunnen bereiken. Dat is ook de reden waarom Google zich terugtrok uit China, omdat ze niet konden aanvaarden dat de Chinese regering de server wilde houden.

Soms verstonden de Arabische dictators deze twee kanten niet. Mubarak bijvoorbeeld: hij sloot het internet af. Hij wilde de Netizens ervan weerhouden hem te bekritiseren. Maar zodra Netizens niet op het internet raken, gaan ze de straat op. En nu is het resultaat heel simpel. We weten allemaal dat Mubarak technisch gezien dood is. Maar ook Ben Ali, de Tunesische president, volgde de tweede regel niet. Dat wil zeggen, hou de server in handen. Hij liet Facebook, een Amerikaanse dienst, toe binnen Tunisië. Dus hij kon zijn eigen burgers er niet van weerhouden kritische video's ten opzichte van zijn corruptie te posten. Hetzelfde gebeurde. Hij was de eerste die viel in de Arabische Lente.

Maar die twee types slimme nationale censuurpolitiek weerhielden de Chinese sociale media er niet van een openbare sfeer te worden, een plaats voor publieke opinie en de nachtmerrie van de Chinese overheid. Omdat we 300 miljoen microbloggers hebben in China. Dat is de volledige bevolking van de Verenigde Staten. Met die 300 miljoen microbloggers -- zelfs als de tweet in ons gecensureerd platform geblokkeerd wordt, kan het Chinanet zelf een zeer sterke energie creëren, wat nog nooit gebeurd is in de Chinese geschiedenis.

In 2011, in juli, botsten twee [onduidelijk] treinen op elkaar, in Wenzhou, een zuidelijke stad. Net na de botsing, probeerden de autoriteiten letterlijk de treinen te verbergen, te begraven. Dat maakte de Chinese Netizens boos. De eerste vijf dagen na de crash, waren er 10 miljoen kritieken op de gebeurtenis in de sociale media, wat nog nooit gebeurd was in de Chinese geschiedenis. Later dat jaar werd de spoorwegminister ontslagen en veroordeeld tot tien jaar cel.

Onlangs was er een grappig debat tussen het Ministerie van Milieu van Peking en de Amerikaanse ambassade in Peking, omdat het Ministerie de Amerikaanse ambassade ervan beschuldigde tussen te komen in Chinese binnenlandse politiek door de luchtkwaliteit van Peking bekend te maken. Boven staan de gegevens van de ambassade, de PM 2.5. Er staat 148, duidelijk gevaarlijk voor de gevoelige groep. Dus een suggestie: beter niet buitenkomen. Beneden staan de data van het Ministerie. Er staat 50. Zij zeggen dat het oké is om buiten te komen. Maar 99 procent van de Chinese microbloggers stonden aan de kant van de ambassade. Ik woon in Peking. Elke dag bekijk ik de gegevens van de Amerikaanse ambassade om te beslissen of ik mijn raam zou open doen.

Waarom doen de Chinese sociale netwerken, zelfs binnen de censuur, het zo goed? Ten dele omwille van de Chinese talen. Jullie weten dat Twitter en zijn klonen een soort limiet hebben van 140 tekens. In het Engels zijn dat 20 woorden, of een zin met een korte link. In Duitsland, in het Duits, is het misschien enkel "Aha!"

(Gelach)

Maar in het Chinees kunnen 140 tekens een alinea zijn, een verhaal. Je kunt daar bijna alle journalistieke elementen insteken. Bijvoorbeeld, dit is Hamlet, van Shakespeare. Dezelfde inhoud. Je kunt zien dat één Chinese tweet gelijk is aan 3,5 Engelse tweets. De Chinezen spelen altijd vals, toch? De Chinezen zien hierdoor het microbloggen als media, en niet enkel krantenkoppen van de media.

De kloon, Sina Company, is degene die Twitter kloonde. Het heeft zelfs een eigen naam, Weibo. 'Weibo' is de Chinese vertaling voor 'microblog'. Het heeft zijn eigen innovatie. Het gebied waar je reacties plaats, is bij het Chinese Weibo meer zoals Facebook dan zoals Twitter. Deze innovaties en klonen, zoals Weibo en microblogging, werden, bij hun lancering in China in 2009, meteen zelf een mediaplatform. Het werd het mediaplatform van 300 miljoen lezers. Het werd de media. Iets wat niet in Weibo vermeld wordt, lijkt niet te bestaan voor het Chinese volk.

De Chinese sociale media veranderen echt de Chinese gedachtegang en het Chinese leven. Bijvoorbeeld, ze geven de mensen zonder stem een kanaal om zich te laten horen. Wij hadden een petitiesysteem, een beroepsmogelijkheid buiten het gerechtelijk systeem, omdat de centrale Chinese regering de mythe wil in stand houden: de keizer is goed, de oude plaatselijke overheden zijn bandieten. Daarom nemen de verzoekers, de slachtoffers, de boeren, de trein naar Peking nemen om een petitie aan de centrale regering voor te leggen. Ze willen dat de keizer het probleem oplost. Maar wanneer meer en meer mensen naar Peking gaan, vormen ze ook het risico van een revolutie. Dus stuurden ze hen de jongste jaren terug. Sommigen werden zelfs in zwarte gevangenissen gestopt. Maar nu hebben we Weibo, dus noem ik het de Weibopetitie. Mensen gebruiken gewoon hun gsm om te tweeten.

Dus je triestig verhaal kan bij toeval opgepikt worden door journalisten, professoren of beroemdheden. Eén van hen is Yao Chen, de populairste microblogger van China, ze heeft zo'n 21 miljoen volgers. Ze zijn bijna een nationaal televisiekanaal. Een triestig verhaal wordt door haar opgepikt. Weibo was, de sociale media, ondanks de censuur, nog steeds een kans voor de Chinezen, voor 300 miljoen mensen die elke dag chatten, praten. Het is als één grote TED. Maar het is ook de eerste keer dat een openbare sfeer in China plaatsvond. Chinezen leerden onderhandelen en praten met mensen.

Maar ook, de kat, de censuur, slaapt niet. Het is moeilijk om gevoelige woorden op de Chinese Weibo te posten. Bijvoorbeeld, je mag de naam van de president niet posten, Hu Jintao, en ook niet de stad Chongqing, de naam, en tot onlangs kon je niet zoeken op de achternaam van topleiders. Chinezen zijn zeer goed in woordspelingen, en alternatieve zegswijzen en zelfs memes. Ze gebruiken zelfs de namen van -- weet je, ze gebruiken de naam van een enorm belangrijke strijd tussen het grasmodderpaard en de rivierkrab. Het grasmodderpaard is caoníma, het fonogram voor motherfucker, zo noemen de Netizens zichzelf. De rivierkrab is héxiè, het fonogram voor harmonisatie, de censuur. De caoníma tegen de héxiè, dat is zeer goed. Toen er zeer politieke, opwindende gebeurtenissen plaatsvonden, kon je zien op Weibo dat er ook een zeer raar ander verhaal gebeurde. Rare zinnen en woorden, zelfs als je een doctoraat in het Chinees hebt, zijn ze onverstaanbaar.

Maar je kunt niet verder uitweiden, nee, want het Chinese Sina Weibo werd opgericht precies een maand na de officiële blokkering van Twitter.com. Dus vanaf het prille begin overtuigde Weibo de Chinese overheid ervan: wij zullen geen podium vormen voor een bedreiging van het regime. Bijvoorbeeld, alles wat je wil posten, zoals 'samenkomen' of 'ontmoeten' of 'wandelen', wordt automatisch opgeslagen, doorzocht en doorgegeven aan een ploeg voor verdere politieke analyse. Als je een of andere samenkomst wil organiseren, zal de politie er al op je staan wachten voor je er aankomt. Waarom? Omdat ze de gegevens hebben. Ze hebben alles onder controle. Dus kunnen ze het 1984-principe van data mining tegen de dissident gebruiken. Dus het hardhandig optreden is zeer serieus.

Maar ik wil dat je iets grappigs opmerkt in dat proces van kat en muis. De kat is de censuur, maar China heeft meer dan één kat, heeft ook lokale katten. Centrale kat en lokale katten.

(Gelach)

De server staat onder controle van de [centrale] kat. Zelfs wanneer de Netizens de lokale regering bekritiseren, heeft die lokale regering geen toegang tot de gegevens in Peking. Zonder de centrale katten om te kopen, kan ze niets doen, alleen zich verontschuldigen.

De afgelopen drie jaar, hebben sociale bewegingen over microblogging de lokale regeringen enorm veranderd. Ze werden meer en meer transparant omdat ze de gegevens niet kunnen bereiken. De server staat in Peking. Het verhaal van de treinbotsing: misschien is de vraag niet 'waarom 10 miljoen kritieken in vijf dagen', maar 'waarom liet de Chinese centrale regering die vijf dagen vrije meningsuiting online toe?' Dat is nog nooit eerder gebeurd. Het is dus zeer simpel, want zelfs de topleiders waren deze kerel beu, dat onafhankelijk koninkrijk. Dus willen ze een excuus -- de publieke opinie is een zeer goed excuus om hem te straffen.

Recent was er de zaak Bo Xilai, zeer belangrijk nieuws. Hij is een prinsje. Maar van februari tot april dit jaar werd Weibo een marktplaats voor geruchten. Je kon bijna over alles een grap maken over die prinsjes, alles! Net of je in de Verenigde Staten woont. Maar als je durft iets te retweeten of te vermelden van een valse coup in Peking, dan word je zeker gearresteerd. Dus deze soort vrijheid is gericht en precies.

Dus in China is censuur normaal. Je merkt dat vrijheid raar is. Er zit iets achter. Want hij was een zeer populaire linkse leider, dus de centrale regering wou van hem af. En hij was zeer schattig. Hij overtuigde alle Chinezen ervan waarom hij zo slecht is. Dus Weibo, de openbare sfeer met 300 miljoen gebruikers werd een zeer goed, handig wapen in een politieke strijd.

Maar deze technologie is zeer nieuw, maar technisch gezien zeer oud. Ze werd bekend gemaakt door Mao Zedong, omdat hij miljoenen Chinezen mobiliseerde in de Culturele Revolutie om elke lokale regering te vernietigen. Het is zeer simpel, omdat de Chinese centrale regering niet eens de publieke opinie moet leiden. Ze geven hen gewoon een doelwit dat niet gecensureerd wordt. Het niet censureren werd in China een politiek werktuig.

Dus dat is de update van dit spel, kat en muis. Sociale media veranderden de Chinese gedachtegang. Meer en meer Chinezen zijn van plan de vrije meningsuiting en mensenrechten te omhelzen als hun geboorterecht, en niet een of ander geïmporteerd Amerikaans privilege. Maar het gaf de Chinezen ook een nationale openbare sfeer, het is een soort training voor hun burgerschap, een voorbereiding op de toekomstige democratie. Maar het veranderde het Chinese politieke systeem niet. De Chineze centrale regering heeft deze gecentraliseerde server gebruikt om haar macht te versterken, om de lokale regeringen en de verschillende groeperingen te dwarsbomen.

Dus wat staat er ons te wachten? We zijn per slot van rekening de muis. Wat de toekomst ook is, we moeten vechten tegen de [kat]. Niet alleen in China, maar ook in de Verenigde Staten, zijn er enkele kleine, schattige maar slechte katten.

(Gelach)

SOPA, PIPA, ACTA, TPP en ITU. Net als Facebook en Google, beweren ze vrienden te zijn van de muis, maar soms zien we ze omgaan met de katten. Dus mijn conclusie is zeer simpel. Wij Chinezen vechten voor onze vrijheid, jullie letten gewoon op jullie slechte katten. Laat ze niet samenkomen met de Chinese katten. Alleen hierin, in de toekomst, zullen we de droom van de muis bereiken: dat we altijd en overal kunnen tweeten zonder angst.

(Applaus)

Bedankt.

(Applaus)