Mark Forsyth: Wat is een snollygoster? Een korte les in politiekspraak

Een van mijn favoriete woorden in de Oxford English Dictionary is 'snollygoster'. Gewoon omdat het zo goed klinkt. Een snollygoster is 'een oneerlijk politicus'. Hoewel er in de 19de eeuw een hoofdredacteur van een krant met een veel betere definitie kwam: "Een snollygoster is een kerel die verkozen wil worden, los van elke partij, platform of principe en die, als hij wint, het haalt door de pure macht van het monumentale kletsnofikale hypotheseschap."

(Gelach)

Ik heb geen idee van wat 'kletsnofikaal' is. Zal wel iets met woorden te maken hebben. Het is belangrijk dat woorden centraal staan in de politiek. Elke politicus weet dat hij de taal moet trachten te beheersen.

Pas in 1771 stond het Britse Parlement toe dat kranten verslag deden van de exacte bewoordingen uit het kamerdebat. Dat was te danken aan de moed van een kerel met de uitzonderlijke naam Brass Crosby, die het opnam tegen het Parlement. Hij werd in de Londense Tower gegooid en gevangen gezet, maar hij was dapper genoeg om het tegen hen op te nemen, tot zijn aanhang in Londen zo groot werd dat hij won. Slechts enkele jaren later werd voor het eerst het gebruik genoteerd van de uitdrukking 'as bold as brass' (zo dapper als koper/brass). De meeste mensen denken dat dat over het metaal gaat. Niet dus. Het gaat om de man die campagne voerde voor de persvrijheid.

Om je te tonen hoe woorden en politiek interageren, neem ik jullie mee naar de Verenigde Staten van Amerika, vlak na de onafhankelijkheid. Ze zaten met de kwestie van hoe ze George Washington, hun leider, moesten noemen. Ze wisten het niet. Hoe noem je de leider van een republikeins land?

De debatten in het Congres waren eindeloos. Er lagen allerlei suggesties voor, die het hadden kunnen halen. Sommigen wilden hem 'Hoogste Magistraat Washington' noemen, andere 'Zijne Hoogheid George Washington', of 'Beschermer van de Vrijheden van het Volk van de Verenigde Staten van Amerika Washington'. Bekt niet zo goed. Sommigen wilden hem gewoon koning noemen. Dat vonden ze een beproefd recept. Ze hingen niet eens de monarchie aan, hun idee was dat je tot koning kon verkozen worden voor een bepaalde tijd. Dat had kunnen werken, weet je.

Iedereen werd het spuugzat, omdat dit debat wekenlang doorging. Ik las het dagboek van een arme senator, die gewoon herhaalt: "Nog steeds bij de kwestie." De reden voor het uitstel en de verveling was dat het Huis van Afgevaardigden tegen de Senaat was. Het Huis van Afgevaardigden wilde niet dat Washington dronken van macht zou worden. Ze wilden hem geen koning noemen, want dat zou hem, of zijn opvolger, op gedachten kunnen brengen.

Ze wilden hem de nederigste, magerste, meest pathetisch denkbare titel geven. Die titel was 'President'. (Gelach) President. Ze vonden de titel niet uit. Hij bestond al, maar het betekende gewoon iemand die een vergadering voorzit. Zoals de juryvoorzitter. Het had niet veel meer grandeur dan de term 'voorman' of 'opzichter'. Er waren af en toe voorzitters van Koloniale Raden en delen van het bestuur, maar het was een titeltje van niets.

Daarom maakte de Senaat bezwaar. "Dat is belachelijk, je kan hem geen President noemen. Die kerel moet verdragen ondertekenen en buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders ontmoeten. Wie zal hem ernstig nemen als hij een onnozel titeltje heeft zoals 'President van de Verenigde Staten van Amerika'?

Na drie weken van debat gaf de Senaat nog niet toe. Ze gingen akkoord om voorlopig 'President' te gebruiken, maar ze wilden het absoluut vastleggen dat ze het er niet mee eens waren, vanuit fatsoenlijk respect voor de geplogenheden van beschaafde naties, of ze een republikeinse of monarchische regeringsvorm hadden, die de gewoonte hebben om aan het ambt van de Hoogste Magistraat, titels van respectabiliteit toe te voegen -- niet President, verdomme -- en dat in de omgang met vreemde naties, de waardigheid van het volk van de Verenigde Staten niet in het gedrang mag komen door een schijn van singulariteit, d.w.z. we willen geen volsagen idioten lijken.

Je kan hier drie interessante dingen uit leren. Ten eerste -- mijn favoriet: voor zover ik kon uitzoeken, heeft de Senaat de titel van President nooit formeel bekrachtigd. Barack Obama, President Obama, zetelt in de geleende tijd, in afwachting dat de Senaat in actie komt. Tweede les die je kan leren: als een regering zegt dat het een tijdelijke maatregel is, (Gelach) wacht je 223 jaar later misschien nog.

Maar de derde mogelijke les, en deze is echt belangrijk, dit is mijn finale bedenking voor jullie, is dat de titel, President van de Verenigde Staten van Amerika, vandaag de dag niet meer zo bescheiden klinkt, niet? Heeft wellicht te maken met de iets meer dan 5.000 kernkoppen die hij ter beschikking heeft, en de grootste economie ter wereld en de dronesvloot en dergelijke. De werkelijkheid en de geschiedenis hebben de titel met grandeur bekleed. En zo heeft de Senaat toch gewonnen. Ze hebben hun titel van respectabiliteit gekregen. De andere zorg van de senaat, de schijn van singulariteit -- toentertijd was het een unicum. Maar weet je hoeveel naties vandaag een president hebben? 147. Allemaal omdat ze wilden klinken als die kerel met zijn 5.000 kernkoppen enz.

Dus haalde de Senaat zijn slag uiteindelijk thuis en verloor het Huis van Afgevaardigden, omdat niemand zich nederig voelt als hij te horen krijgt dat hij President van de Verenigde State van Amerika is. Dat is de belangrijke les die je hieruit kan leren, diegene waarmee ik afsluit. Politici kiezen woorden uit om de realiteit vorm te geven en te controleren, maar in werkelijkheid verandert de realiteit de woorden veel grondiger dan woorden ooit de realiteit kunnen veranderen.

Zeer hartelijk dank.