Marco Tempest: Een magisch verhaal (met 'toegevoegde realiteit')

Marco Tempest: Wat ik jullie vandaag wil tonen, is een soort experiment. Het debuteert vandaag. Het is een demonstratie van toegevoegde realiteit. De visuele effecten die je ziet, zijn niet vooraf opgenomen. Ze zijn live: ze reageren op mij in real time. Voor mij is dit een soort technologische magie. Duimen maar. En kijk goed naar het grote scherm.

Toegevoegde realiteit is het vermengen van de echte wereld met computergestuurde beelden. Het lijkt het perfecte medium om magie te ontdekken en je af te vragen waarom we, in het tijdperk van de technologie, nog steeds dat magische gevoel van verwondering hebben. Magie is bedrog, maar het is bedrog waar we van genieten. Om van bedrog te genieten, moet het publiek eerst zijn ongeloof opschorten. Het was de dichter Samuel Taylor Coleridge die deze ontvankelijke ingesteldheid als eerste voorstelde.

Samuel Taylor Coleridge: Ik probeer een gelijkenis met de waarheid over te brengen in mijn geschriften, om voor de schaduwen der verbeelding een gewillige opschorting te bekomen van het ongeloof, die, voor een enkel moment, poëtisch geloof betekent.

MT: Dit geloof in fictie is essentieel voor elke theatrale ervaring. Zonder dit geloof is een scenario gewoon wat woorden. Toegevoegde realiteit is gewoon de nieuwste technologie. Vingervlugheid is gewoon een kunstige demonstratie van handigheid. We zijn allemaal goed in het opschorten van ons ongeloof. We doen het elke dag, terwijl we romans lezen, tv kijken, of naar de film gaan. We betreden graag fictieve werelden als we onze helden aanmoedigen en huilen om vrienden die we nooit gehad hebben. Zonder dit vermogen is er geen magie.

Het was Jean Robert-Houdin, de grootste illusionist van Frankrijk, die als eerste de rol erkende van de goochelaar als verhalenverteller. Hij zei iets dat ik aan de muur van mijn studio heb opgehangen.

Jean Robert-Houdin: Een goochelaar is geen jongleur. Het is een acteur die de rol van een tovenaar speelt.

MT: Dat betekent dat goochelen theater is en elke truc een verhaal. De trucs van het goochelen volgen de archetypes van verhalende fictie. Het zijn verhalen van schepping en verlies, dood en verrijzenis, en obstakels die je moet overwinnen. Vele zijn intens dramatisch. Goochelaars spelen met vuur en staal, tarten de furie van de kettingzaag, durven een kogel opvangen of een dodelijke ontsnapping wagen. Maar het publiek komt niet om de goochelaar te zien sterven, het komt om hem te zien leven. Want de beste verhalen lopen altijd goed af.

De trucs van het goochelen hebben één speciaal element. Het zijn verhalen met een kronkel. Edward de Bono beweert dat onze hersenen patroonherkenningsmachines zijn. Hij zei dat goochelaars bewust gebruik maken van hoe hun publiek denkt.

Edward de Bono: Podiumgoochelkunst berust bijna volledig op de fout van het momentum. Het publiek wordt ertoe gebracht om dingen te veronderstellen die perfect redelijk zijn, maar die in werkelijkheid niet overeenstemmen met wat voor hun ogen gebeurt.

MT: In dat opzicht zijn goocheltrucs als moppen. Moppen leiden ons langs een pad naar een verwachte bestemming. Maar als het scenario dat we voor ogen hadden, plots kantelt naar iets totaal onverwachts, dan lachen we. Hetzelfde gebeurt als mensen naar goocheltrucs kijken. De finale tart de logica, biedt nieuwe inzichten in het probleem, en het publiek drukt zijn bewondering uit door te lachen. Het is grappig om voor de gek te worden gehouden.

Eén van de grote kwaliteiten van alle verhalen is dat ze gemaakt zijn om te worden gedeeld. We voelen een drang om ze te vertellen. Als ik een truc doe op een feestje -- (Gelach) dan zal die persoon er meteen een vriend bij halen en mij vragen het nog eens te doen. Ze willen de ervaring delen. Dat maakt mijn taak moeilijker, want als ik ze wil verrassen, moet ik een verhaal vertellen dat gelijk begint, maar anders afloopt -- een truc met een kronkel in een kronkel. Zo blijf ik bezig.

Experten geloven dat verhalen verder gaan dan ons vermogen om geamuseerd te worden. We denken in narratieve structuren. We verbinden gebeurtenissen en emoties en vormen ze instinctief om tot een gemakkelijk te begrijpen volgorde. Dat is een unieke menselijke prestatie. We willen allemaal onze verhalen delen, of het nu de truc is die we zagen op het feestje, de rotdag op het werk, of de mooie zonsondergang die we zagen op vakantie.

Dankzij de technologie kunnen we deze verhalen vandaag delen als nooit tevoren, via email, Facebook, blogs, tweets, op TED.com. Sociale netwerken zijn de digitale kampvuren waarrond het publiek verzamelt om ons verhaal te horen. We vormen feiten om in gelijkenissen en metaforen, en zelfs fantasieën. We polijsten de ruwe kantjes van ons leven, zodat ze heel aanvoelen. Onze verhalen maken ons tot wie we zijn en soms tot wie we willen zijn. Ze geven ons onze identiteit en een gevoel van gemeenschap. Als het verhaal goed is, dan ontlokt het ons misschien een glimlach.

Hartelijk dank.

(Applaus)

Hartelijk dank.

(Applaus)