Loretta Napoleoni: De ingewikkelde economie van het terrorisme

Ik ga jullie laten zien hoe terrorisme eigenlijk op ons dagelijks leven inwerkt. 15 jaar geleden ontving ik een telefoontje van een vriend. Destijds behartigde hij de rechten van politieke gevangenen in Italiaanse gevangenissen. Hij vroeg mij of ik de Rode Brigades wilde interviewen. Nu was, zoals velen van jullie zich misschien kunnen herinneren, de Rode Brigades een terroristische, Marxistische organisatie die zeer actief was in Italië van de jaren 60 tot midden jaren 80. Als onderdeel van hun strategie spraken de Rode Brigades met niemand, zelfs niet met hun advocaten. Ze zaten zwijgend tijdens hun processen, af en toe naar hun familie en vrienden zwaaiend.

In 1993 verkondigden ze het eind van hun gewapende strijd. En ze tekenden een lijst op van mensen met wie ze wilden praten, en hun verhaal wilden vertellen. En ik was een van die mensen. Toen ik mijn vriend vroeg waarom de Rode Brigades met mij wilden praten, zei hij dat het de vrouwelijke leden van de organisatie waren die mijn naam hadden genoemd. Een persoon in het bijzonder had mij voorgelegd. Zij was mijn vriendin in mijn kinderjaren. Ze was bij de Rode Brigades gegaan en werd een leider van de organisatie.

Natuurlijk wist ik dat niet tot de dag waarop ze werd gearresteerd. Sterker nog, ik las het in de krant. Op het moment van het telefoontje had ik net een baby gekregen, ik had net het bestuur overgenomen van het bedrijf waar ik bij werkte, en het laatste wat ik wilde was terug naar huis gaan en de zwaar beveiligde gevangenissen af te gaan. Maar dat was precies wat ik deed omdat ik wilde weten wat van mijn beste vriendin een terrorist had gemaakt, en waarom ze nooit had geprobeerd mij te recruteren. (Gelach) (Applaus)

Dus, dit was precies wat ik deed. Ik vond het antwoord al snel. Ik voldeed blijkbaar niet aan het psychologische profiel van een terrorist. Het centrale comité van de Rode Brigades zag me als te resoluut en te koppig om een goede terrorist te worden. Mijn vriendin was daarentegen een goede terrorist omdat ze goed was in het opvolgen van bevelen. Ze accepteerde ook geweld. Want ze geloofde dat de enige manier om te ontstoppen wat, destijds, bekend stond als een verstopte democratie, Italië, een land dat 35 jaar lang geregeerd werd door dezelfde partij een gewapende strijd was.

Tegelijkertijd, terwijl ik de Rode Brigades aan het interviewen was, ontdekte ik ook dat hun leven niet was beheerst door politiek of ideologie, maar eigenlijk door geldzaken. Ze hadden continue geldproblemen. Ze waren altijd op zoek naar geld. In tegenstelling tot wat veel mensen geloven, is terrorisme eigenlijk een zeer dure bezigheid. Laat me je een voorbeeld geven. In de jaren 1970 was de omzet van de Rode Brigades op jaarbasis zo'n zeven miljoen dollar. Dat is omgerekend zo'n 100 tot 150 miljoen vandaag de dag.

Nu is het, zoals je weet, als je ondergronds leeft zeer moeilijk om dit soort bedragen op te brengen. Maar dit verklaart ook waarom, toen ik de Rode Brigades interviewde, en later ook andere gewapende organisaties, zoals leden van de al-Zarqawi groepering in het Midden-Oosten, iedereen zo ontzettend onwillig was om over ideologie of politiek te praten. Omdat ze geen idee hadden. De politieke visie van een terroristische organisatie wordt bepaald door het leiderschap, wat, normaal gesproken, nooit meer dan vijf tot zeven personen is. De anderen zijn, dag in dag uit, bezig met geld zoeken.

Een keer interviewde ik bijvoorbeeld een part-timer van de Rode Brigades. Hij was een psychiater. Hij hield van zeilen. Hij was een zeer gepassioneerd zeiler. En hij had een prachtige boot. En hij vertelde mij dat de mooiste tijd van zijn leven was toen hij lid was van de Rode Brigades en hij elke zomer ging zeilen, heen en terug van Libanon, waar hij Russische wapens van de PLO afhaalde, en ze helemaal naar Sardinië bracht waar de andere gewapende organisaties uit Europa zouden komen om hun deel van de wapens mee te nemen. Voor die dienst werden de Rode Brigades een bedrag betaald, wat dan weer in de kas van de organisatie ging.

Nu, omdat ik een opgeleide econoom ben, en ik in economische termen denk, dacht ik ineens dat er hier misschien iets was. Misschien is er een verband, een commercieel verband, tussen de ene organisatie en de andere. Maar het was pas toen ik Mario Moretti interviewde, hoofd van de Rode Brigades, de man die Aldo Moro, de voormalig Italiaanse premier, had ontvoerd en vermoord, dat ik er achter kwam dat terrorisme eigenlijk een hele bedrijfstak is. Ik was met hem aan het lunchen in een zwaar beveiligde gevangenis in Italië. En terwijl we aan het eten waren, had ik het onmiskenbare gevoel dat ik terug in het centrum van Londen was, en aan het lunchen was met een medebankier of een econoom. Deze man dacht op dezelfde manier als ik.

Dus, besloot ik dat wat ik wilde onderzoeken de economie van terrorisme was. Natuurlijk wilde niemand mijn onderzoek bekostigen. Ik denk zelfs dat veel mensen mij een beetje gek vonden. Weet je, die vrouw die langs stichtingen gaat om geld te vragen, denkend aan de financiën van terrorisme. Dus uiteindelijk nam ik een besluit dat, achteraf gezien, mijn leven heeft veranderd. Ik verkocht mijn bedrijf, en ging het onderzoek zelf financieren.

En wat ik ontdekte was een parallelle realiteit, een ander internationaal economisch systeem dat parallel aan het onze loopt, dat was gecreëerd door gewapende organisaties na de Tweede Wereldoorlog. En wat nog schokkender was is dat dit systeem stap voor stap de ontwikkeling had gevolgd van ons eigen systeem, ons Westers kapitalisme. En er zijn drie hoofdfasen. De eerste is het door de staat gefinancierde terrorisme.

De tweede is de privatisering van terrorisme. En de derde is, natuurlijk, de mondialisering van terrorisme. Dus, het door de staat gefinancierde terrorisme, een kenmerk van de Koude Oorlog. Dit is toen de twee supermachten een oorlog bij volmacht aan het uitvechten waren, langs de scheidslijnen van de invloedssferen, en volledig gewapende organisaties financierden. Er wordt een combinatie van legale en illegale activiteiten gebruikt. Het verband tussen misdaad en terreur wordt al snel vastgesteld.

En hier is het beste voorbeeld, de Contra's in Nicaragua, gecreëerd door de CIA, wettig gefinancierd door het Amerikaanse Congres, onwettig gefinancierd door de regering van Reagan, via geheime operaties, bijvoorbeeld de Iran-Contra-affaire. Dan komt eind jaren '70, vroeg jaren '80, wanneer sommige groeperingen succesvol terrorisme weten te privatiseren. Ze worden dus onafhankelijk van hun sponsor, en beginnen zichzelf te financieren.

We zien hier opnieuw een combinatie van legale en illegale activiteiten. Arafat kreeg dus een deel van de opbrengst van het smokkelen van hasj uit de Bekáavallei, de vallei tussen Libanon en Syrië. En de IRA, die een eigen vervoersbedrijf beheert in Noord-Ierland, deed precies hetzelfde. Dus elke keer als iemand een taxi in Belfast nam was zo zonder het eigenlijk te weten, de IRA aan het financieren.

Maar de grote verandering kwam natuurlijk met de mondialisering en deregulering. Toen konden gewapende organisaties met elkaar in contact komen, ook financieel. Maar bovenal begonnen ze ook serieus zaken te doen met de criminele onderwereld. En samen gingen ze hun geld witwassen van hun vuile zaken via dezelfde kanalen. Dit is als we de geboorte zien van de transnationale gewapende organisatie Al Qaeda. Dit is een organisatie dat geld vanuit andere landen weet op te halen. Maar die ook in staat is om aanvallen uit te voeren in meerdere landen.

Deregulering bracht ook schurkeneconomie terug. Wat zijn 'schurkeneconomieën'? Schurkeneconomie is een kracht die constant op de loer ligt op de achtergrond van de geschiedenis. Het komt terug in tijden van grote veranderingen, waarvan mondialisering er een is. Het is in tijden als deze waarin politiek in feite de controle over de economie verliest, en de economie een schurkachtige kracht wordt die tegen ons werkt. Het is al eerder gebeurd in het verleden. Het gebeurde bij de val van het Romeinse Rijk. Het gebeurde bij de Industriële Revolutie. En het gebeurde eigenlijk ook bij de val van de Berlijnse muur.

Nu heb ik uitgerekend hoe groot dit internationale economische systeem was dat uit misdaad, terreur, en illegale economie bestond, vóór 11 september. En het is een verbluffende anderhalf biljoen dollar. Het is biljoenen, niet miljarden. Het is ongeveer twee keer het BNP van het Verenigd Koninkrijk, binnenkort meer, als je ziet waar het land naartoe gaat. (Gelach)

Nu vloeide tot 11 september het grootste deel van al dit geld in de Amerikaanse economie omdat het grootste deel van het geld uit Amerikaanse dollars bestond en het witwassen van geld plaatsvond binnen de Verenigde Staten. Het meeste van dit geld kwam binnen via offshore faciliteiten. Dit was een essentiële geldinjectie in de Amerikaanse economie Wanneer ik kijk naar de cijfers van de Amerikaanse geldhoeveelheid, dit is de hoeveelheid dollars die de Federal Reserves elk jaar drukt om de toenemende behoefte aan dollars te bevredigen, die uiteraard de groei van de economie aangeeft.

Als ik dus kijk naar die cijfers zie ik dat sinds eind jaren 60 een toenemend aantal van deze dollars de Verenigde Staten verliet, om nooit terug te komen. Dit was geld dat was weggehaald via koffers of in containers, in contanten natuurlijk. Dit was geld dat was weggehaald door criminelen en witwassers. Dit was geld dat werd weggehaald om de groei van terroristische, illegale en criminele economie te bekostigen. Dus zie je wat het verband is?

De Verenigde Staten is feitelijk een land dat de reservevaluta van de wereld is. Wat betekent dit? Het betekent dat het een voorrecht heeft dat andere landen niet hebben. Het kan lenen tegen het totaal aantal dollars dat er in de wereld is. Dit voorrecht heet sleischat. Geen enkel ander land kan dat doen. Alle andere landen, bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk kan alleen lenen tegen de hoeveelheid geld dat binnen zijn eigen grenzen in circulatie is.

Hier zie je de consequenties van deze band tussen de werelden van misdaad, terreur en illegale economie, en onze economie. De V.S. in de jaren 90 leende tegen de groei van de terroristische, illegale en criminele economie. Dit is hoe verbonden we zijn met deze wereld. Nu is deze situatie na 11 september natuurlijk veranderd, omdat George Bush een oorlog tegen het terrorisme is begonnen. Een onderdeel van deze oorlog was de invoering van de Patriot Act. Velen van jullie weten dat de Patriot Act een wet is die de vrijheden van Amerikanen sterk vermindert om ze te beschermen tegen terrorisme.

Maar er is een onderdeel van de Patriot Act dat zich specifiek richt op financiën. En het is eigenlijk een anti-witwas wetgeving. Wat de Patriot Act doet, is het weerhouden van een Amerikaanse bank en buitenlandse in Amerika geregistreerde banken van het zaken doen met offshore faciliteiten. Het sloot die deur tussen het witwassen van geld in dollars, en de Amerikaanse economie. Het gaf de Amerikaanse monetaire autoriteiten ook het recht om toezicht te houden op elke transactie in dollars die zich waar ook ter wereld plaats vindt.

Nu kun je je voorstellen wat de reactie was van de internationale financiers en bankiers. Alle bankiers zeiden tegen hun cliënten: "Stap uit de dollars en ga ergens anders in investeren." Nu was de Euro een nieuw opgerichte valuta die een goede gelegenheid bood voor zaken en voor investeringen. En dit is wat mensen ook deden. Niemand wilde dat de Amerikaanse monetaire autoriteiten hun relatie zou controleren, om toezicht te houden op de banden met hun clientèle. Hetzelfde gebeurde uiteraard in de wereld van misdaad en terreur. Mensen verplaatsten simpelweg hun witwaspraktijken van de Verenigde Staten naar Europa.

Waarom gebeurde dit? Dit gebeurde omdat de Patriot Act een unilaterale wetgeving was. Het werd alleen ingevoerd in de Verenigde Staten, en het werd alleen ingevoerd voor de Amerikaanse dollars. In Europa werd een gelijkwaardige wetgeving niet ingevoerd. Dus werd binnen zes maanden Europa het epicentrum van de wereldwijde witwaspraktijken. van de wereldwijde witwaspraktijken. Dit is hoe ongelofelijk het verband is tussen de wereld van de misdaad en de wereld van terreur, en ons eigen leven.

Nou, waarom vertelde ik jullie dit verhaal? Ik heb jullie dit verhaal verteld omdat jullie moeten begrijpen dat er een wereld is die zich ver van de krantenkoppen afspeelt, de persoonlijke relatie die je hebt met vrienden en familie inbegrepen. Je moet alles betwijfelen wat je wordt verteld, zelfs wat ik je net heb verteld. (Gelach) Dit is de enige manier voor jullie om in de duistere zijde te stappen, en er naar te kijken. En geloof me, het zal eng zijn. Het zal angstaanjagend zijn, maar het zal je verlichten. En bovenal zal het je niet vervelen. (Gelach) (Applaus)