Ken Kamler: Medisch wonder op the Everest

We hebben op deze conferentie veel mensen horen spreken over de kracht van de menselijke geest. Wat ik vandaag doen wil, is een levendig beeld geven van hoe die kracht kan worden ontketend als iemand zich in een overlevingssituatie bevindt, hoe de wil tot overleven dit in mensen naar voren kan brengen. Dit is een incident dat plaatshad op de Mount Everest. Het was de ergste ramp in de geschiedenis van de Everest. Toen het gebeurde, was ik de enige dokter op de berg. Laat me jullie dus meenemen en we zullen zien hoe het is wanneer iemand werkelijk de wil om te overleven in zich oproept.

Dit is de Mount Everest. De hoogte is 8850 m. Ik was daar 6 keer. 4 keer werkte ik voor National Geographic, voor tektonische plaatmetingen. Tweemaal ging ik met NASA voor remote sensing-apparaten. Op mijn vierde trip naar de Everest passeerde er een komeet over de berg. Hyakutake. De sherpa's vertelden ons toen dat het een slecht teken was, en we hadden naar hen moeten luisteren. De Everest is een extreme omgeving. Het zuurstofgehalte aan de top is maar een derde van dat op zeeniveau. Bij de top kan de temperatuur 40 graden onder nul zijn. Er kan een wind staan van 32 tot 64 km/u. De werkelijke gevoelskoudefactor is lager dan van een zomerdag op Mars. Ik herinner me een keer toen ik, boven vlak bij de top, een greep deed in mijn onderjack, voor een slok uit mijn waterfles, binnenin mijn onderjack, enkel om te ontdekken dat het water al tot ijs bevroren was. Dit geeft enig idee hoe ernstig de zaken zijn gesteld aan de top.

Dit is de route naar boven. Het begint met het basiskamp op 5300 m. Kamp een, 600 m hoger, kamp 2 nog eens 600 m hogerop genaamd de Western Cwm. Kamp drie is aan basis van Lhotse. Dit is de op drie na hoogste berg van de wereld, maar een dwerg vergeleken met de Everest. Het hoogste kamp is kamp vier. Van hier is het 900 m tot de top. Dit is een gezicht op het basiskamp. Dit is vanaf een gletsjer op 5300 m. Het hoogste punt waarop je de yaks kan brengen voordat je ze moet afladen. Dit is wat ze voor mij aflaadden. Ik had vier ladingen medische voorraad die in een tent worden gedumpt. Hier ben ik aan het proberen dingen te regelen.

Dit was onze expeditie. Het was een expeditie van National Geographic maar georganiseerd door The Explorers Club. Er waren drie andere expedities op de berg, een Amerikaans team, een Nieuw-Zeelands team en een IMAX-team. Uiteindelijk, na twee maanden voorbereiding, bouwden wij ons kampement op langs de berg.

Dit is een uitzicht op de ijswand. De eerste 600 m van de klim vanaf het basiskamp. Hier een plaatje van de ijswand. Het is een waterval, maar dan bevroren. Hij beweegt heel traag, verandert eigenlijk elke dag. Als je erin bent, zit je als een rat in de val; je kunt zelfs niet over de top kijken. Dit is nabij de top van de ijswand. Je klimt er best 's nachts als het ijs bevroren is. Op die manier is er minder risico dat je bedolven raakt. Hier zijn enkele klimmers die de top van de ijswand bereiken bij zonsopgang. Dit ben ik, terwijl ik de bergspleet oversteek. We steken met aluminium ladders over aan veiligheidslijnen. Hier een andere bergspleet. Sommige hiervan zijn 10 verdiepingen of meer diep, en een van mijn medeklimmers zei dat de reden om 's nachts te klimmen is omdat als we de bodem zouden zien terwijl we er overheen klimmen, we het nooit zouden durven.

Dit is kamp 1. Het is het eerste vlakke stuk dat je bereiken kan nadat je voorbij de top van de ijswand bent. Van hier klimmen we naar kamp 2, wat een soort voorgrond is. Deze klimmers werken zich naar het Lhotse vlak, de berg naar kamp drie. Ze zitten hier aan vaste lijnen. Als je hier valt zonder lijn zou je 1500 m diep vallen. Dit is een uitzicht vanaf kamp drie. Je kunt het Lhotse vlak zien in profiel. Het is een helling van ongeveer 45 graden. Het kost twee dagen klimmen. Dus zet je het kamp halfweg op.

Zoals je merkt, de top van de Everest is zwart. Er zit geen ijs op. Dat is doordat de Everest zo hoog is. Hij bevindt zich in de straalstroom, de winden schampen constant het oppervlak, waardoor sneeuw zich niet kan ophopen. Wat op een wolk lijkt achter de kam op de top is eigenlijk sneeuw die van de top wordt geblazen.

Dit is de weg naar boven van kamp drie naar vier, in en omhoog door de wolken. Dit is kamp vier. Eenmaal op kamp vier heb je 24 uur om te beslissen of je naar de top gaat of niet. Iedereen zit op zuurstof. Je voorraad is beperkt, en je moet ofwel omhoog, ofwel omlaag, wat je heel snel moet beslissen. Dit is een plaatje van Rob Hall. Hij was de leider van het Nieuw-Zeelandse team. Deze radio gebruikte hij later om zijn vrouw te spreken, waarop ik nog terugkom. Enkele klimmers die wachten om naar de top te gaan. Zij klimmen naar kamp vier en je kunt zien dat de wind van de top komt. Dit is geen goed weer om in te klimmen. Dus de klimmers wachten gewoon in de hoop dat de wind gaat liggen. Feitelijk gaat de wind 's nachts ook liggen. Het wordt zeer kalm. Er is geen zuchtje wind. Dit lijkt een goede gelegenheid om voor de top te gaan. Hier starten enkele klimmers naar de top, op het zogenaamde driehoeksvlak. Dit is het eerste deel van de klim. Dit gebeurt in het donker omdat het minder steil is dan dat wat volgt, en je kunt uren daglicht winnen als je dit in het donker doet.

Dus dit is wat er gebeurde. De klimmers kwamen aan de zuidoostelijke kam. Dit is het gezicht vanaf de zuidoostelijke kam. De top staat op de voorgrond. Vanaf hier is het ongeveer 500 m omhoog, met een helling van 30 graden, tot de top. Maar wat er dat jaar gebeurde, was dat de wind plotseling onverwacht aantrok. Er stak een storm op waar niemand op bedacht was. Hier kun je enkele dreigende wolken zien die sneeuw hoog van de top blazen. En er waren klimmers op die bergkam.

Dit is een plaatje van mij op die plaats, een jaar eerder genomen, en je kunt zien dat ik een zuurstofmasker draag met een rebreather. Ik heb hier een zuurstofkap aangesloten. Je kunt het bij die klimmer zien, we hebben twee zuurstofflessen in de rugzak, kleine titaniumflessen, erg licht. We dragen niet veel meer. Dit is al wat je hebt. Je bent erg blootgesteld op de bergkam.

Dit is een gezicht vanaf de bergkam. Dit is op weg naar de top, op die 500 m brug. Alle klimmers klimmen hier onaangelijnd, omdat de helling aan beide zijden zo steil is, dat als je aan iemand vastzat, het gevolg zou zijn dat je ze met je meetrekt. Dus iedereen klimt individueel. En het is zeker geen recht pad. Klimmen gaat erg moeizaam, en er is steeds het risico dat je eraf valt, aan elke kant. Als je naar links valt, val je 2500 m tot in Nepal. Als je naar rechts valt, val je 3650 m tot in Tibet. Dus het is beter om in Tibet te vallen omdat je dan langer leeft. (Gelach) Maar in elk geval val je voor de rest van je leven.

Deze klimmers waren vlakbij de top, langs de bergkam die je daarboven ziet, en ik was hier beneden in kamp drie. Mijn expeditie was beneden in kamp drie, terwijl die kerels daar boven zaten in de storm. De storm was zo heftig dat we moesten gaan liggen, helemaal gekleed, vol bepakt, uitgestrekt op het tentzeil om te verhinderen dat de tent van de berg werd geblazen. Het was de ergste wind die ik ooit zag. En de klimmers boven op de kam waren veel hoger, 600 m hoger, en volledig blootgesteld aan de elementen. We hadden radiocontact met enkelen van hen.

Dit is een beeld genomen van de bergkam. Via de radio hoorden we dat Rob Hall daarboven was, op dit moment van de storm met Doug Hansen. En we hoorden dat Rob oké was, maar Doug was te zwak om af te dalen. Hij was uitgeput en Rob bleef bij hem. We kregen tijdens de storm ook het onheilsbericht dat Beck Weathers, een andere klimmer, in de sneeuw was bezweken en dood was. Er waren nog 18 andere klimmers van wie we niet wisten hoe het met ze ging. Zij waren verloren. Er was totale verwarring op de berg. Alle verhalen waren verward, de meeste tegenstrijdig. We hadden werkelijk geen idee wat er gebeurde tijdens die storm. We zaten slechts neergehurkt in onze tenten op kamp drie.

Onze twee sterkste klimmers, Todd Burleson en Pete Athans, besloten naar boven te gaan en te redden wie ze konden ondanks dat er een verschrikkelijke storm raasde. Zij probeerden over de radio Rob Hall te bereiken, die een superklimmer was, opgehouden door een zwakke klimmer dicht bij de top. Ik verwachte dat ze Rob zouden zeggen: "Houd vol. We komen er aan." Maar wat ze feitelijk zeiden, was: "Laat Doug en kom zelf naar beneden. Hij is niet te redden, probeer jezelf te redden nu het nog kan." Rob kreeg dit bericht, maar zijn antwoord was: "Wij luisteren allebei." Todd en Pete gingen omhoog naar de bergkam, de situatie daarboven was een complete chaos. Ze deden al het mogelijke om de mensen te kalmeren. Ik gaf via de radio advies vanaf kamp drie, en we lieten de klimmers afdalen die het op eigen kracht konden. Degenen die dat niet konden, besloten we zo'n beetje op kamp vier te laten. Hier komen de klimmers omlaag langs deze route.

Dit is genomen vanaf kamp drie, waar ik zat. En ze kwamen allemaal bij mij zodat ik ze kon bekijken en kon zien wat ik voor hen kon doen, wat werkelijk niet veel is omdat kamp drie een kleine dip was uit het ijs gehakt in het midden van een helling van 45 graden. Je kon nauwelijks buiten de tent staan. Het is echt koud. Het is 7300 m hoog. De enige middelen die ik op die hoogte had, waren twee plastic zakken met kant-en-klare spuiten voor verdoving en steroïden.

Dus toen de klimmers bij me kwamen, beoordeelde ik zo'n beetje of zij al of niet in conditie waren om verder naar beneden te klimmen. Degenen die niet zo helder waren of niet goed gecoördineerd, gaf ik een steroïde-injectie om ze enige tijd van helderheid en coördinatie te geven, waarna zij dan verder de berg konden afzakken. Het is daarboven zo lastig werken dat ik de injecties zelfs dwars door hun kleding gaf. Het was daarboven te moeilijk op een andere manier te werken.

Terwijl ik ze aan het verzorgen was, kregen we meer nieuws van Rob Hall. Op geen enkele wijze konden we hoog genoeg komen om hem te redden. Hij meldde zich om te zeggen dat hij nu alleen was. Doug was hogerop de berg blijkbaar overleden. Rob was nu te zwak om zelf naar beneden te komen, en met die felle wind op die hoogte was hij buiten bereik en hij wist het. Op dat moment vroeg hij om zijn vrouw op te roepen. Hij had een radio. Zijn vrouw was thuis, in Nieuw-Zeeland, zeven maanden zwanger van hun eerste kind. Rob vroeg om hem met haar te worden verbonden. Dit gebeurde. Rob en zijn vrouw hadden hun laatste gesprek. Zij kozen de naam voor hun baby. Rob sloot toen af, dat was het laatste dat we ooit van hem hoorden.

Ik moest veel ernstig zieke patiënten behandelen op 7300 m, wat onmogelijk was. Wat we dus deden, was dat we de slachtoffers omlaag brachten naar 6400 m, waar het gemakkelijker was om ze te behandelen. Dit was mijn dokterskoffer. Het is een takel-kist met medische benodigdheden. Dit is wat ik op de berg had meegenomen. Ik had meer voorraad beneden, waarom ik had gevraagd om die boven te brengen bij het lagere kamp. En dit was de toestand bij dat kamp.

De overlevenden kwamen een voor een binnen. Sommigen van hen waren onderkoeld, sommigen waren deels bevroren, sommigen beide. We probeerden hen op te warmen zo goed als we konden, gaven zuurstof en probeerden hen te activeren, wat lastig is op 6400 m, terwijl de tent bevriest. Dit zijn ernstige bevriezingen aan de voeten, ernstige bevriezing aan de neus. Deze klimmer was sneeuwblind.

Terwijl ik voor de klimmers zorgde, deden we een schokkende ontdekking. Vanuit het niets, kwam Beck Weathers, van wie eerder was gezegd dat hij dood was, de tent binnengestruikeld. Als een mummie liep hij de tent binnen. Ik verwachtte dat hij verward was, maar feitelijk liep hij de tent in en vroeg mij: "Hoi Ken. Waar kan ik zitten?" Dan zei hij: "Accepteer je mijn ziekteverzekering?" (Gelach) Dat zei hij, werkelijk. (Gelach) Hij was dus volledig helder maar had ernstige bevriezingen. Je kunt zien dat zijn hand helemaal wit is, en zijn gezicht, zijn neus zijn verbrand. Eerst wordt het wit en bij een gehele necrose kleurt het zwart en valt af. Het laatste stadium, net als een litteken.

Dus terwijl ik Beck verzorgde, vertelde hij wat er daarboven was gebeurd. Hij zei dat hij verdwaald was in de storm, in de sneeuw was gevallen, was blijven liggen, niet in staat om te bewegen. Enkele klimmers waren gekomen en zagen hem, en hij hoorde ze zeggen: "Hij is dood." Maar Beck was niet dood, hij hoorde het, maar hij was niet in staat te bewegen. Hij was in een soort catatonie waarin hij zich bewust was van z'n omgeving maar zelfs niet met de ogen kon knipperen als levensteken. Dus de klimmers gingen hem voorbij, en Beck lag daar een dag, een nacht en nog een dag in de sneeuw. Toen zei hij tot zichzelf: "Ik wil niet sterven. Ik heb een gezin om naar terug te keren." De gedachte aan zijn gezin, zijn kinderen en zijn vrouw, genereerde genoeg energie om hem te motiveren zodat hij werkelijk opstond. Na zo lang in de sneeuw te hebben gelegen, stond hij op en vond zijn weg terug naar het kamp. Beck vertelde mij dit verhaal zeer kalm maar ik was erdoor verbluft. Ik kon me niet voorstellen dat iemand zo lang in de sneeuw kon liggen en dan opstaan. Hij keerde blijkbaar een onomkeerbare hypothermie om. En ik kan alleen maar speculeren over hoe hij dit deed.

Dus wat als we Beck hadden aangesloten op een SPECT-scan, iets dat de werkelijke hersenfunctie zou kunnen meten? Gewoon heel simpel, de drie delen van de hersenen: de voorkwab waarmee je je aandacht en je concentratie focust, hier de temporaalkwab, waarmee je beelden vormt en vasthoudt, en het achterste deel van je hersenen, dat het cerebellum bevat dat de motoriek controleert, en de hersenstam, waarin je de basale onderhoudsfuncties vindt zoals hartslag en ademhaling.

Laten we een doorsnede van de hersenen nemen, en ons verbeelden dat Beck was aangesloten aan de SPECT-scan. Dit meet de bloed-doorstroming en daarmee de energiedoorvoer in de hersenen. Hier heb je dus de voorhoofdshersenschors, die rood oplicht. Dit is een mooie scan, mooi gelijkmatig. Je hebt het middengedeelte waar de temporale kwab kan zitten, hierbinnen, en het achterste deel met de onderhoudsfuncties achterin.

Dit is een nogal normale scan, die een gelijkmatige energieverdeling toont. Nu gaan we naar deze en je ziet hoe veel sterker de frontale kwab oplicht. Dit kan zijn wat Beck zou ervaren toen hij besefte dat hij in gevaar was. Hij focust al zijn aandacht op het vermijden van narigheid. Deze hersendelen vallen stil. Op dit punt denkt hij niet aan zijn gezin of iemand anders, en hij werkt heel hard. Hij probeert zijn spieren gaande te houden om weg te komen. Maar hier verliest hij terrein. Zijn energie raakt op. Het is te koud, hij kan zijn verbranding niet op gang houden. En zie je, er is hier meer rood. Zijn hersenen liggen stil. Hij is ingestort in de sneeuw. Alles is stil. Er is nergens meer enig rood. Beck wordt uitgeschakeld. Hij sterft.

Jullie gaan door naar de volgende scan, maar in Becks geval, kun je zien dat het middengedeelte van zijn hersenen opnieuw begint op te lichten. Hij begint aan zijn gezin te denken. Hij begint beelden te krijgen die hem motiveren op te staan. Hij ontwikkelt energie in dit gebied door te denken. Dit is hoe hij denken gaat omzetten in actie. Dit hersengedeelte heet de anterieure cingulate cortex. Het is een gebied waarvan veel neurobiologen geloven dat het de zetel van de wil is. Hier is het waar mensen beslissingen nemen, waar ze wilskracht bouwen. Jullie kunnen zien dat er energie vloeit van het middelste van zijn hersenen, waar hij beelden heeft van zijn gezin, naar dit gedeelte waar zijn wil wordt opgeladen.

Dit wordt sterker en sterker tot het punt waar het feitelijk een motiverende factor wordt. Hij gaat genoeg energie ontwikkelen in dat deel, na een dag, een nacht en een dag, om zichzelf te motiveren om op te staan. En hier kunnen jullie zien dat hij meer energie begint te krijgen in de frontaalkwab. Hij begint te focussen. Hij kan zich nu concentreren. Hij denkt over wat hij kan doen om zich te redden. Dus deze energie is overgedragen naar boven, naar de voorzijde van zijn hersenen, terwijl het hieronder rustiger wordt, maar hij gebruikt zijn kracht om te overdenken hoe hij zichzelf in beweging kan brengen. En dan verspreidt de energie zich zowat over zijn gedachte-gebieden. Nu denkt hij niet aan zijn gezin en is hij zichzelf aan het motiveren. Dit is het achtergedeelte vanwaar de spieren beginnen te bewegen. Hij begint zichzelf op te winden. Zijn hart en longen versnellen. Dit is dus mijn speculatie van wat er zich afspeelde als we van Beck een SPECT hadden kunnen maken tijdens zijn overlevings-epos.

Hier ben ik Beck aan het verzorgen op 6400 m. Ik voelde dat wat ik deed totaal onbelangrijk was in vergelijking met wat hij voor zichzelf had gedaan. Het laat je enkel zien wat de kracht van de geest kan doen. Hij was kritiek. Er waren andere patiënten ernstig ziek. Gelukkig konden we een helikopter te krijgen om deze jongens te redden. De helikopter kwam naar 6400 m en deze voerde de hoogste reddingsactie ooit uit. Hij kon op het ijs landen om Beck mee te nemen en de andere overlevenden, een voor een, en ze naar een kliniek te brengen in Kathmandu zelfs nog voor we terugkwamen in het basiskamp.

Dit is een beeld van het basiskamp op een van de kampen waar we sommige klimmers kwijtraakten. En daar hielden we een paar dagen later een gedenkdienst. Dit zijn sherpa's die jeneverbestakken aansteken. Zij geloven dat jeneverbesrook heilig is. De klimmers stonden rond de hoge rotsen en spraken over de omgekomen klimmers boven bij de top, gekeerd naar de berg, eigenlijk direct tot hen sprekend. Er waren vijf klimmers omgekomen. Dit was Scott Fischer, Rob Hall, Andy Harris, Doug Hansen, en Yasuko Namba. En nog een klimmer zou die dag hebben moeten sterven, maar deed het niet. Dat is Beck Weathers. Hij bleek in staat te overleven omdat hij die ongelooflijke wilskracht kon genereren, hij was in staat om al zijn geestkracht te gebruiken om zichzelf te redden.

Dit zijn Tibetaanse gebedsvlaggen. Deze sherpa's geloven dat wanneer je gebeden op deze vlaggen schrijft de boodschap naar de goden wordt gedragen. Dat jaar was Becks gebed verhoord.

Dank u. (Applaus)