Josette Sheeran: Nu een einde aan honger

Na vele jaren werk in de handel en economie, belandde ik 4 jaar geleden aan de frontlinies van de menselijke kwetsbaarheid. Ik belandde op de plekken waar mensen iedere dag vechten om te overleven en niet eens een maaltijd kunnen bemachtigen. Deze rode beker komt uit Rwanda van een kind genaamd Fabian. Ik draag hem bij me als een symbool, in feite, van de uitdaging en ook de hoop. Want één beker voedsel per dag verandert Fabians leven volledig. Maar waarover ik wil praten vandaag is het feit dat deze ochtend, zo'n miljard mensen op aarde -- ofwel één op de zeven mensen -- wakker werd en niet eens wist hoe deze beker te vullen. Een op de zeven mensen.

Eerste vraag aan jullie is: waarom zou dit jullie interesseren? Waarom interesseert dit ons? De meeste mensen, wanneer ze aan honger denken, hoeven niet lang terug te gaan in hun familiehistorie -- misschien in hun eigen leven, of dat van hun ouders, of hun grootouders -- om zich de ervaring van honger te herinneren. Ik tref zelden een publiek waar mensen erg ver terug kunnen gaan zonder die ervaring. Sommigen zijn gedreven door compassie, voelen dat het wellicht één van de fundamentele daden van menselijkheid is. Zoals Gandhi zei, "Voor een hongerige man is een stuk brood het gezicht van God." Anderen maken zich zorgen over vrede en veiligheid, stabiliteit in de wereld. We zagen de voedselrellen in 2008, nadat de wat ik noem "stille tsunami van honger" de planeet overspoelde toen voedselprijzen verdubbelden. De destabiliserende effecten van honger zijn bekend uit de menselijke geschiedenis. Een van de meest fundamentele daden van civilisatie is te zorgen dat mensen genoeg te eten hebben.

Anderen denken over Malthusiaanse nachtmerries. Gaan we in staat zijn een populatie van negen miljard mensen te voeden, reeds over enkele decennia? Dit is niet iets onderhandelbaars, honger. Mensen moeten eten. Er gaan een hoop mensen zijn. Dit is banen en mogelijkheden over de gehele lengte van de waardeketen Maar in feite kwam ik op een andere manier bij dit thema. Dit is een foto van mij en mijn drie kinderen. In 1987 was ik een jonge moeder met mijn eerste kind en hield haar vast en voedde haar toen een vergelijkbaar beeld op T.V. kwam. Het was weer een hongersnood in Ethiopië. Twee jaar daarvoor had er één meer dan een miljoen mensen gedood. Maar het had me nooit zo geraakt als op dat moment, want dat beeld was van een vrouw die haar baby trachtte te voeden, maar ze had geen melk om te voeden. De kreten van de baby doordrongen me , als moeder. Ik dacht, er is niets meer achtervolgend dan het gehuil van een baby dat niet beantwoord kan worden met voedsel -- de meest fundamentele verwachting van elk mens. Op dat moment was ik vervuld van de uitdaging en de woede dat we weten hoe dit probleem op te lossen is.

Dit is niet één van die zeldzame ziektes waarvoor we geen oplossing hebben. We weten hoe we honger kunnen oplossen. 100 jaar geleden nog niet. We hebben de technologie en de systemen. En het raakte me dat dit niet van deze tijd is. Op dit punt in de geschiedenis passen deze beelden niet meer. En wat denk je? Dit is vorige week in Noord-Kenia. Alweer, het gezicht van honger op grote schaal met meer dan negen miljoen mensen die zich afvragen of ze morgen gaan halen. In feite, wat we nu weten is dat we elke tien seconden een kind verliezen door honger. Dit is meer dan HIV/AIDS, malaria en tuberculose gezamenlijk. We weten dat het probleem niet enkel voedselproductie is.

Een van de mentors in mijn leven was Norman Borlaug, mijn held. Maar vandaag ga ik het hebben over toegang tot voedsel, want in feite was er dit jaar en vorig jaar en tijdens de voedselcrisis van 2008 voldoende voedsel op aarde om iedereen 2700 kilocalorieën te geven. Dus hoe komt het dat we een miljard mensen hebben die geen voedsel kunnen vinden? Ik wil het ook hebben over wat ik noem: onze nieuwe last aan kennis. In 2008 verzamelde Lancet alle onderzoek en bracht overtuigend bewijs naar voren dat als een kind in de eerste duizend dagen -- van de conceptie tot twee jaar oud -- geen adequate voeding heeft, de schade onomkeerbaar is. Hun hersenen en lichamen zullen onvolgroeid blijven. Hier zie je een hersenscan van twee kinderen -- één die voldoende voeding had, de ander verwaarloosd en zwaar ondervoed. We zien hersenvolumes die tot 40% minder zijn bij deze kinderen. Op deze dia zie je dat de neuronen en de synapsen van de hersenen zich niet vormen. We weten nu dat dit van grote invloed is op economieën. Daarover zal ik het later hebben. Maar ook het verdienpotentiëel van deze kinderen is gehalveerd gedurende hun leven vanwege de onderontwikkeling in de eerste jaren.

Dus deze last aan kennis motiveert me. Want we weten hoe we dit heel eenvoudig kunnen oplossen. En toch: op veel plekken ziet een derde van de kinderen tegen de tijd dat ze drie zijn reeds een leven van ontberingen tegemoet hierdoor. Ik zou het willen hebben over de dingen die ik gezien heb in de frontlinies van honger, dingen die ik geleerd heb bij het toepassen van mijn economische en handelskennis en mijn ervaring in de private sector. Ik wil praten over waar de kloof aan kennis is.

Allereerst wil ik praten over de oudste voedingsmethode ter wereld, borstvoeding. Het zal je misschien verbazen dat elke 22 seconden een kind gered zou kunnen worden als er borstvoeding gegeven werd gedurende de eerste zes maanden. Maar in Niger, bijvoorbeeld, krijgt minder dan 7% van de kinderen uitsluitend borstvoeding gedurende de eerste zes maanden van hun leven. In Mauritanië is dat minder dan 3%. Dit is iets wat getransformeerd kan worden met kennis. Deze boodschap kan verspreid worden: dat dit geen ouderwetse gang van zaken is, maar een briljante manier om het leven van je kind te redden. Dus tegenwoordig richten we ons niet enkel op voedselverstrekking, maar op zorgen dat de moeders genoeg aanvulling hebben, en ze informeren over borstvoeding.

Het tweede waarover ik het wil hebben: Als je in een afgelegen dorpje woonde, en je kind was mank, er heerste droogte, of er waren overstromingen, of een situatie waarin er onvoldoende variatie in voeding was, wat zou je doen? Denk je dat je naar de winkel kon gaan en kon kiezen uit een reeks mueslirepen, zoals wij, en dan de juiste kon kiezen? Nou, ik vind ouders aan de frontlinies die heel goed weten dat hun kind niet lang meer leeft. En ik ga naar de winkels, als die er zijn, of naar de velden om te zien wat ze kunnen krijgen, en ze kunnen de voeding niet krijgen. Zelfs als ze weten wat ze moeten doen, is het niet verkrijgbaar.

Ik ben dolblij hiermee, want één ding waaraan we werken is het transformeren van de technologieën die beschikbaar zijn in de voedselindustrie zodat ze toepasbaar worden op traditionele gewassen. Dit is gemaakt met kikkererwten, gedroogde melk en een hele hoop vitaminen, aangepast aan de behoeften van de hersenen. Het kost ons 17 cent om te produceren als, wat ik noem, voedsel voor de mensheid. We deden dit met voedseltechnologen in India en Pakistan -- een stuk of drie. Maar dit transformeert 99% van de kinderen die dit krijgen. Eén pakje, 17cent per dag -- en hun ondervoeding is verleden tijd. Dus ik ben overtuigd dat als we deze technologieën kunnen ontsluiten die gemeengoed zijn in de rijkere wereld dat we voedsel kunnen transformeren. Dit is klimaatbestendig. Het behoeft geen koeling, geen water, wat vaak ontbreekt. En ik zie dat deze soorten technologie het potentieel hebben om het gezicht van honger en ondervoeding te transformeren, aan de frontlinies.

Het volgende waarover ik het wil hebben is schoolvoeding. 80 % van de mensen in de wereld hebben geen voedsel-vangnet. Als het noodlot toeslaat -- de economie begeeft het, mensen raken banen kwijt, overstromingen, oorlog, conflicten, slecht bestuur, al deze dingen -- is er niets om op terug te vallen. Gewoonlijk hebben de instituten -- kerken, tempels, andere dingen -- niet de middelen om een vangnet te bieden. Wat we vonden in ons werk met de Wereldbank is dat het vangnet voor de armen, de beste investering, schoolvoeding is. Als je de beker vult met lokale landbouwproducten van kleine boeren, heb je een transformerend effect. Veel kinderen in de wereld kunnen niet naar school omdat ze moeten bedelen en eten moeten vinden. Maar als dat eten er is, is het transformerend. Voor minder dan 25 cent per dag verander je het leven van een kind.

Maar wat het meest verbaast is het effect op meisjes. In landen waar meisjes niet naar school gaan en je biedt meisjes een maaltijd aan in school, zien we inschrijfquota van 50% meisjes en jongens. We zien een transformatie in aanwezigheid van meisjes. Er was geen geruzie, want het is stimulans. Families hebben de hulp nodig. We merken dat als we meisjes langer blijven houden, ze in school blijven tot hun 16de en niet trouwen als er eten op school is. Of ze krijgen een extra portie eten aan het eind van de week -- dat kost ca. 50 cent -- en meisjes blijven in school en baren een gezonder kind, want de ondervoeding gaat van generatie op generatie.

We weten dat er pieken en dalen in hongercycli zjin We weten dit. Momenteel in de Hoorn van Afrika, we hebben het eerder gezien. Dus is dit een hopeloze zaak? Absoluut niet. Ik wil even praten over wat ik noem onze pakhuizen voor hoop. Kameroen, Noord-Kameroen, pieken en dalen van honger elk jaar, decennia lang. Voedselhulp komt ieder jaar wanneer mensen verhongeren gedurende het magere seizoen. Nou, twee jaar geleden, besloten we het model van hongerbestrijding te transformeren, en in plaats van de voedselhulp te verdelen, stopten we het in voedselbanken. We zeiden, luister, gedurende het magere seizoen, neem van het voedsel. Jullie beheren, het dorp beheert de pakhuizen. Tijdens de oogst stop je het terug met rente, voedselrente. Dus stop er 5 %, 10% meer voedsel in. De afgelopen twee jaren hadden 500 van deze dorpen geen voedselhulp nodig -- ze zijn zelfvoorzienend. De voedselbanken groeien. Ze starten school-voedingsprogramma's voor hun kinderen door de mensen in het dorp. Ze hebben nooit de kans gehad om zelfs maar de basis-infrastructuur te bouwen of de middelen. Dit idee van het dorp zelf, vind ik geweldig: drie sleutels voor de deur van het pakhuis. Voedsel is daar goud. Eenvoudige ideeën kunnen het gezicht transformeren niet van kleine gebieden, maar van grote gebieden van de wereld.

Ik wil het hebben over wat ik noem digitaal voedsel. Technologie transformeert het gezicht van voedselkwetsbaarheid op plekken waar je klassieke hongersnood ziet. Amaryta Sen won zijn Nobel Prijs door te zeggen, "Weet je, hongersnoden vinden plaats in de nabijheid van voedsel omdat mensen het niet kunnen kopen." We zagen dit duidelijk in 2008. We zien dat nu in de Hoorn van Afrika waar voedselprijzen 240% gestegen zijn in sommige gebieden over het laatste jaar. Er kan voedsel zijn, maar mensen kunnen het niet kopen.

Deze foto -- ik was in Hebron in een kleine winkel, deze winkel, waar we in plaats van voedsel, digitaal voedsel brengen, een kaart. Er staat "Bon Appétit" in Arabisch. De vrouwen komen hun kaart laten lezen en krijgen negen voedsel items. Ze moeten voedzaam zijn, en ze moeten lokaal geproduceerd zijn. Gedurende het afgelopen jaar alleen al, in de zuivelindustrie -- waar deze kaart gebruikt wordt voor melk en yoghurt en eieren en humus -- de zuivelindustrie steeg met 30%. De winkeliers nemen meer mensen aan. Het is een win-win-win situatie die de voedseleconomie in beweging zet. We leveren nu in meer dan 30 landen voedsel via mobieltjes, waarmee we zelfs de aanwezigheid van vluchtelingen in landen transformeren en nog meer.

Misschien het spannendst vind ik een idee dat Bill Gates, Howard Buffet en anderen sterk gesteund hebben, namelijk het stellen van de vraag: Wat als we, in plaats van de hongerigen te zien als slachtoffers -- de meesten zijn kleine boeren die niet genoeg voedsel kunnen telen of verkopen om zelfs maar hun gezin te onderhouden -- wat als we ze als de oplossing zien, als de waardeketen om honger te bestrijden? Kunnen we niet de vrouwen in Afrika die geen voedsel kunnen verkopen -- er zijn geen wegen, geen pakhuizen, er is zelfs geen zeil om het in op te rapen -- wat als we ze de omstandigheden bieden om het voedsel te kunnen leveren om de hongerige kinderen elders te voeden? Purchasing for Progress is nu in 21 landen. En wat denk je? In bijna elk geval waarin arme boeren een gegarandeerde markt wordt geboden -- als je zegt, "Wij kopen 300 ton van dit. We komen het halen. We zorgen dat het goed wordt opgeslagen." -- zie je dat hun opbrengst verdubbelt, verdrie- viervoudigt en ze dokteren het uit, want dit is de eerste garantie die ze van hun leven hebben gehad. We zien hoe deze mensen hun leven transformeren. Vandaag wordt voedselhulp, onze voedselhulp -- enorme motor -- 80% ervan wordt gekocht in de ontwikkelingslanden. Totale transformatie, die feitelijk de levens die het voedsel nodig hebben, kan veranderen.

Nu zou je vragen, Kan dit opgeschaald worden? Dit zijn goede ideeën, dorps-niveau ideeën. Ik wil even praten over Brazilië, want ik heb een reis gemaakt naar Brazilië in de laatste jaren, toen ik las dat Brazilië honger sneller bestreed dan welke andere natie op aarde dan ook. Wat ik zag was, liever dan geld investeren in voedselsubsidies en andere dingen, investeerden ze in een schoolvoedings-programma. Ze verlangen dat een derde van dat voedsel komt van de kleinste boeren die geen mogelijkheden zouden hebben. Dit doen ze op enorme schaal nadat President Lula tot doel verklaarde dat iedereen drie maaltijden per dag had. Dit "Zero Hunger" programma kost 0,5% van het BBP en heeft vele miljoenen mensen uit de honger en armoede geholpen. Het transformeert het gezicht van honger in Brazilië, het is grootschalig, en het creëert kansen. Ik ben erop uit gegaan; ik heb de kleine boeren ontmoet die hun levensonderhoud gebouwd hebben op de kans en het platform die dit biedt.

Als we nu kijken naar het economisch uitgangspunt hier, is dat niet enkel compassie. Onderzoek toont aan dat de kosten van ondervoeding en honger voor de samenleving, de kosten die erop drukken -- gemiddeld 6% is, en in sommige landen tot 11% van BBP per jaar. Als je kijkt naar de 36 landen met de hoogste last aan ondervoeding, is dat 260 miljard verlies van een productieve economie per jaar. Nu, de Wereldbank schat dat het ongeveer 10 miljard dollar zou kosten 10,3 om ondervoeding in die landen aan te pakken. Je kijkt naar de kosten-baten analyse, en mijn droom is om dit thema op te pakken, niet alleen vanuit het compassie-argument, maar tot de ministers van financiën van de wereld te zeggen dat we ons niet kunnen veroorloven om niet te investeren in de toegang tot adequate, betaalbare voeding voor de hele mensheid.

Het verbazende feit dat ik vond is dat niets kan veranderen op grote schaal, zonder de vastberadenheid van een leider. Wanneer een leider zegt: "Niet tijdens mijn bewind", begint alles te veranderen. De wereld kan bijdragen met faciliterende omgevingen en kansen om dit te doen. En het feit dat Frankrijk voedsel in het centrum van de G20 heeft gezet is heel belangrijk. Want voedsel is een thema dat je niet oplost, persoon voor persoon, natie voor natie. We moeten de handen ineen slaan. We zien landen in Afrika. WFP was in staat om weg te gaan uit 30 landen, omdat ze het gezicht van honger hebben getransformeerd.

Wat ik zou willen aanbieden is een uitdaging. Ik geloof dat we leven op een tijdstip in de menselijke geschiedenis waarop het simpelweg onacceptabel is dat kinderen ontwaken en niet weten waar ze een beker eten kunnen vinden. Niet alleen dat, het transformeren van honger is een kans, maar ik denk dat we onze mentaliteit moeten veranderen. Ik ben zo vereerd hier te zijn met enkele van de top-vernieuwers en -denkers van de wereld. Ik zou willen dat jullie je verbinden met de mensheid om een streep in het zand te trekken en te zeggen, "Genoeg. We accepteren dit niet meer." We willen onze kleinkinderen vertellen dat er een verschrikkelijke historische periode was toen een derde van de kinderen onvolgroeide hersenen en lijven hadden maar dat bestaat niet meer.

Dank je wel.

(Applaus)