Jonathan Zittrain: Het Web als willekeurige vriendelijkheid

Ik ben Jonathan Zittrain, en in mijn recente werk ben ik wat pessimistisch geweest. Dus vanmorgen ga ik maar eens proberen de optimist te zijn, en reden tot hoop te geven voor de toekomst van het internet door te kijken naar hoe het nu is.

Nu lijkt het misschien alsof er tegenwoordig minder hoop is dan vroeger. Mensen zijn minder vriendelijk. Er is minder vertrouwen. Ik weet het niet. We zouden als simpel voorbeeld een onderzoekje kunnen doen. Hoe veel mensen hebben er ooit gelift? Ik weet het. Hoe veel mensen hebben er nog gelift in de afgelopen 10 jaar? Precies. Dus wat is er veranderd? Aan beter openbaar vervoer ligt het niet. Dus dit is wel een reden om te denken dat we aftakelen, de verkeerde kant op gaan.

Maar ik wil u drie voorbeelden geven om wellicht te laten zien dat de trendlijn in feite de andere kant op gaat en dat het internet daarbij helpt. Dus voorbeeld nummer 1: het internet zelf. Dit zijn drie van de grondleggers van het internet. Zij waren klasgenoten van elkaar op dezelfde middelbare school in een voorstad van Los Angeles in de jaren '60. U had toen misschien een Franse club of een debatteerclub. Zij hadden een "We bouwen een wereldwijd netwerk"-club, en die heeft heel goed uitgepakt.

Hier staan ze op de foto voor hun 25-jarig jubileum waarbij Newsweek terugkeek op het internet. En zoals u wel ziet, feitelijk zijn het sukkeltjes. Ze hadden één grote beperking en één grote vrijheid terwijl ze zaten te zinnen op een wereldwijd netwerk. De beperking was dat ze geen geld hadden. Niet een zeker geldbedrag om te investeren in wat je zoal voor een fysiek netwerk nodig zou hebben zoals vrachtwagens en mensen en een knooppunt om 's nachts pakketjes rond te schuiven. Dat hadden ze allemaal niet.

Maar ze hadden wel een geweldige vrijheid, ze hoefden er namelijk niks mee te verdienen. Het internet heeft geen bedrijfsplan; nooit gehad ook. Geen directeur, geen onderneming die in zijn eentje verantwoordelijk is voor de bouw er van. In plaats daarvan is het mensen die samenkomen om iets te doen, voor de lol en niet omdat ze dat opgedragen werd, of omdat ze verwachtten er dik mee te verdienen.

Dat ethos leidde tot een netwerkarchitectuur, een structuur die anders was dan andere digitale netwerken van toen of later. Zelfs zo ongebruikelijk dat er wel gezegd werd dat het niet duidelijk was of het internet kon werken. Zelfs in 1992 nog zei IBM naar verluidt dat je hoe dan ook geen bedijfsnetwerk zou kunnen bouwen met Internet Protocol. En zelfs vandaag zeggen sommige internetontwikkelaars nog dat het allemaal een pilot is en dat het eindoordeel nog geveld moet worden. (Gelach)

En daarom zou de mascotte van internetontwikkeling, als die er was, de hommel moeten zijn. Want de bont-tot-vleugelwijdteverhouding van een hommel is veel te groot om hem te laten vliegen. En toch, op ondoorgrondelijke wijze, vliegt de hommel. Het verheugt me u te kunnen melden dat dankzij enorme investeringen van de overheid, we ongeveer drie jaar geleden eindelijk hebben ontraadseld hoe bijen vliegen (Gelach) Het is erg ingewikkeld, maar ze blijken heel hard met hun vleugels te wapperen. (Gelach)

Dus wat is nou deze bizarre architectuursamenstelling die het netwerk laat zingen en zo ongewoon maakt? Nou – om gegevens te verplaatsen van hier naar daar -- nogmaals: het lijkt niet op een koeriersdienst. Het lijkt meer op een wild gedrang. (Gelach) Stel je voor dat je onderdeel bent van een netwerk waar je - je bent misschien op een sportevenement. En je zit in rijen, zoals hier, en iemand vraagt om een biertje, en het wordt aangereikt bij het gangpad. En jouw taak als buur is om het biertje door te geven, je eigen broek op het spel zettend, om het op de plaats van bestemming te krijgen.

Niemand betaalt je om dit te doen. Het is gewoon deel van je taak als buur. En in zekere zin is dat precies hoe pakketjes op het internet zich verplaatsen, soms in wel 25 of 30 stappen, waarbij de eenheden die er tussenin staan die de gegevens doorsturen geen specifieke contractuele of juridische verplichting hebben aan de oorspronkelijke verzender of aan de ontvanger.

Nu is het in het gedrang natuurlijk lastig om een bestemming te vermelden. Je hebt een hoop vertrouwen nodig, maar 't is niet van: "Ik wil graag naar Pensacola alstublieft." Dus het internet heeft adressen nodig en routebeschrijvingen. Het blijkt dat er geen allesomvattende kaart is van het internet. In plaats daarvan, alweer, is het alsof we allemaal samen in een theater zitten maar in de mist alleen maar de mensen vlak om ons heen kunnen zien. Dus wat doen we om er achter te komen wie waar zit? We wenden ons tot de persoon rechts van ons en we vertellen die persoon wat we links van ons zien. En andersom. En zij kunnen dat blijven herhalen. En voor je het weet heb je een globaal idee van waar alles is.

Dit is hoe internetadressering en -routering echt werken. Dit is een systeem dat berust op vriendelijkheid en vertrouwen, wat het ook heel teer en kwetsbaar maakt. In zeldzame maar treffende gevallen kan een enkele leugen van maar één onderdeel in deze honingraat voor flinke problemen zorgen.

Zo vroeg, bijvoorbeeld, vorig jaar de regering van Pakistan aan de internet service providers aldaar om YouTube voor de burgers van Pakistan te verbergen. Er stond een video op die de regering niet kon waarderen en ze wilde er zeker van zijn dat die geblokkeerd werd. Dit komt vaker voor. Overal zijn regeringen die vaak proberen om gegevens op het internet te blokkeren, te filteren en censureren.

Nu koos deze ene ISP in Pakistan ervoor om de blokkering voor haar abonnees in werking te stellen op een nogal ongebruikelijke manier. De ISP vertelde rond -- op dezelfde manier als aan jou, als onderdeel van het internet, gevraagd zou kunnen worden om te zeggen wat je naast je ziet -- de ISP vertelde rond dat vlak naast hem, of beter, dat hij ZELF, plotseling had ontdekt dat hij YouTube was. "Ja, echt," zei hij, "ik ben YouTube." En dat betekende dat gegevenspakketjes van abonnees die naar Youtube gingen stopten bij de ISP, omdat ze dachten dat ze hun bestemming al bereikt hadden. En de ISP gooide ze ongeopend weg want het hele idee was om het te blokkeren.

Maar daar hield het niet op. Die aankondiging namelijk ging een klik weg, en dat weergalmde weer een klik verder. En het blijkt dat als je kijkt naar de nabeschouwing van dit gebeuren, je op het ene moment een perfect werkend YouTube hebt. Dan, op moment nummer twee, gaat de nep-aankondiging er uit. En binnen twee minuten, weergalmt het overal en is YouTube overal in de wereld geblokkeerd. Als je in Oxford, Engeland zat en je probeerde bij YouTube te komen, gingen je pakketjes naar Pakistan en kwamen ze niet meer terug.

Stel je dat eens voor. Een van de populairste websites van de wereld, gerund door het krachtigste bedrijf ter wereld, en er was niks dat YouTube of Google er meer aan konden doen dan ieder ander. En toch, op de een of andere manier, binnen een uur of twee, was het probleem verholpen. Hoe is dat gebeurd?

Voor een belangrijke aanwijzing wenden we ons tot NANOG, de Noord-Amerikaanse NetwerkoperatorsGroep. Een groep van mensen die op een mooie zomerdag een kamer zonder ramen binnenstappen achter hun computers gaan zitten, e-mails lezen en berichten in niet-proportioneel lettertype, zoals dit hier, en praten over netwerken. En sommige van hen zijn medior werknemers bij Internet Service Providers van over de hele wereld. En dit is een bericht waarin een van hen zegt: "Er is NU wat aan de hand. YouTube is gekaapt! Dit is geen oefening. Het is geen onbenulligheid van YouTube engineers. Serieus. Er is iets aan de hand in Pakistan." En ze kwamen samen om het probleem te helpen vinden en oplossen.

Dus het is net zoiets als wanneer je huis in de brand vliegt. Het slechte nieuws is: er is geen brandweer. Het goede nieuws is: willekeurige mensen verschijnen uit het niets, doven het vuur, en vertrekken zonder dat ze betaling of lof verwachten. (Applaus) Ik heb geprobeerd een goed model te bedenken om deze willekeurige vriendelijkheid van maffe vreemden te beschrijven. (Gelach) Weet je, het is net of de noodoproep klinkt en mensen staan klaar om te helpen. En het blijkt dat dit model overal opduikt, als je er eenmaal naar zoekt.

Voorbeeld nummer twee: Wikipedia. Als een man met de naam Jimbo jou in 2001 had gezegd: "Ik heb een geweldig idee! We beginnen met 7 artikelen die iedereen volledig kan bewerken, wanneer ze willen, en dan hebben we uiteindelijk een geweldige encyclopedie! Wat jij?" Inderdaad. Domste idee ooit. (Gelach) Sterker nog: Wikipedia is zo'n ongelofelijk stom idee dat zelfs Jimbo er nooit op is gekomen.

Jimbo's idee was Nupedia. Het zou helemaal traditioneel worden. Hij zou mensen geld betalen gewoon omdat hij in een toffe bui was. en het geld zou naar de mensen gaan en zij zouden de artikelen schrijven. De wiki werd geïntroduceerd zodat anderen bewerkingen konden verbeteren -- zo'n beetje achteraf, een overlegruimte. En het komt erop neer dat de overlegruimte groeide en het hele project ging omvatten.

En tegenwoordig is Wikipedia zo alomtegenwoordig dat je het zelfs terugvindt op menukaarten van Chinese restaurants. (Gelach) Dit verzin ik niet. (Gelach) Ik heb een theorie die ik later kan uitleggen. Laat het voor nu genoeg zijn dat ik zeg dat ik mijn wikipedia het liefst geroerbakt heb met pepertjes. (Gelach)

Maar - Wikipedia werkt niet zomaar uit zichzelf. Hoe werkt het dan wel? Het blijkt dat er een een achterkamer is, zo'n beetje raamloos, figuurlijk gesproken. En er is een clubje mensen dat, op een zonnige dag, liever binnen gaat zitten en dit in de gaten houdt: het berichtenbord voor administrators, dat zelf weer een wikipagina is die iedereen kan bewerken. En je gaat gewoon met je problemen naar de pagina. Het doet denken aan de omschrijving van geschiedenis als "het ene verdomde ding na het andere," toch?

Nummer een: "Tendentieuze bewerkingen door gebruiker Andyvphil." Excuses, Andyvphil, als je hier vandaag bent. Ik kies geen partij. "Anon viel me aan omdat ik iets terugdraaide." Hier is mijn favoriet: "Een lang verhaal." (Gelach) Het blijkt dat er meer mensen deze pagina checken op problemen om ze op te lossen dan er problemen verschijnen op de pagina.

En dat is wat Wikipedia drijvende houdt. Ieder willekeurig moment is Wikipedia zo'n 45 minuten verwijderd van totale vernietiging. Toch? Spambots crawlen het af en proberen ieder artikel te veranderen in een Rolex-reclame. (Gelach) Het is dit dunne geeky lijntje dat het draaiende houdt. Niet omdat het een baan is, niet omdat het een carrière is, maar omdat het een roeping is. Het is iets waartoe ze zich gedreven voelen omdat ze er om geven.

Ze komen zelfs bij elkaar in groepen zoals de Anti-Vandalisme-Eenheid -- "Burgerschap, Volwassenheid, Verantwoordelijkheid" -- gewoon om de pagina's op te schonen. Het zet je wel aan het denken: als er, bijvoorbeeld, eens een weekend een massale, extreem populaire Star Trek conventie was wie zou er dan op de winkel passen? (Gelach)

Dus wat we zien (Gelach) wat we zien in dit fenomeen is iets dat de zotte, inmiddels overleden verkeersontwikkelaar Hans Monderman in Nederland ontdekte, en ook hier in South Kensington, dat soms als je de externe regels en signalen en al het andere verwijdert, dat je dan echt wel eens kun uitkomen bij een veiliger omgeving waarin mensen kunnen functioneren en waarin ze menselijker naar elkaar zijn. Ze realiseren zich dat ze verantwoordelijkheid moeten dragen voor wat ze doen. En Wikipedia heeft dit omarmd.

Sommigen van jullie herinneren zich misschien Star Wars Kid, de arme tiener die zichzelf filmde met een golfballengrijper terwijl hij deed alsof het een lichtsabel was. Zonder zijn toestemming, en eerst zelfs zonder dat hij het wist, vond het filmpje zijn weg naar het internet. Ontzettend virale video. Extreem populair. Compleet vernietigend voor hem.

Welnu, omdat het een encyclopedie was en zo, moest Wikipedia een artikel hebben over Star Wars Kid. Ieder artikel op Wikipedia heeft een overeenkomstige discussiepagina. En op die discussiepagina hadden de Wikipedianen een uitgebreide woordenwisseling over de vraag of er in het artikel wel of niet zijn echte naam genoemd moest worden. Je vond er argumenten voor beide kanten. Hier is zomaar een plaatje van een paar ervan. Uiteindelijk besloten ze allesbehalve unaniem om zijn echte naam niet te vermelden, ondanks het feit dat bijna alle mediaverslagen dat wel deden. Ze vonden dat gewoon niet juist om te doen. Het was een uiting van vriendelijkheid.

En tot op vandaag heeft de pagina van Star Wars Kid een melding bovenaan die je waarschuwt om zijn echte naam niet op de pagina te vermelden. Als je dat wel doet, wordt hij direct verwijderd - verwijderd door mensen die het met het oorspronkelijke besluit oneens zouden kunnen zijn, maar die de uitkomst respecteren. en hun best doen om hem te behouden omdat ze geloven in iets dat groter is dan hun eigen mening. Als een jurist, moet ik zeggen dat deze jongens wetgeving uitvinden en “stare decisis” enzovoort, terwijl ze bezig zijn.

Nu is dit niet beperkt tot Wikipedia. We zien het overal op het web op blogs. Kijk, dit is een Business Week cover uit 2005. Wow. Blogs zullen uw handel veranderen. Ik weet dat het er onbenullig uitziet. En natuurlijk zien ze er onbenullig uit! Ze ontspruiten aan allerlei typen sullige projecten.

Dit is mijn favoriete sullige blog: Catsthatlooklikehitler.com. (Gelach) Je stuurt een foto in van je kat als die op Hitler lijkt. (Gelach) Jaja, precies. Nummer vier, stel je voor dat je daar elke dag bij thuiskomt! (Gelach)

Maar hetzelfde soort gekkigheid wordt ook toegepast op mensen. Deze blog is gewijd aan ongelukkige portretfotografie. Hier staat: "Lieflijke weide met landhek. Is dat een kadaver, achter haar?" (Gelach) En jij denkt: "Weet je, ik denk dat dat een kadaver is achter haar."

En 't is de ene na de andere. Maar dan kom je deze tegen. Afbeelding verwijderd op verzoek van eigenaar. Meer niet. Afbeelding verwijderd op verzoek van eigenaar. Het komt erop neer dat iemand die hier te kijk werd gezet geschreven heeft naar de vervelende vent die deze site doet - niet met een juridisch dreigement, niet met een geldsom - Hij zei gewoon: "Hé, ga je lekker?" En de persoon zegt: "Dan niet, prima."

Ik geloof dat we online structuren kunnen bouwen om dat soort menselijke verzoeken veel makkelijker te maken, om het voor ons allemaal mogelijk te maken om te zien dat de gegevens die we online tegenkomen dingen zijn om op te klikken en plakken en kopiëren en doorsturen die daadwerkelijk menselijk gevoel vertegenwoordigen en uitdagen en beïnvloeden, en die ons in staat stellen om een ethisch moment te nemen waarin we beslissen hoe we er mee om willen gaan.

Ik denk dat het zelfs de echte wereld in kan gaan. We kunnen uitkomen, omdat we een wereld betreden met meer sensoren -- overal is er wel iets dat jou filmt en het misschien zelfs online zet om een klein clipje te kunnen dragen waarop staat "Weet je - liever niet." En dan heb je technologie waardoor degene die de foto neemt later weet dat deze persoon graag eerst een berichtje wil krijgen voordat de foto ergens groots terechtkwam, als dat niet te veel gevraagd is. En degene die de foto maakt kan beslissen of en hoe hij dat respecteert.

In de echte wereld zien we dat dit soort filtering in Pakistan wordt toegepast. En we nu middelen die we kunnen bouwen, zoals dit systeem, zo dat mensen de filtering kunnen aangeven als ze het tegenkomen. En het is niet langer een "Tja ik weet niet, ik kwam er niet door. Ik ga maar eens verder," maar plotseling een collectief bewustzijn van wat er wordt geblokkeerd en gecensureerd, waar online. In feite, als je het hebt over technologie die het leven nadoet dat technologie nadoet, of misschien is het andersom:

Een onderzoeker van de Universiteit van New York had wat kleine kartonnen robotjes met een lachend gezichtje er op en een motor die ze alleen maar recht vooruit bewoog en een vlaggetje dat er aan de achterkant uit stak met een gewenste eindbestemming. "Kun je me helpen er te komen?" stond er op. Liet het vrij op de straten van Manhattan. (Gelach) Tegenwoordig krijg je overal geld voor los. Hier is de kaart met meer dan 43 mensen die de stuurloze robot bijstuurden en op weg hielpen, van de ene hoek van de ene hoek van Washington Square Park naar de andere.

Dat brengt ons bij voorbeeld nummer drie: liften. Ik weet zo net nog niet of liften voorbij is. Waarom? Er is de Craigslist carpoolgroep. Als het de Craigslist liftgroep had geheten tierde het onkruid er welig. Maar het is een carpoolgroep, en het komt op hetzelfde neer. Waarom gebruiken mensen het? Ik weet het niet. Misschien denken ze dat, ehm, moordenaars niet vooruitdenken? (Gelach) Nee. Ik denk dat het echte antwoord is dat als je het net even anders bekijkt, Als je eerst een paar sleetse verwachtingen loslaat die je nog had overgehouden aan een project dat ooit leuk was maar nu, om welke reden dan ook, is bezoedeld, dan kun je de menselijke vriendelijkheid en gezamenlijkheid weer opfrissen die wordt vertegenwoordigd door zaken als deze groep op Craigslist.

En dan kun je het nog verder oppoetsen tot iets als, jawel, Couchsurfing.org. Couchsurfing: iemands idee om, eindelijk, mensen samen te brengen die ergens ver weg heen gaan en voor niks willen slapen op de bank van een vreemde, met mensen die ver weg wonen en iemand die ze niet kennen voor niks willen laten slapen op hun bank. Het is een briljant idee. Het is een bij die, jawel, vliegt.

Ongelofelijk hoe veel succesvolle couchsurfing-ontmoetingen er zijn geweest. En moch je het je afvragen: nee, er zijn geen sterfgevallen bekend die met CouchSurfing in verband worden gebracht. Hoewel, voor de zekerheid, het reputatiesysteem werkt op dit moment zo dat je je verslag instuurt na afloop van de couchsurfingervaring. Dus hier zou een onzuivere selectie kunnen meespelen (Gelach)

Dus mijn nadruk, mijn gedachte, is dat het internet niet zo maar een berg informatie is. Het is geen zelfstandig naamwoord. Het is een werkwoord. En als je het betreedt, als je zorgvuldig en aandachtig genoeg kijkt en luistert, dan zul je ontdekken dat die informatie je iets zegt. Wat ze je zegt is wat we gisteren hoorden dat Demosthenes ons al zei. Ze zegt: "Laten we marcheren." Hartelijk dank. (Applaus)