Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
De vraag is: wat is onzichtbaar? Er is meer van dan je denkt. Elk ding, zou ik zeggen, dat zwaarwichtig is behalve elk ding en behalve wat zwaar weegt.
We kunnen materie zien. Maar we kunnen niet zien wat zwaarwichtig is. Zoals in deze cryptische zin die ik onlangs in de Guardian vond. "Het huwelijk liep in 1965 op de klippen toen de man door zijn vrouw werd gedood." (Gelach) Daar zit een wereld aan onzichtbaarheid in, niet? (Gelach)
We kunnen de sterren en de planeten zien. Maar we kunnen niet zien wat hen uit elkaar houdt of wat hen samenhoudt. Bij materie, net als bij mensen, zien we alleen de buitenkant. We kunnen niet in de machinekamer kijken. We kunnen niet zien wat mensen aan de gang houdt, althans niet zonder moeite. En hoe dichter we naar iets kijken, hoe meer het verdwijnt. Als je echt goed naar dingen kijkt, als je kijkt naar de bouwstenen van de materie, is er niets. Elektronen verdwijnen in een soort nevel, en er is alleen energie. En energie kan je niet zien.
Dus alles wat telt, wat belangrijk is, is onzichtbaar. Een een beetje dom ding dat onzichtbaar is, is dit verhaal, dat onzichtbaar is voor jullie. Ik ga het voor jullie zichtbaar maken, in jullie hoofd. Het gaat over een parlementslid genaamd Geoffrey Dickens .
Wijlen Geoffrey Dickens, parlementslid, woonde een feest bij in zijn kiesdistrict. Overal waar hij ging, bij elke kraampje waar hij bleef staan, werd hij op de voet gevolgd door een toegewijde glimlachende vrouw van onbeschrijfelijke lelijkheid. (Gelach) Hoe hij het ook probeerde, hij kon niet van haar afgeraken. Een paar dagen later ontving hij een brief van een kiezer om te zeggen hoeveel ze hem bewonderde, dat ze hem op een feest had ontmoet en om een gesigneerde foto vroeg. Achter haar naam stond tussen haakjes de passende omschrijving, Paardenkop. (Gelach)
"Ik heb deze vrouw verkeerd ingeschat," dacht Dickens. "Ze is zich niet alleen bewust van haar fysieke afstotelijkheid, ze keert die in haar voordeel. Een foto is niet genoeg." Hij kocht een plastic frame om de foto in te zetten. En op de foto schreef hij, met een zwaai: "Aan Paardenkop, met liefs van Geoffrey Dickens, M.P." Nadat ze was verzonden, zei zijn secretaresse hem: "Heb je die brief van die vrouw op het feest gehad? Ik schreef er Paardenkop op, zodat je je zou herinneren wie ze was." (Gelach)
Ik wed dat hij onzichtbaar wilde zijn. (Gelach)
Een van de interessante dingen over onzichtbaarheid is dat we de dingen die we niet kunnen zien, ook niet kunnen begrijpen. Zwaartekracht is een ding dat we niet kunnen zien, en dat we niet begrijpen. Het is de minst begrepen van de vier fundamentele krachten, en de zwakste. En niemand weet echt wat het is of waarom het er is.
Sir Isaac Newton, de grootste wetenschapper die ooit heeft geleefd, dacht dat Jezus speciaal naar de aarde was gekomen om de hefbomen van de zwaartekracht te bedienen. Dat is wat hij dacht waar hij voor naar hier kwam. Verstandige man, maar daar zal hij de bal wel hebben misgeslagen. (Gelach)
Bewustzijn. Ik zie al jullie gezichten. Ik heb geen idee wat iemand van jullie denkt. Is dat niet verbazend? Is het niet ongelooflijk dat we elkaars gedachten niet kunnen lezen. We kunnen elkaar aanraken, misschien zelfs proeven, als we dicht genoeg komen. Maar we kunnen elkaars gedachten niet lezen. Ik vind dat heel verbazingwekkend.
In het Soefigeloof, de grote religie uit het Midden-Oosten , waarvan sommigen beweren dat ze de bron van alle religies is, zijn alle Soefi-meesters telepaten. Dat zeggen ze toch. Maar hun belangrijkste beoefening van de telepathie is dat ze ons krachtige signalen sturen dat het niet bestaat. De reden waarom we denken dat het niet bestaat, is omdat de Soefimeesters ons bewerken.
Nu de vraag over bewustzijn en kunstmatige intelligentie. Kunstmatige intelligentie is, net als de studie van het bewustzijn, nog nergens geraakt. We hebben geen idee hoe het bewustzijn werkt. Wat kunstmatige intelligentie betreft, hebben ze niet alleen nog geen kunstmatige intelligentie gemaakt. Ze zijn er nog niet eens in geslaagd kunstmatige domheid te maken. (Gelach)
De wetten van de fysica: onzichtbaar, eeuwig, alomtegenwoordig, almachtig. Doet je dat aan iemand denken? Interessant. Ik ben, zoals jullie kunnen raden, geen materialist, ik ben een immaterialist. En ik heb een zeer nuttig nieuw woord, ignosticus, uitgevonden. Oke? Ik ben een ignosticus. Ik weiger me bezig te houden met de vraag of God bestaat, voordat iemand de termen precies definieert. (Gelach)
Wat we ook niet kunnen zien is het menselijk genoom. En dit wordt steeds eigenaardiger. Omdat ongeveer 20 jaar geleden, toen ze het genoom begonnen te onderzoeken, ze dachten dat het waarschijnlijk ongeveer 100.000 genen zou bevatten. Genetici weten dit, maar sindsdien werd het aantal elk jaar naar beneden bijgesteld. We denken nu dat er waarschijnlijk slechts iets meer dan 20.000 genen in het menselijk genoom zijn.
Dat is buitengewoon. Omdat van rijst, let op, van rijst geweten is dat het 38.000 genen heeft. Aardappelen, aardappelen hebben 48 chromosomen. Wist je dat? Twee meer dan mensen. En evenveel als een gorilla. (Gelach) Je kunt deze dingen niet zien. Maar ze zijn heel vreemd. (Gelach)
De sterren overdag. Dat vind ik altijd fascinerend. Het heelal verdwijnt. Hoe meer licht er is, hoe minder je kunt zien.
Tijd, niemand kan de tijd zien. Ik weet niet of je dit weet. Moderne natuurkunde, er is een grote stroming in de moderne natuurkunde die besluit dat de tijd niet echt bestaat. Omdat het niet goed uitkomt met de berekeningen. Het gaat veel makkelijker als hij er niet zou zijn. Je kan de toekomst niet zien, da's duidelijk. En ook het verleden niet, behalve in je geheugen dan.
Een van de interessante dingen over het verleden is dat je één stuk in het bijzonder niet kunt zien. Mijn zoon vroeg me dit ooit: "Papa, kan je je nog herinneren hoe ik eruitzag toen ik twee was?" Ik zei: "Ja." En hij zei: "Waarom ik niet?"
Is dat niet buitengewoon? Jullie kunnen zich niet herinneren wat er met je gebeurd is voor de leeftijd van twee of drie. Dat is goed nieuws voor psychoanalytici. Omdat zij anders zonder werk zouden zitten. Want dat is waar alle dingen gebeuren -- (Gelach) die je maken tot je wie je bent.
Een ander ding dat je niet kunt zien, is het raamwerk waarop wij hangen. Dat is fascinerend. Je weet waarschijnlijk al, sommigen van jullie dan toch, dat cellen voortdurend vernieuwd worden. Je kunt het zien aan de huid en zomeer. Huid schilfert af, haren groeien, nagels, dat soort dingen. Elke cel in je lichaam wordt ooit vervangen. Smaakpapillen om de 10 dagen of zo. Levers en interne organen gaan wat langer mee. Een ruggengraat houdt het enkele jaren vol. Maar na zeven jaar is er niet één cel in je lichaam over van wat er zeven jaar geleden was. Wie dan zijn wij dan? Wat zijn we? Wat is dit ding waar we in hangen, dat wij eigenlijk zijn?
Oke. Atomen kun je niet zien. Niemand zal ze ooit echt zien. Ze zijn kleiner dan de golflengte van het licht. Gas kun je niet zien. Interessant. Iemand had het daarstraks over 1600. 'Gas' werd in 1600 bedacht door een Nederlandse chemicus, Van Helmont genaamd. Men zegt dat het het meest succesvolle idee is ooit door een bekend iemand bedacht. Heel goed. Hij vond ook het woord 'blass' uit, met de betekenis astrale straling. Sloeg helaas niet aan. (Gelach) Maar goed geprobeerd van hem. (Gelach)
Er zijn zo veel dingen die - Licht. Je kunt licht niet zien. Als iemand in het donker, in een vacuüm, een lichtstraal dwars aan je ogen voorbij laat schijnen, dan zie je het niet. Beetje technisch nu, sommige natuurkundigen zullen het hiermee niet eens zijn. Maar het is vreemd dat je de lichtstraal zelf niet kunt zien, je kan alleen zien wat ze raakt. Ik vind dat buitengewoon dat we licht noch duisternis kunnen zien.
Elektriciteit, ook niet te zien. Laat niemand je vertellen dat ze begrijpen wat elektriciteit is. Dat is niet zo. Niemand weet wat het is. (Gelach) Je denkt waarschijnlijk dat de elektronen door een elektrische draad vliegen met de snelheid van het licht wanneer je het licht aandoet. Neen. Elektronen strompelen door de draad, met de snelheid van uiteenvloeiende honing, zeggen ze. (Gelach)
Melkwegen, er zijn er naar schatting 100 miljard van in het universum. 100 miljard. Hoeveel kunnen we er zien? Vijf. Vijf van de 100 miljard sterrenstelsels, met het blote oog. En een van hen is heel moeilijk te zien, tenzij je een zeer goed gezichtsvermogen hebt.
Radiogolven. Nog zoiets. Toen Heinrich Hertz de radiogolven ontdekte, in 1887, noemde hij ze radiogolven, omdat ze straalden. En iemand zei tegen hem: 'Tja, wat is hier het nut van, Heinrich? Wat is het nut van deze radiogolven die je hebt gevonden? " En hij zei: "Nou, geen idee. Maar ik denk dat iemand er ooit wel een toepassing voor zal vinden." En daar komt de radio van. Dat is wat ze ontdekt hebben.
Hoe dan ook, het belangrijkste ding dat voor ons onzichtbaar is, is wat we niet weten. Het is ongelooflijk hoe weinig we weten. Thomas Edison zei ooit: "We weten niet één procent van een miljoenste over alles."
En ik ben aan het eind gekomen want je hebt ook dit gevraagd, "Wat is er nog meer dat je niet kunt zien?" Het punt, voor de meesten van ons. Wat is het punt? (Gelach) (Applaus) Je kunt een punt niet zien. Het is, per definitie, dimensieloos, als een elektron, vreemd genoeg.
Maar het punt waar ik toe kom, is dat er slechts twee vragen echt de moeite waard zijn. "Waarom zijn we hier?" en "Wat moeten we intussen doen?" Om jullie te helpen, heb ik, tot besluit, twee grote filosofen te hulp geroepen, misschien twee van de grootste filosofische denkers van de 20e eeuw. Een was wiskundige en ingenieur en de ander dichter.
De eerste is Ludwig Wittgenstein, die zei: "Ik weet niet waarom we hier zijn. Maar ik ben er vrij zeker dat het niet is om onszelf te amuseren." (Gelach) Een vrolijke gabber, niet? (Gelach)
En ten tweede en ten slotte, W.H. Auden, een van mijn favoriete dichters, die zei: "We zijn hier op aarde om anderen te helpen. Waarvoor de anderen hier zijn? Geen idee." (Gelach) (Applaus)
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
De raadselen van de natuur komen haarscherpe humor tegen in deze hilarische, 10 minuten durende mix van spitsvondigheden en leuke lessen waarin komiek, schrijver en tv-man John Lloyd speelt met de betekenis van een aantal onzichtbare dingen.
John Lloyd helps make some of the cleverest television in the UK. Full bio »
Translated into Dutch by Rik Delaet
Reviewed by Els De Keyser
Comments? Please email the translators above.
22:52 Posted: Apr 2009
Views 417,164 | Comments 109
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.