James Howard Kunstler fileert de voorsteden

De wijdverspreide lelijkheid van onze alledaagse omgeving in Amerika is tastbaar gemaakte entropie. We moeten niet onderschatten hoeveel wanhoop we genereren met dit soort plaatsen. En vooral wil ik jullie overtuigen dat dat beter moet als we verder willen gaan met het civiliseren van Amerika. Tussen haakjes, dit helpt niet. Niemand heeft hierdoor een betere dag.

Je kunt dit op veel manieren beschrijven, ik zou het de "nationale auto achterbuurt" willen noemen. Je kunt het voorstedelijke wildgroei noemen. Ik denk dat het terecht is om het de grootste verspilling in de wereldgeschiedenis te noemen. Je kunt het een meervoudige technohysterische ramp noemen. En het is een gigantisch probleem voor ons. Het meest in het oog springende -- opvallende probleem voor ons hierbij is dat deze plekken het niet waard zijn om je erom te bekommeren. Daar gaan we wat dieper op in. Een gevoel voor plaats. Je vermogen om plaatsen te creëren die betekenis, kwaliteit en persoonlijkheid hebben, hangt volledig af van je vermogen om een ruimte te definiëren met gebouwen, en architectonische woordenschatten, grammatica's, syntaxen, ritmes en patronen te gebruiken om ons zo te informeren wie we zijn.

Het publieke domein heeft twee functies in Amerika: Het is de woonplaats van onze beschaving en ons publieke leven en de fysieke manifestatie van het algemeen welzijn. En wanneer je het publieke domein degradeert, degradeer je automatisch de kwaliteit van het publieke leven, en het wezen van alle uitingen van het publieke- en gemeenschapsleven die daar plaatsvinden. Het publieke domein openbaart zich met name via de straat in Amerika, omdat we hier niet de 1000-jaar oude kathedraalpleinen en marktpleinen hebben van oudere culturen. En je vermogen om ruimte te definiëren en plaatsen te creëren die het waard zijn om je erom te bekommeren, komt allemaal voort uit een cultuur van kennisoverdracht die we de cultuur van het stedelijke beleid noemen. Dit is een verzameling van kennis, methoden, vakkundigheid en principes die we verguisd hebben na de Tweede Wereldoorlog, en besloten we dat we ze niet meer nodig hadden; we gebruiken het niet. En dus zien de we gevolgen daarvan nu overal om ons heen. Het publieke domein moet ons niet alleen informeren over waar we ons geografisch bevinden maar het moet ons ook zeggen waar we staan in onze cultuur. Waar we vandaan komen, wat voor soort mensen we zijn, en het moet -- -- door dat te doen, moet het ons een inkijkje geven in waar we naar toe gaan om ons toe te staan in een hoopvol heden te leven. En als er een gigantische -- als er één grote catastrofe is met betrekking tot de plaatsen die we gebouwd hebben, de menselijke omgevingen die we voor onszelf gecreëerd hebben in de afgelopen 50 jaar, is het dat het ons vermogen weggenomen heeft om in een hoopvol heden te leven.

De omgevingen waarin we wonen zijn zoals de volgende. Weet je, dit is de asteroïde zone vol met architectonisch afval zo'n drie kilometer ten noorden van mijn woonplaats. En bedenk, om een kwalitatief hoogstaande plek met persoonlijkheid te creëren, moet je in staat zijn om ruimte te definiëren. Hoe wordt dat hier bereikt? Als je op het platform voor de Wal-Mart staat hier en je probeert naar de Target winkel te kijken hier, dan kun je die niet zien door de kromming van de aarde. Zo vertelt de natuur je dat je slecht werk geleverd hebt wat betreft het definiëren van ruimte. Dit heeft tot gevolg dat dit plekken zijn waar niemand wil vertoeven. Dit zijn plekken die het niet waard zijn om je erom te bekommeren.

We hebben vandaag de dag ongeveer 38.000 plekken in de Verenigde Staten die het niet waard zijn om je erom te bekommeren. Wanneer het er maar genoeg zijn, zullen we een natie hebben die het niet waard is om te verdedigen. En ik wil dat jullie daarover nadenken wanneer je aan die jonge mannen en vrouwen denkt die op plekken zoals Irak zijn, waar ze hun bloed vergieten in het zand. En vraag jezelf af wat hun laatste gedachte is aan thuis. Ik hoop dat het niet de stoeprand is tussen de Chuck E. Cheese en de Target winkel! Want dat is niet goed genoeg om Amerikaans bloed voor te verspillen. Dit land heeft betere plekken nodig.

Publieke ruimte. Dit is een goede publieke ruimte. Het is een plek die het waard is om je erom te bekommeren. Hij is goed gedefinieerd. Het is duidelijk een publieke kamer in de open lucht. Het heeft iets dat heel belangrijk is -- het heeft een actief en doorlaatbaar membraan rond de rand zoals dat wordt genoemd. Dat is een chique manier om te zeggen dat het winkels, bars, bistro's en bestemmingen heeft -- -- er is in- en uitgaande beweging. Het is doorlaatbaar. Het bier gaat naar binnen en buiten, de serveersters gaan naar binnen en buiten, en dat activeert het centrum van deze plek en dat zorgt ervoor dat het een plek is waar mensen graag vertoeven. Mensen in andere culturen gaan vrijwillig naar zulk soort plekken omdat ze ze leuk vinden. Er is geen jaarmarkt voor nodig om mensen naar deze plek te laten komen. Er is geen Kwanzaa festival voor nodig. Mensen gaan er gewoon naartoe omdat het aangenaam vertoeven is daar. Maar zo doen we het in de Verenigde Staten.

Waarschijnlijk de belangrijkste mislukking wat betreft publieke ruimte in Amerika, ontworpen door de destijds toonaangevende architecten, Harry Cobb en I.M. Pei: Boston City Hall Plaza. Het is zo'n erbarmelijke publieke ruimte dat zelfs dronkenlappen er zich niet vertonen. En we kunnen er niets aan doen want I.M. Pei leeft nog steeds, en ieder jaar stellen Harvard en M.I.T een gezamenlijk comité in om het te herstellen. En ieder jaar opnieuw slagen ze er niet in omdat ze I.M. Pei niet voor het hoofd willen stoten.

Dit is de andere kant van het gebouw. Dit gebouw won een internationale designprijs in, ik denk, 1966 of rond die koers. Pei en Cobb waren het niet, het was een andere firma die dit ontworpen had. Maar er is niet genoeg Prozac in de wereld om mensen hier lekker een blokje te laten omgaan. Dit is de achterkant van het stadhuis van Boston, het belangrijkste, meest vooraanstaande publieke gebouw in Albany -- sorry -- in Boston. En wat communiceert het -- welke woordenschatten en grammatica's communiceert dit gebouw en hoe informeert het ons over wie we zijn?

Het zou een beter gebouw zijn als we er mozaieken aan hingen van Josef Stalin, Pol Pot en Saddam Hussein en alle andere belangrijke despoten uit de 20e eeuw. In dat geval zouden we eerlijk laten zien wat het gebouw werkelijk aan ons communiceert. Het is een despotisch gebouw; het wil dat wij ons als mieren voelen. Dit is een kleinere versie ervan. De achterkant van het gemeenschapshuis in mijn woonplaats, Saratoga Springs, New York. Toen ik deze dia trouwens aan een groep plaatselijke Kiwanis liet zien, richtten ze zich verontwaardigd op van hun kippensoep. En ze riepen naar me: "Het regende op die dag toen je de foto nam!" Alsof het hier om een weerprobleem ging.

Dit gebouw is ontworpen als een DVD speler. Audio uitgang, voeding -- maar bedenk wel, dit zijn belangrijke opdrachten voor architectenbureaus, toch? We huren bureaus in om dit soort dingen te ontwerpen. Je kunt je precies voorstellen hoe het er aan toe is gegaan, drie uur 's nachts tijdens de vergadering. Acht uur voor de deadline, vier architecten die bezig zijn om het ontwerp op tijd af te krijgen. En ze zitten daar aan die directietafel met al die tekeningen en art impressions, en de bakjes van de afhaalchinees verspreid over de tafel, en -- ik bedoel, wat bespraken ze daar? Want weet je wat het laatste woord was, de laatste zin van die vergadering? Het was: "Bekijk het maar."

Dat is de boodschap die zulke architectuur uitdraagt. De boodschap is: Het kan ons geen moer schelen! Het kan ons geen moer schelen. Dus ging ik terug op de mooiste dag van het jaar, om er zeker van te zijn. En kijk, zelfs hij gaat daar niet langs omdat zijn cliënten het niet interessant genoeg vinden daar, de inbrekers en straatdieven etc. In burgerlijk opzicht is het zelfs voor hen niet rijk genoeg om er je op te houden. Goed.

De inrichting van de Amerikaanse hoofdstraat -- deze inrichting met blokken van gebouwen is over de hele wereld behoorlijk hetzelfde. Het is niet zo ingewikkeld -- Gebouwen met meer dan één verdieping die tot aan de zijkant van de stoep gebouwd zijn zodat iedereen het gebouw in kan. De hogere verdiepingen zijn bestemd voor andere activiteiten, zoals appartementen, kantoren, etc. Je zorgt ervoor dat de activiteit die winkelen heet, kan plaatsvinden op de begane grond. Dat hebben ze in Monterey niet begrepen. Als je naar de rechterhoek van het hoofdkruispunt gaat, met achter je het conferentiecentrum, zie je een kruising met op elke hoek een blinde muur. Echt ongelofelijk.

Maar goed, dat was dus de manier waarop je een commercieel gebouw ontwerpt en in elkaar zet, en zo is het gedaan in Glens Falls, New York, waar ze het ook probeerden te doen omdat het er nog niet was. Het eerste wat ze doen is de winkels een halve verdieping verhogen om het er sportief uit te laten zien. Ok. Dat maakt de verhouding tussen de winkels en de stoep compleet kapot, waar de theoretische voetgangers zijn. (Gelach) Ze zullen er natuurlijk nooit zijn zolang het in deze conditie verkeert. Omdat de winkels niet meer toegankelijk zijn, creëren we vervolgens een talud voor gehandicapten daar, en om onszelf beter te voelen, een pleister van struiken ervoor. Zo doen we dat. Ik noem ze "natuur pleisters" omdat er in Amerika een algemeen idee leeft dat natuur de remedie is voor verminkte stedenbouw. Terwijl goede stedenbouw en goede gebouwen de remedies zijn voor verminkte stedenbouw. Niet alleen maar bloemenperkjes, niet alleen maar posters van het Sierra Nevada gebergte. Dat is niet goed genoeg. We moeten goede gebouwen maken.

De bomen langs de kant van de straat hebben maar vier functies, meer niet. Om op een ruimtelijke manier het voetgangersgebied aan te duiden, om voetgangers te beschermen tegen de auto's op de rijbaan, om het zonlicht te filteren op het trottoir en om het uiterlijk van de gebouwen te verzachten. En in het beste geval om een soort overkapping, een gewelfd plafond, over de straat te maken. Dat is alles. Dat zijn de vier functies van bomen die langs de straat staan. Het is niet de bedoeling dat ze een nabootsing zijn van het noordelijke bosgebied, Het is niet de bedoeling dat het op een filmset van de film "De laatste der Mohikanen" lijkt.

Eén van de problemen bij de mislukking van de voorsteden is dat het ons besef van het verschil tussen het platteland en de stad kapot gemaakt heeft, tussen het stedelijke en het landelijke gebied. Die twee zijn niet hetzelfde. En we gaan die stedelijke problematiek niet oplossen door landelijke elementen de steden binnen te slepen, iets dat velen van ons wel continu proberen te doen. Hier zie je dat op kleine schaal -- het ruimteschip is geland, R2-D2 en C-3PO zijn uitgestapt om de bodem te testen en te kijken of deze planeet bewoonbaar is. (Gelach)

Een grote oorzaak voor dit probleem komt voort uit het feit dat de industriële stad in Amerika zo'n trauma geweest is dat we deze gigantische aversie ontwikkeld hebben rond het hele concept 'stad', stedelijk leven en alles wat daarmee verband houdt. En wat je dus al relatief vroeg ziet gebeuren, zo rond het midden van de 19e eeuw, is het besef dat we een tegengif moeten hebben voor de industriële stad, wat neerkwam op een leven op het platteland voor iedereen. En dat begint in de vorm van een voorstad langs de spoorlijn: een villa langs het spoor, zodat mensen van de voorzieningen in de stad kunnen profiteren, maar tegelijkertijd elke avond terugkeren naar het platteland. En geloof me, er waren toen nog geen Wal-Mart of andere supermarkten daar. Het was dus echt een soort plattelandsleven verder.

Wat er vervolgens gebeurt, is dat het in de loop van 80 jaar verandert in iets verraderlijks. Het wordt een persiflage van een buitenhuis in een persiflage van het platteland. En dat is de grote, ongeuite doodsstrijd van de voorstad, en een van de redenen waardoor ze zichzelf belachelijk gemaakt heeft. Omdat ze al vijftig jaar lang niet levert wat ze beloofd heeft.

En dit zijn de soort typische woningen die we daar tegenkomen. Een huis met niets aan de zijkanten, omdat dit huis vol mededogen wil duidelijk maken: "Ik ben een klein hutje in het bos. Zonder buren aan de zijkant. Ik heb geen ogen aan de zijkant van mijn hoofd. Ik kan niet zien." En dan blijft de voorgevel van het huis nog over, die werkelijk een persiflage op de voorgevel van een huis is. Omdat -- zie de veranda hier. Tenzij de mensen die hier wonen dwergen zijn, gaat niemand hiervan gebruik maken. Dit is niets anders dan een televisie die 24-uur per dag uitzendt: "Wij zijn Gewoon." We zijn gewoon, we zijn gewoon, we zijn gewoon, we zijn gewoon, we zijn gewoon. Respecteer ons alsjeblieft, we zijn gewoon, we zijn gewoon, we zijn gewoon.

Maar we weten wat er zich binnenin die huizen afspeelt. We weten dat de kleine Skippy hier zijn Uzi aan het laden is en zich klaarmaakt voor een aanval in het klaslokaal. (Gelach) We weten dat zijn veertienjarige zus Heather hier seksuele kunstjes vertoont om haar drugsverslaving te kunnen blijven voortzetten. Omdat deze plekken, deze leefomgevingen, in groten getale angst en depressie teweegbrengen bij kinderen, en zij hebben niet zo veel ervaring met medicijnen. Dus pakken ze het eerste wat ze tegenkomen. Deze huizen zijn niet goed genoeg voor Amerikanen. Dit zijn de scholen waar we ze naartoe sturen: De Hannibal Lecter School, Las Vegas, Nevada. Dit is een echte school! Hier voerde duidelijk het besef de boventoon dat als je de 'gevangenen' van dit complex loslaat, ze een motorrijder in zijn kraag zouden vatten en zijn lever zouden opeten. Dus er is alles aan gedaan om ze binnenin het gebouw te houden. Zie dat de natuur ook aanwezig is. (Gelach)

Of we nu willen of niet, we zullen dit gedrag moeten gaan veranderen. We staan op het punt om een ongekende periode van veranderingen in te gaan en -- zeker in Amerika -- de periode die gekenmerkt zal worden door het einde van het goedkope olietijdperk. Het gaat echt álles veranderen. Chris heeft me gevraagd om hier niet te lang over door te gaan dus dat zal ik niet doen. Behalve dan dat het niet zal leiden tot een waterstofeconomie. Vergeet het maar. Dat zal niet gebeuren. In plaats daarvan zullen we iets anders moeten gaan doen. We zullen bijna alles wat we in dit land doen moeten verkleinen of veranderen van schaal en grootte, en we kunnen er niet vlug genoeg mee beginnen. We zullen dichterbij de plek moeten gaan wonen waar we werken. We zullen dichterbij elkaar moeten gaan wonen. We zullen meer voedsel moeten verbouwen in de omgeving. Het tijdperk waarin een Ceasarsalade 4800 kilometer verderop vandaan komt, zal eindigen. We zullen -- we hebben een spoorwegsysteem waar zelfs de Bulgaren zich voor zouden schamen. Dat moet echt beter kunnen!

En we zouden daar twee dagen voor gisteren mee begonnen moeten zijn. We hebben geluk dat de huidige stedenbouwspecialisten de afgelopen 10 jaar alle informatie die door de generatie van onze ouders in de vuilnisbak gegooid was na de Tweede Wereldoorlog, opgescharreld hebben. Want die zullen we nodig hebben als we gaan leren hoe we steden herbouwen. We moeten terugkeren naar die kennis over methoden, principes en technieken, om zo opnieuw te leren hoe we plekken kunnen creëren die betekenis hebben -- plekken die compleet zijn. Die levende organismen zijn in de zin van dat ze alle onderdelen van het publieke leven omvatten, en het sociale leven, en zich als één geheel ontplooien.

Zodat de woonlocaties goed geplaatst zijn in relatie tot de winkellocaties en cultuur- en bestuurslocaties. We moeten opnieuw leren wat de bouwstenen van dit soort plekken zijn. De straat. De wijk. Hoe we publieke ruimte creëren die tegelijkertijd groot en kleinschalig is. Het binnenplein. Het centrale plein. En hoe we deze plekken optimaal kunnen benutten. We kunnen enkele eerste ideeën zien om enkele van die rampzalige panden die er in Amerika zijn, om te bouwen. De verlaten winkelcentra. Wat gaan we ermee doen? Nou, velen daarvan zullen het niet gaan overleven. Ze zullen niet omgebouwd en aangepast worden; ze zullen de onroerend goed schroothopen van de toekomst worden.

Maar enkele andere winkelcentra gaan we opknappen. En we gaan ze opknappen door gebruik te maken van patronen van straat- en gebouwenblokken en terug te keren naar het bouwterrein als normaal uitgangspunt van de ontwikkeling. En als we geluk hebben zullen we als gevolg daarvan stadscentra en buurten zien die opnieuw opleven in onze reeds bestaande steden en dorpen. En trouwens, onze steden en dorpen zijn waar ze zijn, en groeiden juist daar omdat ze rond allerlei belangrijke plekken gevestigd zijn. En de meeste steden zullen blijven bestaan, al zal hun omvang waarschijnlijk wel afnemen.

Er is veel werk aan de winkel. De superauto zal ons niet gaan redden. Net zomin als alternatieve brandstoffen. Geen hoeveelheid, of combinatie van verschillende alternatieve brandstoffen, zal genoeg zijn om er voor te zorgen dat we kunnen blijven doen wat we doen zoals we het nu doen. We zullen alles compleet anders aan moeten gaan pakken. En Amerika is daar niet op voorbereid. We slaapwandelen de toekomst in. We zijn niet klaar voor wat ons te wachten staat. Dus ik roep jullie allemaal op om te doen wat je kunt doen. Leven in het midden van de 21-eeuw zal draaien om het lokale leven. Wees bereid om goede buren te zijn. Wees bereid om een beroep te kiezen dat je nuttig maakt voor je buren en je medeburgers.

Een laatste opmerking -- Iets dat me al jarenlang stoort, maar ik denk dat het met name voor dit publiek belangrijk is. Stop alsjeblieft met naar jezelf te verwijzen als 'consumenten'. Oké? Consumenten verschillen van burgers. Consumenten hebben geen verplichtingen, verantwoordelijkheden en plichten naar hun medemensen. En zolang je het over consumenten hebt in het publieke debat, zul je het niveau van de discussie verlagen. En zullen we hulpeloos blijven terwijl ons deze heel moeilijke toekomst te wachten staat. Hartelijk dank. Ga alsjeblieft aan de slag en doe wat je kunt om van dit land een land te maken vol met plekken die het waard zijn om je erom te bekommeren en een land dat het waard is om te verdedigen. (Applaus)