Israel en Iran: Een liefdesgeschiedenis?

Op 14 maart van dit jaar plaatste ik deze poster op Facebook. Het is een foto van mijn dochter en mij met de Israëlische vlag. Ik zal proberen jullie iets uit te leggen over de context waarin ik hem plaatste.

Enkele dagen geleden zat ik bij de kruidenier op mijn beurt te wachten. De eigenaar en een van zijn klanten waren in gesprek. De eigenaar vertelde de klant, dat er 10.000 raketten op Israël zouden neerkomen. De klant zei: 'Nee, het zijn er 10.000 per dag.' (Gelach)

('10.000 raketten') Dit is de context. Dit is de situatie nu in Israël. Een oorlog met Iran zit er nu al 10 jaar aan te komen. De mensen zijn bang. Ieder jaar een laatste kans om die oorlog te voorkomen. Al 10 jaar is het van: als we nu niets doen, is het voor altijd te laat.

Op een gegeven moment werd het... Ik ben grafisch ontwerper, dus ik begon er posters over te maken en ik plaatste de poster die jullie net zagen. Meestal als ik posters op Facebook zet, vinden mijn vrienden het leuk, of niet leuk. Meestal niet leuk, ze delen het niet, en aan het eind van de dag is er niets mee gebeurd. Ik ging naar bed en dat was het voor mij. Later die nacht werd ik wakker, want dat gebeurt vaak. Ik loop langs mijn computer en daar zie ik allemaal rode stippen. Dat had ik nog nooit gezien. (Gelach) Ik dacht: wat is hier aan de hand? Ik ga naar de computer om het beter te bekijken. Ineens heb ik contact met heel veel mensen. De meesten ken ik niet. Een paar kwamen er uit Iran, dus ik dacht: wat? Want je moet goed begrijpen, dat we in Israël niet praten met mensen uit Iran. We kennen geen mensen uit Iran. Facebookvrienden lijken dichtbij -- op Facebook is het alsof je vrienden je buren zijn. En dan praten er ineens mensen uit Iran tegen me.

Ik geef een meisje antwoord en ze vertelt me, dat ze de poster zag en dat ze haar familie erbij riep. Die familie heeft namelijk geen computer. Ze kwamen kijken en nu zitten ze allemaal huilend in de woonkamer.

Ik dacht: wow. Ik riep mijn vrouw en zei tegen haar: 'Dit moet je zien. Er zijn mensen aan het huilen.' Ze kwam en las de tekst en ze begon ook te huilen. Ineens was iedereen aan het huilen. (Gelach)

Ik wist niet wat ik ermee moest, dus mijn eerste reflex als grafisch ontwerper was, om het aan iedereen te tonen. Mensen keken ernaar en deelden het en zo is het begonnen. De dag daarna, toen er steeds meer over gepraat werd zei mijn vrouw tegen mij: 'Ik wil ook een poster.' Dit is ze dus. (Gelach) 'Als het werkt, zet mij er dan gelijk ook maar in.'

Maar nu even serieus. Ik dacht: oké, die posters werken dus, maar het gaat niet alleen over mij. Het Israëlische volk heeft iets te zeggen. Ik ga foto's maken van wie dat maar wil. Ik maak er posters van en die ga ik delen.

Ik vroeg aan mijn buren, vrienden en studenten of ze op de foto wilden voor een poster. Zo is de ontketening begonnen. Plotseling gingen Facebookgebruikers, bekende en onbekende, begrijpen dat ze konden meedoen. Het was niet alleen die ene gast met zijn poster, ze konden hieraan meedoen. Ze begonnen me foto's te sturen en vroegen: 'Plaats een poster van mij. Zeg de Iraniërs dat er meer Israëliërs zijn die van ze houden. Op een gegeven moment werd het echt heel intensief. Er kwamen zoveel foto's. Ik vroeg aan vrienden, voornamelijk grafisch ontwerpers, om me te helpen, want ik had er niet genoeg tijd voor. Het was een enorme hoeveelheid foto's. Dagenlang zag mijn huiskamer er zo uit.

We ontvingen Israëlische posters en foto's, maar ook veel reacties en berichten uit Iran. Van die berichten maakten we weer posters, want ik weet dat beelden meer opvallen dan woorden. Als ze eerst het beeld zien, is er kans dat het gelezen wordt.

Hier zie je er een paar.

('Jij bent mijn eerste Israëlische vriend. Weg met onze idiote politici!')

('Ik hou van dat blauw en die ster en die vlag.') Deze is heel aangrijpend, want het is het verhaal van een Iraans meisje. Iedere morgen moest ze over een Israëlische vlag de school binnenlopen. Nu zag ze de posters die we stuurden en daardoor veranderde ze van gedachten. Nu houdt ze van dat blauw, en van die ster en ze houdt van de Israëlische vlag. Ze zou ons willen ontmoeten en bij elkaar op bezoek gaan. Dit was een paar dagen nadat ik de eerste poster had geplaatst.

De dag erna begonnen Iraniërs te reageren met hun eigen posters. Ze hebben daar ook grafisch ontwerpers. Wat? (Gelach) Het is waanzinnig. Hun gezicht willen ze nog niet laten zien, maar ze willen wel de boodschap verspreiden. Ze willen reageren. Ze zijn het met ons eens. Dus nu is er communicatie. Het werkt naar 2 kanten. Israëliërs en Iraniërs sturen elkaar dezelfde boodschap.

('Vrienden uit Israël, ik haat jullie niet. Ik wil geen oorlog.')

Dit is nog nooit gebeurd. Twee vijandige volken, op de rand van een oorlog met elkaar, en opeens beginnen mensen op Facebook te zeggen: 'Ik vind dat een aardige vent. Ik hou van die mensen.' Op een gegeven moment werd het echt heel groot.

En toen werd het nieuws. Als het over het Midden Oosten gaat, zie je alleen het slechte nieuws. Maar ineens gebeurde er iets goeds. De mensen van het nieuws zeiden: 'Oké, hier gaan we iets mee doen.' Toen ze kwamen wist ik niet wat me overkwam.

Op een dag was Michal in gesprek met een journalist en ze vroeg hem: 'Waar wordt dit uitgezonden?' Hij zei: 'Overal.'

Ze zei: 'In de Palestijnse gebieden, in Israël? Wat is overal?' - 'Overal.'

Ze zei: 'Syrië?' - 'Syrië.'

'Libanon?' - 'Libanon.' Hij zei: 'Jullie worden vandaag door 40 miljoen mensen bekeken,' Dat is iedereen... zelfs de Chinezen. En dat was nog maar het begin van het verhaal.

Er gebeurde nog iets bizars. Telkens als er in een land over gepraat werd, bijvoorbeeld in Duitsland, Amerika, waar dan ook, kwam er een Facebookpagina tevoorschijn met hetzelfde logo en dezelfde verhalen. Eerst hadden we 'Iran-houdt van-Israël'. Dat is een Iraniër in Teheran, die zegt: 'Oké, Israël houdt van Iran? Dan krijg je van mij 'Iran-houdt van-Israël'. Je hebt 'Palestina-houdt van-Israël'. Je hebt Libanon, nog maar een paar dagen geleden... Deze hele lijst met pagina's op Facebook, die aan hetzelfde bericht zijn gewijd. Aan mensen die elkaar hun liefde overbrengen.

Ik had pas werkelijk door wat er aan de hand was toen een vriend tegen me zei: 'Google eens het woord Israël.' Dit waren in die tijd de eerste beelden die je zag op Google, als je Israël of Iran intypte. We hebben echt iets veranderd in de visie op het Midden- Oosten. Jullie wonen daar niet. Je zit daar ver vandaan. Als je het Midden-Oosten wilt zien, zoek je op Google naar 'Israël' en dan krijg je het slechte nieuws. zoek je op Google naar 'Israël' en dan krijg je het slechte nieuws. Een paar dagen lang kreeg je die beelden. De 'Israël-houdt-van-Iran'-pagina heeft tegenwoordig nummer 80.831. Vorige week hebben 2 miljoen mensen de pagina bezocht, gedeeld, leuk gevonden, misschien gereageerd op een foto.

We zijn hier nu al 5 maanden mee bezig. Ik, Michal en een paar vrienden maken beelden. Door beelden te maken, laten we een nieuwe realiteit zien. Want zo ziet de wereld ons. Wat ze van ons zien, zijn slechte beelden. Dus maken we goede beelden. Dat is alles.

Kijk deze maar eens. Dit is de 'Iran-houdt-van-Israël'-pagina. Het is niet mijn pagina. Deze is van een jongen uit Teheran. Op de Israëlische 'Gedenkdag van de gesneuvelde soldaat' zet hij een afbeelding van een Israëlische soldaat op zijn pagina. Dit is de vijand. Wat?

('Wij leven mee met de getroffenen van de aanslag in Bulgarije.')

Het werkt naar twee kanten. We hebben respect voor elkaar. We tonen begrip. Je laat zien dat je meeleeft en je wordt vrienden van elkaar. Eerst wordt je vrienden op Facebook en daarna in werkelijkheid. Je kunt gaan reizen en mensen ontmoeten. Een paar weken terug was ik in München. Ik ging daarheen om een expositie te openen over Iran. Ik ontmoette daar mensen van die pagina, die hadden gezegd: 'Kom je naar Europa? Dan kom ik ook.' Ze kwamen uit Frankrijk, Holland, Duitsland natuurlijk en Israël. We ontmoetten elkaar voor het eerst in levenden lijve. Ik ontmoette voor het eerst mensen, die mijn vijanden zouden moeten zijn. We schudden elkaar de hand, dronken koffie en hadden een leuk gesprek. We hadden het over eten en basketbal en dat was het. Weet je nog, dat beeld aan het begin? Op een gegeven moment ontmoetten we elkaar in levenden lijve en we werden vrienden.

Het werkt ook andersom. Een meisje dat we op Facebook tegenkwamen, nooit in Israël geweest, geboren en getogen in Iran, woonachtig in Duitsland, bang van Israëliërs door wat ze van ons weet, besluit na enkele maanden Internetcontact met een paar Israëliërs, om naar Israël te komen. Ze stapt op het vliegtuig en komt aan op Ben Gurion. Ze zegt: 'Oké, dat viel mee.'

Enkele weken geleden liep de spanning op. Daarom startten we een nieuwe campagne: 'Niet bereid om te sterven in jullie oorlog'. Het is ongeveer dezelfde boodschap, maar we wilden wat meer agressie. Opnieuw gebeurde er iets geweldigs, iets anders dan tijdens de eerste campagnegolf. Dezelfde Iraniërs die tijdens de eerste campagne nog terughoudend waren en er onherkenbaar opstonden, nog terughoudend waren en er onherkenbaar opstonden, lieten hun gezicht nu zien. Ze zeiden: 'Oké, geen probleem, we doen met jullie mee.' Lees maar waar die mensen vandaan komen. Voor iedere persoon uit Israël is er een uit Iran. Gewoon mensen die hun foto opsturen. Is het niet waanzinnig?

Dus - (Applaus)

Je zult je afvragen: wie is die gast?

Mijn naam is Ronny Edry. Ik ben 41, ik ben Israëliër, vader van 2 kinderen, echtgenoot en grafisch ontwerper. Ik geef les in grafisch ontwerpen. Ik ben echt niet zo naïef, want heel vaak vragen ze me: 'Ja maar, is dit niet heel naïef, je vijand een bloemetje sturen?'

Ik heb in het leger gezeten, 3 jaar bij de paratroepen. Ik weet van dichtbij hoe het eruit ziet. Ik ken de harde realiteit.' Volgens mij is het moedig om dit te doen, om de andere kant de hand te reiken voor het te laat is. Want te laat is te laat. Soms is oorlog onvermijdelijk, maar misschien is het te vermijden, als we ons ervoor inspannen. Misschien wij als volk... zeker hier in Israël. Wij zijn een democratie. We hebben vrijheid van meningsuiting. Misschien kan zoiets kleins verandering brengen. We kunnen toch onze eigen ambassadeurs zijn. We kunnen een boodschap rondsturen en er het beste van hopen.

Ik wil mijn vrouw Michal op het podium vragen om met zijn allen samen een beeld te vormen, want het draait allemaal om beelden. Misschien kan dat beeld iets veranderen. Steek dat maar omhoog. Precies. Ik neem hier een foto van en die zet ik op Facebook, Met 'Israëliërs voor vrede' erop of zoiets.

Oh, mijn God. Niet huilen.

Dankjewel mensen. (Applaus)