Halla Tomasdottir: Een vrouwelijk antwoord op de IJslandse crash

Vroeger was het gemakkelijker om IJslands te zijn, want tot enkele jaren geleden wist niemand bijna nog iets over ons en kon ik in feite hier komen en alleen maar goede dingen over ons zeggen. Maar sinds de laatste paar jaar zijn we berucht voor een paar dingen. Allereerst natuurlijk de economische crisis. Het werd zelfs zo erg dat iemand ons land te koop aanbood op eBay. (Gelach) 99 pence was het startbedrag en er was geen minimum. Toen was er de vulkaan die grote problemen veroorzaakte voor de reisplannen van bijna ieder van jullie en veel van jullie vrienden inclusief president Obama. Trouwens, de naam spreek je uit als "Eyjafjallajokull." Al jullie media hadden het verkeerd.

(Gelach)

Maar ik ben niet hier om te praten over deze twee zaken; ik ben hier om het verhaal te vertellen van Audur Capital, het financiële bedrijf dat ik heb opgericht met Kristin -- je ziet haar op deze foto -- in de lente van 2007, iets meer dan een jaar voordat de economische crisis toesloeg. Waarom zouden twee vrouwen met succesvolle carrières bij investeringsbanken in de zakensector hun baan opgeven om een financiële dienstverlener op te richten? Laat ik me beperken door te zeggen dat we ons nogal overrompeld voelden door testosteron. Ik wil hier niet zeggen dat mannen de schuld moeten krijgen voor de crisis en voor wat er gebeurde in mijn land. Maar ik kan jullie zeker vertellen dat in mijn land, eigenlijk net als op Wall Street en in de Londense City en elders, de mannen aan het roer stonden van het spel in de financiële sector. En dat gebrek aan diversiteit, die gelijkheid, dat leidt tot rampzalige problemen.

(Applaus)

Met de buik vol van die wereld besloten we, ook met een sterk onderbuikgevoel dat dit niet vol te houden was, om een bedrijf voor financiële diensten te starten op basis van onze waarden. We besloten vrouwelijke waarden toe te passen op de financiële wereld. Dat wekte nogal wat verbazing in IJsland. We stonden niet bekend als typische vrouwen-vrouwen tot dat moment in IJsland. Het was bijna alsof we uit de kast kwamen door het feit te benoemen dat we vrouwen zijn en dat we geloofden in onze verzameling waarden en in een bepaalde manier van zakendoen die duurzamer zou worden dan wat we tot dan toe hadden meegemaakt. Een geweldige groep mensen sloot zich bij ons aan -- mensen met principes én veel talent, en investeerders met een visie en waarden die aansloten bij die van ons. Samen kwamen we door het oog van de financiële storm in IJsland zonder direct verlies te lijden op ons vermogen of op het geld van onze klanten. En hoewel ik graag vooral de talenten van ons bedrijf daarvoor wil bedanken -- er is was ook sprake van geluk en timing -- ben ik er absoluut van overtuigd dat we dit voor elkaar kregen door onze waarden.

Laat me die dus met jullie delen. We geloven in een bewustzijn van risico. Wat betekent dat? We geloven dat je altijd begrip moet hebben van de risico's die je neemt, daarom investeren we niet in dingen die we niet begrijpen. Niet zo ingewikkeld. Maar in 2007, op het hoogtepunt van de subprime-hypotheken en alle ingewikkelde financiële structuren, was dat het tegenovergestelde van de roekeloze risico's die werden genomen in de markt. We geloven ook in zeggen waar het op staat, geen blad voor de mond, in duidelijke taal die mensen begrijpen; vertellen over nadelen en over mogelijke voordelen en zelfs over het slechte nieuws dat niemand wil je wil vertellen, zoals ons ongeloof in de duurzaamheid van de financiële sector in IJsland, een gevoel dat we al maanden hadden voordat de crisis ons raakte. En, hoewel we in de financiële sector werken waar Excel koning is, geloven we in emotioneel kapitaal. We geloven dat emotioneel due diligence-onderzoek even belangrijk is als financieel due diligence-onderzoek. Het gaat immers om mensen die geld verdienen en verliezen, niet om Excel-spreadsheets.

(Applaus)

En last but not least, we geloven in winst met principes; het maakt voor ons uit hoe we geld verdienen. Terwijl we dus economische winst willen behalen voor onszelf en onze klanten zijn we bereid daarbij op de lange termijn te kijken. We hebben liever een bredere definitie van winst dan economisch gewin in het volgende kwartaal. We zoeken dus naar winst plus positieve sociale en ecologische voordelen als we investeren.

Maar 't ging niet alleen om de waarden, hoewel we ervan overtuigd zijn dat die een rol spelen. Het ging ook om een business-kans. De vrouwelijke trend en de duurzame trend gaan zorgen voor enkele van de meest interessante investeringskansen in de komende jaren. De kern van de vrouwelijke trend gaat er niet over dat vrouwen beter zijn dan mannen, maar veeleer over het feit dat vrouwen anders zijn dan mannen, met andere waarden en een andere manier van doen. Wat levert dat op? Betere beslissingsprocessen. En minder kuddegedrag. Die twee dingen hebben een zeer positief effect op het eindresultaat.

Maar je moet je afvragen nu IJsland slachtoffer werd van een ingestorte financiële sector -- overigens staat Europa er nu ook behoorlijk slecht voor. En er wordt vaak gezegd dat jullie in Amerika ook op weg zijn naar meer problemen. Nu dit allemaal achter de rug is en we al die data hebben die ons vertellen dat we beter kunnen streven naar diversiteit rond de tafels waar beslissingen worden genomen, zullen we nu een verandering zien in de zakelijke sector? Zal de overheid veranderen?

Ik zal jullie precies vertellen wat ik denk. Er zijn dagen dat ik geloof, maar ook dagen dat ik enorm twijfel. Zien jullie die ongelooflijke behoefte om de zaken te herbouwen die ons in de problemen brachten? (Applaus) Einstein zei dat dit de definitie van waanzin was -- om steeds opnieuw hetzelfde te doen in de hoop op een ander resultaat. Blijkbaar is de wereld dus waanzinnig, want ik zie veel te veel van dezelfde dingen telkens opnieuw gebeuren in de hoop dat het dit keer niet op ons hoofd zal instorten. Ik wil meer revolutionair denken zien. En ik hou hoop. Net als TED geloof ik in mensen. En ik weet dat consumenten zich steeds meer bewust worden en dat zullen gaan stemmen met hun portemonnee. Zij gaan het gezicht veranderen van de wereld van zaken en financiën van buitenaf, als ze het niet van binnenuit doen.

Maar ik ben meer van het revolutionaire type, zoals het hoort: ik kom van IJsland. We hebben een lange geschiedenis van sterke, dappere, onafhankelijke vrouwen en dat sinds de tijd van de Vikingen. Ik wil jullie graag vertellen van toen ik me voor 't eerst realiseerde dat vrouwen belangrijk zijn voor de economie en de samenleving. Ik was zeven -- toevallig op de verjaardag van mijn moeder -- 24 oktober 1975. Vrouwen in IJsland namen een dag vrij. Ze namen een dag vrij van huis of van hun werk, en niets werkte meer in IJsland. (Gelach) Ze verzamelden in het centrum van Reykjavik en zetten vrouwenkwesties op de agenda. Sommigen zeggen dat dit het begin was van een internationale beweging. Voor mij was het een begin van een lange reis, maar ik besloot dat die dag voor mij belangrijk was. Vijf jaar later koos IJsland Vigdis Finnbogadottir tot president -- het eerste vrouwelijke staatshoofd, een alleenstaande moeder, genezen van kanker met als gevolg daarvan nog maar één borst. Tijdens een campagnebijeenkomst zei een van haar mannelijke tegenstanders dat ze geen president zou kunnen worden: ze was een vrouw, en zelfs een halve vrouw. Die avond won ze de verkiezingen, omdat ze een weerwoord had -- niet alleen omdat hij zich zo had misdragen -- maar ze had als weerwoord: "Tja, ik ga IJsland geen borstvoeding geven, ik ga het leiden."

(Applaus)

Ik heb dus ongelooflijk veel vrouwelijke voorbeelden gehad die me hebben gemaakt tot wie en waar ik nu ben. Maar ondanks dat maakte ik de eerste 10 of 15 jaar carrière door mijn vrouwzijn vooral te ontkennen. Ik begon in de Amerikaanse zakenwereld met de absolute overtuiging dat het slechts om het individu ging, dat vrouwen en mannen dezelfde kansen zouden hebben. Maar onlangs moest ik concluderen dat het zo niet werkt. We zijn niet hetzelfde. En dat is geweldig -- want door onze verschillen scheppen en onderhouden we leven. We moeten onze verschillen dus omarmen en de uitdaging aangaan.

Ik wil jullie graag achterlaten met een laatste gedacht, namelijk dat ik die tirannie zat ben van die of/of-vragen in het leven -- óf het zijn mannen, óf het zijn vrouwen. We moeten de schoonheid van evenwicht omarmen. Laten we dus niet langer denken in termen van hier zakendoen, daar filantropie, maar juist gaan nadenken over goed zakendoen. Zo veranderen we de wereld. Alleen dat is een duurzame toekomst.

Dank jullie wel.

(Applaus)