Gregory Stock: Verbeteren is menselijk

De toekomst van het leven en waar het ontrafelen van onze biologie -- en steek wat meer licht aan. Ik heb geen dia's. Ik ga gewoon spreken -- over waar dit ons waarschijnlijk toe zal leiden.

Weet je, ik heb alle visies gezien van de eerste sessies. Ik voel me daardoor bijna schuldig om een optimistische boodschap te brengen over de toekomst. Op een of andere manier leek het wel verkeerd. Maar ik denk niet dat dat echt zo is, want als het erop aankomt is het dit langere pad dat echt gaat overblijven -- waar de mensen in de toekomst zich deze periode voor zullen herinneren.

Ik wil het erover hebben waarom de visies van Jeremy Rivkins, die dit soort technologieën graag zou verbieden, of van Bill Joys, die ze graag zou stopzetten, waarom dit zo'n tragedie zou zijn voor ons. Ik concentreer mij op biologie, de biologische wetenschappen. Ik doe dat omdat dat de gebieden zijn die het belangrijkste zullen zijn voor ons. De reden daarvoor is zeer eenvoudig. Het is omdat wij vlees en bloed zijn. Wij zijn biologische wezens. Wat wij kunnen met onze biologie gaat de toekomst vormen en die van onze kinderen en die van hun kinderen -- of we nu controle krijgen over ons verouderingsproces of we onszelf leren beschermen tegen Alzheimer, hartkwalen en kanker.

Ik vind dat Shakespeare het heel mooi heeft gezegd. Ik ga zowaar zijn woorden gebruiken in dezelfde volgorde als hij dat deed. (Gelach) Hij zei: "En dus van uur tot uur rijpen we en rijpen we. En dan van uur tot uur, rotten we en rotten we. En daar hangt een verhaal aan." Het leven is kort, weet je wel. We moeten een beetje vooruitplannen. We zullen uiteindelijk, zelfs in de ontwikkelde wereld, allemaal alles verliezen waar we van houden. Wanneer je een beetje begint te rotten, zullen alle video's die in je hoofd gepropt zitten en alle extensies waarmee je je verscheidene krachten uitbreidt, er een beetje tweederangs uit beginnen zien. Weet je, ik begin al een beetje grijs te worden, Ray Kurzweil ook en Eric Drexler ook.

Dit is wat echt centraal staat in onze levens. Nu ik weet dat er een grote hype is geweest over onze macht om de biologie te controleren. Kijk maar naar het Menselijk Genoom-Project. Het is nog geen twee jaar geleden dat iedereen aan het zeggen was dat we de heilige graal van de biologie hadden gevonden. We zijn de code der codes aan het ontcijferen. We zijn het boek des levens aan het lezen. Het doet wat denken aan 1969 toen Neil Armstrong op de maan wandelde. Iedereen was klaar om naar de sterren te vliegen. We hebben allemaal 2001: A Space Odyssey gezien. Nu is het 2003. En er is geen HAL. Er is geen uittocht naar onze maan, laat staan naar de manen van Jupiter. We rapen de stukjes van de Challenger nog steeds bij elkaar. Dus is het niet verrassend dat sommige mensen zich afvragen of we misschien binnen 30 of 40 jaar zullen terugkijken naar dit moment in de tijd, en dat al dit gepraat over het Menselijk Genoom-Project en wat dit allemaal voor ons zal betekenen. Wel, het zal maar heel weinig betekenen. Ik wil alleen maar zeggen dat dat absoluut niet het geval zal zijn. Want wanneer we het hebben over onze genetica en onze biologie en het aanpassen en veranderen van deze dingen, dan hebben we het over onszelf veranderen. Dit is een heel cruciale materie.

Als je enige twijfel hebt over hoe technologie ons leven beïnvloedt, moet je maar naar eender welke grote stad gaan. Dit is niet dezelfde grond als die waar onze Pleistoceen-voorouders op liepen. Wat er aan het gebeuren is, is dat we onze technologie, die preciezer en krachtiger aan het worden is, nu op onszelf toespitsen. Voor het allemaal voorbij is, gaan we onszelf veranderen, net even hard als we de wereld rond ons veranderd hebben. Dit gaat veel vroeger gebeuren dan mensen zich voorstellen. Op de weg daar naartoe gaat het een revolutie zijn in de geneeskunde en de gezondheidszorg. Zoveel is duidelijk. Het gaat de manier waarop we kinderen krijgen veranderen. Het gaat de manier veranderen waarop we omgaan met onze emoties en hoe we ze veranderen. Het zal waarschijnlijk de menselijke levensduur veranderen. Het zal ons echt in vraag doen stellen wat het betekent om een mens te zijn.

De grotere context hiervan is dat er twee ongeziene revoluties aan de gang zijn vandaag. De eerste is de duidelijke, de siliciumrevolutie. Waarmee jullie allemaal zeer vertrouwd zijn. Ze verandert onze levens op zoveel manieren en zal dat blijven doen. Wat de essentie ervan is, is dat we het zand onder onze voeten, het inerte silicium onder onze voeten, nemen en er een complexiteit aan weten te geven die deze van het leven zelf evenaart, en misschien zelfs zal voorbijstreven. Als uitloper daarvan, als kind van die revolutie, is er de revolutie in de biologie.

De revolutie van de genomica, proteomica, metabolomica en al deze "omica's" die zo geweldig klinken op toelages en zakenplannen. Wat we aan het doen zijn, is controle verwerven over onze evolutionaire toekomst. Ik bedoel dat we in essentie onze technologie aan het gebruiken zijn om de evolutie simpelweg in een stroomversnelling te rammen. Het is niet geheel duidelijk waar dit ons heen zal leiden. Maar over vijf tot tien jaar zullen we enkele diepgaande veranderingen beginnen zien. De eerste veranderingen die we zullen zien, zijn dingen als geneeskunde. Er gaat een grote verschuiving komen naar preventieve geneeskunde, omdat we beginnen te zien wat al onze risico factoren zijn als individuen. Maar wie gaat hier allemaal voor betalen? Hoe gaan we al deze ingewikkelde informatie begrijpen? Dat wordt de uitdaging voor de IT van de volgende generatie. Al deze informatie overbrengen.

Er is de farmacogenomica -- een combinatie van farmacologie en genetica -- die medicijnen specifiek voor onze individuele condities maakt waarover Juan daarnet over sprak. Dat gaat ongelooflijke gevolgen hebben. Het zal ook gebruikt worden voor diëten en voedingssupplementen en dergelijke. Maar het gaat een grote impact hebben, omdat we niche-medicijnen zullen hebben. We zullen de grote kosten van de productie van de mega-populaire medicijnen van vandaag niet meer kunnen dragen. Het goedkeuringsproces zal instorten. Het is te traag. Het mijdt risico te veel en het is echt niet geschikt voor de toekomst waar we naartoe gaan.

We zullen gewoon moeten leren omgaan met deze kennis. Het is echt prachtig wanneer we horen: "Oh, 99,9 procent van de letters in de code zijn hetzelfde. We zijn allemaal identiek aan mekaar. Is dat niet prachtig?" Maar kijk rond en je weet dat al waar we echt om geven dat klein beetje verschil is. We zien er misschien hetzelfde uit voor een bezoeker van een andere planeet maar niet voor mekaar, want we concurreren heel de tijd met elkaar. We gaan moeten aanvaarden dat er verschillen tussen ons zijn als individuen waar we weet van zullen hebben en ook tussen subpopulaties van mensen. Ontkennen dat dat het geval is, is geen goede manier om daar mee te beginnen.

Over een generatie of zo gaan er nog diepgaandere dingen gebeuren. Dan gaan we deze kennis beginnen te gebruiken om onszelf te veranderen. Nu bedoel ik geen extra kieuwen of zo, maar iets waar we om geven, zoals ouder worden. Wat als we ouder worden konden ontrafelen en het begrijpen? En het proces vertragen of zelfs omkeren? Dat zou absoluut alles veranderen. Het is overduidelijk dat als we dit kunnen doen, we dit absoluut zullen doen, wat de gevolgen ook zijn.

Het tweede is het veranderen van onze emoties. Ik bedoel maar Ritalin, Viagra, dat soort zaken... Prozac. Dat zijn maar de eerste onhandige kleine stapjes. Wat als je een klein farmaceutisch brouwsel kon innemen dat je heel tevreden zou doen voelen, gewoon gelukkig om jezelf te zijn. Zal je dat kunnen weerstaan als het geen duidelijke bijwerkingen heeft? Waarschijnlijk niet. Zoniet, wie zal je dan zijn? Waarom doe je wat je doet? We zijn de evolutionaire programma's die ons gedrag bepalen aan het omzeilen. Dat gaat een hele uitdaging zijn om mee om te gaan.

Het derde gebied is reproductie. Het idee dat we de genen van onze kinderen zullen kiezen, naarmate we beginnen te begrijpen wat onze genen zeggen over wie we zijn. Dat is het belangrijkste onderwerp van mijn boek 'Mensen Herontwerpen', waarin ik het heb over het soort keuzes dat we zullen maken en de uitdagingen die ze met zich zullen meebrengen voor de maatschappij. Er zijn drie duidelijke manieren om dit te doen. De eerste is klonen. Dat is niet gebeurd. Het is een compleet mediacircus. Het zal gebeuren over 5 a 10 jaar. Wanneer het gebeurt, zal het niet zo'n groot nieuws zijn. De geboorte van een vertraagde identieke tweeling zal de westerse beschaving niet door elkaar schudden.

Maar er zijn belangrijkere dingen die nu al gebeuren: embryoscreening. Je neemt een embryo van zes tot acht cellen, je haalt er een cel uit en voert er een genetische test op uit en afhankelijk van de resultaten van die test plant je dat embryo in of gooi je het weg. Dat gebeurt vandaag al om zeldzame ziektes te vermijden. Spoedig zal het mogelijk worden om zowat alle genetische ziektes op deze manier te vermijden. Wanneer dat mogelijk wordt, zal het verschuiven van iets dat gebruikt wordt door mensen met vruchtbaarheidsproblemen die al aan in vitro bevruchting doen, naar de rijken die hun kinderen willen beschermen, tot zowat iedereen. Dat proces gaat veranderen: eerst wordt het enkel voor ziektes gebruikt, dan voor minder belangrijke kwetsbaarheden, zoals het risico op manische depressie of zo, en tenslotte voor het kiezen van persoonlijkheden, temperamenten, karaktertrekken... dat soort dingen. Natuurlijk gaat er genetische manipulatie zijn. Rechtstreeks ingrijpen -- dit is een beetje verder weg, maar niet zo ver weg -- en de genen veranderen in de eerste cel in een embryo. De manier waarop ik verwacht dat het zal gebeuren is door gebruik van artificiële chromosomen en extra chromosomen. We gaan dus van 46 naar 47 of 48. En een chromosoom dat niet erfelijk is, want wie zou er nu aan zijn kinderen een archaïsche verbeteringsmodule willen doorgeven die zij 25 jaar geleden van hun ouders kregen? Dat is een grap. Natuurlijk zouden ze dat niet willen. Ze zullen de nieuwe uitgave willen.

Dit soort losse analogieën met (Gelach) computers en met programmeren gaan eigenlijk veel dieper dan dat. Zij gaan echt werkelijkheid worden in dit gebied. Nu, niet alles dat kan gedaan worden, zou gedaan moeten worden. Dat zal ook niet gebeuren. Maar wanneer iets mogelijk wordt in duizenden laboratoria over de gehele wereld, wat het geval zal zijn met deze technologieën, en wanneer er veel mensen zijn die ze als goed beschouwen, wat nu al het geval is, en wanneer ze bijna onmogelijk te controleren zijn, dan is het geen vraag of het zal gebeuren, maar waar en wanneer het zal gebeuren.

De mensheid zal dit pad bewandelen. Dat gaat ze doen omwille van twee redenen. De eerste is dat al deze technologieën gewoon een gevolg zijn van alledaags medisch onderzoek dat iedereen wil zien gebeuren. En het wordt heel goed gefinancierd. De tweede is dat we mensen zijn. Het is wat we doen. We proberen onze technologie te gebruiken om onze levens op de een of andere manier te verbeteren. Ons inbeelden dat we deze technologieën niet zullen gebruiken wanneer ze beschikbaar worden, is even goed een ontkenning van wie we zijn, als ons in te beelden dat we deze technologieën zullen gebruiken en er ons niet enorm veel zorgen over zullen maken. De grenzen zullen vervagen. En dat doen ze nu al. Tussen therapie en verbetering, tussen behandeling en preventie, tussen noodzaak en verlangen. Dat is echt het belangrijkste, geloof ik.

Mensen kunnen proberen deze zaken te verbannen. Dat zullen ze ook ongetwijfeld. Dat hebben ze gedaan. Maar uiteindelijk is het enige gevolg daarvan dat de ontwikkeling naar ergens anders verhuist. Het zal deze dingen uit het zicht verdrijven. Het zal deze technologie voor de rijken reserveren, want zij zijn in de beste positie om dit soort wetten te omzeilen. Het zal ons de informatie die we nodig hebben om wijze beslissingen te maken over hoe we deze technologieën moeten gebruiken, ontnemen. Natuurlijk moeten we over deze dingen debatteren. Ik vind het geweldig dat we dat doen. Maar we moeten onszelf niets wijsmaken en denken dat we een consensus gaan bereiken over deze dingen. Dat gaat simpelweg niet gebeuren. Ze raken ons te diep. Ze hangen te veel af van geschiedenis, van filosofie, van religie, van cultuur, van politiek. Sommige mensen zullen dit zien als een gruwel, als het ergste ooit, als gewoonweg verschrikkelijk. Andere mensen gaan zeggen: "Dit is geweldig. Dit is het openbloeien van het menselijke streven."

Echter het ene ding dat echt gevaarlijk is aan deze soort technologieën, is dat het makkelijk is om erdoor verleid te worden, en om ons te veel te concentreren op de hoogtechnologische mogelijkheden die er zijn, om het contact te verliezen met de elementaire ritmes van onze biologie en onze gezondheid. Er zijn te veel mensen die denken dat hoogtechnologische medicijnen hen zullen beschermen, hen zullen redden, van overeten, van te veel fast food eten, van helemaal niets doen. Dat gaat niet gebeuren.

Te midden van al deze ongelooflijke technologie en al die dingen die aan het gebeuren zijn, is het heel interessant te zien dat er ook een soort contra-revolutie aan de gang is. Een heropleving van interesse in remedies van het verleden. In genezende voeding en dat soort zaken, die sommige mensen, vooral dan binnen de farmaceutische industrie, graag onwetenschappelijk noemen. Maar deze gehele inspanning komt van en is ook gedreven door de IT, want dat is hoe we al deze informatie vergaren, aan mekaar linken en samenbrengen. Er zit veel in deze rijke biologische producten dat ons goed zal dienen. Dat is waar ongeveer de helft van onze medicijnen vandaan komt. Dus moeten we het niet negeren, want het is een enorme kans om dit soort resultaten, of deze losse willekeurige probeersels van de laatste duizend jaar, te gebruiken om te zien wat een impact heeft op onze gezondheid. En om onze geavanceerde technologieën te gebruiken om wat voordelig is uit deze hele hoop informatie te halen.

Dit is niet enkel abstract. Ik heb net een biotechnologiebedrijf opgericht dat deze aanpak gebruikt voor de ontwikkeling van therapieën tegen Alzheimer en andere ouderdomsziektes. We maken echte vooruitgang. Dus hier zijn we. Het is het begin van een nieuw millennium. Als je vooruit kijkt, naar de mensen van de toekomst nog lang voor het einde van dit millennium, over een paar honderd jaar, dan zullen zij terugkijken naar dit moment. Afgaand op het begin van de sessies van vandaag, zou je denken dat zij dit gaan bekijken als een verschrikkelijke, moeilijke en pijnlijke periode, waar wij doorgeworsteld zijn. Ik denk niet dat dat is wat er gaat gebeuren. Ze gaan doen wat iedereen doet. Ze gaan dat allemaal vergeten. Ze gaan dit moment romantiseren. Zij gaan het bezien als een glorieus moment waarop wij de basis van hun levens gelegd hebben. Van hun maatschappij, van hun toekomst. Weet je, het is een beetje als een geboorte. Het is een bloedige, verschrikkelijke gebeurtenis. En wat komt er uit voort? Nieuw leven. Eigenlijk, zoals al gezegd is, vergeten we de hele strijd die er was om er te geraken.

Dus voor mij is het duidelijk dat een van de fundamenten van die toekomst het herwerken van onze biologie zal zijn. Het zal eerst langzaamaan gebeuren. Het zal snelheid winnen. We gaan veel fouten maken. Dat is hoe die dingen gaan. Voor mij is het een ongelooflijk privilege om nu te leven en dit te kunnen meemaken. Het is een uniek moment in de geschiedenis van alle leven. Het zal altijd onthouden worden. Wat bijzonder is, is dat we het niet gewoon aan het observeren zijn, maar er de architecten van zijn. Ik vind dat we er trots op moeten zijn. Wat er zo moeilijk en uitdagend aan is, is dat we ook de objecten zijn van deze veranderingen. Het gaat om onze gezondheid, onze levens, onze toekomst, onze kinderen. Dat is waarom dit zo zorgwekkend is voor zo veel mensen die zich liever in angst zouden terugtrekken. Ik denk dat onze keuze in de keuze van het leven niet is of we dit pad zullen bewandelen. Want dat gaan we zeker. Het is hoe we het zullen ervaren in onze harten. Het is hoe we er naar kijken. Ik denk dat Thucydides heel duidelijk tot ons sprak in 430 voor Christus. Hij verwoordde het mooi. Ik zal de woorden opnieuw gebruiken in dezelfde volgorde als hij. "De dappersten zijn zeker zij die de duidelijkste visie hebben van wat voor hen ligt, zowel glorie als gevaar. En het toch tegemoet gaan."

Dank u. (Applaus)