Garth Lenz: De ware prijs van olie

‘s Werelds grootste en meest verwoestende milieu- en industriële project is gelegen in het hart van het grootste en meest intacte bos ter wereld: de taiga van Canada. Dit bestrijkt het gehele noorden van Canada, in Labrador. Hier leeft de grootste nog resterende wilde-kariboekudde ter wereld, de George River-kariboekudde. Ze telt ongeveer 400.000 dieren. Jammer genoeg kon ik er geen enkel te zien krijgen, maar daar liggen de geweien als bewijs.

Overal in het boreale gebied zijn we gezegend met een ongelooflijke overvloed aan draslanden. Draslanden zijn wereldwijd een van de meest bedreigde ecosystemen. Het zijn absoluut cruciale ecosystemen. Ze zuiveren de lucht, ze zuiveren het water, ze sekwestreren grote hoeveelheden broeikasgassen, en ze bieden een thuis aan een grote verscheidenheid aan soorten. Daar migreren bijna 50 procent van de 800 vogelsoorten van Noord-Amerika naartoe om te broeden en er hun jongen groot te brengen.

In Ontario loopt het boreale gebied zuidwaarts tot aan de noordelijke oever van het Bovenmeer. De ongelooflijk mooie boreale bossen vormden de inspiratie voor sommige van de meest beroemde kunstenaars in de Canadese geschiedenis. De Groep van Zeven vonden hun inspiratie in dit landschap. Het boreale woud is dus niet alleen een belangrijk onderdeel van ons natuurlijke erfgoed, maar ook van ons culturele erfgoed.

Hier zie je de oostelijke kant van het Winnipegmeer in Manitoba, die pas is verkozen tot cultureel erfgoed van de UNESCO. In Saskatchewan vind je, zoals in alle taiga’s, enkele van onze meest bekende rivieren, een ongelooflijk netwerk van rivieren en meren waar elk schoolkind over leert, de Peace, de Athabasca, hier de Churchill, de Mackenzie. Deze netwerken waren de historische routes voor de reizigers en de woudlopers, de eerste niet-inlandse ontdekkingsreizigers van het noorden van Canada, die in navolging van de inheemse mensen met kano's zochten naar een handelsroute, een noordwestelijke passage voor de bonthandel.

In het noorden wordt het boreale gebied begrensd door de toendra en net eronder, in Yukon, ligt de geweldige Tombstone-vallei. Daar leeft de Porcupine-kariboekudde. Daar heb je waarschijnlijk al van gehoord in verband met hun broedgebieden in het Arctic National Wildlife Refuge. Het overwinteringsgebied is eveneens van cruciaal belang en ook niet beschermd. Het zou kunnen worden ontgonnen voor gas en mineralen.

De westelijke grens van het boreale gebied in Brits-Columbia wordt gekenmerkt door het Kustgebergte, en aan de andere kant van die bergen ligt het grootste resterende gematigde regenwoud ter wereld, het Great Bear-regenwoud. Daarover straks meer.

Overal in het boreale gebied vind je een enorme waaier van inheemse volkeren met een rijke en gevarieerde cultuur. Waarom hebben zoveel van deze groepen een band met het verleden behouden, kennen ze hun eigen talen nog, de gezangen, de dansen, de tradities? Voor een deel komt dat door de afgelegenheid, de uitgestrektheid en de wildheid van dit voor bijna 95 procent intact ecosysteem. Nu we zelf zijn aanbeland in een milieucrisis kunnen we zoveel leren van deze mensen die al meer dan 10.000 jaar zo duurzaam met dit ecosysteem zijn omgegaan.

In het hart van dit ecosysteem vind je de antithese van alle waarden waarover we hebben gesproken -- die kernwaarden, die ons trots maken om Canadees te zijn. Dit zijn de teerzanden van Alberta, de grootste oliereserves op de planeet buiten Saoedi-Arabië. Ingesloten onder de boreale bossen en draslanden van noordelijk Alberta zitten enorme reserves van kleverig, teerachtig bitumen. De mijnbouw en de exploitatie ervan creëren een verwoesting op een ongeziene schaal.

Ik wil proberen jullie een idee te geven van de grootte ervan. Deze vrachtwagen is de grootste in zijn soort op de planeet. Het is een kiepwagen met een capaciteit van 400 ton. Hij is 14 meter lang, 11 meter breed en 8 meter hoog. Als ik ernaast sta, komt mijn hoofd tot aan de onderkant van het gele deel van die wieldop. Je kan de grootte vergelijken met een huis van twee verdiepingen en een vloeroppervlak van 280 vierkante meter. Ik heb het nagerekend. Zie het maar als een huis met 280 vierkante meter oppervlakte. Niet slecht voor een woonhuis. Denk je die vrachtwagens/huizen in in dubbele rijen van onderaan tot boven. Bedenk ook dat dit slechts een zeer klein deel van de mijn is.

Hier kan je hetzelfde soort denken toepassen. Hier kan je hetzelfde soort denken toepassen. Hier zie je, van op een afstand, hoe deze vrachtwagens zo klein als een pixel worden. Stel je die hier weer allemaal voor, hoe ze heen en weer rijden. Hoe groot is dan dat gedeelte van een mijn? Zo groot als een enorme metropool, waarschijnlijk veel groter dan de stad Victoria. En dit is slechts één van een aantal mijnen. Er zijn er al 10 van. Dit is één deel van een mijncomplex. Er wachten er nog 40 of 50 op goedkeuring. Geen enkele teerzandmijnaanvraag is ooit geweigerd. Het is maar een formaliteit.

De andere methode van extractie is de ‘in-situ’. Enorme hoeveelheden water worden oververhit de grond ingepompt via uitgebreide netwerken van pijpleidingen, seismische lijnen, boorpaden en compressorstations. Ook al ziet dit er misschien niet zo weerzinwekkend uit als de mijnen, in sommige opzichten is het nog schadelijker. Het beïnvloedt en fragmenteert een groot deel van de wildernis, met 90 procent afname van belangrijke soorten, zoals de boskariboe en grizzlyberen. Het verbruikt zelfs meer energie en water en produceert minstens evenveel broeikasgassen. Deze in-situ methodes zijn ecologisch minstens even schadelijk als de mijnen.

De olie geproduceerd met deze methoden produceert meer uitstoot van broeikasgassen dan elke andere olie. Daarom wordt hij de smerigste olie ter wereld genoemd. Daarom wordt hij de smerigste olie ter wereld genoemd. Daarom is het de grootste en snelst groeiende bron van koolstofvervuiling in Canada. En daarom staat Canada nu op nummer drie qua uitstoot van koolstof per persoon. Die afvalbassins zijn de grootste gifpoelen op de planeet. Oliezanden -- of liever teerzanden -- ‘oliezanden’ is een P.R.-term, zodat het niet lijkt alsof oliemaatschappijen die kleverige, teerachtige substantie promoten die ‘s werelds smerigste olie is. Dus noemen ze het ‘oliezanden’. De teerzanden verbruiken meer water dan enig ander oliewinningsproces. Per vat olie worden 500 tot 800 liter water vervuild en afgevoerd naar de afvalbassins, de grootste gifpoelen op de planeet.

SemCrude, één van de licentiehouders, dumpt in slechts één van hun afvalbassins elke dag 250.000 ton van deze giftige smurrie. Dat creërt de giftigste afvalbekkens in de geschiedenis van de planeet. Dit is tot nu toe genoeg toxine om het oppervlak van het Eriemeer met een laag van 30 cm te bedekken. De afvalvijvers zijn tot 4000 hectare groot. Dat is tweederde van het hele eiland Manhattan. Dat is van Wall Street aan de zuidelijke rand van Manhattan, tot misschien 120th Street. Dit is een van de grotere afvalbassins. Dit is een van de grotere afvalbassins. Misschien wel de helft van Manhattan. Nog maar een relatief klein deel Nog maar een relatief klein deel van de 10 mijnbouwcomplexen, terwijl nog 40 tot 50 andere wachten op goedkeuring.

Deze 'vijvers' kan je zien vanuit de ruimte. Daarom moeten we misschien ophouden ze vijvers te noemen. Deze massale, giftige woesternijen liggen onafgeschermd op de oevers van de Athabascarivier. De Athabascarivier bevloeit stroomafwaarts een gebied van aboriginalgemeenschappen. De 800 mensen van Fort Chippewa vinden giftige stoffen in hun voedselketen. Dit is wetenschappelijk aangetoond. De gifstoffen van de teerzanden zitten in de voedselketen. Hierdoor komt kanker daar tot 10 keer vaker voor dan in de rest van Canada.

Maar die mensen moeten daar leven, moeten dat voedsel eten om te overleven. Door de ongelooflijk hoge prijs om voedsel over te vliegen naar deze afgelegen noordelijke inheemse gemeenschappen en het hoge werkloosheidscijfer is dit een absolute noodzaak om er te overleven. Enkele jaren geleden leende ik een boot van een inheemse man. Hij zei: "Eet absoluut geen vis uit de rivier. Hij zei: "Eet absoluut geen vis uit de rivier. Hij is kankerverwekkend." Op de veranda van de hut van die man hingen vier vissen. Hij moest zijn gezin voeden om te overleven. Als ouder kan ik me niet voorstellen wat dat met je doet. En daar zijn wij mee bezig.

De boreale bossen zijn misschien ook onze beste verdediging tegen de wereldwijde opwarming van het klimaat. De boreale bossen leggen meer koolstof vast dan elk ander ecosysteem op het vasteland. Hier gaat het om. Wij zijn bezig onze meest effectieve 'broeikasgasput' te vernielen. Twee keer zoveel broeikasgassen worden per hectare door het boreale gebied opgenomen dan door de tropische regenwouden. Wij veranderen deze koolstofput in een koolstofbom. Wij veranderen deze koolstofput in een koolstofbom. We vervangen hem door het grootste industriële project in de geschiedenis van de wereld, dat de meest broeikasgas-uitstotende olie ter wereld produceert. We doen dit met de tweede grootste oliereserves van de planeet.

Daarom heeft Canada, dat voorliep op gebied van klimaatverandering -- we waren een van de eerste ondertekenaars van het Kyoto-akkoord. Nu hebben we voltijdse lobbyisten bij de Europese Unie en Washington D.C. We dreigen met handelsoorlogen als deze landen willen praten over een positieve wetgeving om de import van koolstofrijke brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Op internationale conferenties in Kopenhagen of in Cancun -- internationale conferenties over klimaatverandering -- zijn wij het land dat elke dag de dinosaurusprijs krijgt, als grootste obstakel op de weg naar een oplossing voor dit probleem.

Slechts 112 km stroomafwaarts ligt 's werelds grootste zoetwaterdelta, de Peace-Athabascadelta, de enige plaats waar de vier vliegroutes van trekvogels allemaal samenkomen. Het is een drasland van mondiaal belang, misschien wel het grootste op de planeet. Een ongelooflijke habitat voor de helft van de vogelsoorten van Noord-Amerika die hier migreren. Ook de laatste toevlucht voor de grootste kudde wilde bizons en ook, uiteraard, een cruciale habitat voor een hele reeks van andere soorten. Maar ook dit gebied wordt bedreigd door de enorme massa water die wordt onttrokken aan de Athabasca, die deze draslanden voedt. Ook de ongelooflijke toxische belasting door de grootste onafgeschermde gifpoelen op de planeet, die in de voedselketen lekken van alle stroomafwaarts levende soorten.

Hoe erg dat allemaal ook al is, het wordt nog erger, veel, veel erger. Dit is de infrastructuur zoals hij nu is. Dit is gepland voor het jaar 2015. Je ziet de Keystone-pijpleiding, die ruw teerzand naar de de Golfkust zou vervoeren. Een pijpleiding door het agriculturele hart van Noord-Amerika, van de Verenigde Staten. Ze zal het contract bekrachtigen met de smerigste brandstof ter wereld voor consumptie door de Verenigde Staten, en daardoor een grote belemmering vormen voor een duurzame toekomst voor Amerika met schone energie.

Hier zie je de route door de Mackenzievallei. Die legt een pijpleiding voor aardgas van de Beaufortzee door het hart van het derde grootste stroombekken ter wereld, het enige dat nog voor 95 procent intact is. Een pijpleiding met een industriële snelweg zou deze geweldige wildernis, vandaag een ware zeldzaamheid op de planeet, voor altijd veranderen.

Het Great Bear-regenwoud ligt net over de heuvel daar. Op een paar kilometer afstand gaan deze droge boreale bossen van 100-jaar-oude bomen, misschien 25 centimeter breed, over in het gematigde regenwoud van de kustgebieden. Daar vind je beregende, 1000-jaar-oude bomen, 7 meter breed, een heel ander ecosysteem. Het Great Bear-regenwoud wordt algemeen beschouwd als het grootste gematigde, aan de kust gelegen regenwoud ter wereld. Daar vind je de grootste dichtheid aan enkele van de meest iconische en bedreigde soorten op de planeet. Toch is er een voorstel voor aanleg van een pijpleiding om grote tankers, 10 keer zo groot als de Exxon Valdez, te bedienen. Deze behoren tot de moeilijkst te navigeren wateren ter wereld. Net een paar jaar geleden liep er nog een veerboot aan de grond. Als een van deze teerzandtankers, beladen met de smerigste olie, 10 keer zoveel als de Exxon Valdez, een rots raakt en zinkt, krijgen we een van de ergste milieurampen die deze planeet ooit heeft gezien.

Hier zijn de plannen tot 2030. Ze stellen een bijna vier keer grotere productie voor. Dat zou een gebied ter grootte van Florida industrialiseren. Daarbij vernietigen we een groot deel van onze grootste koolstofput en vervangen hem door de meest broeikasgas-uitstotende olie. De wereld heeft geen behoefte aan meer teermijnen. De wereld heeft geen behoefte aan meer pijpleidingen om aan onze verslaving aan fossiele brandstoffen te voldoen. En de wereld heeft er zeker geen behoefte aan om de grootste gifpoelen uit te breiden en te vermeerderen en de gemeenschappen stroomafwaarts te bedreigen. Laten we eerlijk zijn: we leven allemaal stroomafwaarts in een tijdperk van wereldwijde opwarming van de aarde en klimaatsverandering.

We moeten ervoor zorgen dat Canada onze enorme hoeveelheden zoet water respecteert. onze enorme hoeveelheden zoet water respecteert. Deze draslanden en bossen, die onze beste en meest cruciale verdediging zijn tegen opwarming van de aarde, moeten worden beschermd. Die koolstofbom mag niet worden losgelaten op de atmosfeer. We moeten samen 'Nee' zeggen tegen de teerzanden. We kunnen dat. Er is een enorm netwerk over de hele wereld om dit project te stoppen.

Dat mag niet alleen door Canada worden beslist. Iedereen in deze zaal, iedereen in heel Canada, iedereen die dit hoort, heeft een rol te spelen en een verantwoordelijkheid te nemen. Wat we hier doen gaat onze geschiedenis veranderen. Het gaat de overlevingskans van ons en onze kinderen beïnvloeden, en onze kans op een rijke toekomst.

Dit boreale gebied is een ongelooflijk geschenk. Wij hebben de geweldige mogelijkheid om onze beste verdediging tegen de opwarming van de aarde te beschermen. Maar we kunnen het ook door onze vingers laten glippen. De teerzanden kunnen niet alleen voor een groot deel van het boreale gebied een bedreiging vormen. Ze compromitteren het leven en de gezondheid van enkele van onze meest kansarme en kwetsbare mensen, de aboriginal-gemeenschappen die ons zoveel hebben te leren. Het zou de Athabascadelta kunnen vernietigen, de grootste en misschien wel mooiste zoetwaterdelta op de planeet. Het kan het Great Bear-regenwoud vernietigen, het grootste gematigde regenwoud ter wereld. Het kan enorme gevolgen hebben voor de toekomst van het landbouwkerngebied van Noord-Amerika.

Als jullie je door deze presentatie voelen aangesproken, dring dan samen met de groeiende internationale gemeenschap erop aan dat Canada zijn verantwoordelijkheid neemt en weer een klimaatkampioen wordt, in plaats van een klimaatschurk. Ze moeten 'nee' zeggen tegen de teerzanden en 'ja' voor een schone-energietoekomst voor iedereen. Heel hartelijk bedankt.

(Applaus)