Evgeny Morozov: Is het Internet waar Orwell bang voor was?

Goeiemorgen. Ik denk dat ik als nukkige Oost-Europeaan uitgenodigd werd om deze morgen de pessimist te spelen. Heb dus geduld met mij. Ik kom uit de voormalige Sovjetrepubliek Wit-Rusland, die, zoals sommigen misschien weten, niet echt een oase van liberale democratie is. Daarom ben ik altijd gefascineerd geweest door hoe technologie autoritaire maatschappijen als de onze zou kunnen omvormen en opener maken.

Ik studeer dus af en in al mijn idealisme besluit ik bij een NGO te gaan die nieuwe media gebruikte om democratie en hervorming van de media te promoten in een groot deel van de vroegere Sovjet-Unie. Tot mijn grote verrassing ontdekte ik echter dat dictaturen niet zo eenvoudig ineenstorten. Meer zelfs, sommige van hen overleefden de uitdaging, en sommigen werden zelfs repressiever.

Toen raakte mijn idealisme op en besliste ik om mijn NGO-job op te geven, en te bestuderen hoe het Internet democratisering kon belemmeren. Ik moet u wel vertellen dat dit nooit een erg populair debat was. En het is waarschijnlijk nog niet erg populair bij enkelen onder u in het publiek. Het was nooit erg populair bij veel politieke leiders, vooral die in de Verenigde Staten die om een of andere reden dachten dat nieuwe media zouden kunnen wat raketten niet konden. Met name democratie op moeilijke plaatsen promoten waar al het andere al geprobeerd is en gefaald heeft. Ik denk dat dit nieuws in 2009 eindelijk ook Groot-Brittannië bereikt heeft. Dus ik moet waarschijnlijk Gordon Brown ook bij de lijst voegen.

Er is echter een onderliggende discussie over logistiek die veel van dit debat gestuurd heeft. Niet? Als je van dicht genoeg kijkt, dan zal je zien dat het in hoge mate over economie gaat. De cybertopisten zeggen dat, zoals faxmachines en kopieermachines in de jaren 80, blogs en sociale netwerken de economie van het protest radicaal veranderd hebben. Mensen zouden onvermijdelijk rebelleren. Om het simpel te zeggen, de assumptie is tot nu toe geweest dat als je mensen genoeg mogelijkheid tot aansluiting geeft, als je hen genoeg toestellen geeft, democratie automatisch zal volgen.

En om eerlijk te zijn, ik heb dit argument nooit echt geloofd, deels omdat ik nooit zag dat drie Amerikaanse presidenten het in het verleden ergens over eens waren. (Gelach) Maar, weet je, zelfs los daarvan, als je nadenkt over de onderliggende logica, is het iets wat ik iPod-liberalisme noem. Waarbij we veronderstellen dat elke Iraniër of Chinees die toevallig een iPod heeft en die leuk vindt ook liberale democratie leuk zal vinden. En opnieuw, ik denk dat de redenering fout is.

Ik denk dat een veel groter probleem hierbij is dat deze logica -- dat we iPods moeten droppen en geen bommen -- Dat zou een fascinerende titel zijn voor Thomas Friedmans nieuwe boek. (Gelach) Maar dit is zelden een goed teken. Niet? Dus het grotere probleem met deze logica is dat ze de intentie verwart met het gebruik van de technologie in de praktijk. Voor diegenen onder u die vinden dat de nieuwe media op het internet ons op een of andere manier kunnen helpen genocide te vermijden, kijk dan maar eens naar Rwanda. In de jaren 90 waren het daar twee radiostations die hoofdverantwoordelijk waren voor het voeden van veel van de etnische haat.

Maar los daarvan, om terug te komen op het Internet, wat je kan zien is dat bepaalde regeringen het gebruik van cyberspace voor propaganda onder de knie hebben. Niet? En ze zijn wat ik 'het spinternet' noem aan het vormen. De combinatie van spin aan de ene kant, en het Internet aan de andere kant. Dus zijn regeringen van Rusland tot China tot Iran bloggers aan het huren, trainen en betalen om ideologische commentaren achter te laten en een heleboel ideologische blog posts te creëren om gevoelige politieke onderwerpen te becommentariëren.

Je kan je afvragen waarom ze dat in hemelsnaam doen? Waarom laten ze zich in met cyberspace? Mijn theorie is dat het gebeurt omdat censuur eigenlijk minder effectief is dan je denkt in veel van deze plekken. Vanaf dat je iets kritisch in een blog schrijft, zelfs als je het onmiddellijk kan blokkeren, zal het zich over duizenden en duizenden andere blogs verspreiden. Dus hoe meer je het blokkeert, hoe meer het mensen stimuleert om censuur te ontlopen en op die manier te winnen in het kat-en-muis-spelletje. Dus de enige manier om de boodschap te controleren is er een spin aan geven en iemand te beschuldigen die iets kritisch geschreven heeft dat ie, bijvoorbeeld, een CIA agent is.

En dit gebeurt vrij vaak. Om u een voorbeeld te geven van hoe het in China werkt bijvoorbeeld. Er was een beroemd geval, in februari 2009 dat "Ontkom aan de Kat" heette. En voor diegenen die het niet kennen, zal ik een kleine samenvatting geven. Wat gebeurde was dat een 24-jarige man, een Chinese man, in de gevangenis in voorarrest stierf. De politie zei dat het gebeurde omdat hij verstoppertje aan het spelen was, wat "Ontkom aan de Kat" is in Chinees slang, met medegevangenen en zijn hoofd stootte tegen de muur. Die verklaring kwam niet goed over bij vele Chinese bloggers.

Dus begonnen ze onmiddellijk een heleboel kritische commentaren te posten. QQ.com, een populaire Chinese website, had zelfs 35.000 commentaren hierover binnen een paar uur. Maar toen deden de autoriteiten iets slims. In plaats van de commentaren te proberen te verwijderen, zochten ze contact met de bloggers. En ze zeiden in essentie: "Kerels. We willen dat jullie net-detectives worden." 500 mensen stelden zich kandidaat en vier werden er geselecteerd voor een rondleiding in het gebouw in kwestie, om het te inspecteren en er dan over te bloggen. Na een paar dagen was het hele incident al vergeten, wat nooit zou gebeurd zijn als ze gewoon de inhoud hadden proberen te blokkeren. Mensen zouden er nog weken over blijven praten zijn.

En dit past in een andere interessante theorie over wat er aan het gebeuren is in autoritaire staten, en in hun cyberspace. Dit is wat politieke wetenschappers autoritair debat noemen. Het gebeurt wanneer regeringen op hun critici toestappen en hen online met elkaar in contact laten treden. We hebben de neiging om te denken dat dit op een of andere manier dictaturen gaat schaden, maar in vele gevallen maakt het hen alleen sterker. En je kan je afvragen waarom. Ik zal een heel korte lijst met redenen geven waarom autoritair debat dictators zelfs helpt.

Ten eerste is het vrij simpel. De meeste opereren in een compleet informatievacuüm. Ze hebben niet echt de gegevens die ze nodig hebben om opkomende dreigingen voor het regime te identificeren. Mensen dus stimuleren om online te gaan en informatie en gegevens te delen op blogs en wikis is heel goed want anders zullen laagprofieloperaties en bureaucraten blijven verbergen wat er echt gebeurt, niet waar? Vanuit dit perspectief zorgen blogs en wikis op een geweldige manier voor kennis.

Ten tweede is het publiek betrekken bij om het even welke beslissing ook fantastisch want het helpt om de verantwoordelijkheid te delen voor het beleid dat uiteindelijk zal falen. Want zij zeggen: "Kijk, we hebben het je gevraagd, we hebben je geraadpleegd, je hebt erover gestemd. Je hebt het op de eerste pagina van je blog gezet. Fantastisch. Jij bent dus verantwoordelijk."

En ten slotte is de bedoeling van alle pogingen tot autoritair debat gewoonlijk om de legitimiteit van de regimes te vergroten, in binnen- en buitenland. Mensen dus uitnodigen op alle soorten publieke forums, hen laten deelnemen in de besluitvorming, is fantastisch. Want wat dan gebeurt is dat je naar het initiatief kan wijzen en kan zeggen, "Wij hebben democratie. Wij hebben een forum."

Om maar een voorbeeld te geven, een van de Russische regio's bijvoorbeeld betrekt nu zijn burgers bij het plannen van zijn strategie tot 2020. Ze kunnen dus online gaan en ideeën geven over hoe de regio er in 2020 zou kunnen uitzien. Iedereen die al in Rusland geweest is weet toch dat er in Rusland zelfs geen planning voor de komende maand was. Mensen dus betrekken bij een planning voor 2020 zal niet noodzakelijk iets veranderen. Want het zijn nog altijd de dictators die de agenda controleren.

Om u een voorbeeld uit Iran te geven. We hoorden allemaal over de Twitter-revolutie die daar plaatsvond. Maar als je van dicht genoeg kijkt, zal je zien dat veel van de netwerken en blogs en Twitter en Facebook, werkten. Ze waren misschien trager, maar de activisten konden er nog altijd op en argumenteren dat er op kunnen in feite fantastisch is voor veel autoritaire staten. Het is eenvoudigweg fantastisch omdat ze open source-inlichtingen kunnen vergaren.

In het verleden kon het weken, zelfs maanden duren, om te ontdekken hoe Iraanse activisten met elkaar in contact kwamen. Nu weet je hoe ze met elkaar in contact komen door naar hun Facebook-pagina te kijken. De KGB, en niet alleen de KGB, had de gewoonte om te folteren om deze gegevens te verkrijgen. Nu is dat allemaal online beschikbaar. (Gelach)

Maar ik denk dat de grootste conceptuele valkuil die cybertopisten gemaakt hebben is waar het 'digital natives' betreft, mensen die online opgegroeid zijn. We horen vaak over cyberactivisme, hoe mensen geëngageerder worden door het internet. Zelden over cyberhedonisme gehoord, bijvoorbeeld, hoe mensen passiever worden. Waarom? Omdat ze op een of andere manier veronderstellen dat het Internet de katalysator tot verandering zal zijn die jonge mensen op straat zal brengen, terwijl het eigenlijk het nieuwe opium voor de massa kan zijn dat diezelfde mensen in hun kamers zal houden terwijl ze pornografie downloaden. Dat is geen optie die sterk overwogen wordt.

Dus voor elke digitale vrijbuiter die revolteert in de straten van Teheran, zijn er misschien ook twee digitale gevangenen die alleen in de World of Warcraft rebelleren. En dit is realistisch. En er is niets mis mee omdat het Internet veel van deze jonge mensen grote mate macht gegeven heeft. En het speelt een volledig verschillende sociale rol voor hen.

Als je naar sommige van de enquêtes kijkt over hoe de jonge mensen voordeel halen uit het Internet, zal je zien dat het aantal tieners in China, bijvoorbeeld, voor wie het Internet hun seksleven verbreedt, drie keer groter is dan in de Verenigde Staten. Dus het speelt wel een sociale rol, maar leidt niet noodzakelijk tot politiek engagement.

De manier waarop ik erover denk is als een hiërarchie van cyberbehoeften in de ruimte. Volledig gepikt van Abraham Maslow. Maar het punt is hier dat wanneer we een afgelegen Russisch dorp online krijgen, wat mensen naar het Internet krijgt zullen niet de rapporten van Human Rights Watch zijn. Het zal pornografie zijn, Sex in the City, of misschien kijken naar grappige video's over katten. Dit is dus iets dat je moet erkennen.

Wat moeten we er aan doen? Wel, ik zeg dat we moeten stoppen met denken aan het aantal iPods per capita en moeten beginnen te denken over manieren waarop we intellectuelen kunnen empoweren, dissidenten, NGO's en dan de leden van de burgermaatschappij. Want met wat tot nu gebeurd is met het spinternet en autoritair debat, is er een grote kans dat die stemmen niet gehoord zullen worden. Dus ik denk dat we sommige van onze utopische assumpties moeten achterlaten en er iets aan moeten beginnen te doen. Dank u. (Applaus)