Mijn naam is Emmanuel Jal. Ik kom van ver weg. Ik heb een verhaal dat zo pijnlijk voor me is geweest. Het was een zware reis: de wereld overreizen en mijn verhaal vertellen in boekvorm en ook zoals ik dat nu doe. Het makkelijkst was, het te doen in de vorm van muziek.
Ik heb mezelf omgedoopt tot oorlogskind. Ik doe dit vanwege een oude dame in mijn dorp, die al haar kinderen verloor. Er is geen krant die haar pijn beschrijft, en wat ze wil veranderen in deze maatschappij. Ook doe ik het voor een jongeman die verandering wil brengen maar geen manier heeft zich te uiten omdat hij niet kan schrijven. Er is geen internet, zoals Facebook, MySpace, YouTube, voor ze om te praten.
Nog iets wat me hielp mijn verhaal te verspreiden, dit pijnlijke verhaal, de dromen die ik soms heb, zijn de stemmen van de doden die ik gezien heb. Die zeggen: "Geef niet op, ga door." Want soms heb ik zin om te stoppen. Ik wist niet waaraan ik begon.
Ik werd geboren in de moeilijkste tijd, toen er oorlog heerste in mijn land. Ik zag mijn dorp platgebrand worden. De wereld die zoveel voor me betekende, ging voor mijn ogen in rook op. Op mijn vijfde zag ik mijn tante verkracht worden. Mijn moeder werd geclaimd door de oorlog. Mijn broers en zussen uiteengedreven. Tot op heden zijn mijn vader en ik vervreemd van elkaar, en we hebben nog steeds problemen. Elke dag mensen zien sterven, mijn moeder zien huilen.. het was alsof ik in geweld werd opgevoed. Daarom noem ik mezelf een oorlogskind.
Niet alleen dat... toen ik acht was werd ik een kindsoldaat.
Ik wist niet waarom er oorlog was. Wat ik kende was een beeld binnenin mijn hoofd. In het trainingskamp zei ik: Ik wil zoveel Moslims en Arabieren doden als ik maar kan." De training was niet makkelijk, maar dat was de drijvende kracht: ik wilde wraak voor mijn familie. Ik wilde wraak voor mijn dorp.
Gelukkig is het nu anders, want ik ontdekte de waarheid. Wat ons werkelijk vermoordde waren niet de Moslims en niet de Arabieren. Het was iemand die ergens het systeem zat te manipuleren, en religie gebruikte om van ons te krijgen wat ze wilden, namelijk de olie, de diamanten, het goud en het land. Toen ik me dit realiseerde kon ik kiezen: moest ik doorgaan met haten, of laten gaan?
Dus ik besloot te vergeven. Nu zing ik samen met de Moslims. Ik dans met ze. Ik maakte zelfs een speelfilm: "War Child", gefinancierd door Moslims. Dus die pijn is nu weg. Maar mijn verhaal is gigantisch. Ik ga nu even in een ander ritme lopen, wat makkelijker voor me is. Ik geef jullie nu een gedicht: "Gedwongen tot zonde", van mijn album "War Child". Ik praat over mijn geschiedenis. Eén van de tochten die ik maakte waarop ik verleid werd mijn vriend op te eten omdat we geen eten hadden en we waren met zo'n 400 mensen. Slechts 16 mensen overleefden die reis. Dus ik hoop dat dit je raakt...
Mijn dromen zijn martelingen. Op ieder moment.
Stemmen in mijn hoofd van vrienden die zijn gedood.
Vrienden als Lual die stierf aan mijn zijde
van de honger. In de brandende jungle en de woestijnvlakte.
Volgende was ik, maar Jesus hoorde me.
Toen ik verleid werd het rottende vlees van mijn vriend te eten,
Ooit plunderden we dorpen, stalen kippen, geiten, schapen,
Ik wist dat het slecht was, maar we hadden eten nodig.
Daarom was ik gedwongen tot zonde, tot misdaden om te overleven,
Soms moet je verliezen om te winnen.
Nooit opgeven. Nooit toegeven.
Ging van huis op mijn zevende.
Een jaar later leefde ik met een AK-47.
Rennen, dekking, dood veinzen, me verbergen.
Ik zag mijn mensen sterven als vliegen.
Maar tot mijn verbazing blijf ik in leven.
Geweren schallen als bliksem en donder.
Als kind, zo jong en kwetsbaar.
Woorden die ik niet kan vergeten onthoud ik.
De sergeant commandeerde, met geheven hand
geen terugtocht, geen overgave!
Ik draag de vlag van het trauma.
Oorlogskind, kind zonder moeder,
Maar in de nieuwe oorlog die ik voer sta ik niet alleen.
Rust niet en stop niet en ga voor de top.
Ik ben toegewijd als een patriottische agent.
Soms ga ik de fout in om dingen recht te zetten.
Het is alsof ik in een droom leef.
Voel me voor het eerst als een mens.
Je lege magen op de buis, en nu zijn jullie het waarvoor ik vecht.
Ging weg van huis. Weet niet of ik ooit nog terugkom.
Mijn land is verscheurd door oorlog.
Muziek die ik hoorde waren bommen en geweervuur.
Zoveel mensen stierven dat ik niet niet eens meer huil.
Vraag aan God waarom ik hier ben.
En waarom konden andere kinderen leren lezen en schrijven,
Ik at slakken, gieren, konijnen, slangen en alles wat leven had.
Het is een schande, maar wie treft er schuld?
Dat is mijn verhaal in de vorm van een les.
Wat me energie gaf en op de been hield is mijn muziek. Ik heb nooit iemand opgezocht om mijn verhaal kwijt te kunnen zodat ze me therapie konden geven. De muziek is mijn therapie geweest. Het is waar ik de hemel kan zien, gelukkig kan zijn, waar ik weer kind kan zijn, in dans, door muziek. Wat ik weet over muziek: muziek is het enige dat de kracht heeft je cellen binnen te dringen. Het beïnvloedt je geest, je hart en je ziel. Het kan zelfs je levensstijl veranderen zonder dat je het weet. Muziek is het enige dat je wakker wil doen worden en je been kan doen schudden zonder dat je het wil. De kracht die muziek heeft vergelijk ik meestal met de kracht van liefde als liefde kleurenblind is. Als je verliefd wordt op een kikker, sta je machteloos.
Een bewijs voor hoe krachtig ik muziek vind, was in de tijd dat ik nog soldaat was. Ik haatte de mensen uit het noorden. Maar ik wist niet waarom ik hun muziek niet haatte. Dus we feestten en dansten op hun muziek. Iets wat me choqueerde is dat op een dag ze een Arabische muzikant brachten om de soldaten te vermaken. Ik brak bijna mijn been toen ik op zijn muziek danste. Maar ik had deze vraag. Dus nu maak ik muziek om te leren wat de kracht van muziek is.
Dus wat gebeurt er hier? Ik heb een pijnlijke reis achter de rug. Vandaag is dag nummer 233 waarop ik enkel 's avonds eet. Ik eet geen ontbijt. Geen lunch. Ik heb een actie gedaan, genaamd 'Verliezen om te winnen' Daarin verlies ik zodat ik de strijd kan winnen die ik nu lever. Mijn ontbijt en mijn lunch doneer ik aan mijn eigen goede doel: we willen een school bouwen in Soedan.
Ik doe dit ook omdat het thuis normaal is dat mensen één maaltijd per dag eten. Nu ben ik in het westen en kies ervoor het te doen. Dus de kinderen in mijn dorp luisteren meestal naar de BBC, of welke radio ook, en ze wachten op het bericht dat Emmanuel zijn ontbijt eet, want dat betekent dat het geld voor de school er is. Dus ik ging mijn verbintenis aan en zei: "Ik eet geen ontbijt". Ik dacht dat ik beroemd genoeg was om het geld binnen een maand te hebben, maar ik ben vernederd... (Gelach)
...het waren al 232 dagen. Ik zei: "We stoppen niet tot we het hebben." Zoals het gedaan is op Facebook en MySpace. Mensen geven drie dollar. Het kleinste bedrag dat we kregen was 20 cent. Iemand doneerde 20 cent online. Ik weet niet hoe ze het klaarspeelden. (Gelach) Maar dat ontroert me.
Dus, het belang van onderwijs is waarvoor ik bereid ben te sterven. Ik ben bereid hiervoor te sterven omdat ik weet wat het kan doen voor mijn volk. Onderwijs verlicht de geest, geeft je zoveel kansen, en je kunt overleven. Als natie zijn we verminkt. Zoveel jaren kregen we hulp. Je ziet 20-jarigen, 30-jarigen, families in een vluchtelingenkamp. Ze krijgen alleen het voedsel dat de VN uit lucht laat vallen.
Dus deze mensen, je vermoordt een hele generatie als je ze enkel hulp geeft. Als iemand ons wil helpen is dit wat we nodig hebben: Geef ons gereedschap. Geef de boeren gereedschap. Er is regen. Afrika is vruchtbaar. Zij kunnen voedsel verbouwen. (Applaus) Investeer in onderwijs. Onderwijs zodat we een sterke institutie hebben die een allesveranderende revolutie kan veroorzaken. Want we hebben al die oude mannen die oorlogen voeren in Afrika. Zij zijn binnenkort dood. Maar als je investeert in onderwijs kunnen we Afrika veranderen. Dat is waar ik om vraag. (Applaus)
Om dat te bewerkstelligen richtte ik de hulporganisatie Gua Africa op. Wij sturen kinderen naar school. Nu hebben we er een paar op de universiteit. We hebben zo'n 40 kinderen, ex-kindsoldaten en verder iedereen die we willen ondersteunen. Ik zei: "Ik ga het in praktijk brengen." Met de mensen die dit samen met mij willen doen. Dat is wat ik wil veranderen, om een verschil te maken in de wereld.
Mijn tijd loopt, dus ik wil een lied zingen. Gaan jullie alsjeblieft staan, om het leven van Brits reddingswerker Emma McCune te vieren. Dankzij haar kan ik nu hier zijn. Ik ga dit lied zingen om jullie te inspireren met wat deze vrouw heeft gedaan. Ze kwam naar mijn land en zag het belang van onderwijs.
Ze zei dat de enige manier om Soedan te helpen is te investeren in vrouwen, ze te onderwijzen, de kinderen te onderwijzen, zodat ze een revolutie kunnen veroorzaken in deze complexe maatschappij. Ze trouwde zelfs met een commandant van het SPLA. Ze bevrijdde meer dan 150 kindsoldaten. Eén van hen was ikzelf. Dus nu wil ik jullie vragen Emma met mij te vieren. Zijn jullie klaar om Emma te vieren?
♫ Reddingsengel kwam op een middag ♫
♫ Ik ben hier omdat jij me gered hebt ♫
♫ Ik ben trots op je nalatenschap ♫
♫ Dank je. Wees gezegend. Rust in vrede. ♫
♫ Als Emma me nooit had gered? Wat zou ik zijn? ♫
♫ Wat zou ik zijn? Ik! ♫ ♫ De zoveelste hongerige vluchteling ♫ ♫ Wat zou ik zijn? ♫
♫ Als Emma me nooit had gered? Jaah! ♫
♫ Je had mijn gezicht op tv gezien ♫
♫ Vliegen in mijn ogen, hoofd te groot voor mijn lijf ♫
♫ Het zoveelste verhongerende kleine kind ♫
♫ Rondrennend in Afrika, wild en gevaarlijk ♫
♫ Geloofd zij God, de Almachtige ♫
♫ dat hij me door een engel liet redden ♫
♫ Ik heb een reden om op aarde te zijn ♫
♫ Want ik weet beter dan velen wat een leven waard is ♫
♫ Nu ik de kans heb mijn plaats in te nemen ♫
♫ Ren ik over bergen heen met grote sprongen ♫
♫ Ik ben geen engel, hoop het snel te zijn ♫
♫ Als ik het ben, wil ik zijn als Emma McCune ♫
♫ Als Emma me nooit had gered? ♫
♫ De zoveelste verhongerende vluchteling ♫
♫ Als Emma me nooit gered had? Jaah! Jaah! ♫
♫ Ik zou waarschijnlijk zijn verhongerd ♫
♫ Of een andere ellendige ziekte ♫
♫ Ik zou zijn opgegroeid zonder onderwijs ♫
♫ Ik sta hier omdat iemand om me gaf ♫
♫ Ik sta hier omdat iemand de moed had ♫
♫ Ik weet dat er een hoop Emma's zijn ♫
♫ Met de wil en de moed om een kind te redden ♫
♫ Wat zou ik zijn? Ik! ♫ ♫ Als Emma me nooit gered had? ♫
♫ Wat zou ik zijn? ♫ ♫ Wat zou ik zijn? ♫
♫ Ik herinner me toen ik klein was ♫
♫ Toen ik niet kon lezen en schrijven ♫
♫ Nu ben ik volwassen, ik kreeg een opleiding ♫
♫ Niets gaat te ver en ik ben niet te stoppen ♫
♫ Ik bad zo hard voor deze dag ♫
♫ Ik bad dat de wereld wijsheid zou vinden ♫
♫ In plaats van te onderdrukken, Jaah ♫
♫ Zitten wachten tot politici dit oplossen♫
♫ Ze zitten allemaal op hun reet ♫
♫ Knallen champagne en zuigen het volk uit ♫
♫ Dit komt van een kindsoldaat-vluchteling ♫
♫ Maar ik heb nog steeds mijn waardigheid ♫
♫ Als Emma me nooit had gered ♫
♫ Was ik een lijk op de Afrikaanse vlakte ♫
Is er iemand hier achterin... liefde
Grote schreeuw voor Emma, iedereen!
Jaah! Ik ga nu even doordraaien.
♫ Als Emma me nooit had gered? ♫
♫ Als Emma me nooit had gered? ♫
♫ Jaah, ik was waarschijnlijk verhongerd ♫
♫ Of een andere ellendige ziekte ♫
♫ Ik was opgegroeid zonder onderwijs ♫
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Vijf jaar lang vocht Emmanuel Jal als kindsoldaat in Soedan. Hij werd gered door een hulpverlener, en is nu een internationale hip-hopster en activist voor kinderen in oorlogsgebieden. In verhalen en songteksten vertelt hij over zijn verbazingwekkende leven.
Emmanuel Jal's hypnotic voice rises from hellish origins as a beacon of hope for those caught in seemingly endless cycles of war and despair. Full bio »
Translated into Dutch by Axel Saffran
Reviewed by Roy Somers
Comments? Please email the translators above.
17:36 Posted: Aug 2007
Views 307,348 | Comments 67
10:06 Posted: Aug 2007
Views 221,789 | Comments 51
17:06 Posted: Feb 2009
Views 462,322 | Comments 199
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.