Edward Burtynsky over bewerkte landschappen.

Loop maar eens 4 maanden rond met 3 wensen en de ideeën komen vanzelf opborrelen. Dat zou iedereen moeten doen ... 3 wensen bedenken. Wat zou je doen? Het is een geweldige oefening om je te concentreren op wat voor jou belangrijk is. Na te denken over de wereld om ons heen. Erover nadenken of een individu eigenlijk wel in staat is iets te doen of bedenken, dat wezenlijk iets in gang zet en een verschil maakt? 'Geïnspireerd door de natuur', dat is hier het thema. Eerlijk gezegd is dat het punt waar ik ben begonnen.

Als Canadees kreeg ik veel interesse in het landschap. Bij ons in de 'Great North' wonen vrij weinig mensen en mijn vader was een uitgesproken buitenmens. Ik kreeg echt de kans om dat te ervaren. Ik weet niet wat het precies was en hoe ik de boodschap kreeg, maar ik denk dat me duidelijk werd dat wij als mens slechts voorbijgangers zijn. De natuur die je om je heen kunt zien, de ongerepte kustlijnen en bossen die ik heb mogen zien, maken je bewust van de zogenaamde geologische tijd. Dat dit al lange tijd bestaat, maar dat wij dat anders ervaren.

Voor mij was het een referentiepunt dat ik nodig had om dit werk te kunnen maken. Ik trok erop uit en maakte deze foto van opkomend gras in de lente, langs de kant van de weg. De wedergeboorte van gras. Daarna heb ik jarenlang geprobeerd het ongerepte landschap te fotograferen. Maar als kunstzinnig fotograaf had ik ergens het gevoel dat het niet zou aanslaan. Dat het moeilijk zou zijn om hiermee carrière te maken in de beeldende kunsten. Mijn werk neigde naar het genre van de kalenderfoto, of iets soortgelijks en het liet me niet los. Hoe kon ik anders over het landschap gaan denken? Ik besloot over het landschap te gaan denken als het landschap dat wij vervormd hebben.

In Pennsylvania had ik een soort van openbaring. Ik was verdwaald en wilde terug naar de snelweg, maar belandde in het stadje Frackville. Ik stapte uit de auto, ging rechtop staan en keek in het rond in dit mijnwerkersstadje. Ik zag een zeldzaam surrealistisch landschap, helemaal getransformeerd door de mens. Dat bracht me ertoe naar dit soort mijnen op zoek te gaan. Ik zocht naar de grootste industriële aanslagen op het landschap die ik kon vinden. Dat werd de basis van mijn werk. Het werd ook het thema dat me houvast kon geven. Ik zou mezelf niet opnieuw hoeven uitvinden, want dit thema was groot genoeg voor een levenswerk. Het was iets om mijn tanden in te zetten. Ik hoefde alleen maar uit te zoeken waar deze industrieën waren.

Wat ik overigens in mijn dankwoord min of meer vergeten ben, is alle bedrijven te bedanken die me binnenlieten. Ik moest voor bijna iedere foto onderhandelen om daar binnen te komen en te fotograferen. Als deze mensen aan het hoofd van deze bedrijven mij niet hadden toegelaten, had ik deze hoeveelheid werk nooit kunnen maken. Ik ben dus in principe niet tegen het bedrijf op zich. Ik heb zelf een bedrijf, ik werk samen met bedrijven. We hebben ze allemaal nodig en ze zijn belangrijk. Maar ik ben ook voor duurzaamheid.

Er wordt dus aan 2 kanten aan me getrokken. Ik wil geen beschuldiging uiten over wat er aan de hand is, maar de vooruitgang verloopt traag. Ik dacht: we leven in verschillende tijdperken... het stenen, het ijzeren en het koperen tijdperk. We bevinden ons nog steeds in die tijdperken, maar we hebben er totaal geen verbinding meer mee. We zien hier iets over het hoofd. Iets wat ook beangstigend is. Want kijk maar eens naar onze vraatzuchtige manier van leven en wat we het landschap aandoen. Heel ontnuchterend voor mij om daarover na te denken.

Door middel van mijn foto's hoop ik het publiek erbij te betrekken. Dat het dichterbij komt en de foto niet direct afwijst. Niet zegt: 'Wat is dit in godsnaam?', maar wordt uitgedaagd om enerzijds te zeggen: 'Wauw, dit is mooi', maar anderzijds: 'Dit is eng. Hier mag ik eigenlijk niet van genieten.' Alsof het een verboden plezier is. Dat geeft nu juist resonans en zorgt er voor dat mensen ernaar gaan kijken. Ze verdiepen zich erin. Het zegt tevens iets over wat ik ook voel, namelijk... dat ik graag een goed leven wil hebben. Ik wil een huis en een auto. Maar daar zit een consequentie aan. Hoe ontstaan die aantrekkingskracht en die weerzin? Het speelt zelfs in mijn eigen geweten. In mijn werk probeer ik dezelfde schakeling te maken.

De dingen die ik fotografeerde - dit is een stapel van 45 miljoen autobanden. Onvoorstelbaar groot. Hij lag anderhalf uur bij mij vandaan en 4 jaar geleden vloog hij in brand. In de buurt van Westley en Modesto, in Californië. Ik besloot om te gaan zoeken naar iets dat voor mij... Vroeger kon je in mijn landschapsfoto's een aanklacht zien tegen wat we de natuur aandoen. In het recyclewerk dat je hier ziet, begint het ergens heen te gaan. Volgens mij naar onze redding. In het recyclewerk dat ik deed zocht ik naar een menselijke activiteit die duurzaam is. Als we binnen ons industriële en verstedelijkte bestaan dingen steeds weer terug in het systeem brengen, kunnen we blijven voortbestaan. Natuurlijk hoor ik hier op de conferentie dat er heel veel op komst is. Biomimicry... en er staat nog veel meer op stapel. Nanotechnologie, die ons ervan zou kunnen weerhouden het landschap te verwoesten. We kijken daar allemaal naar uit.

Maar intussen krijgen we voortdurend meer van deze wantoestanden. Wat je hier ziet...ik ging naar Bangladesh. Ik vertrok uit Noord-Amerika om de wereld te gaan verkennen. Deze beelden van Bangladesh zijn gemaakt naar aanleiding van een radioprogramma. Er werd gepraat over Exxon Valdez. Dat er een overschot aan olietankers kwam omwille van de verzekeringsmaatschappijen. Dat die tankers ontmanteld moesten worden, wat in 2004 een toppunt zou bereiken. Ik dacht: mijn God, dat zou wat zijn... te zien hoe ze de grootste schepen ter wereld met de hand slopen in derdewereldlanden. Ik wilde eigenlijk naar India gaan. Maar ze lieten me niet toe vanwege een conflict met Greenpeace. Ik kon wel naar Bangladesh. Voor het eerst wierp ik een blik op de derde wereld en ik wist niet dat dit bestond. 130 miljoen mensen in een gebied zo groot als Winconsin. Overal mensen...intense vervuiling en verschrikkelijke werkomstandigheden.

Hier zie je olievelden in Californië, een paar van de allergrootste. Weer bedacht ik - alweer zo'n openbaring - dat mijn hele leefwereld gebouwd was op een overvloed aan olie. Dat was voor mij opnieuw iets om verder uit te bouwen. Zo bouwde ik verder. Dit is een serie die ik hoopte klaar te hebben, binnen twee of drie jaar met als titel: 'Het oliefeest'. Want olie ligt direct ten grondslag aan alles waar we belang in hebben: onze kleding, auto's, wegen, alles. Ik ga nu door naar wat foto's van China. Ik begon daar 4 jaar geleden te fotograferen. Duurzaamheid is in China echt een probleem.

Om nog maar niet te spreken over het effect dat China heeft op de industrie in mijn geboortestreek. Ik kom uit een arbeidersstad, een General Motors-stad. Mijn vader werkte daar, dus ik was vertrouwd met dat soort industrie. dus ik was vertrouwd met dat soort industrie. maar het is onvergelijkbaar met de mate waarin China evolueert. Hier zie je de Drieklovendam. Die is 50% groter dan de grootste dam die ooit gebouwd is. De meeste ingenieurs trokken zich terug uit het project. Ze zeiden: 'Het is gewoon te groot.' Toen het reservoir 1½ jaar geleden met water werd gevuld, werd er een schommeling in het draaien van de aarde gemeten. Het vullen duurde 15 dagen. Er werd een reservoir van 600 km gecreëerd, een van de grootste reservoirs ooit. Een van de grotere projecten in dat verband, was de verplaatsing van 13 grote steden uit het reservoir en het afbreken van alle gebouwen voor de scheepvaart.

Dit is 'voor en na'. In dit geval 'voor'. Dit is 10 weken later, met de hand gesloopt. Bij 11 gebouwen werd dynamiet gebruikt, de rest ging met hand. Dat was 10 weken later. Dit geeft je een indruk. De huizen werden afgebroken door de mensen die erin gewoond hadden. Ze werden per baksteen betaald om hun steden af te breken. Hier zijn wat foto's daarvan. Ik heb 3 reizen naar de Drieklovendam gemaakt, om te kijken naar de gigantische landschapstransformatie. Het lijkt op een kapotgebombardeerd landschap, maar dat is het niet. Dit was de bedoeling. Het is behoefte aan macht en om die macht te krijgen hebben ze er deze gigantische transformatie voor over.

In feite is het ondergeschikt aan wat er in China gaande is, want wat er nu op tafel ligt, zijn plannen voor de bouw van 27 kerncentrales. In Noord Amerika worden ze al 20 jaar niet meer gebouwd, omdat men daar denkt: niet in mijn achtertuin. Maar China wil er binnen 10 jaar 27 gaan plaatsen. Wekelijks worden in waterkrachtcentrales op kolen gestookte ovens in gebruik genomen. Steenkool is dus waarschijnlijk een van de grootste problemen. Bij de aanleg van Drieklovendam ging ook veel landbouwgrond - links op de foto - verloren. Een deel van de vruchtbaarste grond ging verloren. 1,2 tot 2 miljoen mensen - afhankelijk van welke statistiek je bekijkt - moesten verhuizen. Dit is wat er gebouwd werd.

Dit is Wushan, een van de grootste, verplaatste steden. Dit is het gemeentehuis van de stad. Alweer was het triest om te zien dat er bij de herbouw niet echt gebruik was gemaakt van wat wij stadsplanning noemen. Er waren geen parken, geen groene ruimtes. Dicht op elkaar gebouwde huizen tegen een heuvel. Ze hadden de steden helemaal opnieuw kunnen opbouwen, maar de betrokkenheid ontbrak.

Op dit bord staat: 'Gehoorzaam de wet op de geboortebeperking. Ondersteun onze beschaafde en vooruitstrevende manier van gezinsplanning.' Als je deze poster bekijkt, zie je een vertoon van westerse cultuur. Je ziet de smokings, de boeketten. Maar wat ik echt beangstigend vind aan de foto op dit aanplakbord is de raffinaderij op de achtergrond. Ze sluiten een huwelijk tussen 2 werelden en passen hun levenswijze aan. Punt uit. Je ziet hoe die andere wereld wordt omarmd. Hoe ze van een boerenbestaan, met een hele kleine voetafdruk, overgaan op een stadsbestaan met een veel grotere voetafdruk. Het is ontnuchterend.

Dit is een van de grootste pleinen in Guangdong. Hier trekken veel arbeiders van het platteland naartoe. Rond 130 miljoen mensen proberen te migreren naar de verstedelijkte gebieden. De komende 10, 15 jaar verwacht men dat daar nog 400 tot 500 miljoen mensen bijkomen. Ze trekken naar Sjanghai en de fabriekscentra. Een Chinese fabriek herkent men aan het arbeidersuniform, allemaal in dezelfde kleur. In deze schoenfabriek is het een roze uniform. Er zijn slaapzalen voor de arbeiders.. Ze halen ze van het platteland en brengen ze daar onder.

Dit is de Yuyuan Schoenfabriek, een van de grootste. Het is vlakbij Shenzhen en er zijn 90.000 werknemers. Dit is een van de drie ploegenwisselingen. Er zijn nog 2 fabrieken van deze grootte in de stad. Deze heeft 45.000 werknemers. Iedere lunchpauze gebruiken 12.000 mensen de maaltijd. Ze gaan zitten en hebben 20 minuten de tijd. Dan komt de volgende ronde. Er wordt een gigantisch grote groep arbeiders bijeengebracht. Ik kijk nu naar de stadsvernieuwing in Sjanghai. Deze hele wijk gaat tegen de grond en wordt in 5 jaar volgezet met wolkenkrabbers.

Er gebeurt nog meer in Sjanghai. China verandert, want dit zou 5 jaar geleden bijvoorbeeld niet gebeurd zijn. Je ziet bijvoorbeeld ook verzet. Ze heten dengzahoos. Ze klampen zich vast aan de grond. Ze willen niet wijken. Ze onderhandelen niet. Ze krijgen niet genoeg, dus blijven ze. Net zo lang tot ze een goed aanbod krijgen. Ze doen zo inderdaad betere zaken, want de meesten komen er bekaaid af. Binnen 2 uur worden ze uit hun huis gezet. Gemeenschappen die al honderden jaren, of misschien zelfs duizenden jaren bestaan. Ze worden uit elkaar gehaald en verspreid over de voorsteden van Sjanghai. Hele groepen mensen verzetten zich zo tegen de reconstructie van Sjanghai. Waarschijnlijk heeft men hier het grootste stadsvernieuwingsproject ter wereld willen realiseren.

En wat ze dan in plaats daarvan neerzetten... Een van mijn wensen - waar ik nooit aan toe ben gekomen - was om ze te vertellen dat er een betere manier van huizenbouw is. Het is een behoorlijke botsing van stijlen en andere zaken. Dit noemen ze de villa's. Ze zijn al bezig met verhuizen. Het huis staat nog in de steigers, midden in een elektronisch afvalgebied. Op de voorgrond van de foto zie je dat ze bezig zijn met industriële recycling. De industrie is zich al aan het uitbreiden rond deze nieuwe ontwikkelingen.

Deze brug in Sjanghai heeft 5 niveaus. Sjanghai was een intrigerende stad. Er is volgens mij geen stad die zo'n explosieve groei heeft doorgemaakt. Zelfs Shenzhen - een van de eerste economische zones - had 15 jaar terug rond de 100.000 inwoners en tegenwoordig 10 tot 11 miljoen. Dit om je een indruk te geven van de aard en snelheid van de migratie. Dit zijn taxi's, gefabriceerd door Volkswagen. Je ziet er hier 9000. Ze worden gefabriceerd voor de meeste grote steden, Beijing, Sjanghai en Shenzhen. Dit is dan nog niet eens de markt voor particuliere wagens, maar voor taxi's. Dit zou je kunnen zien als voorstedelijke bebouwing of iets dergelijks, maar het is allemaal hoogbouw. Ze zetten er 20 of 40 tegelijk op en ze worden gelijktijdig gebouwd. Net zoals een eengezinshuis bij ons wordt gebouwd.

De bouwdichtheid is onvoorstelbaar. Er is iets in deze foto wat ik wil benadrukken: toen ik dit soort gebouwen zag, schrok ik dat ze geen centraal airconditioningsysteem hebben. In ieder raam zit een airconditioner. Er zijn onder jullie vast mensen die meer verstand van efficiency hebben dan ik, maar het lijkt me niet dat dit voor een gebouw van deze grootte een efficiënte manier van luchtkoeling is. Als je daar eens naar kijkt en je telt daarbij op een stad met de grootte van Sjanghai, dan heb je letterlijk een woud van wolkenkrabbers. De snelheid waarmee deze stad van gedaante verandert, is adembenemend. De voorgrond van deze foto toont een van de laatste wijken die weerstand boden. 8 maanden geleden is alles uit de weg geruimd en is er hoogbouw voor in de plaats gekomen. In Sjanghai wordt een wolkenkrabber in een handomdraai gebouwd.

Tijdens een recent bezoek ben ik gaan kijken naar enkele van de grootste industrieën in China. Dit is Baosteel, net buiten Shanghai. Dit is 18 vierkante kilometer kolenvoorraad voor de staalfabriek. Het is een ongelooflijk grote operatie, ik denk 15.000 arbeiders, vijf koepels en de zesde komt hierin. Ze bouwen zeer grote hoogovens om aan de vraag naar staal in China te kunnen voldoen. Hier zie je 3 smeltovens tegelijk in een opname. Overal op de foto's zie je een constant aanwezige damp. Dit is een assemblagemedewerkster die stroomonderbrekers monteert. 10 uur per dag in dit tempo. Ik denk dat een van de problemen waar we hier in China tegenaan lopen, is dat ze vaak de nieuwste productiemethodes hanteren.

In die fabriek werkten 400 mensen in de productiehal. Ik vroeg aan de manager welke 5 arbeiders het snelste waren. Ik volgde ze alle 5 ongeveer 15 tot 20 minuten en pikte deze ene vrouw eruit. Het ging bliksemsnel. Haar werkwijze was bijna ongelooflijk. Maar dat is hun geheime wapen waarmee ze winst maken. Ze maken gebruik van de nieuwste technieken en extrusiemachines en brengen alle onderdelen samen. Maar bij de assemblage worden zeer werkwillige landbouwers ingezet. Die willen zeer graag werken. Een grote groep mensen vecht om dit soort banen en zo zal het de komende 10 tot 15 jaar blijven. Want ze beseffen dat er op deze manier nog 400 tot 500 miljoen mensen meer naar de steden zullen trekken.

Voor deze opname van de assemblagelijn die je net zag, moest ik door een kleine opening fotograferen om er diepte in te krijgen. Ze mochten daarvoor 10 seconden niet bewegen. Pas na 5 keer lukte het, want ze gingen maar door. Ze waren gewoon niet te stoppen. Ze waren erop ingesteld om dit de hele dag door te doen. Totdat de manager op strenge toon zei: 'Oké, niemand beweegt meer.' Zo heel erg was het nu ook weer niet, maar ze worden aangespoord om ongelooflijk snel te werken.

In deze textielfabriek wordt kunstzijde gemaakt, een bijproduct van olie. Wat je hier ziet is - alweer - een van de modernste textielfabrieken. Er zijn 500 machines, ze kosten 200.000 dollar per stuk. Ongeveer 12 mensen houden ze aan de gang. Ze hoeven de boel alleen maar in de gaten te houden. De machines doen al het werk. De omvang van deze industrieën is ongelooflijk. Ik drong steeds verder door in de fabrieken. Dit is een tweeluik. Daar maak ik er veel van, om een idee te geven van de grootte van de fabrieken. Hier worden de garens in elkaar gedraaid, voordat ze naar de textielfabrieken gaan.

Dit is nog veel arbeidsintensiever: het produceren van schoenen. Deze werkvloer telt ongeveer 1500 arbeiders. Het hele bedrijf heeft zo'n 10.000 werknemers. Ze maken schoenen voor de eigen markt. Het was moeilijk om toestemming te krijgen om bij internationals als Nike en Adidas binnen te mogen. Dat was heel moeilijk. Ze laten me liever niet binnen. Bij de Chinese fabrieken was het makkelijker. Dit geeft nogmaals een indruk van waar de hele verplaatsing van het arbeidsproces naar China om begonnen was. Nike was een van de eersten. Arbeid was zo'n groot bestanddeel, dat het slim was om die arbeidsmarkt te gebruiken.

Dit is een fabriek van hightech mobiele telefoons. Bird, een van de grootste in China. Volgens mij schieten er letterlijk wekelijks nieuwe telefoonbedrijven uit de grond. Er is een explosieve groei in mobiele telefoons. Dit is een textielfabriek waar overhemden worden gemaakt. Youngor, de grootste kledingfabriek van China. Op de volgende foto zie je een van de kantines. Alles is heel efficiënt. Tijdens het maken van deze opname zaten de mensen gemiddeld 8 tot 10 minuten aan de lunch. Dit was een van de grootste fabrieken die ik ooit heb gezien. Hier worden koffiezetapparaten gemaakt, de grootste fabriek in koffiezetapparaten en strijkijzers. Ze maken er 20 miljoen voor de wereldmarkt. Er zijn 21.000 werknemers. Deze fabriek - er zijn er nog een paar - is een halve kilometer lang. Dit zijn recente opnames. Ik ben net een maand terug, dus jullie zijn de eersten die ze zien. Het zijn mijn nieuwste fabrieksfoto's.

Het kostte me bijna een jaar om hier te worden toegelaten. Een ander aspect van wat er in China aan de hand is, is dat er een grote behoefte aan materialen is. Veel materiaal wordt bij ons verzameld, gerecycled en verscheept naar China. Dat is samengeperst metaal. Dit zijn elektrische armaturen. Koper en staal van hoge kwaliteit worden uit motoren verwijderd en gerecycled. Er is zeker een verband met Californië en Silicon Valley, maar de meeste computers eindigen zo. 50% van de computers komen in China terecht voor recycling.

Ze noemen het daar elektronisch afval. Het is nogal een probleem. Voor het recyclen van de printplaten worden kolenbriketten gebruikt, zoals overal in China. De printplaten worden verhit en met tangen van alle componenten ontdaan. De waardevolle metalen worden eruit gehaald. Maar de giftige dampen... Als je een stad binnenkomt waar daadwerkelijk printplaten verbrand worden, ruik je het al op 5 tot 10 kilometer afstand. Hier is men ook aan het werk. Het is allemaal huisindustrie. Niet grootschalig, allemaal bij mensen in de voortuin, in de achtertuin, zelfs in huis verbranden ze printplaten...

wanneer ze bang zijn voor controle, want het wordt in China als illegaal beschouwd. Maar de toevoer van het product is niet tegen te houden. Ik sta niet bekend om mijn portretten, maar dit kon ik niet weerstaan. Ze heeft Mao doorstaan, de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie en nu zit ze daar op haar veranda naast het elektronisch afval. Dat is nogal wat. Dit is een weg die met printplaten van computers overspoeld is in een van steden met de meeste recycling. Dat waren de foto's die ik jullie wilde laten zien.

(Applaus)

Ik wil mijn wensen opdragen aan mijn 2 dochters. Ik dacht steeds aan hen terwijl ik aan het denken was. De rechtse is Megan, de andere Katja. Ik fotografeer mijn onderwerpen vanuit een grote bezorgdheid over onze vooruitgang of wat daarvoor doorgaat. Er staan ongetwijfeld grote dingen te gebeuren, dat is voelbaar in deze ruimte. Er zijn allerlei dingen in de maak die veel problemen op kunnen lossen. Ik hoop dat ze zich zullen verspreiden over de wereld en een positief effect zullen hebben. Niet alleen effect op onze wereld, maar ook iets dat groeit. We kunnen onze voetafdruk dan wel lichter maken, maar de voetafdruk van Azië groeit in een razendsnel tempo. We kunnen dat volgens mij niet gelijktrekken. De strategie ligt in onze wezenlijke betrokkenheid bij hun evolutie. Die evolutie heeft immers ook met de onze te maken.

Een deel van de gedachten en wensen die in mijn hoofd spelen, draait om de vraag: hoe gaat hun leven verlopen als ze kinderen willen krijgen, of als ze over 15 of 20 jaar aan trouwen toe zijn? Dat was de kern waar het in de meeste van mijn gedachten en mijn werk om draaide. En ook om de buitenkans wensen te mogen bedenken. Eerste wens: wereldverandering: ik wil mijn beelden gebruiken om miljoenen mensen over te halen mee te praten over duurzaamheid. Met de huidige communicatiemiddelen lijkt me dat geen onrealistisch idee. Oh, en ik ben op zoek gegaan. Ik wilde mijn ideeën ergens aan vasthaken. Een wens niet bij nul laten beginnen.

Een ervan komt praktisch uit het niets, maar bij de andere ging ik op zoek naar wat er nu al werkt. Worldchanging.com is een fantastisch blog, dat door bijna 1/2 miljoen mensen per maand wordt bezocht. Het is nog maar 14 maanden geleden gestart. Het mooie van dit blog is dat de toon van het gesprek me zo aanspreekt. Wat ze daar doen is dat ze niet... Volgens mij heeft de milieubeweging gefaald: er werd teveel gedreigd. Er werd teveel gebruik gemaakt van de apocalyptische toon. De positieve aspecten van milieubewust bezig zijn, werden niet genoeg aan de man gebracht. Terwijl het gesprek dat op dit blog aan de gang is over positieve acties gaat. Over een betere en snelle verandering van onze wereld. Er is aandacht voor technologie en nieuwe energiebesparende apparaten. Er wordt gekeken naar een nieuwe opzet en strategie van de beweging richting duurzaamheid.

Ik bedacht dat ik als bijdrage een gedeelte van mijn werk in dienst zou kunnen stellen van de promotie van de website van Worldchanging.com. TEDster Stefan Sagmeister - wellicht bij sommigen bekend - en ik werken aan een aantal lay-outs. Ze zijn nog niet af, maar in een voorbereidend stadium. Met Worldchanging.com kunnen de beelden in alle media geplaatst worden. Ze kunnen via internet verstuurd worden. Ze kunnen gebruikt worden op reclameborden of bushokjes en dergelijke. Het is bedoeld om meer bekendheid te krijgen. Tenslotte bespraken we het feit dat je in de media meestal een beeld ziet met een hoop tekst erbij. De tekst overheerst het hele beeld.

Volgens Stefan wordt minder dan 5% van de advertenties bepaald door het beeld. In dit geval gaat het vaak om de beelden en wat die vertegenwoordigen. En om het soort vragen dat ze oproepen. Dat wilden we uitbuiten, zodat men zich zou afvragen: wat heeft Worldchanging.com met deze beelden te maken en mensen hopelijk inspireren de website te bezoeken. Als Worldchanging.com zich gaat uitbreiden, hoop ik niet dat het zo'n blog wordt waar we allemaal achter elkaar aanlopen. Dit blog zal uitspraken doen, naar buiten treden en een hand uitsteken. Want er zijn nu gesprekken in India, China en Zuid-Amerika. Vanuit de hele wereld komen aanmeldingen. Volgens mij is er kans op een dialoog, een gesprek over duurzaamheid op Worldchanging.com. Alles wat je kunt doen om dat te promoten, zou fantastisch zijn.

De tweede wens heeft meer te maken met van onder af opbouwen. Ik zou een baanbrekende competitie willen uitschrijven die jongeren motiveert om ideeën over duurzaamheid te bedenken. Tijdens een eerdere brainstorming, zei Allison, die mij genomineerd heeft, dat in Canada de belangstelling voor recycling op een fantastische manier wordt gewekt door kinderen van groep 6 tot 8. Wat gebeurt er in groep 6? Mijn vrouw en ik beweren dat een kind van zeven de realiteit gaat zien. Ook begint dan de prepuberteit. Ze zitten in feite voor een geweldige etalage. Ze zijn beïnvloedbaar. Maar als de puberteit begint... Van eerdere presentaties weten we wat er dan gebeurt.

Mijn idee is dus om deze kinderen te motiveren ideeën te gaan ontwikkelen. Leg uit wat duurzaamheid is en dat het voor hun van groot belang is. Ik dacht daar onder andere mijn prijs voor te gebruiken. Ik zou daarvoor 30 of 40.000 dollar willen bestemmen en de rest is dan voor de uitvoer van dit project. Dat bedrag gaat naar prijzen voor de kinderen. Maar het zou ook fantastisch zijn om prijzen voor speciale doelen uit te reiken. Bijvoorbeeld een voor het duurzaamste idee voor een schoolproject. Het beste idee voor een gezinsproject, of voor een duurzaam gemeenschapsproject.

Er zou ook een mooie prijs moeten komen voor het beste ontwerp in 'In my world'. Je zou het kunnen uitbreiden en mensen vragen iets bij te dragen. Of dat nou materiaal is - zoals een medialab - of geld. Om de prijs genoeg aanzien te geven en het toegankelijk te maken voor alle openbare scholen. Of andere scholen met kinderen in die leeftijd. In een zeer open competitie moet er om de prijzen gestreden worden. Er moet wel gecontroleerd worden of het werkt, het idee alleen is niet genoeg. Bij de ontwerpen gaat het om de presentatie en uitvoer van de ideeën, maar het resultaat moet controleerbaar zijn. Op die manier zetten we een bepaalde leeftijdsgroep aan het denken. Ze zullen het dan van onder af gaan doorvoeren naar de gezinnen. Ouders zullen erop reageren en ze proberen te helpen met de projecten.

Er zal een positieve motivatie richting duurzaamheid op gang komen. Het leert ze iets. Ze weten al wat recycling is, maar nog niet dat alles duurzaam moet worden. Hoe belangrijk de voetafdruk van het energiegebruik is. Om ze dat te kunnen leren, zou een fantastische wens zijn. Iets waar ik beslist mijn schouders onder wil zetten. Nogmaals, de ontwerpen die naar 'In my world' worden gestuurd voor de competitie dienen als promotie daarvoor. Ik hou van de woorden 'in my world' (in mijn wereld). Wie die woorden zegt, krijgt een aandeel in de wereld. Het is mijn wereld, niet die van iemand anders. Ik wil iets doen om de wereld te helpen. Dit is een grote kans voor verbeeldingskracht. De beste ideeën komen van kinderen die hun verbeelding loslaten op een project. Ze doen iets voor hun school. Alle scholen kunnen extra materiaal en geld gebruiken. Dat kan een motief voor ze zijn om mee te doen. Hier zijn een paar ideeën als voorbeeld voor hoe we 'In my world' zouden kunnen promoten.

De derde wens is: Imax film. Ze zeiden dat een wens voor mezelf moest zijn. Ik heb me altijd al daadwerkelijk voor iets willen inzetten. Door de schaal van mijn werk en de ideeën waarmee ik speel, dacht ik toen ik voor het eerst een Imax film zag meteen: er is echt resonantie tussen wat ik voor ogen heb en de schaal van mijn werk als fotograaf. Als ik de kans zou krijgen, zou dat een mogelijkheid zijn om nieuw publiek te bereiken. Ik ben dus eigenlijk op zoek naar een mentor. Ik ben net 50 geworden en ik heb geen tijd om weer naar school te gaan. Ik heb het te druk. Ik heb iemand nodig die me op een snelle manier kan bijscholen op dat gebied. Iemand om me wegwijs te maken in die doolhof. Dat zou fantastisch zijn. Dat zijn dus mijn 3 wensen.

(Applaus)