Claron McFadden: Het oermysterie zingen

(Applaus)

(Gezang)

(Applaus)

Gastheer: Mensen, jullie hebben net kennisgemaakt met Claron McFadden. Ze is een sopraanzangeres van wereldformaat, die in Rochester, New York heeft gestudeerd. Ze schitterde in talrijke en gevarieerde operarollen. In augustus 2007 kreeg Claron de Kunstprijs Amsterdam, voor haar briljante zang, haar uitzonderlijke en zeer ruime reportoire, en haar levendige podiumprésence. Een warm welkom graag voor Claron McFadden.

(Applaus)

Claron McFadden: De menselijke stem: mysterieus, spontaan, oer. Voor mij is de menselijke stem het schip waarmee alle emoties reizen -- behalve misschien jaloezie. En de adem, de adem is de kapitein van dat schip. Een kind wordt geboren, haalt voor het eerst adem -- (Ademt) en we aanschouwen de wonderlijke pracht van vocale expressie -- mysterieus, spontaan, en oer.

Enkele jaren geleden was ik op meditatieve retraite in Thailand. Ik wilde een plek met totale stilte en totale eenzaamheid. Ik bracht twee weken door in dit bezinningsoord, in mijn kleine hutje -- geen muziek, niets, natuurgeluiden -- op zoek naar de essentie van concentratie, "in het moment zijn".

Op de laatste dag kwam de vrouw die voor de plek zorgde, en we praatten even. Toen zei ze: "Wil je wat voor me zingen?" Ik dacht: dit is een plek van totale rust en stilte, ik mag geen lawaai maken. Ze zei: "Zing alsjeblieft voor me." Dus sloot ik mijn ogen, haalde adem, en het eerste dat in me opkwam en eruit kwam, was "Summertime", Porgy and Bess. ♫ Zomertijd, en het leven loopt lekker ♫ ♫ Vissen buitelen, het katoen staat hoog ♫ ♫ Je pappie is rijk, en je ma is knap ♫ ♫ Sst, dus, kindje ♫ ♫ Huil maar niet ♫ Ik opende mijn ogen, en ik zag dat zij haar ogen had gesloten. Na een paar ogenblikken opende ze haar ogen, ze keek me aan en zei: "Het is zoals meditatie."

Op dat moment begreep ik, dat alles wat ik in Thailand was gaan zoeken, gaan nastreven, dat ik dat al had in mijn zang -- de kalmte, maar de alertheid, de focus, maar het bewustzijn, helemaal in het moment zijn. Als je helemaal in het moment bent, als ik helemaal in het moment ben, dan staat het schip van de expressie open. De emoties kunnen stromen, van mij naar jou en terug. Extreem diepgaande ervaring.

Er bestaat een stuk van een componist, een Amerikaanse componist genaamd John Cage. Het heet "Aria". Het is geschreven voor een schitterende zangeres, genaamd Cathy Berberian. Wat dit stuk zo bijzonder maakt -- als je het hier achter mij kan zien -- is dat het helemaal niet genoteerd is. Geen noten, geen mollen, geen kruisen. Het is een soort structuur, en binnen deze structuur heeft de zanger de totale vrijheid om creatief en spontaan te zijn. Er zijn bijvoorbeeld verschillende kleuren. Bij iedere kleur hoort een verschillend soort zingen -- pop, country and western, opera, jazz -- en je moet je gewoon aan de kleur houden. Je ziet dat er verschillende regels zijn. Je kiest op je eigen tempo, op je eigen manier hoe je de lijn volgt, maar je moet ze min of meer respecteren. Deze kleine puntjes stellen een soort geluid voor dat niet vocaal is, geen lyrische manier van uitdrukken met stem. Gebruik je lichaam -- het kan niezen zijn, hoesten, dieren -- (gehoest) precies -- geklap, wat je maar wil. Er is verschillende tekst. Er is Armeens, Russisch, Frans, Engels, Italiaans. Binnen deze structuur ben je vrij. Voor mij is dit stuk een ode aan de stem, omdat het mysterieus is -- zoals we kunnen zien -- het is echt spontaan, en het is oer. Ik zou dit stuk met jullie willen delen. Het is "Aria" van John Cage.

(Gezang)

(Gezang) (Gezang) (Gezang) (Gezang) (Gezang)

(Applaus)