Caroline Casey: Voorbij de grenzen kijken

Kan iemand van jullie zich herinneren wat je wilde worden toen je zeventien jaar was? Weet je wat ik wilde worden? Ik wilde een motorgriet zijn. (Gelach) Ik wilde met auto's rondracen, en ik wilde een cowgirl zijn, en ik wilde Mowgli zijn, van het Jungle Book. Omdat zij allemaal voor vrijheid stonden -- de haren wapperend in de wind -- gewoon vrij zijn. Op mijn zeventiende verjaardag gaven mijn ouders, die wisten hoeveel ik van snelheid hield, me één gratis rijles voor mijn zeventiende verjaardag. Niet dat we het ons konden veroorloven dat ik zou rijden, maar om me het gevoel van het rijden te geven.

Op mijn zeventiende verjaardag vergezelde ik mijn kleine zusje in complete onschuld, zoals ik dat mijn hele leven had gedaan -- mijn slechtziende zusje -- op weg naar de oogspecialist. Want grote zussen worden geacht hun kleine zusjes te ondersteunen. Mijn zusje wilde piloot worden -- God hebbe haar zien. Dus ik liet mijn ogen testen, gewoon omdat het leuk was. Op mijn zeventiende verjaardag na mijn nep-oogtest, kwam de oogspecialist erachter dat ik jarig was. Hij vroeg me: "Wat ga je doen om het te vieren?" Ik pakte mijn rijles beet en zei: "Ik ga leren autorijden." En toen was er een stilte -- zo'n vreselijke stilte, wanneer je aanvoelt dat er iets mis is. Hij wendde zich tot mijn moeder en zei: "Heb je het haar nog niet verteld?" Op mijn zeventiende verjaardag, zoals Janis Ian dat zo mooi zou zeggen, ik leerde de waarheid toen ik zeventien was: ik ben, en al vanaf mijn geboorte, in juridische zin blind.

En weet je, Hoe heb ik in hemelsnaam zeventien kunnen worden zonder dát te weten? Nou, als iemand zegt dat country muziek niet krachtig is, laat ik je dit zeggen: dat overkwam me vanwege mijn vader's passie voor Johnny Cash en een liedje "A Boy Named Sue." ("Een Jongen Genaamd Sue.") Ik ben de oudste van drie kinderen. Ik ben geboren in 1971. Heel kort na mijn geboorte kwamen mijn ouders erachter dat ik leed aan oculair albinisme. Wat betekent dat nu weer? Zal ik je het leuke ervan vertellen? Ik kan deze klok niet zien en ik kan niet zien hoe laat het is. Dus allemachtig, joehoe! Ik kan misschien wat meer tijd krijgen. Belangrijker: laat ik je dit zeggen -- ik kom heel dichtbij, hier. Schrik niet, Pat. Hé. Zie je deze hand? Voorbij deze hand is er een wereld van Vaseline. Elke man in deze ruimte, zelfs jij, Steve, is George Clooney. (Gelach) Elke vrouw -- je ziet er zó goed uit! Als ik er mooi uit wil zien, stap ik een meter weg van de spiegel en ik hoef die rimpels op mijn gezicht niet te zien die ik heb doordat ik al mijn hele leven wegkijk van de sfeerverlichting.

Het waanzinnige is dat, toen ik drieënhalf jaar oud was, vlak voor ik naar school ging, mijn ouders een bizarre, ongebruikelijke en ongelofelijk moedige beslissing namen. Geen speciale scholen. Geen etiketjes. Geen begrenzingen. Mijn mogelijkheden en mijn potentieel. En ze besloten me te zeggen dat ik kon zien. Dus, precies zoals de Sue van Johnny Cash, een jongen met een meisjesnaam, zou ik opgroeien en door ervaring ondervinden hoe ik sterk kon zijn en hoe ik kon overleven wanneer zij er niet meer zouden zijn om me te beschermen, of om alle last van mijn schouders te halen. Maar, nog belangrijker, Ze gaven me de mogelijkheid te geloven, echt helemaal te geloven dat ik dat kon. Dus toen ik die oogspecialist al die dingen hoorde zeggen, een dikke vette "nee", denkt iedereen dat ik er onderdoor zou gaan. Begrijp me niet verkeerd, toen ik het voor het eerst hoorde -- behalve dat ik dacht dat hij krankzinnig was geworden -- voelde ik het bonzen in mijn borstkas -- dat "huh". Maar ik herpakte me heel snel. Het was zo. Het eerste waar ik aan dacht, was mijn moeder die naast me zat te huilen. Ik zweer het. Ik liep zijn kantoor uit: "Ik zal autorijden. Ik zal autorijden. Je bent gek, Ik zal autorijden. Ik weet dat ik kan autorijden."

Met dezelfde koppige wilskracht die mijn vader me heeft bijgebracht toen ik een kind was --- hij leerde me zeilen, in de wetenschap dat ik nooit kon zien waar ik heen ging, nooit de kust kon zien, de zeilen niet kon zien, of de bestemming. Maar hij zei dat ik het moest geloven en dat ik de wind in mijn gezicht moest voelen. Die wind in mijn gezicht zorgde ervoor dat ik geloofde dat hij gek was en ik zou autorijden. De volgende elf jaren zwoer ik dat niemand er ooit achter zou komen dat ik niet kon zien, want ik wilde geen mislukkeling zijn en ik wilde niet zwak zijn. Ik geloofde dat ik het kon. Dus ik knokte me door het leven zoals alleen een Casey dat kan. Ik was archeologe, en brak dingen. Ik had een restaurant, en ik gleed uit over dingen. En toen was ik masseuse. En toen was ik tuinarchitect. en ik ging naar business school. Gehandicapte mensen zijn gigantisch hoog opgeleid. Toen kreeg ik een wereldwijde consultancy-baan bij Accenture. En ze wisten het niet eens. Het is buitengewoon hoe ver een geloof je kan brengen.

In 1999, toen ik die baan tweeënhalf jaar had, gebeurde er iets -- als bij donderslag besloten mijn ogen dat het genoeg was. Tijdelijk, heel onverwacht, gaven ze het op. Ik zit in één van de meest competitieve omgevingen in de wereld, waar je hard moet werken, het hard spelen, je moet de beste zijn, je moet de beste zijn. Na twee jaar kon ik maar heel weinig zien. Ik zat tegenover een HR-manager in 1999 en ik zei iets waarvan ik me nooit had voorgesteld dat ik het zou zeggen. Ik was achtentwintig jaar oud. Ik had een imago gebouwd rondom datgene dat ik kon en datgene dat ik niet kon. En ik zei gewoon: "Sorry. Ik kan niets zien en ik heb hulp nodig." Om hulp vragen kan ongelofelijk moeilijk zijn. Je weet hoe dat gaat, daar heb je geen handicap voor nodig. We weten allemaal hoe moeilijk het is om zwakte en tekortkoming toe te geven. Het is beangstigend, nietwaar? Maar al dat geloof heeft me zo lang gevoed.

Ik kan je zeggen: functioneren in een ziende wereld, als je niet kunt zien, dat is nogal lastig -- echt waar. Ik kan je zeggen dat vliegvelden een ramp zijn. Oh, in godsnaam. Alsjeblieft, beste ontwerpers in de zaal. Ontwerpers, steek alsjeblieft je hand op, ook al kan ik ze niet eens zien. Ik kom altijd uit in het herentoilet. En ik kan prima ruiken. Maar ik kan je zeggen, of het een heren- of damestoilet is, wordt aangegeven door een driehoek. Heb je ooit geprobeerd om dát te zien met Vaseline voor je ogen? Het is een klein dingetje, toch? Weet je hoe vermoeiend het kan zijn om te proberen volmaakt te zijn als je dat niet bent, of om iemand te zijn die je niet bent?

Dus nadat ik aan personeelszaken toegegeven had dat ik niet kon zien, stuurden ze me naar een oogspecalist. Ik kon niet bevroeden dat deze man mijn leven zou veranderen. Maar voor ik bij hem kwam, was ik zo verloren. Ik had geen idee meer wie ik was. Die oogspecialist testte mijn ogen niet eens. Nee, het was therapie. Hij stelde me een hoop vragen, waarvan de meeste waren: "Waarom? Waarom vecht je zo hard om niet jezelf te zijn? Hou je van wat je doet, Caroline?" Weet je, als je naar een wereldwijd consultancy-bedrijf gaat, dan stoppen ze een chip in je hoofd en je denkt: "Ik ben gek op Accenture, ik hou van Accenture. Ik hou van mijn baan. Ik ben gek op Accenture. Ik hou van Accenture, Ik ben dol op mijn baan. Ik hou van Accenture." Weggaan zou falen zijn. Hij vroeg: "Hou je ervan?" Ik kon geen woord uitbrengen, ik stokte helemaal. Ik dacht: hoe moet ik hem dit zeggen? Toen vroeg hij mij: "Wat wilde je worden toen je klein was?" Luister, ik wilde hem niet zeggen: "Nou, ik wilde met raceauto's en motors rijden." Dat kun je op zo'n moment moeilijk toepasselijk noemen. Hij dacht dat ik al verknipt genoeg was. Toen ik zijn kantoor verliet, riep hij me terug en hij zei: "Ik denk dat de tijd gekomen is. Volgens mij is het tijd om op te houden met vechten en iets anders te doen." En die deur sloot. Die stilte net buiten het kantoor van de dokter, die de meesten van ons wel kennen. Mijn borst deed pijn. Ik had geen idee waar ik heen ging. Geen flauw idee. Maar ik wist wel dat het spel afgelopen was.

Ik ging naar huis en, omdat mijn borst zo pijn deed, dacht ik: "Laat ik gaan hardlopen." Niet echt slim om te doen. Ik volgde een parcours dat ik zo goed kende. Ik kende het als mijn broekzak. Ik ren het altijd prima. Ik tel de stappen en de lantaarnpalen en al die dingen waar slechtziende mensen nogal eens mee in contact komen. Er was een steen die ik altijd miste. Ik was er nog nooit overheen gevallen, nog nooit. Daar kwam ik langshuilen en pats boem, op mijn steen. Kapot, eroverheen gevallen, op deze steen, half maart in 2000 -- typisch Iers weer op een woensdag -- grijs, snot, tranen overal -- met belachelijk zelfmedelijden.

Ik was onderuit gegaan, ik was geradbraakt en ik was woedend. Ik wist niet wat ik moest doen. Ik heb daar een tijdje gezeten en dacht: "Hoe kon ik ooit van deze rots af en hoe kom ik thuis? Want wie zal ik zijn? Wát zal ik zijn?" Ik dacht aan mijn pa, en ik dacht: "Mijn hemel, ik ben nu zó niet Sue." Ik bleef er maar over malen in mijn hoofd, wat is er gebeurd? waar ging het mis? hoe kon ik dat nou niet snappen? Weet je, het buitengewone ervan is dat ik gewoon geen antwoorden had; ik was mijn geloof kwijt. Kijk waar mijn geloof me gebracht had. Nu was ik het kwijt en nu kon ik echt niet zien. Ik was verkreukeld. En toen dacht ik aan die oogspecialist, die me vroeg : "Wat wil je worden? Wat wil je worden? Wat wilde je worden toen je klein was? Doe je echt graag wat je doet? Doe iets anders. Wat wil je zijn? Doe iets anders. Wat wil je zijn?" En heel traag, traag, traag, gebeurde het. Het gebeurde echt op deze manier. Op het moment dat het kwam, blies het mijn hoofd op en het sloeg in op mijn hart. Iets anders. "Nou, wat dacht je van Mowgli uit 'The Jungle Book'? Je kan niet méér verschillend zijn dan hij." Op dat moment, en ik bedoel dát moment, op het moment dat dat tot me doordrong, ik zweer het, was het van joehoe! weet je wel -- iets om in te geloven. Iedereen kan "nee" tegen me zeggen. Ja, je kunt zeggen dat ik geen archeologe kan zijn. Maar je kunt me niet voorhouden dat ik geen Mowgli kan zijn, want, weet je? Niemand heeft het ooit gedaan, dus ik ging het doen. Het maakt niet uit of ik een jongen of een meisje ben. Ik ga er gewoon vol in.

Ik kwam van die rots af en, mijn hemel, ik rende naar huis als nooit te voren. Ik sprintte naar huis en ik viel niet en ik botste nergens tegenaan. Ik rende de trap op en daar was een van mijn favoriete boeken aller tijden. "Travels on My Elephant" ("Reizen op Mijn Olifant") van Mark Shand -- ik weet niet of iemand van jullie dat kent. Ik pakte dit boek, ik zat op de bank en dacht: "Ik weet wat ik ga doen. Ik weet hoe ik Mowgli moet zijn. Ik ga India doorkruisen op de rug van een olifant. Ik word olifantengeleider." Ik had geen flauw idee hoe ik olifantengeleider moest worden. Van wereldwijd management consultant tot olifantengeleider. Ik had geen idee. Ik had geen idee hoe ik een olifant op de kop kon tikken. Ik sprak geen Hindi. Was nooit in India geweest -- geen idee. Maar ik wist dat ik het zou doen. Want als je op het juiste moment en op de juiste plek een beslissing neemt, zul je het voor elkaar krijgen.

Negen maanden na die dag op die rotrots, had ik de enige blind date in mijn leven met een bijna drie meter hoge olifant genaamd Kanchi. Samen zouden we duizend kilometer afleggen dwars door India. (Applaus) Het krachtigste van dit alles is niet dat ik voorheen niks presteerde -- dat deed ik wel. Maar, weet je, ik geloofde in het verkeerde. Want ik geloofde niet in mijzelf -- echt mij, alles van mij -- alles van ons allemaal. Weet jij hoeveel van ons zich voordoen als iemand die ze niet zijn? Als je echt in jezelf en alles van jezelf gelooft, gebeuren er bijzondere dingen.

Die tocht van duizend kilometer, die leverde genoeg geld op voor zesduizend staaroperaties. Zesduizend mensen konden hierdoor zien. Toen ik van die olifant af ging, weet je wat toen het geweldigste was? Ik gooide mijn baan bij Accenture overboord. Ik ging weg en werd sociaal ondernemer, Ik zette samen met Mark Shand de organisatie "Elephant Family" ("Olifantenfamilie") op, die zich bezighoudt met het behoud van de Aziatische olifant. Ik richtte Kanchi op, want mijn organisatie zou altijd al naar mijn olifant genoemd worden, want een handicap is als een olifant in de kamer. Ik wilde dat je het in een positief licht zou zien -- geen liefdadigheid, geen medelijden. Maar ik wilde alleen maar werken met leiders in de zaken- en mediawereld om handicaps van een totaal nieuw kader te voorzien op een manier die spannend en mogelijk was. Het was buitengewoon. Dat is wat ik wilde doen. Ik dacht nooit mee na over "nee", of over niet zien, of wat dan ook van die soort niks. Het leek gewoon mogelijk.

Weet je, het raarste hiervan is, toen ik op weg was, naar hier, naar TED, was ik, waarlijk, versteend. Ik spreek wel, maar dit is een ontzagwekkend publiek, en wat doe ik hier? Maar toen ik hierheen reisde, je zult het wel leuk vinden om te weten, gebruikte ik wel mijn witte blindenstok, want die is heel handig om rijen op het vliegveld te omzeilen. En ik kwam hier aan, trots dat ik niet kon zien. Een goeie vriend van me stuurde me een sms, omdat hij wist dat ik bang was. Ook al kom ik zelfverzekerd over, ik was bang. Hij zei: "Wees jezelf." Dus hier ben ik. Dit ben ik, helemaal.

(Applaus)

Weet je wat ik heb geleerd? Auto's en motorfietsen en olifanten, die zijn geen vrijheid. Absoluut trouw zijn aan jezelf, dát is vrijheid. Ik heb nooit, nóóit, ogen nodig gehad om te zien dat ik gewoon visie en geloof nodig had. Als je écht gelooft -- als je vanuit het diepste van je hart gelooft -- dan kun je verandering teweegbrengen. We kunnen het voor elkaar krijgen, want iedereen van ons -- vrouw, man, homo, hetero, gehandicapt, perfect, of normaal, het maakt niet uit -- iedereen moest het allerbeste van zichzelf zijn. Ik wil niet meer dat iemand onzichtbaar is. We moeten allemaal meedoen. Stop met de etiketjes, de begrenzing -- weg met de etiketjes. Want we zijn geen jampotjes; wij zijn buitengewone, verschillende, fantastische mensen.

Dank jullie wel.

(Applaus)