Bruce Bueno de Mesquita voorspelt de toekomst van Iran

Ik ga jullie even proberen uit te leggen hoe je kan voorspellen - en dat illustreren met een aantal voorspellingen - wat Iran gaat doen in de komende paar jaar.

Om doeltreffend te kunnen voorspellen moeten we wetenschap gebruiken. En de reden dat we daarvoor wetenschap nodig hebben is dat we dan kunnen reproduceren wat we doen. Het is niet alleen maar wijsheid of giswerk. En als we kunnen voorspellen, dan kunnen we de toekomst sturen. Als je het energiebeleid wil beïnvloeden, of de nationale veiligheid, of het gezondheidsbeleid, het onderwijs, dan is één bepaalde tak van wetenschap dé manier om het te doen, niet de manier waarop we het altijd al hebben gedaan, namelijk gissen met de onderbuik

Voor ik eraan begin wil ik jullie eerst iets onthullen want ik hou me niet bezig met magie. Mijn benadering kan dienen voor een hoop gevallen, maar voor andere net weer niet. Het kan complexe onderhandelingen voorspellen of situaties waarin dwang wordt uitgeoefend, in wezen alles wat te maken heeft met politiek, veel van wat te maken heeft met het bedrijfsleven, maar sorry, als jullie willen speculeren op de beurs, ik ga geen aandelenmarkten voorspellen - OK, daar zijn we nog lang niet aan toe. Daarmee hou ik me niet bezig. Ook niet met het voorspellen van willekeurige-getallengenerators. Ik krijg zelfs telefoontjes van mensen die willen weten welke lotnummers gaan winnen Ik heb geen flauw idee.

Ik gebruik speltheorie, speltheorie is een tak van de wiskunde en dat betekent, sorry, dat zelfs bij de studie van de politiek wiskunde een rol is gaan spelen. We kunnen niet langer doen alsof we alleen maar speculeren over politiek, we moeten er op een rigoureuze manier naar gaan kijken. Waar gaat speltheorie nu over? Ze gaat uit van het principe dat mensen op zoek zijn naar wat goed voor hen is. Dat lijkt niet erg schokkend - hoewel het voor veel mensen controversieel lijkt dat we uit eigenbelang handelen. Om te kijken naar wat het beste is voor hen of naar wat zij denken dat het beste voor hen is, hebben mensen waarden - ze bepalen wat ze willen, en wat ze niet willen. En ze hebben overtuigingen over wat andere mensen willen, en over wat andere mensen niet willen, hoeveel macht andere mensen hebben, hoeveel die mensen je in de weg zouden kunnen zitten bij het bereiken wat je wilt En ze worden geconfronteerd met begrenzingen, beperkingen, ze kunnen zwak zijn, ze kunnen zich in het verkeerde deel van de wereld bevinden. Ze kunnen Einstein zijn maar ook een boer ergens in een onooglijk landelijk dorp ergens in India, zoals lange tijd het geval was voor Ramanujan, een groot wiskundige, maar door niemand opgemerkt.

Wie is rationeel? Veel mensen maken zich zorgen over waar rationaliteit om gaat. Mensen zijn rationeel. Moeder Theresa was rationeel. Terroristen zijn rationeel. Bijna iedereen is rationeel. Ik ken er slechts twee uitzonderingen op - tweejarigen, die zijn niet rationeel, ze hebben zeer wispelturige voorkeuren, ze veranderen de hele tijd van idee, en schizofrenen zijn waarschijnlijk ook niet rationeel. Maar voor de rest is vrijwel iedereen rationeel. Dat wil zeggen dat ze proberen gewoon dat te doen waarvan ze denken dat het in hun eigen belang is.

Om uit te vinden wat mensen gaan doen om hun belangen na te streven, moeten we nadenken over wie invloed heeft in de wereld. Als je probeert om bedrijven te beïnvloeden om hun gedrag te veranderen met betrekking tot het produceren van verontreinigende stoffen, is de voor-de-handliggende aanpak hen aan te zetten om beter te worden, om uit hen te leggen welke schade ze de planeet berokkenen. Velen van jullie hebben misschien al opgemerkt dat dat niet zo een groot effect sorteert, als je misschien wel zou willen. Als je echter kan laten zien dat het in hun belang is dan krijg je respons.

Dus moeten we uitzoeken wie invloed heeft op problemen. Als we kijken naar Iran dan zou je kunnen denken dat de president van de Verenigde Staten daar enige invloed kan hebben - de president in Iran heeft zeker enige invloed - maar we maken een fout als we alleen maar aandacht schenken aan de persoon aan de top van de machtsladder omdat die persoon niet veel weet over Iran, of over het energiebeleid, of over de gezondheidszorg, of over enig beleid in het bijzonder. Die persoon omringt zichzelf met adviseurs. Als we praten over de nationale-veiligheidsproblemen, dan is het misschien de minister van buitenlandse zaken misschien de minister van defensie, het hoofd van de inlichtingendienst, misschien wel de ambassadeur bij de Verenigde Naties, of nog iemand anders die veel weet over dat specifieke probleem. Maar wees nou eerlijk, de minister van buitenlandse zaken weet niet veel over Iran. Ook de minister van defensie niet. Elk van deze mensen hebben op hun beurt adviseurs die hen adviseren, zodat zij de president kunnen adviseren. Er zijn veel mensen die beslissingen vormgeven en als we dus correct willen voorspellen, moeten we aan iedereen aandacht besteden die die de uitkomst kan beïnvloeden. En niet alleen aan de mensen aan de top van de besluitvormingspiramide.

Spijtig genoeg doen we dat meestal niet. Er is een goede reden voor dat we dat niet doen, en er is een goede reden dat we door gebruik te maken van speltheorie en computers, we de beperking van alleen maar naar een paar mensen te kijken kunnen overwinnen. Stellen jullie je eens een probleem voor met slechts vijf beslissers. Stel je bijvoorbeeld voor dat Sally hier wil weten wat Harry, Jane, George en Frank denken, en berichten stuurt naar die mensen. Sally geeft hen haar mening en zij geven hun mening aan Sally. Maar Sally wil ook weten wat Harry tegen de drie anderen zegt en wat zij zeggen tegen Harry. En Harry wil weten wat elk van die mensen aan elkaar zeggen en zo verder, en Sally zou graag willen weten wat Harry denkt dat die mensen zeggen. Dat is een ingewikkeld probleem, daar valt een heleboel te weten. Met vijf besluitvormers zijn er veel verbindingen - in feite 120 als je je faculteiten nog herinnert. 5-faculteit is 120. Het kan je misschien wel verbazen om te weten dat slimme mensen in hun hoofd 120 dingen echt uit elkaar kunnen houden. Maar stel dat we het aantal beïnvloeders verdubbelen van vijf naar tien. Betekent dat dan dat we het aantal stukjes informatie hebben verdubbeld? Moeten we van 120 naar 240? Nee, ongeveer 10 keer meer misschien? Naar 1200? Nee. We hebben het verhoogd naar 3,6 miljoen. Niemand kan dat in zijn hoofd houden. Maar computers die kunnen dat. Ze hebben geen behoefte aan koffiepauzes, ze hoeven geen vakanties, ze hoeven 's nachts niet te gaan slapen en ze vragen geen opslag. Zij kunnen deze informatie vasthouden en dat betekent dat we deze informatie kunnen verwerken.

Ik ga jullie uitleggen hoe dat in zijn werk gaat, met een aantal voorbeelden uit Iran, en je gaat je afvragen: "Waarom zouden we luisteren naar deze man? Waarom zouden we geloven wat hij zegt?" Een feitje zal jullie op weg helpen. Dit is een beoordeling door de Central Intelligence Agency van het percentage van de keren dat het model waar ik het over heb klopt in het voorspellen van dingen waarvan de uitkomst nog niet bekend is, terwijl de experts die de data verstrekten het mis hadden. De CIA, niet ik, beweert dat - je kunt het lezen, het is een tijdje geleden vrijgegeven. Je kan het lezen in een uitgave onder redactie van H. Bradford Westerfield, Yale University Press.

Wat moeten we dus weten om te kunnen voorspellen? Het kan je verrassen dat we echt niet heel veel moeten weten. We moeten weten wie belang heeft bij het vormgeven van de uitkomst van een beslissing. We moeten weten wat ze zeggen te willen, niet wat ze willen in hun hart, niet wat ze denken dat ze kunnen krijgen, maar wat ze zeggen dat ze willen, want dat is een strategisch gekozen positie, en we kunnen daarvanuit teruggaan om conclusies te trekken over belangrijke kenmerken van hun besluitvorming. We moeten weten hoe gefocust ze zijn op het voorliggende probleem. Dat wil zeggen, hoe bereid zijn ze om te laten vallen waar ze mee bezig zijn wanneer het probleem zich voordoet, en er aandacht aan te besteden in plaats van wat er verder nog op hun bord ligt - hoe belangrijk is het voor hen? En hoeveel invloed zouden ze kunnen uitoefenen als ze zich over de kwestie wilden buigen.

Als we die dingen weten kunnen we hun gedrag voorspellen door aan te nemen dat iedereen bij elke beslissing om twee dingen geeft. Ze geven om de uitkomst. Ze willen een resultaat zo dicht mogelijk bij dat wat ze zelf willen. Het zijn carrièremensen, ze zitten ook in over het krijgen van geloofwaardigheid - hun ego speelt mee, ze willen gezien worden als belangrijk bij het tot stand komen van het resultaat, of net zo belangrijk, als het hen zo uitkomt, om een uitkomst te blokkeren. En dus moeten we uitzoeken hoe ze die twee dingen in balans houden. Verschillende mensen gaan de afweging maken tussen staan voor hun resultaat, er trouw aan vasthouden, verliezen in een gloed van glorie, of het opgeven, hun vinger in de wind houden, en dat doen waarvan ze denken dat het een winnende positie gaat opleveren. De meeste mensen zitten daar ergens tussen, en als we kunnen uitvinden waar ze thuishoren kunnen we uitwerken hoe met hen te onderhandelen om hun gedrag te veranderen.

Met net dat beetje gegevens kunnen we uitwerken wat de keuzes zijn die mensen hebben, welke risico's ze bereid zijn te nemen, waar ze naar streven, waaraan ze waarde hechten, wat ze willen, en wat zij geloven over andere mensen. Je zou kunnen opmerken wat we niet hoeven te weten wat hun voorgeschiedenis is. Hoe ze werden wat ze zijn kan belangrijk zijn in het vormgeven van de invoergegevens, maar als we eenmaal weten waar ze zijn, zitten we er meer mee in waar ze in de toekomst naartoe zullen gaan. Hoe ze werden wat ze zijn, blijkt niet zo belangrijk bij het voorspellen. Ik herinner jullie aan die 90 procent nauwkeurigheid.

Waar halen we nu deze informatie vandaan? We kunnen deze informatie vinden op het internet, van The Economist, de Financial Times, de New York Times, US News and World Report, veel van dergelijke bronnen. Of we kunnen ze krijgen door het bevragen van experts die hun hele leven die plaatsen en problemen hebben bestudeerd omdat die experts deze informatie kennen. Als ze niet weten wie de mensen zijn die de beslissing proberen te beïnvloeden, hoeveel invloed ze hebben, hoezeer ze inzitten met dit probleem en wat ze zeggen te willen, zijn ze dan experts? Dat is wat het betekent om een expert te zijn, dat zijn de dingen die een expert hoort te weten.

Oke, terug naar Iran. Laat me drie belangrijke voorspellingen maken. Jullie zullen kunnen nagaan of dit zal uitkomen. Wat gaat Iran doen met zijn nucleaire-wapensprogramma? Hoe veilig is het theocratische regime in Iran? Wat is zijn toekomst? En iedereens beste vriend, Ahmadinejad. Hoe gaat het voor hem aflopen? Wat gaat er in de volgende paar jaar met hem gebeuren? Kijk hier eens naar, dit is niet gebaseerd op statistieken. Ik wil hier heel duidelijk zijn. Ik ben niet bezig een aantal gegevens uit het verleden naar de toekomst te projecteren. Ik heb gebruik gemaakt van data over posities enzovoort, ze in een computermodel ingevoerd dat de dynamiek van de interactie simuleerde, en dit is de gesimuleerde dynamiek, de voorspellingen over het beleid.

Hier op de verticale as staat "Bouw de bom." Ik toon alleen de bovenkant van de grafiek. Er zijn veel andere opties, maar hier toon ik jullie gewoon de voorspelling. Dus heb ik de schaal verkleind naar de top van de as toe. We beginnen ergens boven de 130, tussen het bouwen van een bom en het maken van voldoende brandstof van wapenkwaliteit zodat je een bom kan bouwen. Dat is waar, volgens mijn analyses, de Iraniërs stonden in het begin van dit jaar. En dan maakt het model voorspellingen: op 115 zouden ze alleen maar genoeg brandstof van wapenkwaliteit maken om aan te tonen dat ze het kunnen. Maar ze wilden geen wapen bouwen, alleen maar een hoeveelheid voor onderzoek. Het zou de nationale trots wat aanzwengelen, maar ze zouden er niet mee doorgaan om effectief een bom te bouwen. En op 100 zouden ze gaan voor civiele nucleaire energie, waarvan ze zeggen dat het hun doel is.

De gele lijn toont ons het meest waarschijnlijke pad. De gele lijn omvat een analyse van 87 besluitvormers in Iran, en een groot aantal externe beïnvloeders die proberen om Iran onder druk te zetten om hun gedrag te wijzigen, verschillende spelers in de Verenigde Staten en Egypte, Saoedi-Arabië, Rusland, de Europese Unie, Japan en zo verder en zo voort. De witte lijn reproduceert de analyse als de internationale omgeving Iran gerust laat om zijn eigen interne beslissingen te nemen, onder zijn eigen binnenlandse politieke druk - dat zal niet gebeuren - maar je kunt zien dat de lijn sneller naar beneden gaat als ze niet onder internationale druk worden gezet, als ze hun eigen plannen mogen nastreven.

Maar in ieder geval komen we aan het eind van dit jaar, begin volgend jaar, tot een stabiel evenwicht. En dat evenwicht is niet wat de Verenigde Staten zouden willen, maar het is waarschijnlijk een evenwicht waar de Verenigde Staten mee kunnen leven en waarmee een heleboel anderen kunnen leven. En dat is dat Iran aan zijn nationalistische trots kan voldoen door het maken van voldoende brandstof van wapenkwaliteit en door middel van onderzoek, zodat ze kunnen aantonen dat ze weten hoe ze brandstof van wapenkwaliteit kunnen maken, maar niet genoeg om daadwerkelijk een bom te bouwen. Hoe komt dat nu? Hier zie je dat dit de verdeling van de macht is ten gunste van civiele nucleaire energie van vandaag, hier wat dat machtsblok wordt voorspeld te zijn einde 2010, begin 2011. Zowat niemand steunt het onderzoek naar brandstof van wapenkwaliteit vandaag de dag, maar tegen 2011 wordt dat een groot blok, en deze twee maken samen de controlerende invloed in Iran uit.

Vandaag zijn er daar een heleboel mensen - Ahmadinejad bijvoorbeeld - die niet alleen graag een bom zouden bouwen, maar ook testen. Die invloed verdwijnt volledig, niemand ondersteunt dat nog in 2011. Dit is allemaal aan het krimpen, de macht gaat hier naartoe, waardoor de uitkomst naar de brandstof van wapenkwaliteit gaat.

Wie zijn de winnaars en wie de verliezers in Iran? Kijk eens naar deze jongens, hun macht neemt toe, en tussendoor, dit was een tijdje geleden zo voor de huidige economische crisis en dat gaat waarschijnlijk nog wat steiler worden. Deze mensen zijn de gegoede belanghebbers in Iran, de bankiers, de oliemensen, de bazaareigenaars. Hun politieke invloed groeit, omdat de moellahs zichzelf isoleren - met uitzondering van een groep moellahs, die niet goed bekend zijn bij de Amerikanen. Dat is deze lijn hier, ze groeien in macht. De Iraniërs noemen ze de Stillen. Dit zijn ayatollahs die vooral in Qom gevestigd zijn. Ze hebben een grote invloed in de religieuze gemeenschap, waren stil over politiek maar hun stem zal steeds luider worden, omdat ze Iran in een ongezonde richting zien gaan, een richting in tegenstelling met wat Khomeini in gedachten had. Hier is de heer Ahmadinejad. Twee dingen zijn op te merken, hij wordt zwakker, en terwijl hij veel aandacht krijgt in de Verenigde Staten, is hij in Iran geen grote speler. Hij is op weg naar beneden.

OK, ik zou jullie hiervan iets willen meegeven. Alles is niet voorspelbaar, de beurs is, althans voor mij, niet voorspelbaar, maar de meeste ingewikkelde onderhandelingen zijn voorspelbaar. Of we het nu hebben over gezondheidsbeleid, onderwijs, milieu, energie, geschillen, fusies, dit zijn allemaal ingewikkelde problemen die voorspelbaar zijn, waarop dit soort technologie kan worden toegepast. En de reden dat de mogelijkheid om die dingen te voorspellen belangrijk is, is niet alleen omdat je misschien een hedgefonds hebt en er geld uit kunt halen, maar omdat als je kunt voorspellen wat mensen zullen doen je hun gedrag kan sturen. En als je kan sturen wat ze doen, kun je de wereld veranderen, kan je een beter resultaat bekomen. Ik zou jullie willen verlaten met een gedachte die voor mij het dominante thema van deze bijeenkomst en het dominante thema van deze manier van denken over de wereld is. Als mensen je zeggen: "Dat is onmogelijk." dan kan je terugzeggen: "Als je zegt dat iets onmogelijk is, dan verwar je dat met 'Ik weet niet hoe dat te doen.' " Dank u.

(Applaus)

Chris Anderson: Een vraag voor je. Dat was fascinerend. Ik ben blij dat je dit deelt. Maar halverwege het gesprek werd ik erg nerveus, gewoon in paniek of je in je model wel had rekening gehouden met de mogelijkheid dat het publiceren van deze voorspelling het resultaat ervan zou kunnen veranderen. We hebben 800 mensen in Teheran die naar TEDTalks kijken.

Bruce Bueno de Mesquita: heb ik over nagedacht. Omdat ik veel werk voor de inlichtingendiensten heb gedaan, hebben zij er daar ook over nagedacht. Het zou een goede zaak zijn als mensen aan dit soort berekeningen meer aandacht zouden besteden, ze serieus nemen en er zich mee bezighouden. Dat zou dingen veranderen. Maar het zou dingen op twee nuttige manieren veranderen. Het zou bespoedigen hoe snel mensen tot een overeenkomst komen, en het zou zo iedereen een hoop verdriet en tijd besparen. We zouden tot een akkoord komen waar iedereen gelukkig mee was, zonder veel hoeven te manipuleren - wat in feite is wat ik doe, hen manipuleren. Dus zou het een goede zaak zijn.

CA: Je probeert dus te zeggen, "Mensen van Iran, dit is je bestemming, laten we ervoor gaan."

BBM: Nou, mensen van Iran, dit is wat velen van jullie zullen gaan willen en we konden daar veel sneller toe komen en jullie zouden veel minder last hebben van economische sancties. Wij zouden veel minder angst hoeven te hebben voor het gebruik van militair geweld bij ons en de wereld zou een betere plek zijn.

CA: Laten we hopen dat ze het zo begrijpen. Heel erg bedankt, Bruce.

BBM: Dank je wel.

(Applaus)