Bono's roep om actie voor Afrika

Om met de beroemde woorden van Alexander Graham Bell tijdens zijn eerste succesvolle telefoongesprek te spreken: "Hallo, is dat Domino's Pizza?" (Publiek lacht) Ik wil jullie gewoon graag heel hartelijk danken. Een andere beroemde man, Jerry Garcia, zei: "Wat een vreemde, lange reis." Hij had moeten zeggen: "Wat een vreemde, lange reis staat dit op het punt te worden." Op dit precieze moment zien jullie het bovendeel van mijn lichaam. Mijn onderhelft is aanwezig op een andere conferentie -- (Publiek lacht) in een ander land. Naar blijkt kun je op twee plekken tegelijkertijd zijn. Desalniettemin vind ik het spijtig niet persoonlijk aanwezig te kunnen zijn. Ik leg het een andere keer uit.

En alhoewel ik een rockster ben, zeg ik jullie toe dat ik geen bubbelbad zal wensen. Wat me erg opwindt aan technologie is niet slechts de mogelijkheid meer nummers op mp3-spelers te kunnen krijgen. De revolutie -- deze revolutie -- is veel groter dan dat. Dat hoop ik en geloof ik. Wat me opwindt aan het digitale tijdperk, waar ik enthousiast van word, is dat het gat tussen dromen en doen door jullie gedicht is. Als je vroeger een nummer op een plaat wilde zetten, had je een studio en een producent nodig. Nu een laptop. Als je een film wilde maken, had je heel veel materiaal en een Hollywood-budget nodig. Nu een camera die in je handpalm past en een paar dollar voor een blanco dvd. Verbeelding is losgekoppeld van oude beperkingen. Daar word ik heel erg enthousiast van. Ik ben enthousiast als ik die denktrant groot uitgeschreven zie.

Ik zou graag idealisme zien losgekoppeld van alle beperkingen. Politiek, economisch, psychologisch, wat dan ook. De geopolitieke wereld heeft een hoop van de digitale wereld te leren. Van het gemak waarmee jullie obstakels hebben weggevaagd waarvan niemand wist dat ze zelfs maar aangepast konden worden. Dat is eigenlijk waar ik het vandaag over wil hebben. Eerst zou ik moeten uitleggen waarom en hoe ik hier gekomen ben. Het is een tocht die 20 jaar geleden begon. Misschien herinner je je dat nummer 'We Are the World' of 'Do They Know It's Christmas?'. Band Aid, Live Aid. En andere erg lange, grijsharige rockster, mijn vriend Sir Bob Geldof, vaardigde een uitdaging uit om 'de wereld te voeden'. Het was een geweldig moment dat mijn leven ingrijpend veranderde. Die zomer gingen mijn vrouw Ali en ik naar Ethiopië. We gingen in stilte om zelf te zien wat er gebeurde. We leefden een maand in Ethiopië en werkten in een weeshuis. De kinderen hadden een naam voor me. Ze noemden me 'het meisje met de baard'.

(Publiek lacht)

Stel geen vragen. We vonden Afrika een magische plek. Grote luchten, grote harten, groot, schijnend continent. Mooie en hartelijke mensen. Wie ooit iets gaf aan Afrika, heeft er veel meer voor teruggekregen. Ethiopië bracht me niet alleen in extase; het opende mijn geest ook. Op onze laatste dag in het weeshuis gaf een man me zijn baby en zei: 'Wil je mijn zoon met je meenemen?' Hij wist dat in Ierland zijn zoon zou leven en dat hij in Ethiopië zou sterven. Het was middenin die verschrikkelijke hongersnood. Ik wees hem af. Het was een vreemdsoortig misselijk gevoel, maar ik wees hem af. Het is een gevoel dat ik nooit echt kan vergeten. Op dat moment begon ik deze tocht.

Op dat moment werd ik het ergste van alles: een rockster met een doel. Behalve dat dit geen doel is, of wel? 6.500 Afrikanen sterven elke dag aan aids -- een afwendbare en behandelbare ziekte -- door een gebrek aan medicijnen die we bij elke apotheek kunnen krijgen. Dat is geen doel. Dat is noodzaak. 11 miljoen aids-weeskinderen in Afrika, 20 miljoen in 2010. Dat is geen doel. Dat is noodzaak. Vandaag, elke dag, lopen 9000 Afrikanen hiv op door stigmatisering en een gebrek aan onderwijs. Dat is geen doel. Dat is noodzaak. We hebben het hier dus over mensenrecht. Het recht om als mens te leven. Het recht om te leven. Punt. Wat we in Afrika aantreffen is een ongekende dreiging voor menselijke waardigheid en gelijkheid.

Het volgende waarover ik duidelijk wil zijn, is wat dit probleem is en wat het niet is. Wat dit draait niet allemaal om liefdadigheid. Dit draait om rechtvaardigheid. Echt waar. Dit draait niet om liefdadigheid. Dit draait om rechtvaardigheid. Zo is het. En dat is jammer, want we zijn erg goed in liefdadigheid. Amerikanen, net als Ieren, zijn er goed in. Zelfs de armste buurten geven meer dan ze kunnen lijden. We geven graag en veel. De respons op de tsunami is erg inspirerend. Maar rechtvaardigheid is een hogere standaard dan liefdadigheid. Afrika laat ons idee van rechtvaardigheid voor gek staan. Het maakt een farce van ons idee van gelijkheid. Het bespot ons medeleven. Het betwijfelt onze zorg. Het vraagt zich onze toewijding af. Omdat er geen manier is om naar de gebeurtenissen in Afrika te kijken en, als we eerlijk zijn, te concluderen dat we dit ooit elders zouden toestaan.

Zoals gezegd in de film: overal, maar niet hier. Niet hier, niet in de VS, niet in Europa. Een staatshoofd dat jullie allemaal kennen, gaf dit aan me toe. En het is echt waar. Er is geen kans dat dit doodbloeden van menselijk leven ergens buiten Afrika geaccepteerd zou worden. Afrika staat in brand. En als we diep van binnen zouden accepteren dat Afrikanen onze gelijken zijn, zouden we allemaal meer doen om de brand te blussen. We staan erbij met flessen water, terwijl we toch echt de brandweer nodig hebben.

Zie je, het is niet zo dramatisch als de tsunami. Het is te gek voor woorden, eigenlijk. Moet iets er tegenwoordig als een actiefilm uitzien om in onze hersenen op de voorgrond te treden? Het langzame uitsterven van ontelbare levens schijnt niet dramatisch genoeg te zijn. Catastrofes die we kunnen vermijden zijn niet zo interessant als die we konden vermijden. Dat is gek. Ik geloof dat die denktrant een belediging is voor het intellect in deze ruimte. 6.500 Sterfgevallen per dag kan Afrika's crisis zijn, maar het feit dat het niet op het journaal verschijnt, dat wij in Europa, of jullie in de VS het niet als noodzaak behandelen -- Ik wil vanavond stellen dat dat onze crisis is. Ik wil stellen dat alhoewel Afrika niet in de frontlinie van de oorlog tegen het terrorisme ligt, dit wel snel zou kunnen gebeuren. Elke week wordt een volgend dorp ingenomen door religieuze extremisten. Zij proberen chaos te zaaien. Welnu, waarom wij niet?

Armoede leidt tot wanhoop. Dit weten we. Wanhoop leidt tot geweld. Dit weten we. Is het in turbulente tijden niet slimmer en goedkoper om vrienden te maken van mogelijke vijanden dan je later tegen hen te verdedigen? De strijd tegen terreur is verstrengeld met de strijd tegen armoede. Dat zijn niet mijn woorden, maar die van Colin Powell. Als het leger zegt dat deze oorlog niet met wapens alleen gewonnen kan worden, zouden we wellicht moeten luisteren. We hebben hier een kans en het is echt. Het is geen hersenspinsel. Het is geen ijdele hoop. De problemen in de ontwikkelingswereld geven ons in de ontwikkelde wereld een kans om ons opnieuw te karakteriseren voor de wereld. We zullen niet slechts levens van anderen veranderen, maar ook de wijze waarop zij ons zien. En dat zou in deze gevaarlijke tijden nog wel eens verstandig kunnen zijn.

Denk je niet dat puur commercieel gedacht, dat anti-retrovirale medicijnen een prachtig uithangbord zijn voor westerse vindingrijkheid en technologie? Staat medeleven ons slecht? En laten we verdomme wel wezen. In sommige delen van de wereld zijn merk-EU en merk-VS niet op hun mooist. Het neon uithangbord sist en kraakt. Iemand heeft de ruit ingegooid. Lokale managers worden nerveus. Nooit is het westen zo nauwlettend in de gaten gehouden. Onze waarden: hebben we die? Onze geloofwaardigheid? Deze zaken liggen wereldwijd onder vuur. Merk-VS kan wel een oppoetsbeurt gebruiken. En dat zeg ik als liefhebber. Als iemand die de producten koopt. Maar denk erover na. Meer anti-retrovirale medicijnen zijn logisch. Dat is slechts het makkelijke deel- of zou het moeten zijn.

Gelijkheid voor Afrika-- dat is een groot en duur idee. Zie je, de schaal van het lijden verdooft ons tot onverschilligheid. Wat kunnen we hier in hemelsnaam aan doen? Welnu, een stuk meer dan we denken. We kunnen niet elk probleem oplossen, maar bij de oplosbare moeten we het ook doen. Omdat het kan, moeten we het doen. Dit is de simpele en gerechtvaardigde waarheid. Het is geen theorie. Feit is dat onze generatie de eerste is, die ziekte en extreme armoede kan aankijken, naar Afrika kan kijken, dit zeggen en het menen. We hoeven dit niet te pikken. Een heel continent afgeschreven-- we hoeven dit niet te pikken.

(Applaus)

Laat me dit zeggen zonder spoor van ironie-- voordat ik ex-hippies als getuigen opvoer-- Vergeet de sixties. Wij kunnen de wereld veranderen. Ik niet, jij niet als individu, maar wij kunnen de wereld veranderen. Ik geloof dat echt, de mensen in de ruimte. Kijk naar de Gates-stichting. Zij hebben ongelooflijke dingen gedaan. Samenwerkend kunnen we de wereld écht veranderen. We kunnen de onvermijdelijke uitkomsten keren en de levenskwaliteit voor miljoenen mensen veranderen die er net zo uitzien en voelen als wij, als je dichtbij bent. Sorry dat ik lach, maar jullie zien er zo anders uit dan toen jullie in de sixties in Haight-Ashbury waren.

(Publiek lacht)

Maar ik wil stellen dat jullie voor dit moment zijn gemaakt. Nu komen de zaadjes tot bloei die in vroeger en onstuimiger tijden geplant zijn. Ideeën waarmee jullie tijdens je jeugd rondliepen. Hier word ik enthousiast van. Deze ruimte is geboren voor dit moment. Dat is wat ik echt wil zeggen vanavond. De meesten van jullie wilden de wereld veranderen, toch? De meesten van jullie deden dat-- de digitale wereld. Dankzij jullie, is het nu mogelijk de fysieke wereld te veranderen. Het is een feit. Economen bevestigen dit en zij weten een stuk meer dan ik. Waarom houden we onze gebalde vuisten dan niet omhoog? Waarschijnlijk omdat als we toegeven dat we er wat aan kunnen doen, we dit ook moeten doen. Het is onuitstaanbaar. Dit gelijkheidsidee is onuitstaanbaar. Voor het eerst in de geschiedenis hebben we de technologie, de kennis, het geld en de levensreddende medicijnen.

Hebben we de wil? Ik hoop dat dit duidelijk is, maar ik ben geen hippie. En ik ben er niet eentje van het warme knuffelgevoel. Ik heb geen bloemen in mijn haar. Mijn wortels liggen eigenlijk bij punkrock. The Clash droeg grote legerlaarzen, geen sandalen. Maar ik herken onverzettelijkheid als ik het zie. En ondanks al het gepraat aan de westkust over vrede en liefde, zat er kracht achter de beweging die hier begon. Idealisme losgekoppeld van actie is niet meer dan een droom. Maar idealisme dat samengaat met pragmatisme, met de mouwen oprollen en de wereld wat laten buigen, is heel spannend. Het is echt. Het is heel sterk. En het is zeer aanwezig in een groep mensen als jullie.

Vorig jaar bij DATA, een organisatie die ik geholpen heb op te zetten, hebben we een campagne georganiseerd om deze geest bijeen te roepen in de strijd tegen aids en extreme armoede. We noemen het de ONE-campagne. Wij geloven dat de actie van één persoon een hoop kan veranderen, maar dat de acties van velen die samen één worden, de wereld kunnen veranderen. We geloven dat dit het moment is om te laten zien dat we gelijk hebben. Er zijn momenten in de geschiedenis waarin beschaving zichzelf opnieuw definieert. Volgens ons is dit zo'n moment. We geloven dat dit het moment kan zijn, waarop de wereld eindelijk beslist dat het buitensporige verlies aan levens in Afrika niet langer te accepteren is. Dit zou het moment kunnen zijn, waarop we werkelijk serieus worden over het veranderen van de toekomst voor de meeste wereldbewoners.

Stuwkracht heeft zich opgebouwd. Af en toe wat moeizaam, maar het bouwt zich op. Dit jaar is een test voor ons allemaal, in het bijzonder voor de leiders van de G8-landen, wier positie op het spel staat, terwijl de wereld op dit moment in de geschiedenis toekijkt. De laatste tijd ben ik teleurgesteld door de Bush-regering. Ze begonnen met enorme beloftes voor Afrika. Ze maakten een paar fantastische beloftes, en hebben er zelfs vele van waargemaakt. Maar sommige ook niet. Ze voelen de druk uit de realiteit niet, om de waarheid te zeggen. Mijn teleurstelling krijgt meer perspectief als ik met Amerikanen praat en ik hoor hun zorgen over het begrotingstekort en het fiscale welzijn van hun land. Dat begrijp ik. Maar er is meer druk dan je zou denken, als we ons zouden organiseren.

Wat ik probeer over te brengen, en help me als je mijn mening deelt, is dat hulp aan Afrika enorm veel waarde voor geld biedt, op een moment dat Amerika het echt nodig heeft. Om het heel erg lomp uit de drukken: de investering leidt tot enorme opbrengsten. Niet alleen gemeten naar geredde levens, maar ook naar goodwill, stabiliteit en zekerheid die we zullen winnen. Ik hoop dat jullie dit zullen doen, als ik zo vrij mag zijn, en dat het niet van mijn aantal wensen wordt afgetrokken.

(Publiek lacht)

Ik hoop dat meer dan individuele mooie daden, jullie politici vertellen juist te handelen voor Afrika, voor Amerika en voor de wereld. Geef hen toestemming om hun politiek en jullie financieel kapitaal uit te geven, jullie nationale portemonnee te trekken om miljoenen levens te redden. Dat is wat ik graag wil dat jullie doen. Omdat we ook jullie intellectuele kapitaal nodig hebben: jullie ideeën, vaardigheden en vindingrijkheid. En jullie hier aanwezig bevinden je in een unieke positie. Sommige besproken technologieën zijn door jullie uitgevonden, of ten minste revolutionair veranderd. Samen hebben jullie de Zeitgeist van analoog naar digitaal veranderd, en de grenzen steeds verder opgeschoven. We zouden graag hebben dat jullie ons die energie geven. Geef ons die manier van dromen, die manier van doen.

Er staan hier twee zaken op het spel. Er is het continent Afrika. Maar er is ook ons zelfbewustzijn. Mensen komen daar nu achter. Bewegingen zijn in opkomst. Artiesten, politici, popsterren, priesters, CEO's, NGO's, moeder- en studentenverenigingen. Veel mensen komen samen en werken onder de paraplu van de ONE-campagne. Ik denk dat zij één gedachte hebben, die is dat wáár ter wereld je leeft, niet zou moeten bepalen óf je in de wereld leeft.

(Applaus)

Geschiedenis, net als God, kijkt op ons toe. Als de geschiedenisboeken geschreven worden, denk ik dat onze tijd om drie zaken herinnerd zal worden. Echt waar, slechts om drie zaken zal deze hele tijd herinnerd worden. De digitale revolutie. De oorlog tegen terreur. En wat wel of niet deden om de branden in Afrika te blussen. Volgens sommigen kunnen we ons dat niet veroorloven. Ik zeg dat we het ons niet kunnen veroorloven het niet te doen. Heel, heel hartelijk dank.

(Applaus)

Ok, mijn drie wensen. De wensen die TED mij heeft aangeboden te realiseren. Als dit waar is, en dat geloof ik, dat de door jullie gecreëerde digitale wereld creativiteit heeft losgekoppeld van fysieke materiële beperkingen, dan zou dit doodsimpel moeten zijn.

(Publiek lacht)

Ik moet toevoegen dat deze lijst eerst veel langer was. Sommige wensen waren onmogelijk, andere onpraktisch en één of twee absoluut immoreel.

(Publiek lacht)

Deze zaak wordt verslavend, als iemand anders het voor zijn rekening neemt. Hier is nummer één. Ik wens dat jullie helpen een sociale beweging op te bouwen van meer dan een miljoen Amerikaanse activisten voor Afrika. Dat is mijn eerste wens. Ik geloof dat dat mogelijk is. Net zei ik dat burgerbewegingen in opkomst zijn. Er zijn er een hoop. En met de ONE-campagne als paraplu, mijn organisatie, DATA, en andere groepen, delen in de energie en het enthousiasme dat aanwezig is van Hollywood tot in de kern van Amerika. We weten dat er meer dan genoeg energie is om de beweging kracht bij te zetten. We hebben wel jullie hulp nodig om dat te realiseren.

We willen jullie allemaal: kerkelijk Amerika, zakelijk Amerika, Microsoft Amerika, Apple Amerika, Coke Amerika, Pepsi Amerika, nerd-Amerika, luidruchtig Amerika. We kunnen het ons niet veroorloven koel te blijven en deze uit te zitten. Ik geloof dat met een beweging van een miljoen Amerikanen, we niet onopgemerkt zullen blijven. Het Congress zal naar ons luisteren. We staan op de eerste pagina in het boekje van Condoleezza Rice en komen in de Oval Office. Met een miljoen Amerikanen -- en ik weet dit zeker -- die willen telefoneren, die willen e-mailen. Ik ben er zeker van dat we letterlijk de koers van de geschiedenis voor Afrika kunnen veranderen. Ik zou graag je hulp krijgen om dat op te zetten. Ik weet dat John Gage en Sun Microsystems al hebben toegezegd, maar we willen nog met velen van jullie erover praten.

Mijn tweede wens. Ik wil graag een mediahit voor elke persoon op aarde die van minder dan een dollar per dag leeft. Dat gaat om een miljard hits. Dit kan op Google of op AOL zijn. Steve Case, Larry en Sergey hebben al veel gedaan. Het zou NBC of ABC kunnen zijn. Toevallig praten we vandaag met ABC over de Oscars. We hebben een film, geproduceerd door Jon Kamen van Radical Media. We hebben zendtijd voor onze ideeën nodig. We moeten de statistieken aan het Amerikaans publiek kunnen tonen. Ik geloof echt in die spreuk van Truman, dat wanneer je Amerikanen de feiten geeft, zij het juiste zullen doen. Ook belangrijk is dat dit niet Sally Struthers is. Dit moet als een avontuur, niet als een last beschreven worden.

(Video:) Een voor een treden ze naar voren. A verpleegster, een leraar, een huisvrouw- en levens worden gered. Het probleem is enorm. Elke drie seconden sterft er iemand. De volgende drie seconden weer een. De situatie is in sommige delen van Afrika, Azië en zelfs Amerika zo wanhopig, dat hulpgroepen, net als bij de tsunami, zich verenigen en samen handelen. We kunnen extreme armoede, hongersnood en aids verslaan, maar we hebben jullie hulp nodig. Een persoon, brief of stem meer, zal het verschil betekenen tussen leven en dood voor miljoenen mensen. Sluit je alsjeblieft bij ons aan. Amerikanen hebben een ongekende mogelijkheid. We kunnen geschiedenis schrijven. We kunnen beginnen met armoede verleden tijd te maken. Stuk voor stuk voor stuk. Bezoek ONE op dit adres. We vragen niet om geld. We vragen om je stem.

Ik wens dat TED de kracht van informatie echt laat zien. Het is de kracht om regels te herschijven en levens te veranderen, door elk ziekenhuis, gezondheidspost en school in een Afrikaans land met elkaar te verbinden. Ik wil graag dat dit in Ethiopië gebeurt. Ik geloof dat we elke school, elke gezondheidspost en elk ziekenhuis kunnen verbinden. We kunnen verbinden maken met het internet. Dat is mijn wens, mijn derde wens. Ik denk dat het kan. Ik denk dat we het geld en denkvermogen hebben dat te doen. En dat zou een fantastisch mooi uitgekomen wens zijn. Zoals eerder gezegd ben ik al in Ethiopië geweest. Daar is waar het voor mij begon. Het idee dat het internet, dat al onze levens heeft veranderd, een land en een continent kan veranderen, is duizelingwekkend. Maar zo begon het niet.

De eerste langeafstandslijn van Boston naar New York werd in 1885 voor de telefoon gebruikt. Slechts negen jaar later werd Addis Abeba per telefoon met Harare, 500 km verderop, verbonden. Sindsdien is er niet veel veranderd. De gemiddelde tijd voor een aansluiting in Ethiopië is ongeveer zeven of acht jaar. Maar draadloze technologie bestond nog niet in dromen toen. Ik ben Iers, en zoals je merkt, weet ik hoe belangrijk praten is. Communicatie is erg belangrijk voor Ethiopië-- en zal het land veranderen. Verplegers krijgen een betere opleiding, apothekers krijgen meer kennis van medicijnen, dokters delen hun kennis van alle aspecten van de geneeskunde. Het is een zeer, zeer goed idee om hen te verbinden. En dat is mijn derde en laatste wens voor jullie bij deze TED-bijeenkomst. Nogmaals heel hartelijk dank.

(Applaus)