Bill Gates unplugged

Ik heb vorige week een brief geschreven over het werk van de [Bill en Melinda Gates] stichting waarin ik een paar van de problemen aan de orde stel. En Warren Buffet had me aanbevolen dat te doen -- om eerlijk te zijn over wat goed werkt en ook wat niet zo goed werkt, en om het een jaarlijks iets te maken. Een van mijn doelen was om meer mensen te betrekken bij het werk aan die problemen, omdat ik denk dat er belangrijke problemen zijn waar doorgaans niet aan gewerkt wordt. De vrije markt beweegt de wetenschappers, de sprekers, de denkers en de regeringen niet om de juiste dingen te doen. En alleen door deze dingen aandacht te geven en door briljante mensen ter beschikking te hebben die betrokken zijn en die anderen erbij betrekken kunnen we de benodigde vooruitgang boeken.

Nu ga ik twee van deze problemen bespreken en U vertellen wat de stand van zaken is. Maar voordat ik hier in duik moet ik toegeven dat ik een optimist ben. Ik denk dat elk moeilijk probleem opgelost kan worden. En ik denk gedeeltelijk zo, door naar het verleden te kijken. In de laatste eeuw is de gemiddelde levensverwachting meer dan verdubbeld. Nog zo'n statistiek, wellicht mijn favoriet, is die van kindersterfte. Nog niet eens zo lang geleden, in 1960, werden er 110 miljoen kinderen geboren en 20 miljoen daarvan stierven voor het vijfde levensjaar. Vijf jaar geleden werden er 135 miljoen kinderen geboren -- meer dus -- en minder dan 10 miljoen daarvan stierven voor het vijfde levensjaar. Dat is dus een factor twee vermindering van de kindersterfte. Dat is fenomenaal. Al die levens zijn heel belangrijk.

En de sleutelreden dat we dit konden doen was niet alleen door stijgende inkomens maar ook door enkele belangrijke doorbraken. Vaccins die breder ingezet werden. De mazelen bijvoorbeeld, waren nog verantwoordelijk voor vier miljoen doden, zo recent als in 1990. Nu is dat minder dan 400.000. Dus we kunnen echt wat veranderen. De volgende doorbraak zal zijn om die 10 miljoen kindersterften weer te halveren. En ik denk dat het doenbaar is in ruim minder dan 20 jaar. Waarom? Er is maar een klein aantal ziektes die verantwoordelijk zijn voor de overgrote meerderheid van die sterftegevallen: buikloop, longontsteking en malaria.

Dat brengt ons tot het eerste probleem dat ik aan de orde wil stellen, dat is: hoe stoppen we een dodelijke ziekte die door muggen wordt verspreid?

Hoe heeft deze ziekte zich ontwikkeld? Het is al duizenden jaren een ernstige ziekte. Inderdaad, als we naar de genetische code kijken, is het de enige ziekte waarvan we vast kunnen stellen dat mensen die in Afrika woonden een scala aan afweermechanismen ontwikkelden om malaria slachtoffers te voorkomen. Sterfgevallen bereikten een maximum van iets meer dan vijf miljoen in de jaren 30. Dus dat was gigantisch. En de ziekte was er over de hele wereld. Een verschrikkelijke ziekte. Het was in Amerika. Het was in Europa. Men wist niet wat de ziekte veroorzaakte tot het begin van de jaren 1900, toen een Britse militair achterhaalde dat het de muggen waren. Dus het was overal. En twee middelen hielpen om het sterftegetal omlaag te brengen. Een was de muggen doden met DDT. De andere was het behandelen van de patiënten met kinine of daarvan afgeleide middelen. Dus dat is waarom het sterftegetal daalde.

Ironisch genoeg, wat er gebeurde was, dat het geëlimineerd werd van alle gematigde klimaatzones, dat zijn de zones waarin zich de rijke landen bevinden. Dus we zien: 1900, de ziekte is overal. 1945, nog steeds in de meeste gebieden. 1970, Amerika en grotendeels Europa zijn het al kwijt. In 1990 zijn de meeste noordelijke regionen verschoond. En nog recentelijker kan je zien dat het alleen nog rond de evenaar voorkomt.

Dit leidt dus tot de paradox dat omdat de ziekte alleen voorkomt in de arme landen, er daar niet veel in geïnvesteerd wordt. Er wordt bijvoorbeeld meer geld besteed aan medicijnen tegen kaalheid dan aan middelen tegen malaria. Nu, kaalheid, is een verschrikkelijk ding. (Gelach) En rijke mannen worden erdoor getroffen. Dus dat is waarom die prioriteit bepaald is.

Maar malaria -- zelfs de miljoenen doden per jaar ten gevolge van malaria geven de werkelijke omvang niet gerecht weer. Op elk willekeurig moment lijden meer dan 200 miljoen mensen onder de ziekte. Dat betekent dat je de economieën in die regionen niet op gang krijgt omdat de ziekte zo hard tegenwerkt. Malaria wordt overgedragen door muggen. Ik heb er een aantal meegenomen zodat jullie het zelf kunnen beleven. We laten ze maar een beetje door de zaal vliegen. (Gelach) Er is geen reden waarom alleen arme mensen dit mee moeten kunnen maken. (gelach) (applaus) Die muggen zijn niet besmet.

We hebben een aantal nieuwe dingen bedacht. We hebben bednetten. Bednetten zijn een goed middel. Het betekent dat moeder en kind 's-nachts onder het klamboe kunnen blijven, zodat de muggen die 's avonds laat bijten niet bij ze kunnen komen. En als je binnenshuis DDT sprays en de netten combineert kan je de sterftegevallen met 50 procent terugbrengen Dat is nu al in een aantal landen gebeurt. Dat is geweldig te zien.

Maar we moeten voorzichtig zijn want malaria -- de parasiet evolueert en de mug evolueert. Dus elk middel dat we in het verleden toegepast hebben is uiteindelijk ineffectief geworden. En dan blijven er twee keuzes over. Als je een land ingaat met de juiste middelen en de juiste aanpak, en je doet het rigoureus, dan kan je een lokale uitroeiing bewerkstelligen. En zo zagen we de malariakaart krimpen. Of, als je het niet rigoureus genoeg aanpakt, dan verminder je voor een beperkte tijd de last van de ziekte, maar uiteindelijk worden die middelen ineffectief, en dan schiet het sterftegetal weer omhoog. We hebben het al eerder meegemaakt dat de wereld er het ene moment wel en het andere weer niet aandacht aan besteedde

Nu zijn we op de goede weg. Klamboe financiering is aan het stijgen. Er worden nieuwe medicijnen ontwikkeld. Onze stichting heeft een vaccin ondersteund dat nu de derde fase van klinische tests ingaat die fase start over een paar maanden. En dat zou meer dan tweederde van de levens moeten kunnen redden als het vaccin werkt. Dus we zullen deze nieuwe middelen ter beschikking hebben.

Maar dat alleen is niet genoeg. Want bij het plan van aanpak om deze ziekte te elimineren komen nog veel meer dingen kijken. Daar zijn kommunicatoren voor nodig om de financiering hoog te houden, om de aandacht hoog te houden, en om de succes verhalen te delen. Er zijn maatschappelijke deskundigen voor nodig, zodat we niet slechts 70 procent van de populatie onder de klamboe krijgen, maar 90 procent. Wiskundigen moeten ons helpen met simulaties, om "Monte Carlo"-achtige simulaties te doen om te kijken hoe deze middelen met elkaar gebruikt kunnen worden Natuurlijk moeten geneesmiddelen fabrikanten ons ondersteunen met expertise. Regeringen van de rijke landen moeten erg gul zijn met het ondersteunen van deze dingen. Als al deze elementen samenkomen, ben ik aardig optimistisch dat we malaria uit kunnen roeien.

Hier is de tweede vraag, een enigszins andere vraag maar net zo belangrijk zou ik zeggen. De vraag is: Hoe maak je een leraar fantastisch? Je zou zeggen dat het een vraag is waar men een heleboel tijd aan besteedt, iets dat we goed zouden begrijpen. Maar helaas doen we dat niet. Om te beginnen, waarom is dit belangrijk? Ik durf te wedden dat wij allemaal hier aanwezig in de zaal een aantal fantastische leraren gehad hebben. We hebben allemaal een goede opleiding genoten. Dat is een van de redenen dat we hier kunnen zijn vandaag, en een van de redenen waarom we succesvol zijn. Ondanks dat ik mijn opleiding vroegtijdig heb afgebroken kan ik zeggen, dat ik fantastische leraren gehad heb.

In Amerika heeft het schoolsysteem eigenlijk redelijk gefunctioneerd. Er zijn redelijk effectieve leraren in een beperkt aantal plaatsen. Dus de top 20 procent van de studenten heeft een goede opleiding gehad. En deze top 20 procent zijn de beste van de wereld geweest, als je ze vergelijkt met de andere 20 procent. Ze hebben revoluties in software en biotechnologie gecreëerd en ze hebben Amerika vooraan in de ontwikkeling gehouden.

De kracht van de top 20 procent begint in vergelijking af te nemen maar nog zorgelijker is de kwaliteit van onderwijs die het gros van de mensen krijgt. Het is niet alleen zwak geweest, het wordt steeds slechter. En als je kijkt naar de huidige economische situatie dan zijn er eigenlijk voornamelijk kansen voor mensen met een betere opleiding. En dat moeten we veranderen. We moeten ervoor zorgen dat iedereen gelijke kansen heeft. We moeten ervoor zorgen dat het land sterk is en bij de top blijft van onderwerpen die door vooruitstrevend onderwijs gedreven worden zoals wetenschap en wiskunde.

Toen ik voor het eerst de statistieken bekeek was ik erg geschrokken van hoe slecht de dingen ervoor staan. Meer dan 30 procent van de jeugd maakt de middelbare school niet af. Dat feit is lang verborgen gebleven omdat ze altijd keken naar de jongeren die in het laatste jaar stopten vergeleken met die jongeren die het wel afmaakten. Omdat ze niet bijhielden waar de kinderen waren voor het laatste jaar. Maar de meesten die de school verlieten deden dat voor het laatste jaar. Ze moesten het uitvallers aantal omhoogtrekken zodra alle middelbare schooljaren meegenomen waren in de telling tot meer dan 30 procent. Voor kinderen uit minderheidsgroepen is dat meer dan 50 procent. En zelfs als je slaagt voor het eindexamen van de middelbare school, als je uit een lagere inkomensklasse komt, heb je een kans van minder dan 25 procent om ooit een studie af te maken. Als je uit een lagere inkomensklasse stamt in Amerika, loop je een grotere kans om in de gevangenis te komen dan je hebt om een 4 jarige studie af te sluiten. En dat lijkt niet helemaal eerlijk.

Hoe maak je het onderwijs beter?

Onze stichting heeft hierin de laatste negen jaar geïnvesteerd. Er werken veel mensen aan. We hebben aan kleine scholen gewerkt, we hebben studiebeurzen gefinancierd, we hebben dingen gedaan in bibliotheken. Veel van die dingen waren effectief. Maar hoe meer we er naar keken, des te meer we ons realiseerden dat het hebben van fantastische leraren het belangrijkste was. We contacteerden enige mensen die onderzoeken hoeveel verschil er is tussen de leraren, in de top 25 procent -- de allerbesten -- en de onderste 25 procent van het aantal leraren. Hoeveel verschil is er waarneembaar binnen een school of tussen verschillende scholen? Het antwoord is dat de verschillen absoluut ongelofelijk zijn. Een top 25% leraar verbetert de prestaties van zijn klas -- gebaseerd op examencijfers -- met meer dan 10% in één jaar. Wat betekent dit? Dat betekent dat als heel Amerika voor twee jaar, les kreeg van top 25% leraren, het volledige verschil tussen ons en Azië zou verdwijnen. Binnen 4 jaar zouden we iedereen in de wereld academisch de baas zijn.

Dus, het is makkelijk. Het enige dat je nodig hebt is top 25% leraren. Nu zou je zeggen, "We zouden die leraren moeten belonen. We zouden ze moeten behouden. We zouden uit moeten vinden wat ze goed doen en dat aan anderen overbrengen." Maar ik kan je vertellen dat dat vandaag de dag absoluut niet gebeurt.

Wat zijn de kenmerken van deze top 25%? Hoe zien ze er uit? Je zou kunnen denken dat het erg ervaren leraren zijn. Het antwoord is "nee". Zodra iemand drie jaar heeft lesgegeven verandert zijn kwaliteit van lesgeven daarna niet meer. De variatie is heel erg klein. Je zou kunnen denken dat het mensen zijn die een academische titel hebben. Ze hebben verder gestudeerd en hebben een hogere titel verkregen in het onderwijs. Dit diagram neemt vier verschillende factoren en laat zien inhoeverre ze kwaliteit van lesgeven verklaren. Dat ding daar aan de onderkant waar bij staat dat het geen enkel effect heeft, is een extra academische graad.

Bij het vaststellen van inkomens voor leraren zijn er twee factoren die worden beloond. De ene is senioriteit. Want je salaris stijgt en je investeert in je pensioen. De tweede is een opslag voor mensen die een extra academische graad hebben gehaald. Maar het heeft er niks mee te maken of je een betere leraar bent. Lidmaatschap van de "Teach for America" stichting heeft een klein effect. Voor wiskunde leraren die een wiskunde opleiding volgen is er een meetbaar effect. Maar voornamelijk komt het neer op hoe je gepresteerd hebt. Er zijn mensen die daar erg goed in zijn. En we hebben bijna niets ondernomen om uit te vinden wat dat is en om het te extraheren en te repliceren, om het gemiddelde niveau te verbeteren -- of om de mensen met goede kwaliteiten te stimuleren om in het onderwijs systeem te blijven.

Nu zou je je misschien afvragen "Blijven de goede leraren en gaan de slechte weg?" Het antwoord is dat over het algemeen de iets betere leraren het systeem verlaten. En het is een systeem met een hoge doorloop.

Er zijn een paar plaatsen -- zeer weinig -- waar fantastische leraren gemaakt worden. Een goed voorbeeld daarvan is een groep van charter scholen onder de afkorting: W.I.M. [Engels: KIPP]. W.I.M. staat voor "Weten is macht" Het is ongelofelijk. Ze hebben 66 scholen -- grotendeels basisscholen, enkele middelbare scholen -- en er wordt fantastisch lesgegeven. Ze nemen de armste kinderen, en meer dan 96 procent van hun schoolverlaters starten een 4 jarige hogere opleiding. De energie en positieve houding in die scholen is heel anders dan die in normale openbare scholen Ze onderwijzen in teams. Ze verbeteren hun leraren doorlopend. Ze nemen de resultaten, de examencijfers, naar een lerares en vertellen haar, "Jij hebt voor zoveel verbetering gezorgd!" Ze zijn zeer toegewijd tot het verbeteren van het onderwijs.

Als je in een van die klassen gaat zitten, is het in het begin wel even wennen. Ik ging zitten en dacht "Wat gebeurt hier nu?" De leraar rende heen en weer en er was veel energie in de klas. Ik dacht "Nu ben ik bij een sportdag verzeild geraakt. Wat is er aan de hand?" De leraar hield continu de kinderen in de gaten om te zien wie hun aandacht niet bij de les hadden, welke kinderen verveeld waren, en om kinderen snel aan te spreken en dingen op het schoolbord te schrijven. Het was een zeer dynamische omgeving, want met name in de hogere klassen van de basisschool en de eerste klassen van de middelbare school is het belangrijk om mensen betrokken te houden en duidelijk te maken dat iedereen in de klas zijn aandacht bij de les moet houden, er lacherig over doen wordt niet getolereerd en niemand moet het gevoel krijgen er niet te willen zijn. Iedereen moet erbij betrokken zijn. Bij de W.I.M. scholen krijgen ze het voor elkaar.

Hoe is dat in vergelijking met een normale school? Nou, in een normale school krijgen de leraren niet te horen hoe goed ze zijn. De gegevens worden niet verzameld. In de arbeidsovereenkomst van de leraren, wordt het aantal keren dat een schoolhoofd in de klas kan komen beperkt -- soms tot een keer per jaar. En ze moeten het vantevoren aankondigen. Stel je een fabriek voor waar enkele medewerkers, gewoonweg slecht produceren en het management krijgt te horen "Je kan hier slechts een keer per jaar komen maar je moet het ons eerst laten weten want we zouden je best wel eens voor de gek willen houden door net op dat moment even ons best te doen."

Zelfs een leraar die zichzelf wil verbeteren krijgt daarvoor niet de middelen. Ze hebben geen toegang tot de resultaten en er wordt veel gedaan om toegang tot de gegevens te blokkeren. Bijvoorbeeld, de staat New York heeft een wet aangenomen waarin staat dat de prestatie gegevens van leraren niet ter beschikking gesteld kunnen worden om gebruikt te worden om te besluiten over het dienstverband voor het leven. Dat werkt dus tegendraads. Maar ik ben optimistisch, ik denk dat er een aantal duidelijke dingen zijn die we kunnen doen.

Ten eerste wordt er nu veel meer getest en dat heeft ons een beeld gegeven van wat er werkelijk gaande is. En hierdoor kunnen we inzicht krijgen in wie goed presteert en we kunnen ze bevragen om er achter te komen wat de succesvolste methoden zijn. Digitale video is goedkoop tegenwoordig. Een paar camera's in de klas zetten en continu het gebeuren in de klas filmen is erg praktisch in alle openbare scholen. Om de zoveel weken zou een leraar om feedback kunnen vragen bijvoorbeeld door te zeggen "Hier is een clip van iets wat ik denk ik goed heb gedaan. Hier is een clip van iets dat ik denk ik niet zo goed heb aangepakt. Kan je me advies geven? -- Toen dit kind moeilijk deed, hoe had ik daar anders op kunnen reageren? En de leraren zouden allemaal samen kunnen werken aan deze problemen. Je kan de beste leraren nemen en hun methoden zo vastleggen, zodat iedereen ziet wie de besten zijn in het lesgeven.

Je kan deze fantastische lessen beschikbaar maken zodat een kind de natuurkunde les kan bekijken en ervan leren. Als je een kind hebt dat achterloopt, dan zou je weten dat je het die video kan geven om te bekijken en om het concept te herbekijken. En deze lessen zouden niet alleen via het internet ter beschikking gesteld kunnen worden, maar je zou er ook voor kunnen zorgen dat er altijd DVDs beschikbaar zouden zijn. Dus iedereen met een DVD speler heeft beschikking over de beste leraren. Als we dit zien als een personeelssysteem, kunnen we het veel beter doen.

Nu is er een boek over de W.I.M. scholen -- waar deze dingen gebeuren -- geschreven door Jay Matthews, een journalist. Het heet "Werk hard, gedraag je vriendelijk." [Engels: Work Hard, Be nice] Ik vond het fantastisch. Het gaf je een gevoel voor hoe een goede leraar werkt. Ik zal iedereen hier een exemplaar van het boek sturen. (Applaus)

We hebben een heleboel geld in onderwijs gestopt, en ik ben ervan overtuigd dat onderwijs het belangrijkste is om goed aan te pakken zodat het land de sterke toekomst kan hebben die het verdient. Het wetsvoorstel voor economische stimulans -- dit is interessant -- in de eerste versie was er budget voorzien voor deze datasystemen, en dat is er in de senaat uitgenomen omdat er mensen zijn die zich bedreigd worden door zulke dingen.

Maar ik ben optimistisch. Ik denk dat men begint te begrijpen hoe belangrijk dit is, en dat het werkelijk een verschil kan maken in de levens van miljoenen, als we het goed doen. Ik had slechts tijd om deze twee problemen te bespreken. Er zijn veel meer van dit soort problemen -- AIDS, longontsteking -- ik kan zien dat je al geïnteresseerd raakt alleen al bij het horen van deze namen. En de vaardigheden die er voor nodig zijn om deze dingen aan te pakken zijn erg breed. Deze dingen gebeuren niet vanzelf in het systeem. Regeringen pakken deze dingen niet van nature op de juiste manier aan. Het bedrijfsleven wijst niet vanzelf middelen aan deze dingen toe.

Dus er zijn briljante mensen zoals jullie voor nodig om deze dingen te bestuderen en andere mensen erbij te betrekken -- en jullie helpen met het vinden van oplossingen. En daarbij wil ik het laten, ik denk dat er fantastische dingen uit gaan komen.

Dank u. [applaus]