Alwar Balasubramaniam: Kunst van inhoud en afwezigheid

Wanneer ik "school" zeg komen er zoveel herinneringen naar boven. Alsof na ieder examen, wanneer ik de klas uit liep, de leraar zei: "Hé, zeg eens. Hoe ging het?" Dan zei ik met een grote grijns: "Ik ga het zeker halen." Ik begreep niet waarom ze enerzijds zeggen: "Wees eerlijk"; en anderzijds je haten als je de waarheid zegt. Zo ging het verder, en ik wist niet waar ik aan toe was. Ik herinner me avonden dat ik probeerde te slapen en om hulp vroeg aan het Onbekende. Ik kon niet geloven in de god van mijn ouders, die in onze gebedsruimte hing, De familie van mijn vriend had weer een heel andere god. Dus ik dacht: "Ik bid wel tot het Onbekende en vraag om hulp." Vanaf dat moment begon ik hulp te krijgen uit iedere hoek van mijn leven. Mijn broers gaven me wat tips over tekenen en schilderen.

Daarna, toen ik in groep 8 zat en ongeveer 13 jaar oud was, begon ik met een bijbaantje bij een van de reclameschilders, genaamd Putu. De school begon me ook te ondersteunen. "Oh, hij kan niet leren, maar laat hem met de tekenwedstrijden meedoen." Het was goed dat ik zo met mijn kleine specialisme mijn plekje had gevonden op school. In een van die wedstrijden won ik een kleine Philips transistorradio. Ik had het geduld niet om te wachten tot ik thuis was. Ik zette de radio aan in de trein, hard. Als je in India met de trein reist zie je mensen luisteren naar de radio, ook uit hun mobiele telefoons.

Op dat moment -- ik was 13 -- luisterde ik naar de radio. Iemand zat naast me, zoals deze drie mensen hier. Precies naast me. Hij vroeg: "Waar heb je die radio gekocht? Hoeveel kost hij?" Ik zei: "Het is een prijs van een kunstwedstrijd." Hij zei: "Ik geef les op een kunstacademie. Ik denk dat je op een kunstschool zou moeten studeren. Stop met je school en ga daarheen." Waarom ik je dit vertel? Het zou zomaar kunnen, dat misschien de persoon die naast je zit, je hele leven kan veranderen. Het kan. We moeten open en afgestemd staan. Zo kwam ik, na drie pogingen, bij de kunstacademie terecht, en ging verder om uit te vinden wat ik echt wil doen met kunstwerk, of kunst, en uiteindelijk sta ik hier, voor jullie.

Als ik terugkijk, op wat er gebeurd is tussen dat moment en nu, de laatste 10, 15 jaar, kan ik zien dat de meeste werken om drie onderwerpen draaien. Dat was niet met opzet. Ik was begonnen met te denken: "Wat bepaalt wie we zijn?" Eigenlijk bepaalt het verleden wie we zijn. Ik dacht, als je het verleden wil bekijken en begrijpen kan dat alleen met de beschikbare overblijfselen, want we kunnen niet terug naar het verleden. Het kunnen ruïnes zijn of muziek, het kan een schilderij, tekening, boek zijn of wat dan ook. Het is een soort spoor van die tijd. Het fascineerde mij dat gebied te onderzoeken. Ik was in die lijn aan het werken, maar in plaats van werken met die sporen, begon ik die sporen vast te leggen.

Hier zijn een aantal van de werken die ik wil laten zien. Dit is: "Zelf in Wording" (Self in Progress) Het is een afdruk van in dit lichaam zijn. En toen, wat ik hier het leukste van vond is dat deze sculptuur in feite een spoor van mezelf is. Het is bijna een 3D-foto. Er is een element van uitvoering, een element van sculptuur, en een element van zichzelf voelen, zo dicht bij zichzelf. Bijna als fossielen voor de toekomst. Daarna zocht ik verder naar andere mogelijkheden om sporen vast te leggen. Hier zie je hoe het vormgieten gaat. Het is een fantastische ervaring, eerst hebben we vrijheid om te lopen, mijn hand te bewegen, of gewoon door de ruimte bewegen. Op het moment dat het hard wordt, kun je geen centimeter meer bewegen. Dit is pleister, op het moment dat het gegoten wordt, is het vloeibaar, na 20 minuten is het steenhard.

Hier leg ik het spoor van een duimafdruk vast, want, of we het weten of niet, wat we ook doen, we laten onze sporen achter. Daarom dacht ik, dat ga ik vastleggen duimafdrukken, voetafdrukken, en alle sporen die we als mensen achterlaten. Dit is het spoor van vuur. Dit is het spoor van zon. Als ik sporen vastleg, komt deze gedachte steeds naar boven: "Kan het alleen als een object iets aanraakt en een spoor achterlaat, of zijn er andere manieren om een spoor vast te leggen?" Dit werk laat alleen zien -- door de brandpuntsafstand van de lens, laat het alleen zien wat er aan de andere kant is. Ik zette het papier op de brandpuntsafstand, het papier was een ets, en kreeg het portret van de zon uit zonlicht. Het heet "Van zonsopgang tot zonsopgang" Hier heb ik op ongeveer 3,5 meter papier, een kokostouw gelegd en het gewoon verbrand. Na ongeveer 24 uur kreeg ik deze lijn. Waar het vuur het papier verteert, daar ontstaat het werk. In detail.

Ook al hebben we sporen, als we ze proberen te begrijpen, spelen waarneming en context een grote rol. Begrijpen we echt wat het is, of proberen we te vatten wat we denken dat het is? Ook aan de waarneming kan getwijfeld worden want, hoewel er sporen zijn, als je ze probeert te begrijpen, speel je zelf een grote rol. Om een klein voorbeeld te nemen: Hoeveel van jullie zagen een koe oversteken in India, toen je van Bangalore naar Mysore ging? Kun je je hand opsteken?

Als je vraagt waarom, dat kan iedereen anders interpreteren. Bijvoorbeeld, vraag het aan een leraar, en ze zal zeggen: "Om aan de andere kant te komen." Waarom de koe de weg overstak. Het antwoord zou anders zijn als Potter het zei. Hij zou zeggen: "Voor het grotere goed." Martin Luther King zou zeggen: "Ik droom over een wereld waar alle koeien vrij zijn om over te steken, zonder dat aan hun bedoelingen wordt getwijfeld." (Gelach) Stel je voor dat Mozes langskomt, en hij ziet dezelfde koe op straat lopen. Hij zou zeker zeggen: "God daalde neer uit de hemel, en hij zei tot de koe: 'Gij zult de weg oversteken.' En de koe stak over, en er was grote vreugde over de heilige koe." (Gelach) Freud zou zeggen: "Het simpele feit dat het jullie bezighoudt, duidt op je onderliggende seksuele onzekerheid." (Gelach) Als we Einstein vragen, zou hij zeggen: "Of de koe de weg overstak, of de weg bewoog onder de koe, hangt af van je referentiekader." (Gelach) Of Boeddha. Als hij de koe zag, zou hij zeggen: "Deze vraag stellen, ontkent je eigen koe-zijn."

(Gelach)

Wat we zien is meestal wat we denken, en meestal zien we niet wat het is. Het hangt allemaal af van je waarneming. Context, wat is eigenlijk context? Ik zou je bijvoorbeeld dit stukje papier kunnen laten zien. Want ik denk altijd dat betekenis niet echt bestaat. De betekenis van wat we in deze wereld creëren, bestaat niet. Het wordt gecreëerd door onze geest. Kijk naar dit stukje papier, dit is de breedte, en dit noemen we lengte. Zo is het ons op school geleerd. Maar als je het doormidden scheurt... Ik heb deze breedte niet aangeraakt, maar toch verandert de betekenis. Wat we als betekenis opvatten is er niet altijd; het ligt aan de andere kant. Zelfs als we dingen zeggen als donker, licht goed, slecht, kort, lang. Al deze betekenissen bestaan in werkelijkheid niet. De manier waarop wij mensen onze waarneming van de realiteit oefenen, creëert de betekenis.

Dit werk van deze periode is vooral -- dit werk heet "Licht maakt duister" Het is opgevangen van een lamp. De lamp geeft niet alleen licht, het geeft ook duisternis. Dit kunstwerk probeert juist dat te onderzoeken. Dit werk heet "Limit Out" Het toont hoe beperkt onze ogen, oren en tastzin zijn -- Zien we werkelijk? Dit is een precies negatief. Het zit ongeveer 15 cm diep in de muur, maar het lijkt alsof het uit de muur komt. Het is alsof de muur een soort... eerste huid is, en dit is de tweede, en daar is de derde, en elk creëert een betekenis. We trekken de muur van de galerie eraf. Dan, "Binnenste buiten." Het is een levensgroot afgietsel van mijzelf. Het is ongeveer 20 cm diep.

Toen ik dat maakte, en altijd sinds ik met creatieve mensen werk -- probeer ik vragen te stellen bij de waarneming. Als ik een vogel zie vliegen, dan denk ik: laat het iets achter, zijn er daar sporen, die wij mensen, gewoonweg niet zien? Is er een manier om gedachten in zichtbare kunst om te zetten? Ik kon het niet vinden. Maar er kwam een oplossing nadat ik zes à zeven maanden niet gewerkt had en rust genomen. Ik zat op de wc, en verving de luchtverfrisser waarin een vaste stof vervluchtigt tot damp. Het heet Odonil. Van dat materiaal heb ik dit werk gemaakt. Het proces hiertoe was interessant, ik schreef naar Balsara, de producent van de luchtverfrisser Odonil, en zei: "Meneer, ik ben kunstenaar. Dit is mijn portfolio. Kunt u me helpen dit kunstwerk te maken?" Ze schreven me niet terug. Toen dacht ik: "Ik vraag om hulp bij de "Small Scale Industries Faciliating Unit". Ik vertelde ze: "Ik wil een bedrijf beginnen in luchtverfrissers." Ze zeiden: "Natuurlijk. Betaal de kosten om een plan te maken, en we geven je alle details." -- en die gaven ze. Toen ging ik naar ze terug en zei: "Ik begin geen bedrijfje, het is puur voor mijn eigen werk. Kom langs op de tentoonstelling." En ze kwamen. Dit werk is in de Devi Art Foundation in Delhi.

In India spreekt eigenlijk niemand over kunstwerken. Ze praten altijd over de waarde van kunst. Je kunt dit kopen voor 3.000 roepies, en over 2 maanden zal het 30.000 waard zijn. Daar gaat het dus in feite om, maar er zijn een paar verzamelaars, die ook kunst verzamelen die in waarde kan dalen. Dit was verworven door Anapum -- en op het einde zal er niets van overblijven, want het zal verdampen. Dit is het na een paar weken. Dit is na een paar maanden. Het gaat allemaal om het in vraag stellen van de verwachtingen. Als iemand zegt: "Hé, ik zie het portret," misschien is het er na een paar maanden niet meer. Als ze zeggen dat het een vaste vorm heeft, zal het geen vaste vorm meer hebben, het verdampt. Als ze zeggen dat ze het niet vatten, dan is dat ook niet waar, want het hangt in de lucht. Het is in dezelfde galerie of hetzelfde museum. Ze hebben het zonder het te weten, ingeademd.

Toen ik dat werk maakte, bekeken mijn ouders het, en ze vroegen: "Waarom houd je je steeds bezig met negatieve onderwerpen?" Ik vroeg: "Wat bedoel je?" "Licht maakt duisternis en nu een verdampend zelf. Heb je niet het idee dat het over de dood gaat?" vroegen ze. "Natuurlijk niet. Voor mij zit dit nu in een kleine vaste ruimte, maar als het verdampt, wordt het onderdeel van alles." Maar ze zei: "Nee. Ik vind het nog steeds niet mooi. Kun je niet als beeldhouwer van niets iets maken?" Ik zei: "Nee mama. Dat kan niet. We kunnen een sculptuur maken door stof samen te voegen, of we kunnen een beeld breken tot het weer stof is, maar nergens kunnen we stof in de wereld brengen."

Dit werk heb ik voor haar gemaakt. Het heet "Emerging Angel". Dit is de eerste dag. Het geeft de indruk dat de een de ander wordt. Hier hetzelfde werk na een aantal dagen. Dit is na 15, 20 dagen. Door die kleine spleet, tussen de glazen doos en het hout, sijpelt lucht onder het werk door en het creëert de andere. Dit gaf me een groter vertrouwen. Dat verdampende beeld gaf me een groter vertrouwen dat er misschien veel meer mogelijkheden zijn om het onzichtbare vast te leggen.

Wat je hier nu ziet heet "Shadow Foreshadow". Wat ik jullie wil vertellen is dat we geen schaduw zien, en ook geen licht. We zien de lichtbron. We zien waar het weerkaatst wordt, maar we zien niet het licht op zich. Zo kan het dat de nachtelijke hemel, hoewel pikdonder, toch altijd gevuld is met licht. Wanneer de maan het weerkaatst zien we het. Hetzelfde zien we in de donkere kamer. De kleine stofdeeltjes weerkaatsen hier het licht, en dan ervaren we het bestaan van licht. We zien geen duisternis, we zien geen licht, we zien geen zwaartekracht, geen elektriciteit. Ik ben met dit werk begonnen om verder te onderzoeken hoe je de ruimte tussen dit object en daar kunt modelleren. Hoe kan ik in visuele kunst, wat ik zie, modelleren tot een sculptuur? Als we dit modelleren heeft het twee referentiepunten. De huid hiervan representeert ook dit. Aan de andere kant representeert huid ook de vloer. Ik maakte dit als experiment over het vallen van schaduwen. Dit is een gegolfde doos met zijn schaduw. Dit is de tweede -- Op het moment dat je iets onzichtbaar, zichtbaar maakt, krijgt het ineens alle kenmerken van het zichtbaar zijn. Dus dat maakte een schaduw. Ik dacht: "laat ik dat modelleren" Dat wordt ook een object. Nogmaals licht erover. Dan de derde Wat je ziet is alleen de schaduw, van een schaduw van een schaduw. En nog een keer, en dan is er geen schaduw meer. Ik dacht: "Goed zo. Het werk is klaar." Je kan het detail zien.

Dit heet "Zwaartekracht". Dit heet "Adem". Het zijn twee gaten op de muur van de galerie. Het is een nepmuur, waarachter ongeveer 30 vierkante meter ruimte zit. Dat gat zorgt ervoor dat er lucht in en uit gaat. We kunnen zien waar het gebeurt, maar wat er gebeurt blijft onzichtbaar. Dit is van de tentoonstelling "Onzichtbaar" bij Talwar galerie. Het heet "Kaayam". In detail.

Wat ik jullie wilde vertellen, is dat onze zintuigen zo beperkt zijn. We kunnen niet alles horen, niet alles zien. We voelen niet: "Ik raak de lucht aan", maar als er een harde bries is, dan kan ik het voelen. De manier waarop we onze werkelijkheid opbouwen is via deze beperkte zintuigen. Mijn opdracht was: is er een manier om dit alles te gebruiken als een symbool of een teken? Om tot de essentie door te dringen, moeten we verder kijken, naar de andere kant van de muur, zoals in logica, in het onzichtbare. Want als we zien dat iemand loopt, dan zien we de voetafdruk. Maar als we alleen deze voetafdruk uitsnijden en het proberen te analyseren, dan zul je de essentie missen, want de werkelijke reis gebeurt tussen die voetafdrukken. De voetafdrukken zijn niet meer dan het verlopen van tijd.

Dank u wel.

(Applaus)