Alex Steffen: De deelbare toekomst van steden.

Klimaatverandering is al een beladen probleem, en het wordt nog zwaarder, want we begrijpen dat we méér moeten doen dan we nu doen. We begrijpen dat diegenen van ons die in de ontwikkelde wereld leven werkelijk moeten streven naar eliminatie van onze emissies. Dat is, zacht uitgedrukt, niet wat er nu op tafel ligt. Het voelt doorgaans een beetje overweldigend als we zien wat er nu daadwerkelijk is, en de omvang van het probleem dat ons uitdaagt. Als we overweldigende problemen voor ons hebben, neigen we naar simpele oplossingen. Dat hebben we volgens mij met klimaatverandering gedaan. We kijken waar de emissies vandaan komen -- die komen uit onze uitlaatpijpen en schoorstenen etc. en we zeggen: oké, het probleem is dat ze uit de fossiele brandstoffen komen die we verbranden, dus daarom zal de oplossing zijn, die fossiele brandstoffen te vervangen door schone energiebronnen. En hoewel we natuurlijk schone energie nodig hebben, zou ik willen stellen dat mogelijkerwijs, door klimaatverandering te zien als een probleem van schone energie-generatie, we in feite afstevenen op gefaald beleid.

De reden hiervoor is dat we leven op een planeet die in hoog tempo urbaniseert. Dat zou voor niemand nieuws moeten zijn. Toch is het soms moeilijk om ons de omvang van die urbanisatie te realiseren. Tegen het midden van de eeuw zullen er 8 miljard -- misschien meer -- mensen in steden leven, of op minder dan een dagreis afstand. We zullen een overwegend stedelijke soort zijn. Om de hoeveelheid energie te leveren die nodig is om 8 miljard mensen in steden te laten leven die enigszins lijken op de steden waarin wij in het Noorden tegenwoordig leven, zouden we een waanzinnige hoeveelheid energie moeten opwekken. Het zou kunnen dat we niet eens in staat zijn om zoveel schone energie te bouwen. Dus als we serieus praten over het oplossen van klimaatverandering op een verstedelijkende planeet, moeten we de oplossing ergens anders zoeken.

Ze zou wel eens dichterbij kunnen liggen dan we denken. Want al die steden die we bouwen zijn kansen. Elke stad bepaalt in zeer grote mate de hoeveelheid energie die haar inwoners verbruiken. We beschouwen energieverbruik meestal als gedragsafhankelijk Ik kies ervoor dit licht aan te doen -- maar in werkelijkheid zijn enorme hoeveelheden van ons verbruik reeds bepaald door de soort gemeenschapen en steden waarin we leven. Ik ga niet veel diagrammen laten zien, vandaag, maar als ik hier even op mag focussen, het toont ons een hoop van wat we moeten weten -- namelijk, heel simpel, dat als je bijvoorbeeld kijkt naar transport, een grote bron van broeikassgassen, is er een directe relatie tussen de dichtheid van een stad en de hoeveelheid broeikasgassen die haar bewoners produceren. De correlatie is natuurlijk dat dichtbevolktere plaatsen lagere emissies hebben -- heel begrijpelijk, als je erover nadenkt.

Kort gezegd, we vervangen de toegang tot de dingen die we nodig hebben. We gaan er op uit en springen in onze auto's en rijden van plek naar plek. Door mobiliteit krijgen we de benodigde toegang. Maar levend in een dichtere gemeenschap, merken we natuurlijk dat de benodigde dingen zich dichtbij bevinden. Aangezien de meest duurzame reis degene is die je nooit hoefde te maken, worden onze levens meteen meer duurzaam. Het is mogelijk om de dichtheid van de gemeenschappen om ons heen te verhogen.

Sommige plaatsen doen dit met nieuwe eco-districten, het ontwikkelen van compleet nieuwe duurzame buurten, wat mooi werk is als je het kunt krijgen. Maar wat we meestal zien is het opnieuw weven van bestaande stedelijke stof. Dus we hebben het over dingen als "inbreiding": heel gerichte kleine ingrepen in de lokatie van gebouwen. Stedelijke retrofit: verschillende soorten ruimtes en functies halen uit reeds aanwezige plekken. Steeds meer realiseren we ons dat we niet eens een complete stad hoeven te verdichten. Wat we nodig hebben is een gemiddelde dichtheid die op een niveau is waar we minder gebruik maken van auto's enzovoort. Dat is mogelijk door die dichtheid op bepaalde plekken enorm te vergroten. Je kunt het zien als tentstokken die feitelijk de dichtheid verhogen van de stad als geheel.

We zien dat wanneer we dat doen, we genoeg hebben aan enkele zeer dichte lokaties in een wijder netwerk van plekken die wellicht wat meer comfortabel zijn, om hetzelfde te bereiken. Nu zijn er wel plekken met een zeer hoge dichtheid, waar men aan autogebruik blijft kleven, maar de realiteit is dat, globaal gezien, daar waar veel mensen samenleven in de juiste omstandigheden, er een drempeleffect ontstaat. Mensen gebruiken de auto eenvoudig minder, en steeds meer mensen, wanneer omringd door plekken waarin ze zich thuis voelen, doen afstand van hun auto. Dat is een enorme energiebesparing. Want wat uit onze uitlaten komt is slechts het begin van het verhaal van onze auto-emissies. We hebben de productie van de auto, de sloop ervan, alle parkeren en autowegen enzovoort. Wanneer dat allemaal niet meer nodig is, omdat iemand die dingen niet gebruikt, zie je dat transport-emissies tot 90 procent omlaag kunnen.

Mensen omarmen dit. Over de hele wereld zien we steeds meer mensen het lopende leven omarmen. Mensen zeggen dat ze het idee van een droomhuis veranderen in een droombuurt. Als je dat voegt in het plaatje van de soort alomtegenwoordige communicatie die we nu zien, merk je dat er feitelijk nog meer toegankelijkheid in ruimtes vloeit. Voor een deel is het transport-toegankelijkheid. Dit is een kaart van Mapnificent, die me laat zien hoe ver ik van huis kan geraken in 30 minuten met het openbaar vervoer. Deels gaat het over lopen. Het is nog niet perfect. Dit is Google Walking Maps. Ik vroeg hoe ik de Greater Ridgeway kon lopen, en het vertelde me via Guernsey te gaan. Het vertelde me er wel bij dat op deze route wellicht stoepen of voetpaden zouden ontbreken. (Gelach) Maar de technologie wordt steeds beter, en we beginnen deze navigatie nu werkelijk te "crowdsourcen". Zoals we eerder hoorden, leren we ook hoe we informatie op domme objecten moeten zetten. Dingen waarin helemaal geen bedrading zit, leren we te betrekken in deze systemen van notatie en navigatie.

Wat we hierin ontdekken is dat wat we zagen als het belangrijkste aspect van fabricage en consumptie, namelijk spullen bemachtigen, niet de beste manier is om in deze dichte omgevingen te leven. We zien dat wat we willen, de toegang tot de capaciteit van dingen is. Mijn favoriete voorbeeld is een boormachine. Wie hier bezit een boormachine? Oké. Ik ook. De gemiddelde boormachine wordt 6 tot 20 minuten gebruikt in zijn hele leven afhankelijk van wie je vraagt. Dus we kopen boormachines met een potentiële capaciteit van duizenden booruren, gebruiken ze één of twee maal om een gat te boren, en bewaren ze. Ik werp op, dat onze steden opslagbergen zijn van deze soorten overtollige capaciteit. We zouden kunnen zoeken naar nieuwe manieren om deze capaciteiten te benutten -- zoals koken of ijssculpturen maken of zelfs een maffiamoord -- maar we zien waarschijnlijk dat deze producten omzetten in diensten waartoe we toegang hebben wanneer we dat willen, veel slimmer is.

Zelfs ruimtes zelf worden diensten. We zien dat mensen dezelfde ruimtes kunnen delen, leegstaande ruimtes benutten. Gebouwen worden bundels van diensten. We hebben nieuwe ontwerpen die ons helpen om mechanische dingen die voorheen energie kostten -- zoals verwarming, koeling etc. -- te veranderen in dingen waarop we energie besparen. Dus we verlichten onze gebouwen met daglicht. We verkoelen ze met briezen. We verwarmen ze met zonlicht. Wanneer we al deze dingen benutten zien we dat, in enkele gevallen, de energieconsumptie van een gebouw met 90% omlaag kan. Dat introduceert nog een drempeleffect. Ik noem het haarddumpen. Dat betekent, simpel gezegd, dat als je een gebouw hebt dat niet verwarmd hoeft te worden met een haard, je meteen al een hoop geld bespaart. Deze dingen zijn dan goedkoper te bouwen dan de alternatieven.

Als we nu kijken naar ons vermogen om ons productenverbruik, ons transportgebruik en ons energieverbruik van gebouwen te minimaliseren, is dat allemaal fantastisch, maar laat nog steeds iets over. Als we echt helemaal duurzame steden worden, moeten we ook anders gaan denken. Dit is één manier om het te doen. Dit is Vancouvers propaganda over een hoe groene stad ze zijn. Zeker hebben zeer veel mensen het idee ter harte genomen dat een duurzame stad bedekt is met groen. Dus hebben we aanzichten als dit. Aanzichten als dit. En als dit.

Nu zijn dit allemaal mooie projecten, maar ze missen echt een essentiëel punt, namelijk dat het niet om de bladeren boven, maar om de systemen beneden gaat. Vangen ze, bijvoorbeeld, regenwater op zodat we ons watergebruik kunnen terugdringen? Water is energie-intensief. Houden ze misschien groene infrastructuur in, zodat we neerslag en water dat uit onze huizen komt, kunnen zuiveren en filteren en bomen te laten groeien? Herverbinden ze ons met de ecosystemen om ons heen door bijvoorbeeld verbindingen met rivieren die herstel bevorderen? Maken ze bestuiving mogelijk? Bloesem-routes waardoor bijen en vlinders terug kunnen komen, de stad in? Nemen ze onze afvalmaterie van voedsel en vezels enzovoort, om daar weer aarde van te maken? Nemen ze CO2 op -- kooldioxide uit de lucht terwijl we onze steden gebruiken?

Ik zeg je dat dit alles niet alleen mogelijk is, maar het wordt momenteel al gedaan, en dat is een goede zaak. Want momenteel draait onze economie grotendeels zoals Paul Hawken zei: "door de toekomst te stelen, haar vandaag te verkopen en dat BBP te noemen". Als we nog eens 8 miljard of 7 miljard, of zelfs zes miljard mensen in steden hebben leven die ook de toekomst stelen, komen we heel snel zonder toekomst te zitten. Maar als we anders denken, denk ik dat we steden kunnen hebben die niet alleen emissieloos zijn, maar ook nog eens grenzeloos in mogelijkheden.

Dank u wel.

(Applaus)