Follow TED
Be the first to know about new TEDTalks, TED news and other announcements.
Click on any phrase to play the video from that point.
Graag deel met jullie iets wat ik een paar maanden geleden ontdekte toen ik een artikel schreef voor de italiaanse Wired. Ik hou de thesaurus altijd bij de hand als ik aan het schrijven ben, maar ik was al klaar met het bewerken van het stuk, en ik bedacht me dat ik nog nooit het woord "invalide" had opgezocht.
Ik lees jullie de tekst voor. "Invalide," bijvoeglijk: "kreupel, hulpeloos, nutteloos, mislukt, vastgelopen, gewond, gemangeld, lam, verminkt, vervallen, verweerd, verzwakt, impotent, gecastreerd, verlamd, gehandicapt, seniel, aftands, afgedankt, afgeserveerd, afgedroogd, gebarsten, uitgeteld; zie ook gekwetst, nutteloos en zwak. Antoniemen: gezond, sterk, capabel." Ik las dit voor aan een vriendin en moest eerst lachen omdat het zo belachelijk was, maar vlak na "gemangeld" begon m'n stem te breken, en ik moest stoppen om weer tot mezelf te komen vanwege de emotionele schok en de klap die deze woorden veroorzaakten.
Goed, dit is natuurlijk m'n goeie ouwe thesaurus. Ik denk nog: dit is een oude druk, nietwaar. Maar het was een druk uit begin jaren '80, toen ik ongeveer begon met de lagere school en een beeld begon te ontwikkelen van mezelf buiten m'n familie om, en gerelateerd aan de andere kinderen en de wereld om me heen. Ik hoef niet te zeggen dat ik toen goddank geen thesaurus gebruikte. Met deze omschrijving lijkt het alsof ik ben geboren in een wereld waarin iemand als ik werd beschouwd als iemand waar niets positiefs over te zeggen valt, terwijl ik tegenwoordig juist word gevierd om de mogelijkheden en avonturen die ik in mijn leven heb opgedaan.
Ik ging dus meteen op zoek naar de 2009 online editie, en verwachtte een flinke revisie. Dit is de bijgewerkte versie van de tekst. Jammer genoeg niet veel beter. Ik vind vooral de laatste woorden onder "Dichtstbijzijnde antoniemen" verontrustend, "compleet" en "heilzaam."
Het gaat niet alleen over woorden. Het gaat om onze mening over mensen als we ze benoemen met deze woorden. De waarden achter de woorden, en hoe we die waarden construeren. Onze taal beïnvloedt ons denken en hoe we de wereld bezien en hoe we naar andere mensen kijken. Veel oude samenlevingen waaronder de Grieken en de Romeinen geloofden dat het uitspreken van een vloek zo krachtig was, want als je iets hardop zegt dat wordt het bewaarheid. Wat voor realiteit willen we dus bewerkstelligen, een persoon die beperkt is, of een persoon die krachtig is? Als we achteloos iets simpels doen als het kwalificeren van een persoon, een kind, dan beperken we ze en werpen een schaduw over hun kracht. Willen we niet liever deuren voor ze openen?
Iemand die deuren voor me opende was mijn dokter toen ik kind was, aan het A.I. Dupont Institute in Wilmington, Delaware. Hij heet Dr. Pizzutillo. Italiaans-Amerikaans, wiens naam blijkbaar te moeilijk was om uit te spreken, dus heette hij Dr. P. Dr. P. droeg altijd erg kleurige strikdasjes en had precies de goede instelling om met kinderen te werken.
Ik genoot van bijna alles in de tijd dat ik in dat ziekehuis was, met uitzondering van de fysiotherapie-sessies. Ik moest een bijna ontelbaar aantal herhalende oefeningen doen met van die dikke elastieken -- verschillende kleuren -- om mijn beenspieren op te bouwen. Ik haatte die elastieken meer dan alles. Ik haatte ze, gaf ze namen. Ik haatte ze. Als vijfjarig kind onderhandelde ik al met Dr. P. om onder die oefeningen uit te komen, zonder resultaat natuurlijk. Op een dag kwam hij binnen bij een sessie -- uitputtend en genadeloos waren die sessies -- en hij zei tegen me: "Wow. Aimee, je bent zo'n sterk, krachtig meisje, volgens mij ga jij zo'n elastiek laten knappen. Als je 'm laat knappen geef ik je honderd dollar."
Natuurlijk was dit een tactische zet van Dr. P om mij de oefeningen te laten doen die ik niet wilde doen met 't vooruitzicht dat ik het rijkste vijfjarige meisje van de afdeling zou zijn, maar wat hij feitelijk voor me deed was dat hij een nare, dagelijkse gebeurtenis omvormde tot een nieuwe, veelbelovende ervaring. Tegenwoordig vraag ik me af in hoeverre zijn visie en zijn vaststelling dat ik een sterk en krachtig meisje was, mijn zelfbeeld heeft gevormd als een inherent sterk, krachtig en atletisch persoon tot ver in de toekomst.
Dit is een voorbeeld van hoe volwassenen in machtsposities de kracht van een kind kunnen aanwakkeren. Maar in de vorige situaties van die thesaurus-teksten weerhoudt onze taal onze evolutie naar de realiteit die we allemaal graag zouden willen: de mogelijkheid voor het individu om zichzelf te zien als capabel. Onze taal volgt de veranderingen in de maatschappij niet, en veel daarvan zijn ontstaan door technologie. Met name, vanuit medisch oogpunt, mijn benen, laserbehandelingen voor slechtzienden, titanium knie- en heupgewrichten voor oude lichamen zorgen ervoor dat mensen meer doen met hun mogelijkheden om zo voorbij te gaan aan hun door de natuur opgelegde beperkingen, om maar te zwijgen over sociale netwerkplatforms, waarbij mensen zichzelf kunnen identificeren, zichzelf kunnen beschrijven, zodat ze zich kunnen verenigen met wereldwijde groepen die ze zelf uitkiezen. Dus misschien toont technologie ons nu veel helderder iets wat altijd een waarheid is geweest: dat iedereen iets uitzonderlijks en iets krachtigs heeft te bieden, en dat ons vermogen om ons aan te passen onze beste eigenschap is.
Het vermogen van de mens zich aan te passen is interessant, want iedereen wil voortdurend met me praten over het overwinnen van tegenslag, en ik ga nu iets bekennen. Die zin heeft me nooit lekker gezeten, en het voelde ongemakkelijk om de vragen van mensen te beantwoorden, en ik begin te snappen waarom. De frase "het overwinnen van tegenslag" impliceert dat succes of geluk betekent dat je weer opstaat na een uitdagende ervaring, ongedeerd, zonder een schrammetje te hebben opgelopen, alsof mijn successen in het leven het gevolg zijn van een vermogen om de vermeende valkuilen van een leven met kunstbenen te omzeilen, wat anderen beschouwen als mijn handicap. Maar in werkelijkheid zijn we veranderd. Natuurlijk zijn we getekend door een uitdaging, of het nu fysiek, emotioneel of beide is. En mijn stelling is dat dat een goed ding is. Tegenslag is geen obstakel waar we omheen moeten om maar door te kunnen leven. Het is een deel van ons leven. Ik heb de neiging het als mijn schaduw te zien. Soms zie ik er veel van, soms erg weinig, maar het is altijd bij me. Ik zal zeker niet de impact en het belang van iemands worsteling bagatelliseren.
Er is tegenslag en uitdaging in het leven, en het is allemaal echt en voor iedereen weer anders, maar de vraag is niet óf je met tegenslag zult moeten omgaan, maar hoe je ermee om zult gaan. Onze verantwoordelijkheid is dus niet simpelweg onze naasten te beschermen voor tegenslag, maar ze voor te bereiden er goed mee om te gaan. We bewijzen onze kinderen geen dienst als we ze laten voelen dat ze niet in staat zijn zich aan te passen. Er is een belangrijk verschil en onderscheid tussen het objectieve feit dat ik een geamputeerde ben en de subjectieve maatschappelijke opinie over of ik wel of niet invalide ben. Eerlijk gezegd, de enige echte handicap die ik voortdurend tegenkwam is de wereld die altijd van mening was dat je mij kon beschrijven met die definities.
In ons verlangen om onze naasten te beschermen door ze de kille feiten te geven van hun medische prognose, of zelfs een prognose van de vewachte kwaliteit van leven, moeten we er zeker van zijn dat we niet de eerste steen leggen waarmee we iemand echt invalide maken. Misschien maakt de huidige manier van kijken naar wat er stuk is aan jou en hoe we het moeten repareren, iemand méér invalide dan de pathologie zelf.
Door niet uit te gaan van de 'heelheid' van een persoon, door hun sterkte niet te erkennen, creëren we een nieuwe ziekte bovenop de natuurlijke worsteling die ze misschien al hebben. In feite beoordelen we iemands toegevoegde waarde voor onze maatschappij. We moeten dus door de pathologie heen kijken naar het scala van menselijke vermogens. Het allerbelangrijkste is dat er een samenwerking is tussen die zichtbare tekortkomingen en onze beste creatieve vermogens. Het gaat er niet om die moeilijke tijden te devalueren of te ontkennen als iets wat we willen vermijden of onder het vloerkleed vegen, maar om in plaats daarvan die mogelijkheden te ontdekken in de tegenslagen. Misschien is het idee dat ik naar voren wil brengen dat je tegenslag dus niet zozeer moet overwinnen, maar je er open voor moet stellen, het omarmen, het aangrijpen, om maar een worstelterm te gebruiken, er misschien zelfs mee dansen. Als we tegenslag zien als natuurlijk, consistent en nuttig, dan voelen we er ons misschien minder door bezwaard.
Dit jaar vieren we de 200ste verjaardag van Charles Darwin, en toen hij 150 jaar geleden over evolutie schreef illustreerde Darwin volgens mij een feit omtrent het menselijk karakter. Vrij vertaald, het is niet de sterkste soort die overleeft, noch de meest intelligente, maar de soort die zich het best aanpast aan verandering. Conflict is de genesis van creatie. Onder andere uit Darwin's werk kunnen we opmaken dat het menselijk vermogen te overleven en te gedijen gedreven wordt door de mentale worsteling via conflicten naar transformatie. Nogmaals, transformatie, aanpassing, dat is ons grootste vermogen. Totdat we op de proef worden gesteld weten we niet wat we aan kunnen. Wellicht is dat hetgene dat tegenslag ons biedt: zelfbewustzijn, een besef van onze eigen kracht. We mogen onszelf dus een cadeautje geven. We kunnen ons tegenslag opnieuw voorstellen als méér dan alleen maar moeilijke tijden. Misschien kunnen we het zien als verandering. Tegenslag is verandering waaraan we ons nog niet hebben aangepast.
Volgens mij is de belangrijkste tegenslag die we onszelf hebben gegeven het begrip 'normaliteit'. Wie is er dan normaal? Er is geen normaal. Er is gewoontjes. Er is typisch. Er is geen normaal. En wie zou er die arme, grauwe persoon willen ontmoeten als 'ie bestond? . Ik dacht het niet. Als we het paradigma van streven naar normaliteit kunnen omvormen naar eentje van mogelijkheden, of potentie, ietsjes gevaarlijker worden, dan kunnen we de kracht van veel meer kinderen aanboren, en ze uitnodigen hun zeldzame en waardevolle vermogens met de gemeenschap te delen.
Antropologen vertellen ons dat het enige wat wij mensen altijd nodig hebben van onze groepsgenoten is nuttig zijn, in staat zijn bij te dragen. Er zijn aanwijzingen dat Neanderthalers 60.000 jaar geleden hun ouderen en ernstig verwonden meedroegen, misschien omdat de levenservaring en het overleven van deze mensen van waarde voor de gemeenschap bleek te zijn: ze beschouwden deze mensen niet als gebroken en nutteloos; ze werden gezien als zeldzaam en waardevol.
Een paar jaar geleden was ik op de markt in het dorp waar ik opgroeide in dat rode stuk in noordoost Pennsylvania, en ik stond gebogen over een tros tomaten. Het was zomer. Ik had een korte broek aan. Ik hoorde een man achter me zeggen: "Als dat Aimee Mullins niet is." Ik draaide me om, het was een oudere man. Geen idee wie hij was.
Ik zei: "Pardon, kennen wij elkaar? Ik kan me dat niet herinneren."
Hij zei: "Het is goed mogelijk dat je niet meer weet dat we elkaar kennen. Toen we elkaar ontmoetten haalde ik je uit je moeder's baarmoeder." . O, die vent. En natuurlijk viel toen het kwartje.
Deze man was dokter Kean, een man die ik alleen maar kende via mijn moeder's verhalen van die dag, want ik kwam natuurlijk typisch twee weken te laat voor mijn eigen verjaardag. Mijn moeder's prenatale arts was al op vakantie gegaan, dus de man die mij verloste was een vreemde voor mijn ouders. En omdat ik zonder scheenbeen was geboren en ingedraaide voeten had, en een paar tenen aan de ene en aan de andere voet, moest deze vreemdeling het slechte nieuws overbrengen.
Hij zei tegen me: "Ik moest je ouders de prognose geven dat je nooit zou kunnen lopen, en nooit de bewegingsvrijheid zou hebben die andere kinderen hebben en totaal geen onafhankelijk leven kon hebben, en vanaf dat moment heb je van mij een leugenaar gemaakt." . .
Het bijzondere is dat hij vertelde dat hij krantenknipsels heeft verzameld gedurende mijn kindertijd, of het nou was dat ik een spellingwedstrijd won in de tweede klas, marcheerde met de padvinders tijdens Halloween, mijn universiteitsbeurs won, of één van mijn sportieve overwinningen, en hij gebruikte het, integreerde het in zijn lessen voor studenten, geneeskundestudenten aan de Hahnemann school en de Hershey school. Natuurlijk noemde hij dit de x-factor, het potentieel van de menselijke wil. Geen prognose kan voorspellen hoe krachtig dit kan zijn als bepalende factor voor de kwaliteit van iemands leven. Dokter Kean ging verder, hij zei: "Ik ervaar dat, als het niet voortdurend wordt tegengesproken, en zelfs met slechts beperkte ondersteuning, een kind uit zichzelf iets zal bereiken."
Zie je, dokter Kean had zijn denken veranderd. Hij begreep dat er verschil is tussen de medische conditie en wat iemand ermee zou kunnen doen. En in de loop der tijd is mijn denken veranderd, omdat, als je me als 15-jarige had gevraagd of ik mijn kunstbenen voor echte benen zou ruilen, dan had ik geen moment getwijfeld. Vroeger streefde ik naar zo'n normaliteit. Als je het me nu vraagt dan weet ik het zo net nog niet. Dat is vanwege de ervaringen die ik ermee had, niet ondanks de ervaringen die ermee had. Misschien is dit in mij veranderd omdat ik meer ben blootgesteld aan mensen die deuren voor me hebben geopend dan aan degenen die me wilden beperken en beschaduwen.
Kijk, je hebt maar één mens nodig die je de openbaring toont van je eigen kracht, en daar ga je. Als je iemand de sleutel tot zijn eigen kracht kunt geven, de menselijke geest is zo ontvankelijk, als je dat kunt en op een essentieel moment een deur voor iemand kan openen, dan voed je ze op de beste manier op. Je leert ze zelf deuren te openen. De exacte betekenis van het woord "educatie" stamt af van "educe." Dat betekent: dat wat binnenin zit naar voren brengen, potentie naar buiten brengen. Dus nogmaals, welke potentie willen we naar buiten brengen?
Er was een case-study in de jaren '60 in Engeland, waarbij ze van gymnasia naar scholengemeenschappen gingen. Het heette "streaming trials". In de VS noemen we het "volgen". Ze verdelen studenten in van 10, 9, 8, 7, enzovoorts. De 10-studenten krijgen een moeilijk vakkenpakket, de beste leraren, etc. Gedurende een periode van drie maanden gaven ze 4-studenten studenten een 10, en vertelden ze dat ze tienen waren, dat ze intelligent waren. Aan het eind van de drie maanden presteerden ze op 10-nivo.
De hartverscheurende keerzijde van deze studie is dat ze de 10-studenten vertelden dat ze 'viertjes' waren. En dat gebeurde ook na drie maanden. Degenen die nog op school waren, naast de mensen die hadden afgehaakt. Een cruciaal onderdeel van dit onderzoek was dat de leraren ook voor de gek waren gehouden. De leraren wisten niet dat er iets was verwisseld. Er was ze verteld: dit zijn de studenten met tienen, dit degene met vieren. En zo gingen ze les geven, en zo behandelden ze ze.
Ik denk dat de enige echte handicap een geknakte geest is, een geknakte geest kent geen hoop. Hij ziet geen schoonheid. Hij heeft onze natuurlijke, kinderlijke nieuwsgierigheid niet meer en ook niet ons aangeboren vermogen tot verbeelding. Als we in plaats daarvan de geest kunnen versterken om te blijven hopen, om schoonheid in zichzelf en anderen te zien, om nieuwsgierig en fantasievol te zijn, dan gebruiken we daadwerkelijk onze kracht ten goede. Als een geest deze kwaliteiten bezit, dan zijn we in staat om nieuwe werkelijkheden te creëren, nieuwe manieren om te zijn.
Ik wil afsluiten met een gedicht door een veertiende-eeuwse Perzische dichter, Hafiz, waarover mijn vriend Jacques Dembois me heeft verteld. Het gedicht heet "De god die slechts vier woorden kent." "Elk kind kent God, niet de God van bijnamen, niet de God van doe-niet, maar de God die slechts vier woorden kent die hij herhaalt, zeggend: kom dans met mij" Kom, dans met mij.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
In de thesaurus staat "invalide" synoniem met woorden als "waardeloos" en "verminkt", maar de baanbrekende hardloopster Aimee Mullins is erop uit dat woord opnieuw te definiëren. Ze trotseert deze associaties en laat zien dat tegenslag - in haar geval: geboren zijn zonder scheenbenen - juist deuren opent naar menselijk potentieel.
A record-breaker at the Paralympic Games in 1996, Aimee Mullins has built a career as a model, actor and advocate for women, sports and the next generation of prosthetics. Full bio »
Translated into Dutch by Felix Degenaar
Reviewed by Els De Keyser
Comments? Please email the translators above.
Adversity isn’t an obstacle that we need to get around in order to resume living our life. It’s part of our life. I think of it like my shadow — sometimes I see a lot of it, sometimes there’s very little, but it’s always with me.” (Aimee Mullins)
22:25 Posted: Jan 2009
Views 414,133 | Comments 53
09:58 Posted: Mar 2009
Views 1,145,293 | Comments 170
18:03 Posted: Oct 2006
Views 212,423 | Comments 43
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign out.