Ханс Рослин - Дэлхий хүн амын өсөлт

Манай сургуулийн багш бидэнд дэлхийн хүн ам 3 тэрбумд хүрлээ гэж хэлж байсан өдрийг би одоо хүртэл мартаагүй. 1960 онд байсан юм. Дэлхийн хүн ам тэр өдрөөс хойш ирээдүй хүртэл хэрхэн өөрчлөгдсөнийг одоо ярья гэж бодож байна. Анх TEDTalks-д өгч байсан эхний 5 яриа шигээ би дижитал технологийг ашиглахгүй. Оронд нь би энийг улам сайжруулсан. Ингээд би өнөөдөр харьцуулалт хийх сургалтын шинэ технологийг IKEA-ын хайрцаг ашиглан танилцуулж байна.

Энэ хайрцаг 1 тэрбум хүнийг илтгэнэ. Манай багш 1960 онд аж үйлдвэржсэн орнуудын хүн ам 1 тэрбум байна гэж хэлж байсан. Тэрээр хэлэхдээ, хөгжиж буй орнуудад 2 тэрбум хүн ам амьдардаг гэсэн. Тэр үед хөгжиж буй орны хүн ам "хол" амьдардаг байсан. Аж үйлдвэржсэн орнуудын 1 тэрбум хүн ам болон хөгжиж буй орнуудын 2 тэрбум хүн амын хооронд маш том зай байсан. Аж үйлдвэржсэн орнуудын хүн ам эрүүл, боловсролтой, баян бас цөөхөн ам бүлтэй өрхүүд байсан. Хүсэл эрмэлзлэл нь машин худалдан авах гэх мэт. 1960 онд Шведүүд энэ шиг Вольва машин худалдаж авахын тулд мөнгөө хадгалдаг байсан. Энэ Швед улсын эдийн засгийн түвшин ямар байсныг харуулна.. Харин үүний эсрэгээр алс холын хөгжиж буй орнуудын дундаж амьдралтай өрхүүдийн эрмэлзэл нь өдрийнхөө хоолоо залгуулах байсан юм. Тэд гутал худалдаж авахын тулд мөнгөө хадгалдаг байлаа. Намайг өсч том болох үед дэлхий дээр орлогын ялгаа маш их байсан. Энэхүү ялгаа нь "Баруун"-ы болон "Хөгжиж буй орнууд"-ын тухай ярих үед бидэнд төрдөг төсөөллийг бий болгосон юм. Гэсэн хэдий ч дэлхий ертөнц өөрчлөгдсөн бөгөөд дэлхийг харах тэрхүү төсөөлөл, ертөнцийг үзэх үзлийг шинэчлэх, одоогийн байгаагаар нь

ойлгох цаг хэдийн болжээ. Чухамхүү үүнийг би та бүхэнд харуулах гэсэн юм. 1960 оноос хойш 2010 он хүртэл дэлхий дээр юу өөрчилөгдсөн бэ гэвэл дэлхийн хүн ам 4 тэрбум хүнээр нэмэгдсэн юм. Хэр их гэдгийг нь харж болно Намайг сургуульд явж байсан үеэш хойш 2 дахин нэмэгджээ. Мэдээж, Барууны орнуудын эдийн засаг өссөөр ирсэн. Эдгээр орнуудад маш олон компани шинээр байгуулагдаж Барууны орнуудын хүн ам ийшээ шилжлээ. Одоо тэд машин авах гэж эрмэлзэхээ больжээ. Тэд баярын өдрүүдээр амралтаар явж, онгоцоор нисэхийг хүсдэг болжээ. Тиймээс одоо тэд энд байна. Хөгжиж буй орнуудын тухайд тэд цааш урагшилсныг та бүхэн мэднэ. Бидний нэрлэсэнээр шинээр аж үйлдвэржсэн орнууд болцгоосон. Тэд автомашин худалдан авч байна. Нэг сарын өмнө Geely гэдэг хятадын компани Вольво компанийг худалдаж авлаа. Ингэснээр Шведүүд дэлхийд томоохон өөрчлөлт гарсныг ойлгосон юм. (инээв)

Энд байна л даа. Эмгэнэлтэй нь 2 тэрбум хүн хоол, гуталны төлөө тэмцсээр байна. Тэд бараг 50 жилийн өмнөх шигээ ядуу хэвээр байна. Шинэ зүйл нь гэвэл бид энд хамгийн их буюу 3 тэрбум хүн бас шинээр аж үйлдвэржсэн орны тоонд орж байна. Учир нь тэд харьцангуй эрүүл, боловсрол сайтай, нэг эмэгтэй баян орнууд шиг хоёроос гурван хүүхэдтэй байна. Тэд, мэдээжийн хэрэг, унадаг дугуй худалдаж авахыг эрмэлзэж, цаашдаа мотоциклтой ч болохыг хүсч байна. Гэхдээ энэ бол бидний одоогийн дэлхий юм. Завсар байхаа больсон. Гэхдээ хамгийн ядуу хүмүүсээс хамгийн баян хүмүүсийн хоорондох зай хэзээ ч байгаагүйгээр томорчээ. Гэсэн хэдий ч дэлхий дээр алхах, дугуйгаар явах, машин унахаас нисэх хүртэл үргэлжилсэн түвшинүүд байна. Дийлэнх хүн ам дундажид нь амьдарч байна. Энэ бол 2010 оны шинэ дэлхий юм.

Ирээдүйд юу болох бол? Би 2050 он хүртэл таамаглая. Би саяхан Шанхайд очиж, Хятадад юу болж байгаа талаар сонссон. Хятадууд Япончууд шиг хөгжингүй орнуудын түвшинд очно гэдэг нь тодорхой. Бүхий л дэвшүүлж буй таамаглалаар энэ 1 миллиард хүний эдийн засаг 2-3%-аар өсөхөөр байна. Харин энэ 2 дахь хэсгийнх 7, 8%-аар өснө. Тэгээд тэд энд газардна. Тэд нисч эхэлнэ. Харин эдгээр бага болон дундаж орлоготой орнууд, шинээр аж үйлдвэржсэн орнуудын эдийн засаг мөн урагш ахих болно. Хэрвээ бид зөвхөн ногоон технологид ухаалгаар хөрөнгө оруулж цаг уурын өөрчлөлтөөс зайлсхийж, эрчим хүчний үнийг харьцангуй бага хэвээр хадгалж чадвал тэд бүгд энд ирэх болно. Тэд цахилгаан машин худалдан авч эхэлнэ. Эдгээр нь энэ хэсэгт байх болно.

Хамгийн ядуу 2 тэрбум хүн яах бол? Энд байгаа нэн ядуу 2 тэрбум хүн яах вэ? Тэд урагшлах болов уу? Шинээр аж үйлдвэржсэн орнуудын нэг эмэгтэй аль хэдийн 2-3 хүүхэдтэй байгаа учраас гэр бүл төлөвлөлт сайн явагдаж, хүн амын өсөлт зогсох болно. Гэвч нэн ядуу хүн ам өссөөр байна. Тиймээс эдгээр 2 тэрбум хүн дараагийн хэдэн арван жилд 3 тэрбумд хүрнэ. Цаашид өссөөр 4 тэрбумд хүрнэ. Бидний өмнө харж байгаагүй ямар нэг цөмийн дайн гарахгүй л бол юу ч өсөлтийг болиулж чадахгүй. Учир нь эдгээр хүн ам аль хэдийн өсөөд эхэлчихсэн. Зөвхөн ядуу хүн ам ядуурлаас гарсан тохиолдолд боловсрол эзэмшиж, хүүхдийн эндэгдэл багасч, унадаг дугуй, гар утас худалдан авах чадвартай болж энд ирвэл хүн амын өсөлт 2050 он гэхэд зогсож болно. Бид хоол, гутал хайсан энэ түвшний хүмүүстэй байгаад байж болохгүй. Учир нь энд хүн ам өссөөр байх болно

Яагаад гэдгийг хуучны дижил технологи ашиглан тайлбарлая. Дэлгэцэн дээр бөмбөлгүүд харагдаж байна. Бөмбөлөг бүр нэг улс бөгөөд хэмжээ нь хүн амын тоог илтгэнэ. Өнгөөр тивүүдийг ялгалаа. Шар нь Америк, хөх нь Африк, хүрэн нь Европ тив, ногоон нь Ойрхи Дорнод бөгөөд цайвар цэнхэр нь Өмнөд Ази. Тэр бол Энэтхэг, Хятад. Хэмжээ нь хүн амын тоо. Энд нэг эмэгтэйд ногдох хүүхдийн тоо 2 хүүхэд, 4 хүүхэд, 6 хүүхэд, 8 хүүхэд Ам бүл олон өрхүүд ба ам бүл цөөхөн өрхүүд Энэ 1960 он. Доод тэнхлэгт хүүхдийн дундаж наслалт сургуульд орох хүртлээ амьдарсан хүүхдүүдийн эзлэх хувь. 60 хувь, 70 хувь, 80 хувь, 90 хувь чинээлэг, эрүүл хүн бүхий орнууд бараг 100% байна. Гэхдээ хар даа, энэ бол миний багш 1960 онд ярьж байсан дэлхий. Баруунд 1 тэрбум хүн. Хүүхдийн дундаж наслалт өндөр, цөөхөн ам бүлтэй өрхүүд. Бусад нь бүгд хөгжиж буй орнуудын солонго. Ам бүлийн тоо их, хүүхдийн дундаж наслалт бага

Юу болчихов оо? Би цаг хугацааг үргэлжлүүлье. Жил өнгөрөх тусам хүүхдийн дундаж наслалт нэмэгдэж байгааг харж байна уу? Тэд саван, эрүүл ахуй, боловсрол, вакцин, пеницлинтэй болсон. Гэр бүл төлөвлөлт хийж, ам бүлийн тоо багассан. Хүүхдийн амьдрах магадлал 90 хувь хүртэл нэмэгдэхэд, ам бүлийн тоо буурсан. Ойрхи дорнод дахь ам бүлийн тоо буурлаа. Хар даа, Бангладеш Энэтхийн түвшинд очлоо. Шинээр аж үйлдвэржсэн орнууд Барууны орнуудтай нэгдэж хүүхдийн амьдрах магадлал нэмэгдэж, ам бүлийн тоо багасч байна. Гэвч нэн ядуу нэг тэрбум хүн байсаар байна. Нэн ядуу нэг тэрбум хүнийг, тэнд байгаа хоёр хайрцгийг харж байна уу? Тэд энд байсаар л байна. Тэдний хүүхдийн амьдрах магадлал нь зөвхөн 70-80% байна. Энэ нь хэрвээ чи 6 хүүхэд төрүүлбэл, хамгийн багадаа 4 нь дараагийн үе хүртэл амьдрах магадлалтай гэсэн үг юм. Нэг үеийн дотор хүн ам

2 дахин өснө гэсэн үг. Дэлхийн хүн амын өсөлтийг зогсоох ганц арга нь хүүхдийн амьдрах магадлалыг 90 хувь хүртэл нэмэгдүүлэх явдал юм. Ийм учраас Gates Foundation, НҮБ-ын Боловсрол, соёлын байгууллага, тусламжийн байгууллагууд үндэсний Засгийн газруудтай хамт ядуу орнуудад хөрөнгө оруулж байгаа нь маш сайн юм. Учир нь тэд үнэндээ дэлхийн хүн амыг тогтвортой хэмжээнд барихад тусалж байгаа юм. Хэрвээ зөвөөр хийвэл 9 тэрбум хүрээд зогсож болно. Хүүхдийн наслалт бол шинэ арга юм. Зөвхөн хүүхдийн наслалтыг нэмэгдүүлснээр хүн амын өсөлтийг зогсоож болно. Ингэж болох болов уу? Ер нь бол би өөдрөг үзэлтэй ч хүн биш, гутранги үзэлтэй ч хүн биш Би магадлалч хүн. Энэ нь бид сэтгэл хөдлөлөөсөө ангид байх шинэ ангилал ба дэлхийтэй дүн шинжилгээ хийж ажиллах арга юм. Үүнийг хийж болно. Бид илүү шударга дэлхийг бүтээж болно. Ногоон технологи болон ядуурлыг бууруулахад хөрөнгө оруулж, сайн даяарчилагдсан засагтай байснаар дэлхий тийм болж чадна.

Хуучны барууны ертөнцийг хар л даа. Цэнхэр хайрцаг ганцаараа дэлхийг тэргүүлж, өөрийн гэсэн амьдралаар амьдарч байсан үеийг сана. Ийм зүйл дахиж давтагдахгүй. Шинэ дэлхий дэх хуучны Барууны бол шинэ дэлхийн суурийг тавих илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй өөр юу ч биш. Гэхдээ энэ бол маш чухал үүрэг Энэ үүргээ сайн биелүүлж, үүнд дасах хэрэгтэй.

Маш их баярлалаа.

(алга ташив)