Патрик Шапат: Моќта на карикатурите

Да, јас сум карикатурист во весници политички карикатурист. Не знам дали сте чуле за нив -- весници? Тоа се еден вид „хартиени“ читачи. (Смеа) Весникот е полесен од ајпад. И малку поефтин. Знаете што велат? Велат дека печатените медиуми умираат. Кој вели тоа? Па, медиумите. Но, ова не е новост, нели? Веќе сте прочитале за тоа.

(Смеа)

Дами и господа, светот се смалил. Знам дека е клише, но, погледнете, видете колку мал, колку ситен станал. И знаете зашто, секако. Тоа е заради технологијата. Да. (Смеа) Има некои компјутерски дизајнери во собава? Да епа, вие го правите мојот живот мизерен, бидејќи подлогите (трекпадовите) порано беа тркалезни, фина тркалезна форма. Погодни за карикатури. Но што ќе правите со рамна подлога за допир, онакви коцкасти работи? За мене како карикатурист тука нема многу простор. Ее, знам дека светот е рамен сега. Тоа е вистина. И интернетот достигна до секој ќош во светот, до најсиромашните, најдалечните места. Секое село во Африка сега има сајбер-кафе. (Смеа) Не барајте фрапучино таму. Така ние сега го премостуваме дигиталниот јаз. Земјите во развој се поврзани. Ние сме поврзани. И што се случува следно? Епа, ви стигна е-пошта. Да. Па, интернетот не прави помоќни. Те направил моќен тебе, ме направил моќен мене, и направил моќни и некои други момци исто така.

(Смеа)

Знаете, овие две последни карикатури, ги направив во живо за време на конференција во Ханој. И тие не беа користени за тоа во комунистичкиот Виетнам 2.0. (Смеа) Така, јас илустрирав во живо на голем екран -- тоа беше права сензација -- и тогаш еден дечко дојде до мене. Ме сликаше мене и моите скици, и си помислив: "Ова е супер, виетнамски обожавател." И кога дојде вториот ден, Си помислив: "Леле, ова е навистина љубител на карикатури." И на третиот ден јас конечно разбрав, дечкото всушност беше на должност. Така, до сега, сигурно има стотици слики од мене како се смеам со моите скици во досијеата на виетнамската полиција.

(Смеа)

Но вистина е: интернетот го смени светот. Ја протресе музичката индустрија. Го смени начинот на кој ние ја конзумираме музиката. За оние од вас кои се доволно стари да запомнат, на времето моравме да одиме до продавница да крадеме. (Смеа) И сменет е начинот како твојот иден работодавач ќе ја погледне вашата апликација. Затоа бидете внимателни со вашиот Фејсбук акаунт. Вашата мајка ви кажала да бидете внимателни. И технологијата нè ослободила. Ова е бесплатен бежичен пристап и да нè ослободил од канцелариската маса. Ова е вашиот живот. Ужувајте во него. (Смеа) Накратко, технологијата, интернетот, го сменија нашиот начин на живот. Гуру по техника, како овој човек -- кој еден германски магазин го нарече филозофот на 21ви век -- сеуште го оформуваат начинот на кој ние ги правиме работите. Го оформуваат начинот на кој ние конзумираме. Ги оформуваат нашите споствени желби. (Смеа) (Аплауз) Нема вам да ви се допадне. И технологијата го сменила нашиот однос кон Бога.

(Смеа)

Сега, не би требало да навлегувам во ова. Религијата и политички карикатури, како што можеби сте чуле, тие не одат добро едно со друго, од тој денот во 2005 година, кога една група од карикатуристи од Данска цртаа карикатури кои имаа последици низ цел свет, демонстрации, фатва. Провоцираа насилство. Луѓе умреа во насилството. Тоа беше толку одвратно. Луѓе умреа заради карикатури. Мислам -- Во тоа време имав чувство дека всушност и двете страни ги користат карикатурите. Најпрво ги искористи еден дански весник, кој сакал да прати порака за исламот. Еден дански карикатурист ми кажа дека бил еден од 24 кои добиле задача да го нацртаат пророкот. 12 од нив одбиле. Знаете зошто? Тој ми рече, „Никој не треба да ми кажува што треба да цртам. Така не функционираат тие работи". И потоа, секако, тие биле искористени од страна на екстремисти и политичари на другата страна. Сакале да поттикнат контроверзија. Ја знаете веќе приказната. Знаеме дека карикатурите може да се користат како оружја. Историјата ни кажува, дека се користеле од страна на нацистите за напад врз евреите. И еве ги денес. Во Oбединетите нации пола свет бутка предлог да се казнува навреда на религијата -- тие ја нарекуваат - клевета на религијата -- додека другата половина на светот возвраќа со одбрана на слободата на говор. И така го имаме судирот на цивилизациите и карикатурите се во средина? Ова ме натера да размислам. Тука ме гледате како мислам на масата во мојата кујна. И штом сте во мојата кујна запознајте се со мојата сопруга.

(Смеа)

Во 2006 година, неколку месеци подоцна, појдов до Брегот на Слоновата Коска -- Западна Африка. Ова е баш поделено место. Земјата беше пресечена на две. Има бунт на северот, и влада на југ -- главниот град, Абиџан -- а во средината е француска армија. Изгледа како огромен хамбургер. Не сакате да бидете шунката во средината. Бев таму да известувам за таа приказна преку карикатури. Тоа го правам веќе 15 години. Тоа е мојата хонорарна работа, ако веќе мора да знаете. И гледате стилот е различен. Ова е посериозно од секојдневните новински карикатури. Бев на места како Газа за време на војната во 2009. Така што ова е всушност новинарство преку карикатури. Ќе слушнате сè повеќе и повеќе за тоа. Тоа е иднината на новинарството мислам.

И секако, бев да ги видам бунтовниците на север. Тоа беа сироти момци кои се бореа за своите права. Имаше етничка страна на овој конфликт, што е чест случај во Африка. И бев и да видам дозовците. Дозо се традиционални (здруженија на) ловци од Западна Африка. Луѓето се плашат од нив. Тие многу го помагаат бунтот. Се верува дека тие имаат магични моќи. Може да исчезнуваат и да избегнуваат куршуми. Бев да се видам со главатар на Дозо. Тој ми кажа за неговите магични моќи. Тој ми рече: „Можам да ти ја отсечам главата веднаш и да те вратам во живот". Јас одговорив: „Паа, можеби немаме време за тоа во моментов." (Смеа) „Ај друг пат."

И така назад во Абиџан, ми беше овозможено да одржам работилница со локалните карикатуристи, и си помислив, да, во ваков контекст, карикатурите вистина може да бидат искористени како оружје. против другата страна. Мислам, печатот во Брегот на Слоновата Коска беше поделено. Беше споредувано со медиумите во Руанда пред геноцидот. Така што, замислете. Што може еден карикатурист да направи? Некогаш уредниците им велат на своите карикатуристи да нацртаат нешто што сакале да го видат, а истите мораат да го нахранат семејството, нели? Така што идејата беше многу едноставна. Ги собравме карикатуристите на исто место од сите делови од Брегот на Слонова Коска. На 3 дена ги одделивме од нивните весници. И ги замолив да направат еден проект заедно, зафаќајќи ги проблемите кои влијаат на нивната држава преку карикатури... Да, карикатури. Да ја покажат позитивната моќ на карикатурите. Тоа е одлична алатка за комуникација со добри или лоши последици. И карикатурите може да ги надминат границите, како што видовте. И хуморот е добар начин, мислам, да се разговара за сериозни проблеми. И јас сум многу горд од она што го направија. Мислам, тие не се согласија еден со друг -- но тоа не ни беше намерата. И јас не ги замолив да направат фини карикатури. Првиод ден, дури и се дереа еден на друг. Но, на крајот направија книга во која се прикажани 13 години од политичката криза во Брегот на Слоновата Коска.

Така што идејата беше таму. И јас правам проекти како овој, во 2009 г. во Либан, оваа година, во јануари, во Кенија. Во Либан не беше книга. Идејата беше да се има -- истиот принцип, поделена земја -- да земеме карикатуристи од сите страни и да ги оставиме да прават нешто заедно. Така, во Либан ги заангажиравме уредниците на весниците и ги натеравме да објават дела од осум карикатуристи од сите страни заедно на иста страна, укажувајќи на проблемите кои влијаат на Либан, како религијата во политиката и секојдневниот живот. И успеа. Три дена, скоро сите весници од Бејрут ги објавија тие карикатури заедно -- анти-владини, про-владини, христијани, муслимани, секако, весници на англиски, сите. Ова беше одличен проект. И потоа во Кенија, што направивме беше нагласување на етничкото прашање, кое труе многу места во Африка. И направивме видео клипови. Може да ги видите ако одите на YouTube/KenyaTunes.

И така, да се проповеда за слободата на говор е лесно тука, но како што видовте во контекст на репресија или поделба, повторно, што може да направи еден карикатурист? Мора да ја зачува работата. Јас верувам дека во секаков контекст секаде, тој секогаш има избор барем да не црта карикатури кои ќе шират омраза, И тоа е пораката која се обидувам да им ја пренесам. Мислам дека секогаш ќе има избор на крајот да не направат нешто лошо. Но ние треба да ги поддржиме овие независни, критички одговорни гласови во Африка, во Либан, во вашиот локален весник, во продавницата на Епл. Денес, техничките компании се најголемите уредувачи во светот Тие одлучуваат што е премногу навредливо или премногу провокативно за вие да видите. И навистина, не е сè во слободата на карикатуристите туку е во вашата слобода. И за диктаторите насекаде низ светот, добра вест е кога карикатуристите, новинарите и активистите ќе замолчат.

Ви благодарам.

(Аплауз)