Дејмон Хоровиц: Филозофија во затвор

Да ви го претставам Тони. Тој е мој ученик. Отприлика на моја возраст е, и тој е во државниот затвор во Сен Квентин. Кога Тони имал 16 години, еден ден, во еден момент, "Тоа беше пиштолот од мајка ми. Само пукни, исплаши го типот. Тој е крадец. Тој зел некакви пари, ние ќе му ги земеме неговите. Тоа ќе го научи. Но во последен момент, си помислувам, "Не можам да го направам тоа. Ова е погрешно." Другарот ми вели, "Ајде, да го направиме ова." Велам, "Да го направиме." И овие три зборови, Тони ќе ги запамети, бидејќи следната работа на која се сеќава, е дека го слуша истрелот. И ете го крадецот долу, во локва крв. И тоа е убиство со умисла, казна од 25 години до доживотна, помилување на 50 доколку имате среќа, а Тони и немал многу среќа.

Кога се среќаваме на моите часови по филозофија во затворот и ќе речам, "На овој час, ќе дискутираме за основите на моралот," Тони ме прекинува. "Што ќе ме научиш за правилното или погрешното?" Јас знам што е погрешно. Јас сум постапил погрешно. Секој ден ми го кажуваат тоа, секој лик што ќе го видам, секој ѕид со кој се соочувам, дека сум погрешил. Доколку некогаш излезам одовде, секогаш ќе има белег до моето име. Јас сум убеден, Јас сум обележан како "грешен". Што ти имаш да ми кажеш за правилното и погрешното?"

Му велам јас на Тони, "Извини, но полошо е од што мислиш. Мислиш дека знаеш што е правилно и погрешно? Тогаш можеш ли да ми кажеш што е погрешно? Не, немој само да ми даваш пример. Сакам да слушнам за самата погрешност, за идејата на грешењето. Која е таа замисла: Што е тоа што го прави нештото погрешно? Како знаеме дека е погрешно? Можеби ти и јас не се сложуваме. Можеби еден од нас греши. Можеби ти, можеби јас - но не сме овде за да разменуваме мислења, секој има свое мислење. Ние сме овде заради знаење. Нашиот непријател е непромисленоста. Ова е филозофија."

И нешто се менува кај Тони. "Можеби грешам. Уморен сум од тоа да грешам. Сакам да знам што е погрешно. Сакам да знам што знам." Она што Тони го согледува во тој момент е проектот за филозофија, проектот кој започнува со интересирање, она што Кант го нарекува "обожување и стравопочит кон ѕвезденото небо над нас и моралните закони во него." Што можат суштества како нас да знаат за вакви работи? Тоа е проектот кој секогаш нè враќа назад до условот за постоење, што Хајдегер го нарекол "она што секогаш веќе е таму." Тоа е проектот на доведување во прашање на она во што веруваме и зошто веруваме во тоа, она што Сократ го нарекол "испитан живот." Сократ, доволно мудар човек кој знаел дека не знае ништо. Сократ починал во затвор, а неговата филозофија останала недопрена.

Така Тони започнува со својата домашна работа. Ги учи сопствените Зошто и Како, неговите каузи и корелации, неговата логика, неговите заблуди. Излегува дека, Тони има смисла за филозофија. Неговото тело е во затвор, но неговата свест е на слобода. Тони учи за онтолошките нејаснотии, епистемиолошката нервоза, за моралните сомнежи, за метафизичките глупости. Тоа се Платон, Декарт, Ниче и Бил Клинтон.

Кога ми го даде неговиот последен состав, во кој аргументира дека императивот е можеби непопустлив за да се справи со конфликтот кој влијае на нашето секојдневие и ме испровоцира да му речам дали затоа ние сме осудени на морална грешка, јас велам, "Не знам. Ајде да размислиме околу тоа." Бидејќи во тој момент, не постои белег покрај името на Тони, туку само ние двајца стоиме таму. Тоа не се професор и осуденик, туку се два ума подготвени да филозофираат. И му велам на Тони, "Ајде да го направиме ова."

Ви благодарам.

(Аплауз)