ئەمە کوڕێکە ناوی (بۆب ماکیم)ە توێژهرێکی بهرههم هێن بوو له ساڵهکانی (٦٠ بۆ ٧٠)کاندا وە ههروهها پڕۆگرامی دیزاینکردنی له سنافۆرد بهڕێوه دهبرد لهڕاستیدا، هاوڕێم، دروست کهری (ئای-دی-ئی-ئۆ) دایڤدکیلی که لهشوێنێکه لهدهرهوه، لهلای ئهو له ستانفۆرد وانهی خوێندووه ئهو حهزی کردبوو که یاریهک لهگهڵ قوتابیهکان بکات کاتێک داوای لێکردبوون پارچه وهرهقهیهک دهر بهێنن وێنهی ئهوکهسهی له تهنیشتیان دانیشتوه بکێشن، دراوسێکهیان زۆر بهخێرایی، بهخێراییهکی زۆر که دهتوانن
لهڕاستیدا، ئێمهش ئێستا ئهو یارییه (ڕاهێنانه )دهکهین ئێوه ههموتان پارچه کارتێک یان پارچه وهرهقهیهکتان پێیه چهند بازنهیهک بکێشن لهسهر وهرهقهکه دهمهوێت وهرهقهکه ههڵ بگێڕنهوه پێویسته دیوهکهت تری سپی بێت پێویسته قهڵهمێکتان پێ بێت دهمهوێت کهسێک که لهتهنیشتهوه دانیشتوه ههڵبژێرن وه کاتێک دهڵێم دهست پێ بکهین، (٣٠) چرکهتان ههیه بۆ وێنه کێشانی دراوسێکهت، باشه کهواته، ههموتان ئامادهن؟ باشه، دهست پێبکهن (٣٠)چرکهتان ههیه، پێویسته خێرابن دهی: ئهو ئیشه جوانه باشه؟ بوهستن، ئێستا زۆر باشه
بهڵێ، پێکهنین زۆر ههیه، بهڵێ، ڕاسته پێکهنینێکی زۆر، تۆزێک له شهرمهزاری
گوێم لههه ندێ داوای لێبوردنه؟ وابزانم گوێم لهههندێ داوای لێبوردنه بهڵێ، بهڵێ، وابزانم گوێم لێیه بهتهواوی ههموو کاتێک ئهوه ڕودهدات ههرکاتێک ئهمه لهگهڵ ههرزهکارهکاندا دهکهیت ماکیم ههمووجارێک که ئهمهی دهکرد توشی ئهوه دهبوو ههمان وهڵامی دهست کهوت: زۆرێک له داوای لێبوردن
ئهو ئهمهی وهک بهڵگهیهک دادهنا که ئێمه له ههڵسهنگاندنی هاوڕێکانمان دهترسین وه ئێمه ههست به شهرمهزاری دهکهین لهنیشاندانی بیرۆکهکانمان بهو کهسانهی ئێمه ههست دهکهین هاوڕێمانن، بهو کهسانهی له دهوری ئێمهن ئهو ترسهیه که ئێمه توشی نهوتن و نهگۆڕینی بیرۆکهکانمان دهکات لهبهرئهوه، لهوانهیه که بیرۆکهیهکی باشمان ههبێت بهڵام ئێمه دهترسین تا بهکهسێکی تری بڵێین
باشه، ئهگهر ههمان ڕاهێنان لهگهڵ منداڵان تاقی بکهیتهوه هیچ شهرمهزاریهکیان بههیچ شێوهیهک توش نابێت ئهوان تهنها دڵخۆش دهبن به نیشاندانی کاره جوانهکانیان بهههر کهسێک که دهیهوێت تهماشای بکات بهڵام، کاتێک بهرهو ههرزهکاری دهڕۆن ئهوان توشی ههستیارییهکی زۆر دهبن بهرامبهر بیروڕای کهسانی تر وه ئهو ئازادییه لهدهست دهدات و ههست بهشهرمهزاری دهکهن توێژینهوهیهک لهسهر یاری کردنی منداڵان ئهوهی ڕون کردۆتهوه کات دوای کات ئهو منداڵهی ههست به ئاسایش دهکات ئهوانهی که لهکهش و ههوایهکی باوهڕ پێکراودان ئهوان یهکهمینن له ههست کردن به ئازادی لهیاری کردن دا
بابڵیین، ئهگهر تۆ دهست دهکهیت به دهزگایهکی دیزاین کردن دوایی لهوانهیه تۆ بتهوێت شوێنێک دروست بکهیت که خهڵکی ههمان ئاسایشی ههبێت ئاسایشێک که تاقیکردنهوهی تیادا بکهن لهوانهیه ههمان ئاسایش بۆ یاری کردن
پێش دروست کردنی (ئای-دی-ئی-ئۆ) دایڤد وتی که ئهوهی دهیویست بیکات دروست کردنی کۆمپانیایهک بوو که ههموو کارمهندهکانی هاوڕێ نزیکه کانی بن ئێستا، ئهوه تهنها سهرقاڵ بوون نهبوو ئهو دیزایینهی که هاوڕێیهتی ماوهیهکی کورته بۆ یاری کردن ئهو دهیزانی که ئهوه ههستی متمانهمان پێ دهدات وه دوایی یارمهتیمان دهدات بۆ ههنگاوی دروستکهری مهترسیدار که ئێمه پێویستمانه وهک دیزانهرهکان کهواته، ئهو بڕیاره بۆ کارکردن لهگهڵ هاوڕێکانی ئێستا (٥٥٠) هاوڕێی ههیه -- ئهوهبوو که (ئای-دی-ئی-ئۆ)ی دروست کرد
وابزانم، ستۆدیۆکانمان وهک زۆرێک له شوێنهکانی کارکردنه و له مرۆڤدا بۆئهوه دروست کراون که یارمهتی خهڵکی بدات له ههست کردن به ئارامی ئاشنا بێت به چواردهورهکهی ئاسودهبێت به کارکردن لهگهڵ ئهوانهی لهگهڵین کاتێکی زیاتری دهوێت وهک له دیکۆرکردن، بهڵام وابزانم ههموومان ئهوهمان بینیوه که کۆمپانیا بهرههم هێنهکان سمبولیان ههیه له شوێنی کارکردنیاندا که بیری خهڵکی دهخاتهوه که ههست بهخۆشی بکهن ئهوه دۆخێکی ڕێگه پیدراوه کهواته، جا لهم ژوره بچوکە بێت که ئێمه تێیداین له بیناکهمان له (ئای-دی-ئی-ئۆ)دا یان له پهیخار بێت، که ئهکتهرهکان کار لهناو کوخی دارین و بهئهشکهوت دیکۆر کراوه دهکات یان له گوگل پلێکس، که بهناوبانگه به بالهی قهراخ دهریا ههتا ئێسکه داینه سوڕهکان لهگهڵ ئهو فلامینگۆ پهمهییانه لهناوی دان هۆکاری ئهو فلامینگۆ پهمهییانه نازانیت بهڵام ههر چۆنێک بێت، ئهوان له باخچهکهدان یان ههتا له نوسینگهی سویسرای گوگڵ که لهوانهیه شێتانهترین بیرۆکهی تێدابێت بیرۆکهکهی من ئهوهیه، که سویسرا دهتوانێت گهشهبکات بۆ ئهو هاوڕێ کالیفۆرنیانهی که بێزارکهر نین بۆئهوهی سلایدێکیان ههبێت، و ههتا جهمسهری ئاگرکوژێنهوهیهکیان ههبێت نازانن کهچی بهوه دهکهن، بهڵام دانهیهکیان ههیه
کهواته ههموو ئهم شوێنانه سمبولی خۆیان ههیه ئێستا لهڕاستیدا سمبولی ئێمه له، ئای-دی-ئی-ئۆ لهشێوهی شوێنێک ناچێت، شتێکه لهڕاستیدا، شتێکه که چهند ساڵێک پێش ئێستا دروستمان کردووه یان چهند ساڵێک پێش ئێستا دروستمان کردوه بوکهڵهیهک: ناوی(تهقێنهرهوهی پهنجه )یه بیرم چوو لهگهڵ خۆم دانهیهک بێنم کهواته، ئهگهر کهسێک بتوانێت به کهسهکهی تهنیشتی بگات تۆ شتێک دهدۆزیتهوه لهژێریدا که تۆمار کراوه ئهوه جوانه، ئهگهر بتوانیت لێی دهرباز ببیت، سوپاس دایڤد، من پێی دهزانم
کهواته، ئهمه تهقێنهرهوهی پهنجهیه، و ئهوهت بۆ ڕون دهبێتهوه که ههرکهسێک له شێوهی شریتێکت ههیه لهژێر کورسیهکهت دا من تاقیکردنهوهیهکی بچوک دهکهم، دانهیهکی تریش لهو تاقیکردنهوانه بهڵام، پێش ئهوهی دهست پێ بکهین، پێویسته ئهمانه لهبهر بکهم سوپاس، زۆرچاکه ئێستا، من ئهمه دهکهم، ئهمه دهبینم که چۆن ناتوانم لهمانهوه هیچ ببینم، باشه دهمهوێت بزانم چهند کهس له ئێوه لهوانهی له دواوهی ژورهکهن دهتوانن ئهم شتانه بهێننه سهر تهختهکه دهزانی، ئهو شێوهیهی که کاردهکات ئهوهیه تهنها تۆ پهنجهت دهخهیته ناو شتهکهوه ڕایان دهکێشیت، و دهڕۆیت کهواته تهماشای دواوە مەکە، ئهوه تهنها ئامۆژگاری منه لێره دهمهوێت بزانم چهند کهس له ئێوه دهتوانێت ئهم شتانه بخاته سهر تهختهکه دهی! دهستمان پێکرد، دهستمان پێکرد، سوپاس،سوپاس، ئۆو بیرۆکهیهکی ترم ههیه، دهمویست - ئهوهتا
سوپاس، سوپاس، سوپاس خراپ نهبوو، خراپ نهبوو، ههتا ئێستا هیچ بریندارێکی ناڕهحهتمان نییه
باشه، هێشتا ئهوان له دواوه دێن هێشتا ئهوان دێن ههندێکتان هێشتا دهستتان پێنهکردووه ناتوانی بزانیت چی دهکهیت یان شتێکی تره؟ بهوشێوهیه قورس نییه، زۆربهی منداڵهکانتان دهزانن چۆن ئهمه بکهن له (١٠) چرکهی یهکهمدا، که ههڵیدهگرن باشه ئهمه زۆر باشه، ئهمه زۆرباشه باشه، زۆرباشه، با-- پێم وایه باشتره باشره که ئهمانه ڕون بکهمهوه ئهگینا، بهسهریاندا دهڕۆم زۆرباشه، ئهوانهی که ماون دهتوانن ڕزگاریان بکهن بۆ کاتێک کهشتێکی بێزارکهر دهڵێم وه دوایی ئاگر لهمندا دهبینێ
زۆرباشه، وابزانم من ئهمانه دادهکهنم چونکه ناتوانم هیچ شتێک ببینم کاتێک من -- زۆرباشه، باشه کهواته، ئاهه، ئهوه خۆش بوو
باشه، کهواته چی؟ کهواته، تهقینهرهوهی پهنجهمان ههیه، خهڵکانی تر داینهسۆری ههیه بۆچی ئێمه ئهوانهمان ههیه؟ باشه، وهک وتم ئێمه ئهوهمان ههیه چونکه باوهڕمان وایه فێڵبازی گرنگه بهڵام بۆچی گرنگه؟ بهڕاستی بڵێن، ئێمه بهشێوهیهکی کرداری بهکاری دههێنن باوهڕمان وایه فێڵبازی یارمهتیمان دهدات بۆ چارهسهرێکی داهێنهرانهی باشتر یارمهتیمان دهدات بۆ باشتر ئهنجام دانی کارهکانمان وە یارمهتیمان دهدات ههست به باشتربکهین کاتێک ئهنجامیان دهدهین
ئێستا، ههرزهکارێک، چارهسهرێکی تازه دابنێت کاتێک چارهسهرێکی تازه دهدانێت، ئامادهکاریهکمان ههیه دهزانی، بۆ ویستێک بۆ جیاکردنهوهی بهخێراییهک که دهتوانین وه ههرکارێک ههیه بۆ ئهوه:: دهمانهوێت بگهینه وهڵامێک ژیان قورسه : دهمانهوێت بزانین بهخێرایی کهچی لهدهوری ئێمهدا ڕودهدات لهڕاستیدا، گومان دهکهم که زیندهوهرناسهکانی گهشهکردن لهوانه چهندین هۆکاریان ههبێت که بۆچی ئێمه دهمانهوێت زۆز زۆر بهخێرایی ئهو شته جیاوازانه جیابکهینهوه لهوانهیه یهکێکیان کاتێک ئهم شته ڕوته پێکهناوییه دهبینن ئهوهیه که پڵنگێک لهوهدایه بازبدات و بمانکوژێت یان چهند سێبهرێکی نامۆی داره پێویسته ئهوه بهخێرایی بدۆزینهوه باشه، بهلایهنی کهمهوه، جارێک ئهوهمان کردووه باوهڕمان وایه، زۆربهمان پێویستمان به هی تر نیه
ئهمه ههندێک له ئهلهمنیۆمی تهنکه، وایه؟ ئهمه له مهتبهخهکاندا دهبینی ئهوهیه که ههیه، وانیه؟ بهدڵنیاییهوه وایه، بهدڵنییاییهوه وایه باشه، زۆریش وانییه
منداڵان زیاتر تێکهڵی حاڵهتە نهکراوهکان دهبن ئێستا، بهدڵنیاییهوه ئهوان -- کاتێک دهگهنه شتێکی تازه بهدڵنیاییهوه پرسیار دهکهن ئهوه چییه؟ بهدڵنییایهوه ئهوان وادهکهن، بهڵام ههروهها پرسیار دهکهن، چی لێبکهم؟ داهێنهره زۆرهکهیان لهوانهیه بگاته نمونهیهکی سهرنج ڕاکێش ئهم کراوهییه سهرهتایهکه بۆ دۆزینهوهی یاری هیچ دایک و باوکێکی منداڵانی گهنج ههیه لهناو ئامهدهبواندا؟ لهوانهیه ههندێک ههبێت بهڵێ، پێم وابوو، کهواته ههموومان بینیومانه، وانیه؟
ههموومان چیرۆکمان گێڕاوهتهوه که چۆن، لهڕۆژی کریسمس دا منداڵهکانمان به یاری کردن بهسندوقهکان کۆتایی دێت زیاتر لهوهی که یاری دهکهن لهگهڵ یاریهکانیان که لهناویان دایه دهزانی، لهڕوانگهی کهسێکی دۆزهرهوهدا ئهم ههڵسوکهوته تهواو گونجاوه چونکه دهتوانی زیاتر لهگهڵ سندوقهکان بکهیت وهک لهگهڵ یارییهکان ههتا یهکێک دهڵێت، تیکل می ئیلمۆ که لهگهڵ ساویلکهیدا، بهڕاستی یهک شت دهکات بهڵام، سندوقهکان ژمارهیهکی زۆر ههڵبژاردنت دهداتێ کهواته دووباره، ئهمه یهکێکی تره له جوڵه فێڵاوییهکان که ههتا بهرهو تهمهن بڕۆین، شتی زیاتر لهبیر دهکهین و پێویسته دوو باره فێر ببینهوه
کهواته، یهکێکی تر له ڕاهێنانه پهسهندهکانی بۆب مایکم ناوی (تاقیکردنهوهی (٣٠) بازنهکان)ه کهواته، ئێمه گهڕاینهوه بۆ کارکردن، هاوڕێیان ئێوه دوباره بگهڕێنهوه بۆ کار کردن ئهو وهرهقهیه ههڵبدهرهوه که کێشانهکهت لهسهر کردووه ههڵیدهرهوه، و ئێوه ئهو (٣٠) بازنهیه دهبینن لهسهر وهرهقهکهتان کهواته، پێویسته لهوه بچێت، پێویسته ئێوه بۆ شتێکی لهو بابهته بگهڕێن لهبهرئهوه، من ئهمه دهکهم، من خولهکێکتان دهدهمێ و دهمهوێت ههتا دهتوانیت ئهو بازنه بگونجێنیت بۆ چهند شتێکی جیاوازی بهرجهسته کراو بۆ نمونه، ئێوه دهتوانن یهکێکیان بکهن به تۆپ یان دانهیهکی تریان بۆ خۆر، ئهوهی کهمن بهدوایدا دهگهڕێم ژمارهیه دهمهوێت ههتا دهتوانن لهمانه دروست بکهن له خولهکێکدا کهمن پێتان دهدهم کهواته ههموتان ئامادهن؟ باشه، دهست پێ بکهن
باشه، ههر کهوتم، قەڵهمهکانیان دابنێن کهواته، کێ زیاتر له پێنج بازنهی دۆزیوهتهوه؟ بهخۆشحاڵیهوه ههمووتان؟ زیاتر له (١٠) دانه دهست بهرز بکهرهوه ئهگهر (١٠) دانهت کردوه ١٥؟ ٢٠؟ کهس ههیه ههموو (٣٠) دانهیهک تهواو کردبێت نهخێر؟ ئۆو ! کهسێک کردویهتی، زۆرچاکه ئایا هیچ کهسێک جیاوازی بابهتهکهی دۆزییهوه؟ وهک دهموو چاوێکی پێکهناوی دهم و چاوێکی گهش؟ دهم و چاوێکی بێ تاقهت؟ دهم و چاوێکی خهواڵو؟ کهس ئهوه دهکات کهس نمونهی من بهکار دههێنێت؟ خۆرهکه و تۆپهکه زۆرچاکه، من بهڕاستی گرنگی بهو ژماره دهدهم لهڕاستیدا، من گرنگیم نهدا بهوهی ئایا ههمووی جیاواز بوون تهنها دهمویست ههتا دهتوانن بازنه بکێشن دووباره، شتێک له شتهکان که ههوڵ دهدهین وهک گهنج بیکهین ئهوهیه که شتهکان چاک دهکهین خۆمان له ئهنجام دانی شتهکان بهدوور دهخهین خۆمان چاک دهکهین وهک ئهوهی بیرۆکهمان ههبێت
لهچهند کهسێکدا، حهزلێکردنمان به ئۆرجناڵی فۆڕمی چاک کردنهوه وه لهڕاستیدا ئهوه زۆر فێڵبازانهیه کهواته، ئهو توانای تهنها بۆ دۆزینهوهی زۆرێک له شتهکان ههتا ئهگهر زۆر جیاواز نهبن له یهکتری ئهو شتهی که منداڵان بهباشی دهیکهن شێوازی یاری کردنه ئێستا، بۆب ماکیم دانهیهکی تری لهم تاقیکردنهوهنه ئهنجامدا لهتاقی کردنهوهیهکی بهناوبانگ تردا که لهساڵهکانی (١٩٦٠)دا ئهنجام دراوه هیچ کهسێک دهزانێت ئهمه چییه؟ ئهمه دڕکی (سوبێرا)ه ئهمه ڕوهکێکه که دهتوانێت دهرمانی لێ دروست بکهی یهکێک له دهرمانه دهرونیهکان بۆ ئهوهتان که له (٦٠)کاندا، لهوانهیه بهباشی بیناسن
ماکیم ڕاپۆرتێکی لهساڵی (١٩٦٦)دا بڵاوکردهوه، باسی تاقیکردنهوهکهی دهکات کهخۆیان و هاوڕێکانی کاریان لهسهر کردووه بۆ تاقیکردنهوهی کاریگهری دهرمانه دهرونییهکه لهسهر داهێنان لهبهرئهوه، ئهو (٢٧) کهسی شارهزای ههڵبژارد - - ئهوان ئهندازیاری پزیشک و بیرکاری زان و ئهندازیاری تهلار سازی ههتا دیزانهری کهلوپهل و هونهرمهند وه داوای لێکردن که ئێوارهیهک بهتهنها بێن وه کێشهیهک که کاری لهسهر دهکهن لهگهڵ خۆیان بیهێنن دهرمانێکی لهبیربهرهوهیان دا بهههر یهکێکیان بۆماوهیهک چهند مۆسیقایهکی ئارام کهرهوهو خۆشیان بۆ لێدان دوایی تاقیکردنهوهی داهێنانی پۆردوو یان کرد لهوانهیه وهک "چهند کلیپێکی وهرهقهکردن بهکاردههێنن" بێت لهڕاستیدا ئهوه وهک ههمان ئهو (٣٠) بازنهیه کهوتم بیکێشن
ئێستا، ئهو لهپێش دهرمانهکه تاقیکردنهوهیهکی کرد وە دوای دهرمانهکهش، بۆ بینینی ئهو جیاوازییهی له خهڵکدا ههیه له ئاسانکاری و خێرایدا لهگهڵ داهێنانی بیرهوهری دوایی داوای لێکردن بڕۆن وە کار لهسهر ئهو کەیسانه بکهن که هێناویانه ئهوان چهندین ئهنجامی سهرنج ڕاکێشیان بۆ هات -- و لهڕاستیدا تا ڕادهیهک چارهسهری یاسایی -- بۆ ئهو شتانهی که کاریان لهسهر دهکرد لهبهرئهوه، ههندێ لهو شتانهی که ئهوان دهستیان کهوت ههندێک لهو کهسانه ئهوهیان دهست کهوت لهبابهتێکدا، بینایهکی تازهی بازرگانی و خانوهکان که لهلایەن بریکارهکانهوه قبوڵ کراوه دیزاینێک بۆ تاقیکردنهی بۆشایی خۆر دیزاین کردنهوهی بهرزکردنهوهی ئهلکترۆنی بهرهو پێش چونی ئهندازیاری کانزایی شریتی تۆمار کردن دهتوانین بڵێین ئهمه ماوهیهک پێش ئێستا بوو تهواوکردنی هێڵی کهلوپهل وه ههتا شێوازی تازهی فۆتۆن یهکهی ڕوناکی کهواته، بهڕاستی ئێوارهیهکی سهرکهوتوو بوو
لهڕاستیدا، لهوانهیه ئهم تاقیکردنهوهیه هۆکار بوبێت که دۆڵی سلیکۆن لهبهرههم هێنانی گهوره وهستا ئێمه نازانین، بهڵام لهوانهیه پێویسته پرسیار لهههندێ بەڕێوەبەری شوێنێک بکهین جا ئهوان بهشداری ئهم تاقیکردنهوهی دهرمانهیان کردبێت یان نا بهڵام، بهڕاستی،ئهو دهرمانه شتە گرنگه نهبوو ئهو بیرۆکهی ئهوه بوو که دهرمانهکانی چی دهکهن یارمهتی کهسانی پهشۆکاو بدات لهبیر کردنهوهیان به ئاساییانه وه وایان لێ بکات که ههڵسوکهوتی ههرزهکارانهیان لهبیر بچێتهوه که لهبهردهم بیرۆکهکانیان دا وهستاون بهڵام، ئهوه قورسه که نەریتەکانمان نههێڵیت، نەریتە ههرزهکاریهکانمان
له (ئای.ده.ئی.ئۆ) یاسای بیرکردنهوهمان لهسهر دیوارهکان نوسراوه ئیدکتس وهک "دواخستنی دادگایی" یان "بڕۆ بۆ ژمارهکان: وایه بهشێوهیهک له ههڵه دهچێت مهبهستم لهوهیه، دهتوانی یاسات ههبێت لهبارهی داهێنانهوه؟ باشه، دهرکهوت که ئێمه پێویستمان به یاساکانه بۆ یارمهتیدانمان له شکاندنی یاسا کۆنهکان و بناغهکان که ههرچۆنێک بێت لهوانهیه بۆ پڕۆسهی بهرههم هێنانهکه بیهێنین وه بهدڵنیاییهوه بهدرێژایی کات ئهوه فێربوین بیرکردنهوهیهکی زۆرت دهست دهکهوێت زیاتر له دهرئهنجامی بهرههم هێنهرکاتێک ههموو کهس بههۆی یاساکانهوه یاری دهکات ئێستا بهدڵنیاییهوه، زۆرێک له دیزایینهکان، زۆرێک له کهسه دیزهینهرهکان زیاتر بهشێوهیهکی ئهندامی وهریان گرت
باوهڕم وایه، (ئێمێس)هکان نمونهیهکی زۆر باشی له تاقیکردنهوهکان ئهوان تاقیکردنهوهکانیان به شێوهیهکی بازنهیی کرد بۆ چهندین ساڵ بهبێ مهبهستێکی تایبهتی و پێویست له مێشکمدایه ئهوان ئهو شتانهیان دهدۆزییهوه که حهزیان لێبووه ئهوان دیزاین کردنی تهلاشهدار بۆ سهربازه بریندارهکان له جهنگی جیهانی دووهمدا و جهنگی کۆریادا ڕۆشتن، وابزانم وه لهم تاقیکردنهوه دا کورسیان دۆزییهوه
لهڕێگهی گۆڕینی تاقیکردنهوهکاندا لهگهڵ مادهکان ئهوان چارهسهری ئایۆنی ماوه درێژیان گهشه پێدا که ئێمه ئهمڕۆ دهیان ناسین، لهکۆتایدا گهیشتنه ئهوێ بهدڵنیاییهوه، دۆزهرهوهی کورسی جوڵاو ئێستا، ئهگهر (ئێمێس)هکان لهو چارهسهره گهورهیهی سهرهتادا بوهستانایه دوایی ئێمه سودی زۆرمان وهرنهدهگرت له شتە جوانهکانی ئهمڕۆ دیزاینه جوانهکانی ئهمڕۆ بهدڵنیاییهوه، ئهوان له ههموو ڕووهکانهوه تاقیکردنهوهیان له کارهکانیاندا ئهنجامدراوه له فیلمهوه بۆ بیناکان، لهیاریهکانهوه بۆ هێڵکارییهکان کهواته، ئهوان نمونهی گهورهن له دۆزینهوه دا وە لهدیزاین کردنی تاقیکردنهوهکاندا
ئێستا، لهکاتێکدا (ئێمس)هکان ئهو ڕێگایانهیان دهدۆزییهوه ههروهها ئهوان تهنی بهرجهستهیان دهدۆزییهوه ئهوانهیان لهڕێگهی نمونهی سهرهتاییهوه ئهنجام دهدا بیناکان ههنگاوی داهاتومان دهبێت که باسی دهکهم کهواته، تێکڕای کهسه یهکهمهکانی ڕۆژ ئاوا زیاتر له (%٥٠)ی کاتی یاری کردنیاندا بهسهر دهبهن لهبهشداری کردنیان لهوهی که ناوی (دروست کردنی یاریی)ه دروست کردنی یاری -- لهڕاستیدا، ئهوه فێڵاوییه بهڵام زۆر باشه بۆ فێربوون کاتێک یاری کردن دروستکردنی تاوهرێکه بهبێ بلۆک منداڵهکه دهست دهکات بهفێربوون لهبارهی تاوهرهکان کاتێک ئهوان دووباره دهیڕوخێنن و دهست پێدهکهنهوه فێربوون ڕودهدات وهک جۆرێک لهیاری بهرههم هێنان فێربونهکهی بۆ ئهنجام دانییهتی
ئێستا، دایڤد کێلای باسی ئهم ههڵسوکهوته دهکات کاتێک لهلایەن دیزاینهرهکان ئهوه ڕون دهکهنهوه، بیرکردنهوه به دهستهکانت ئهوه پهیوهندی به دووجا کردنیهوه ههیه چارهسهری نزم و بهخێرایی زۆربهی کات بههۆی پێکهوه بهستنی بهشهکانهوه دهبێت بۆ بهدهست هێنانی چاره سهرێک له یهکێک له پڕۆژه سهرهتاکانی، تیمهکه بهجۆرێک گیر خواردوو بوو وە میکانیزمێکیان دروست کرد بههۆی کارکردن پێکهوه نمونهیهکی سهرهتایی ئامادهکراو بۆ نههێشتنی ئهوه ئێستا، ئهوهبوو یهکهم بازرگانی ماوسی کۆمپیوتهر بۆ ئهپڵ لێزو ماکنتۆش
لهبهرئهوه، ئهوه فێربوون لهڕێگهی دروست کردنی نمونهی سهرهتایی نمونهیهکی تر ئهوهیه که گروپێکی تر له دیزاینهرهکان که کاریان لهسهر کهل و پهلی نهشتهرگهری دهکرد لهگهڵ ههندێ له برینکارهکان کۆبونهوهیان لهگهڵ دا دهکرد، قسهیان لهگهڵ برینکارهکان دهکرد لهبارهی ئهوهی که پێویستیانه لهگهڵ ئهم ئامێرهدا یهکێک له دیزاینهرهکان له ژورهکه هاته دهرهوه قوڵهمی تهختهی سپی ههڵدهگرێت و قوتوی بچوکی فیلم که ئێستا دهگۆڕێت بۆ شێوازێکی نمونهیی بنچینهیی بهنرخ و دهرزی جل و بهرگ، ئهو ههمویانی پێکهوه بهست گهڕایهوه بۆ ژورهکهی وتی مهبهستت له شتێکی وهک ئهوهیه؟ وه برینکارهکان ههڵیان گرت و وتیان باشه، دهمهوێت بهم شێوهیه یان بهو شێوهیه ڕایبگری لهناکاو گفتوگۆ بهرههم هێنهکه لهبارهی دیزاین کردنهوه دهکرا بۆ شتێکی دهست لێدراو لهکۆتایدا، ئهوه گۆڕا بۆ ئامێرێکی ڕاستهقینه
کهواته، ئهم ههڵسوکهوته لهبارهی ئهنجامدانیەتی بهخێرایی لهجیهانی ڕاستیدا، وه سهرهنجام بیرۆکهکانت بهرهو پێش ببهیت له (ئای.دی.ئی.ئۆ) جۆرێک لهپشت کردن ههیه بۆ ههستی پێش قوتابخانه ههندێ کات لهبارهی ژینگهوه عهرهبانهی دهستی دروست کراو پڕکراوه له وهرهقهی ڕهنگاو ڕهنگ و یاری دۆهه و کهتیره و شتی تر مهبهستم لهوهیه، ئهوان ههندێ ههستی منداڵانه لهناویاندا ههیه بهڵام، بیرۆکه گرنگهکه ئهوهیه که ههموو شتێک لهدهست دایه، ههموو شتێک ههیه کهواته، کاتێک دیزاینهرهکان کار لهسهر بیرۆکهکان دهکهن دهتوانن کهلوپهلی بیناکه دهست پێ بکهن له ههرشوێنێک که دهیانهوێت ههتا پێویست ناکات بڕۆن بهناوی ههندێ له ۆرک شۆپی ئاسایدا بۆ ئهنجامدانی ئێمه پێمان وایه ئهوه زۆر گرنگه
دواتر شته خهماوییهکه ئهوهیه، لهگهڵ ئهوهی پێش قوتابخانهکان پڕن لهم جۆره شتانه، کاتێک منداڵهکان بهناوی سیستهمی قوتابخانهکەدا ئهمانه ههمووی لادهبرێن ئهم جۆره شتانه لهدهست دهدهن که ئاسانکاری بۆ ئهم جۆره فێڵه و دروست کردنی بناغهی بیرکردنهوه بهدڵنیاییهوه، به تێپهڕبوونی کات له بهدهست هێنانی کارێکی ئاسایی لهوانهیه باشترین دروست کردنی ئامێرهکان که ههمانه لهوانهیه دوایی تێبینیهکان بێت. زۆر بۆره بهڵام بههۆی پێدانی پڕۆژهی کۆمهڵی و بریکارهکان ئهوانهی که مۆڵهتیان وهرگرتوه بۆ بیرکردنهوه به دهستهکانیان بیرۆکهیهکی تاڕادهیهک ئاڵۆزه بۆ هێنانی بۆ ئهم ژیانه زیاتر لهگهڵیدا بڕۆیت به ئاسانی
ئهمه پهرستیارێکه، وهک دهبینن که نمونهی زۆر ئاسانی پلاستیکی بهکاردههێنێت ئهوه ڕوون دهکاتهوه که ئهو دهیهوێت بهدهستی بهێنێت له ههڵگرتنی سیسهمی زانیاری بۆ تیمێکی دیزانیهر و شارهزای تهکنهلۆژیا که لهگهڵ ئهو کار دهکهن له نهخۆشخانهیهک تهنها به بوونی نمونهی سهرهتایی ئاسان یارمهتی ئهو دهدات بۆ قسهکردن لهبارهی ئهوهی ئهو کچه دهیهوێت له ڕێگهیهکی باش بهدڵنیاییهوه، بههۆی دروست کردنی نمونهی سهرهتایی بهخێرایی دهتوانین بێینه دهرهوه و بیرۆکهکانمان تاقیبکهینهوه لهگهڵ مشتهریهکانمان وە بهکارهێنهرهکانمان بهخێرایی زیاتر لهوهی ئهگهر ههوڵبدهین باسی بکهین لهڕێگهی وشهوه
بهڵام، ئهی چی لهبارهی دیزاین کردنی شتێک که بهرجهسته نیه؟ شتێک وهک خزمهتگوزاری یان شارهزاییهک؟ بهپێی کات، شتێک که ههیه بهشێوهی زنجیره تێکهڵ بونێک؟ لهجیاتی دروست کردنی یاری، دهتوانرێت به ڕۆڵی یاری کردن دیاری بکرێت کهواته، ئهگهر دیزاینی تێکهڵ بونێک لهنێوان دوو کهس بکهیت وهک، نازانم، داواکردنی خواردن له خواردنی خێرادا یان شتێک، پێویسته تۆ بتوانیت که بیهێنیته پێش چاوت چۆن ئهو شارهزاییه ههستی پێ بکرێت له ماوهیهکی دیاری کراودا وه باوهڕم وایه، باشترین ڕێگه بۆ بهدهست هێنانی ئهوه ههستێک وهربگری بۆ زیاد کردنی دیزاینهکانت، ئهوهیه که دهری ببڕیت
لهبهرئهوه، ئێمه له (ئای.دی.ئی.ئۆ) کارێکی زۆر دهکهین لهههوڵدان بۆ ڕازی کردنی بریکارهکانمان بهمه ئهوان دهتوانن گوماناوی بن: دهگهڕێمهوه بۆ ئهوه بهڵام، شوێنێک، وابزانم که ههوڵدانهکه بهڕاستی گرنگه ئهوهیه که خهڵکی لهگهڵ چهندین کێشهی ڕاستیدا تۆشی نههامهتی بوون شتی وهک، پهروهرده، ئاسایش، دارایی، یان تهندروستی ئهمه نمونهیهکی تره له نا کهش و ههوای چاودێری تهندروستی ههندێک له پزیشکهکان و پهرستیارهکان و دیزاینهرهکان به پێشکهش کردنی سیناریۆی خزمهت کردن به نهخۆشهکان بهڵام دهزانی زۆرێک له گهنجهکان زۆر دوو دڵن له یاریکردنی دهوربینین ههندێ له شهرمهزارییهکانیان ئهوهیه چونکه کهتهنها ئهوان باوهڕ بهوه ناکهن که ئهوهی دهردهکهوێت ڕاستییه ئهوان واز لهکۆبونهوهیهکی سهرنج ڕاکێش دههێنن به وتنی تهنها ئهوه ڕوودهدات چونکه ئهوهی دهریدهبڕن
توێژینهوهیهک لهبارهی ههڵسوکهوتی منداڵانه پێشنیاری ئهوه دهکات که بهڕاستی گرنگه ڕۆڵ بینین وهربگیرێت چونکه کاتێک منداڵان ڕۆڵێک دهبینن لهڕاستیدا، ئهوان دوای شێوازی کۆمهڵایهتی دهکهون که ئهوان له ئێمهوه فێربوون وهک گهنچ ئهگهر منداڵێک یاری"دوکان" و کهسێکی تر"خانوو" بکات ئهوه ههموو جۆره یارییهک دهڕوخێت لهبهرئهوه، ئهوان زۆر بهخێرایی بهوه ڕادێن بۆ تێگهیشتن له یاساکان بۆ کاریگهری کۆمهڵایهتی لهڕاستیدا خاڵێکی خێرایه بۆ ڕوون کردنهوه کاتێک ئهوان شکاون
کهواته، کاتێک وهک گهنج دهورێک دهبینین ئهوان ئێمه بهشتێکی زۆر ئهو تهقالیدانه دێتهناومانهوه شارهزاییهکی زۆرمان لهژیاندا باس کرد ئەوان ژیریەکی بەهێزیان دەدەنێ کاتێک بۆ ئهوهی کاریگهری بهباشی کاربکات کهواته، ئێمه زۆرباشین، کاتێک چارهسهرێک باس دهکهین له چاودێری کردنی که ئایا شتێک ڕاستهقینهی تیادا نییه پێم وایه، دووربین زۆر گرنگه کاتێک دهگاته باسکردنی شارهزایی ڕێگهیهکی تر بۆ ئێمه وهک دیزاینهرهکان، بۆ دهرخستنی دوربینیت ئهوهیه که خۆمان بخهینه ناو ئهو دۆخهوه که دیزاینی بۆ دهکهین وە پڕۆژهکانمان بگۆڕین بۆ شارهزایی
کهواته، چهند دیزاینهرێکن که ههوڵ دهدهن بۆ تێگهیشتن لهوهی چ ههستێک دهبێت وهک خهوتن لهناو جێگایهک لهناو فڕۆکه وهک دهیبینی، چهندین ماوهی ئاسانی ههڵگرتوه بینینی ئەم ڕۆڵە، ئەمە جۆرێکە لە ڕۆل بینینی چاک نەکراو تهنها بۆ پێدانی بیرۆکهیهک که بۆ گهشتیارهکان چۆن دهبێت ئهگهر له شوێنێکی بچوک فڕۆکهیهک گیر بخوات
ئهمه یهکێکه له دیزانهرهکانمان، کرستیان سیمساریان وه خۆی دهخاته ناو دۆخێکهوه، وهک نهخۆشێک ئێستا، ئهمه نهخۆشخانهیهکی ڕاستهقینهیه، لهژورێکی ڕاستهقینهی فریاکهوتندا یهکێک له هۆکارهکانی بردنی کامێرهیه لهگهڵ خۆیدا بۆ ئهم شوێنه گهورهیه ئهوه بوو چونکه ئهو نهیدهویست که پزیشکهکان و پهرستیارهکان بیربکهنهوه ئهوه بهڕاستی نهخۆشه، و شتێکی پیادا بکهن کهدوایی پهشیمان ببێتهوه ههرچۆنێک بێت، ئهو لهگهڵ کامێرهی ڤیدیۆییهکهی ئهوه تاڕادهیهک سهرنج ڕاکێشه که هێناوییانه چونکه کاتێک تهماشای ئهو ڤیدیۆیهمان کرد که هێنایهوه ٢٠ خولهکمان لهوه بینی
ههروهها، خۆشترین شت لهسهر ئهم ڤیدیۆیه ئەوەیە ههرکهبینیت، تۆ بهخێرایی خۆت دهخهیته ناو ئهو دۆخهوه دهزانی وهک ئهوه وابوو: ئهو ههموو ناڕوونیه لهکاتێکدا له هۆڵهکه بهجێ مابوون له کاتێکدا دکتۆرهکان گرنگی دهدهن به کهیسه کتوپڕهکان لهیهکێک له ژورهکانی فریاکهوتندا: گرنگی بهوهدهدهن که چی ڕودهدات کهواته، ئهم بیرۆکهیه له بهکارهێنانی دووربینین دا یان لهم کهیسهدا، ژیان لهناو ئهو دۆخهدا وهک ڕێگهیهک بۆ دروست کردنی کاریگهری بهتایبهت کاتێک ڤیدیۆ بهکاردههێنی، بهڕاستی کاریگهره
یان یهکێکی تر له دیزاینهرهکانمان، ئاڵتای سێندیل ئهو ڕوناکییهکی زۆری لهسهر سنگه، نهک بههۆی ئهوهی لهخۆباییه لهگهڵ ئهوهی لهڕاستیدا ئهو ئهوهیه-- نهخێر--من گاڵته دهکهم بهڵام بۆ ئهوهی گرنگی بدهین بهو ئازارهی که چاوی نهخۆشی درێژخایهنهکانی نهخۆشهکان دهکات بهو ناوهدا دهڕۆی کاتێک جلهکانیان لهبهردانیه ههندێ کات ئهم لێکچونانه لێکچونی یاری بینین دهتوانرێ زۆر گرنگ بێت
دهزانن، کاتێک منداڵێک وهک ئاگر کوژێنهوهیهک خۆی دهگۆڕێت ئهو لهسهرهتای وهرگرتنی ئهو کهسێتیه ئهو دهیهوێت بزانێت ههستی دهکهین وهک دیزاینهرهکان ئێمهش ههمان شت دهکهین وهک دیزاینهرهکان ئێمه لهههوڵداین لهناو ئهو دۆخهدا کهواته بیرۆکهی دهور بینین ئهوهیه که ههردوو ئامڕازی لێک تێگهیشتن ههروهها وهک ئامڕازێک بۆ دۆخی نمونه سهرهتاییهکان دهزانی، ههرچۆنێک بێت، ئێمه گرنگی بهو کهسانه دهدهین که ئهمه دهکهن له ئای.دی.ئی.ئۆ نهک تهنها لهبهرئهوهی ئهوان بینینی خۆیان ههیه لهبارهی ئهو شارهزاییهوه بهڵام ههروهها لهبهر ئامادهییان بۆ دۆزینهوه وە توانای ئهوان بۆ خۆنهویستی خۆیان دهدهن بهدهستهوه بۆ ئهو شارهزاییه بهکورتی، ئێمه حهزمان له ههوڵدانهکانیانه بۆ یاری کردن
دۆزینهوهی فێڵبازانه، دهوربینینی فێڵبازانه ئهوان ئهو ڕێگایانهن که دیزاینهرهکان بهکاری دههێنن لهکارهکانیاندا ههتا ئێستا، دان بهوهدا دهنێم، لهوانهیه ئهمه وهک نامهیهک بێت تهنها بڕۆ دهدرهوه وهک منداڵ یاری بکه بۆماوهیهکی دیاری کراوه، بهڵام دهمهوێت چهند خاڵێک باس بکهم یهکهم شت بۆ ئهوهی لهبیرمان بێت ئهوهیه که یاری کردن قۆرخکاری نییه یاری کردن چهند یاسایهکی ههیه، بهتایبهتی کاتێک یاریکردنهکه به گروپ بێت کاتێک منداڵان یاری چایی دهکهن، یان یاری پۆلیس و دزهکان دهکهن ئهوان بهشێوهیهک یارییان دهکرد که لهسهری ڕێکهوتوون ئهمه شێوازی گفتو گۆکردنه که یارییهکی بهرههم هێنهری لێدهکهوێتهوه
کهواته، بیری وێنه کێشانهکانتان لهبیره که لهسهرهتادا کردمان دهموچاوه بچووکهکه، ئهو وێنهیهی که کێشاتان باشه، بیهێنه پێش چاوت که ههمان ئیش لهگهڵ هاوڕێکهت بکهیت له کاتێکدا تۆ لهمهیخانه دهخۆیتهوه بهڵام ههموو کهس ڕازی بووه لهسهر یاری کردن که خراپترین هونهرمهندی وێنهکێشان خواردنهوهی داهاتوو بکڕێت ئهو پێکهێنانهی یاساکان دهگۆڕێت بۆ شهرمهزار کردن دۆخێکی قورس لهناو یارییهکی خۆشدا له ئهنجامدا، ئێمه ههموومان ههستێکی سهلامهت و کاتێکی خۆشمان دهبێت بهڵام لهبهر ئهوهی ههموومان یاساکان تێگهیشتوین و ڕازی بوین لهسهری
بهڵام هیچ یاسایهک نیه لهبارهی ئهوهی چۆن یاری دهکهین یاسا ههیه لهبارهی کهی یاری بکهین ئهوه دیاره، که منداڵهکان ههموو کاتهکان یاری ناکهن دێنه ناوهوهو دهچنه دهرهوهی یارییهکان وە مامۆستای باش کاتێکی زۆر بهسهر دهبهن بیرلهوه دهکهنهوه چۆن ئهو منداڵانه بهناو ئهو دۆخهدا ببهن وهک دیزاینهرهکان، ههروهها پێویستمان بهوهیه که بتوانیین بچینه ناوهوه و بێینه دهرهوه ئهگهر ستۆدیۆیهکی دیزاین کردن بهڕێوه ببهین پێویستمان بهوهیه که ئهوهمان دهست بکهوێت، چۆن ئهو دیزاینهرانه دهگۆڕین له ڕێگهی ئهو دۆخه جیاوازانه؟ وابزانم ئهمه تاڕادهیهک ڕاسته ئهگهر ئێمه بیر لهجۆرێک بکهینهوه
پێم وایه، ئهوهی که زۆر جیاوازه لهبارهی دیزاین کردندا ئهوهیه که ئێمه بهناو دوو شێوازی جیاوزی کارکردندا دهڕۆین ئێمه بهناو جۆرێک له شێوازی برهو پێداندا دهڕۆین کاتێک ئێمه زۆرێک له بیرۆکهکان دهدۆزیینهوه وە دوایی دووباره دهگهڕێینهوه بۆلای یهکتری بگهڕێوه بۆ گهڕان بهدوای ئهو چارهسهرهدا وە ئهو چارهسهره برهو پێبدهین وابزانم، دوو شێوازی زۆر جیاوازن جیاوازی و لێکچون وابزانم لهوانهیه له شێوازی جیاوازدا که ئێمه زیاتر پێویستیمان بە فێڵبازییه لهوانهیه له لهیهک چوندا، پێویستمان بهوهیه که جدی بین کهواته، جیاوازی دروست کردن لهنێوان ئهو دوانه زۆر گرنگره، کهواته، ئهو شوێنهی که وابزانم بینینێکی زیاتری دهوێت بۆ یاری که پێویسته
چونکه ئهوه زۆر ئاسانه که بکهوینه ناو ئهو داوهی که ئهم دوو شێوازه زۆرن یان تۆ فێڵبازیت یان جدییت، وه ناتوانیت ههردووکیان بیت بهڵام ئهوه ڕاست نیه: دهتوانیت ببیت به کهسێکی شارهزای جدی وە لهههمان کاتدا، فێڵبازبیت ئهوە ههڵبژاردن نییه، ئهوه دوانهیه دهتوانیت جدی بیت و یاری بکهی بۆکۆتایی هێنان، پێویستمان به باوهڕ بهخۆبوونه بۆ یاری کردن وە پێویستمان بهوهیه که داهێنهر بین، کهواته پهیوهندییهک ههیه وه زنجیرهیهک له ههڵسوکهوت کردن ههیه که وهک منداڵ فێریان بووین دهردهکهوێت که زۆر بهسوده بۆ ئێمه وهک دیزاینهرەکان دۆزینهوهش دهگهڕێتهوه، که دهربارهی کاری ژمارهیشه بیناکردن، وه بیرکردنهوه بههۆی دهستهکانتهوه ڕۆڵ بینین، که دهردهکهوێت یارمهتی ههردووکمان دهدا بۆ ههبوونی کاریگهری ئهو دۆخهی که دیزاینی بۆ دهکهین وه خزمهتگوزاری و شارهزایی دروست دهکهین که درزبردن و ڕاستهقینهیه
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
لە کۆنفرانسی یاریکردنی ٢٠٠٨ دا تیم براونی دیزاینەر قسە دەربارەی پەیوەندی بەهێزی نێوان بیرکردنەوەی داهێنەر و یاریکردن دەکات. هەروەها باسی چەند نمئنەیەک دەکات کە دەتوانیت لە ماڵەوە تاقیبکەیتەوە ( وە هەروەها هەندێکی تر کە نابێت تاقی بکەیتەوە).
Tim Brown is the CEO of the "innovation and design" firm IDEO -- taking an approach to design that digs deeper than the surface. Full bio »
Translated into Kurdish by Hiwa Foundation II
Reviewed by Hanasa-Hiwa foundation
Comments? Please email the translators above.
17:43 Posted: May 2008
Views 460,428 | Comments 54
15:30 Posted: Apr 2007
Views 764,043 | Comments 68
15:59 Posted: Sep 2007
Views 628,803 | Comments 73
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.