"ناثانیاڵ خان: "ئەندازیارییەکەم

یەکێک لەو شتانەی کە من دەمەوێت لە بارەی درووست کردنی فیلمەوە بیڵێم، بە تایبەت ئەم فیلمە ئەوەیە کە من سەرەڕای ئەو وانە نایابانەی کە لێرە گوێمان لێی بووە مایکڵ موشین و هەندێک لەو وانانەی کە لەبارەی ئاوازەوەیە لەگەڵ ئەو بیرۆکانەش کە چیرۆکێکیان لە پشتەوەیە لەبەر ئەوەی کە ئاواز بەشێکە لە کات فیلمیش دیسان بەشێکە لە کات، ئەمە تاقیکردنەوەیە پێویستە بە سۆزەوە پێیدا تێپەڕ بیت لە ماوەی درووستکردنی ئەم فیلمەدا، هەستم کرد کە زۆرێک لەو فیلمە دۆکیومێنتاریانەی بینیومە هەر یەکەیان باس لە بابەتێکی دیاری کراو دەکەن یاخود باسی زانیارین، یان ئەنجامی بیرمەندەکانە ، یاخود باسی هزری تازە و نایابن بەڵام دەمەوێت ئەم فیلمە پێشەنگی سۆزداری بێت، نەک بیرۆکەکان وە ڕێڕەوی ڕاستەقینەی خۆم بگرێت لەبەر ئەوە، لە بری چاوپێکەوتن کردن لەگەڵ کۆمەڵێک خەڵک دا، هەستام فیلمەکەم لە وێنەی شوێنەکان پێکهێنا بە درێژایی ڕیگاکە چاومان بە کۆمەڵێ کەس کەوت تەنها یەک جار چاومان پێیان دەکەوت ئەو کەسانە چەند جارێک ناگەڕینەوە، ئەوە تۆمارکردنی ڕاستی ڕووداوەکانی گەشتەکەیە ئەوە شتێکە لە ژیان ئەچێت، کاتێک دەچیتە ناوی ناتوانیت لێی دەربچیت

دەمەوێت دوو دیمەنتان نیشان بدەم یەکەمیان باس لە تێکەڵەیەک دەکات کە تەنها چەند ساتێکی کەم دەخایەنێت لەگەڵ سێ لەو کەسانەی کە ئەمڕۆ ئامادە بوون لێرە گرنگ ئەوە نی یە کە ئەوان لەم دیمەنانەدا دەرکەوتوون چونکە ئەمانەش بەشن لە دیمەنی گەورەتر ئەم دیمەن و بەسەرهاتانەش بەشێوەیەکی نایاب تێکەڵی یەک دەبن دواتریش بە دیمەنێکی بچوکی باوکم کۆتایی پێ دێت کە باس لە بابەتێکی ئازیزی خۆی دەکرد ئەوەش ڕوودانی بەسەرهاتەکانی ژیانە وابزانم کە هەستی بەوە دەکرد کە گەورەترین بابەتەکانی ژیان، شتە چاوەڕوان نەکراوەکانە ئەو بابەتانەش کە بە هیچ شێوەیەک پلانیان بۆ دانەنراوە وە ئەم سێ گرتەیەش دیمەنێکی تری بە دوادا دێت کە هی یەکێک لە نایابترین باڵەخانەکانە -بە بۆچونی من- باشترین باڵەخانەیە کە لە دکا- لە بەنگلادیشە ئەو لەوێدا پایتەختی درووست کرد پێم وایە کە ئێوە ئەم بینایەتان زۆر بە دڵ دەبێت کە پێشتر نەبینراوە وێنەی ئەم بینایە تەنها بە کامێرای فۆتۆگرافی گیراوە، هەرگیز پێشتر بە کامێرای ڤیدیۆ وێنەی نەگیراە ئێمە یەکەمین تیمی وێنەگر بووین لەوێ

وێنەی ئەم بینا ناوازەیە دەبینن وە پێویستە لە کاتی بینینیدا کۆمەڵە شتێک لەبەرچاو بگرین یەکەم: هەموو بیناکە بە دەست درووست کراوە پیم وابێت ساڵی پێشوو بەرزکەرەوەیان هێناوە بە بەکارهێنانی پارچەی داری بامبۆ بە دەست درووستیان کردووە خەڵکی تاسەی چیمەنتۆیان بە سەر سەر هەڵدەگرت و لە قاڵبەکاندا بەتاڵیان دەکردەوە ئەوێ ناوەندی شارەکەیە و ناوەندی دیموکراسیش لەوێ یە درووستکردنی ئەو باڵەخانەیە ٢٣ ساڵی خایاند وا دیارە کە لەوێ شانازی زۆری پیوە دەکەن کاتی درووست کردنی هێندەی (تاج محل)ی پێچووە وە بەداخەوە کاتی تەواوکردنی هێندە زؤری خایاند کە باوکم (لو) کۆتاییەکەی نەبینی چونکە لەساڵی ١٩٧٤ دا کۆچی دوایی کرد وە تەواوکردنی باڵەخانەکەش تا ساڵی ١٩٨٣ ی خایاند یان دەتوانم بڵێم، تەواوکردنی بیناکە تا چەند ساڵێک دوای مردنی باوکمی خایاند داواکارم لێتان کە لە کاتی تەمەشا کردنی فیلمەکە بیربکەنەوە لەوەی کە ئەو شتانەی کە لە ژیانماندا هەوڵیان بۆ دەدەین، بۆمان نەنوسراوە کە کۆتاییەکەی ببینین

هەر ئەوەشە کە توشی شۆکم دەکات دەربارەی باوکم چونکە ئەو بە توندی ئیمانی بەوە هەبوو کە بەیەکێک لە ڕێگاکان کارەکەی دەگاتە ئامانج وە لە ڕێگەی ئەو هەموو قوربانیدان و هەوڵ و تەقەلایەی کە دەیدا تەنانەت لە کاتی ئەو شەڕەی کە لە یەکێک لە قۆناغەکاندا لەگەڵ پاکستان ڕووی دەدا و تەنانەت لەگەڵ وەستاندنی درووست کردنی باڵەخانەکەدا، ئەو هەر بەردەوام بوو لەسەر کاری خۆی چونکە بەردەوام بەخۆی دەگوت: باشە، کاتێک کە شەڕ کۆتایی پێهات پێویستیان بەم باڵەخانەیە دەبیت وە ئەمانەش ئەو دوو دیمەنەن کە نیشانتانی دەدەم دەست بکە بە نیشاندانەکە چەپڵە لێدان

ریچارد سۆل ورمان: بیرمە کە لە ویلایەتی پەنسیلڤانیا قسەی دەکرد گەڕامەوە بۆ ماڵەوە و بە دایک و باوکمم وت ئێستا چاوم بە پێاوێک کەوت کە کارێکی زۆری نەبوو وە تا ڕادەیەک دەم و چاوێکی ناشرین و پێکەنیناوی هەبوو مامۆستای خوێندنگەشە دەزانم تا ئێستا ناوبانگیتان نەبیستووە، بەڵام ئەم ڕۆژەتان لەبیر بێت چونکە ڕۆژێک ناوبانگی هەر دەبیستن چونکە ئەو بەڕاستی پیاوێکی مەزنە

فڕانک غیری: بیستوومە کە پەیوەندی هەیە لەگەڵ (ئەنگرێد بیرگمن) ئایا ئەوە ڕاستە؟

نثانیاڵ خان؛ ئەگەر ئەوە ڕاست بێت ئەوا ئەو پیاوێکی زۆر شانسدارە

پێکەنین

بەڕاست ئەوەت بیست ؟

بەڵێ، ئەو کاتەی کە لە ڕۆما بوو

موشیا سافدی: بەڕاستی پیاوێکی گەڕۆک بوو ئەو کاتە ناسیم کە پێکەوە لە نوسینگەکەی کارمان دەکرد کە لە یەکێک لە گەشتەکانی دەگەڕایەوە، کاتێکی زۆر لە نووسینگەکە دەمایەوە بۆ ماوەی دوو بۆ سێ ڕؤژ بە بەردەوامی دەمایەوە، پاشان دیسان شتەکانی دەپێچایەوە و سەر لە نوێ دەڕۆشتەوە کاتێکی زۆر لە نوسینگە دەمایەوە، تاوەکو سێی بەیانی کاری دەکرد ئیتر هەستت بەوە دەکرد کە لەو جۆرە کەسانەیە کە حەز بە گەڕان دەکات سەرەڕای ئەوەی کە لە وێستگەیەکی شەمەندەنەفەردا وەفاتی کرد وەفاتەکەی لەگەڵ شیوازی ژیانیدا گونجابوو مەبەستم ئەوەیە کە من زۆر کات وا هەست دەکەم کە لە فڕۆکەدا دەمرم یان لە فڕۆکەخانە یاخود بە ڕیگاوە دەمرم بە بێ ئەوەی کە هەیەیەکم پێ بێ نازانم بۆچی هەڵگری ئەم بیرۆکانەم هەر لەم ڕۆوە باسی ئەو شیوەیە دەکەم کە وەفاتی پێ ئەکەم بەڵام لە ناخییەوە زۆری حەز لە گەشت بوو

لویس خان: دەرکەوتنی ئێمە لێرەدا چەندە وە تا چ ڕادەیەک کاریگەری لەسەر بارودۆخی ئێستا هەیە

ئێمە کرێکاری بەیانیان بووین، بەردەوام دەهاتین بۆ ئێرە وە چێژمان لە پیاسەکردن و جوانی شارەکە و کەشەکە بە گشتی وەردەگرت ئەم جێگایە جوانترین جێگەکانی بەنگلادیشە ئێمە شانازی پێوە دەکەین

نثانیال خان: ئێوە شانازی پێوە دەکەن؟

بەڵێ، ئەمە وێنەیەکی نەتەوەیی بەنگلادیشە

نثانیال خان: هیچ شتێک دەربارەی ئەندازیارەکەی دەزانی؟

ئەندازیارەکەی؟ بیستوومە کە کەسێکی زیرەک بووە

نثانیال خان: لە ڕاستیدا من لێرەم چوونکە کوڕی بیناسازەکەم ئەوە باوکمە

بەڕاست ؟ لویس فاراخان باوکتە ؟

نثانیال خان: بەڵێ، لویس فاراخان نا، لویس خان

لویس خان، ڕاستە

پێکەنین

هێشتا باوکت زیندووە؟

نەخێر، ٢٥ ساڵ لەمەوبەر کۆچی دوایی کرد

خۆشحاڵم بە گەڕانەوەت

سوپاست دەکەم

تەواوکردنی ئەم باڵەخانەیەی نەبینی بە تەواوکراوی نەیبینی

سامویل وریس: درووستکردنی باڵە خانە لە وڵاتێکی وەک ئەمەی ئێمە زۆر ئەستەم بوو لە پێش ٥٠ ساڵ جگە لە کێڵگە، هیچ شتێکی ترمان نەبوو وە لەو کاتەوەی کە بانگهێشتمان کرد بۆ ئێرە هەستی بەوە کرد کە ئەرکێکی لەسەر شانە ویستی ببێتە ڕزگارکەری ئێرە، دیموکراسییەتی پێ بەخشین ئەو پیاوێکی سیاسی نەبوو بەڵام بەو شێوەیە شتێکی بە ئێمە بەخشی ڕێکخراوێک بۆ دیموکراسییەت لە شارەکەمان، ئا لێرەوە دەتوانین ڕی بکەین و گەشە بکەین لەم لایەنەوە پەیوەندییەکی بەهێز دەبینین هیچ گرنگییەکی بە دەوڵەمەندی ئەم شارە نەدا یاخود هیچ گرنگی بەو بیرۆکەیە نەدا کە نەتوانێت باڵەخانەکە تەواو بکات بەڵام بە شێوەیەک لە شیوەکان هەر سەرکەوتوبوو لە درووستکردنی ئەمە گەورەترین پڕۆژەیە کە لە هەژارترین وڵاتدا بەدەستی هێناوە

نثانیال خان: وە هەموو ژیانی خۆی تێ چوو

بەڵێ، هەموو ژیانی خۆی لە پێناویدا دانا لەبەر ئەوە زۆر گەورەیە لامان، هەموومان یادی دەکەینەوە هەروەها مرۆڤ دۆستیش بوو بەڵام لە ڕازی کردنی خێزانەکەیدا سەرکەوتوو نەبووە هەر ئەوەش وا دەکات کە بکرێتە ڕیزی کەسە گەورەکانەوە بەڵام وا هەست دەکەم کە کوڕەکەی لەمە تێ دەگات وە هیچ هەست بە حەسوودی ناکات لەو بارەیەوە یاخود فەرامۆشی ناکات ئەو بە شێوازێکی جیاواز گرنگی بە خێزانەکەی داوە بەڵام دەزانیت کە ئەم ڕێگایە کاتی زۆر دەوێت لە لایەکی تریشەوە ژیانی کۆمەڵایەتی ئەو لە منداڵێک دەچوو کە هەر پێ نەگەیشت نەیدەتوانی هیچ شتێک ڕەتکاتەوە هەر بەو هۆیەشەوە ئەمڕۆ ئەم باڵەخانەیەمان هەیە تەنها بەم شێوازە دەتوانن لێی تێ بگەن هیچ ڕێگەیەکی تر نی یە، هیچ کورتەیەک نی یە ڕێگایەکی کە نی یە بۆ تێگەیشتن لیی بەڵام بڕوام بەوە هەیە کە ئەم باڵەخانەیەی بە ئێمە بەخشی وە ئێمەش بەردەوام پێزانینمان هەیە و سوپاسگوزاری ئەوین بەم شێوەیە خۆسەویستی پێ بەخشین وا هەست دەکەم شێوە ڕاستەکەی خۆشەویستی بە تۆ نەبەخشیوە بەڵام بەڵام سۆز و خۆسەویستی ڕاستەقینەی بە ئێمە بەخشی ئەمەش شتێکی گرنگە پێویستە لەوە تێ بگەیت بڕێکی زۆری لە خۆشەویستی هەبوو هەموو کەسی خۆش دەویست وە بۆ ئەوەی هەر وا بکات، هەندێ کات نزیکترین کەسەکانی خۆی نەدەبینی ئەو سیفاتەش هەر لە پیاوی وا چاوەڕوان دەکرێت

چەپڵە لێدان