دان پینک: زانستی سەرسوڕەێنەر بۆ هاندان

دەبێ دان بەوەدا بنێم کە پێش ٢٠ ساڵ تۆزێ زیاتر شتێکم کرد کە زۆر لێی پەشیمانم شتێک، کە سەربەرز نیم پێی شتێک کە تەمەنا ئەکەم کەس نەیزانیبێت بەڵام وا هەست دەکەم کە ناچاربم بیڵێم (پێکەنین) لە کۆتای ٨٠ کاندا وە لە ساتێکی سەرکێشی تەمەنی لاوێتیمدا چومە کۆلێژی یاسا (پێکەنین)

ئێستا، پارێزەری داد لە ئەمریکا بڕوانامەیەکی پیشەییە: ئەبێ بڕوانامەی زانکۆ وەربگریت پاشان دەچیتە کۆلێژی پارێزەری وە کاتێک چومە کۆلێژی یاسا زۆر باش نەبووم مەوقیفێکی خۆش نیە بڵێم، زۆر باش نەبووم لە ڕاستیدا لەگەڵ کۆمەڵێک لە پۆلەکەم دەرچوم لە کۆلێژی یاسا کە وایکرد %٩٠ بۆسەرەوە ئاسای بێت (پێکەنین) سوپاس هەرگیز پارێزەریم نەکردوە لە ژیانمدا لە ڕاستیدا هەر ڕێگەی ئەوەم پێ نەدرا (پێکەنین)

بەڵام ئەمڕۆ، بە پێچەوانەی ئەوەی خۆم دەمویست بە پێچەوانەی ئامۆژگاری هاوسەرەکەم دەمەوێت پەردە لابدەم لەسەر هەندێ لەو توانا یاساییانەی کە هەمە یاخود ئەوەی کە ماوە نامەوێت چیرۆکەکەتان بۆ بگێڕمەوە دەمەوێت حاڵەتێک بخەمە ڕوو دەمەوێت حاڵەتێکی بەهێز پێشکەش بکەم، کە دروست کراوە لەسەر ڕاستی با بوێرتریین کەس بم کە کارێک بکەم گیانی پارێزەری تێدابێت با جارێکیتر بیر لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کارەکانمان بکەینەوە

کەواتە ئەی ژنان و پیاوانی دەستەی سوێند خۆران چاوێک بەمەدا بخشێنن ئەمە بە مەتەڵی مۆم ناسراوە ڕەنگە هەندێکتان ئەم ئەزمونە بزانن کە لە ساڵی ١٩٤٥ دروست کراوە زانایەکی دەرون ناسی بە ناوی (کارل دنکر) دەستی پێکرد کارل دنکر ئەم ئەزمونەی هێنایە کایەوە ئەوەی بەکار هاتووە لە چەند تاقیکردنەوەیەک لە زانستی ڕەوشت با پێتان بڵێم چۆنە، با بڵێین من ئەو کەسەم کە هەڵدەستم بە ئەنجام دانی ئەم ئەزمونە ئەتان خەمە ژورێکەوە و مۆمێکتان ئەدەمێ هەندێ کەتیرەو هەندێ شقارتەش پاشان پێتان دەڵێم '' ئەوەی پێویستە بیکەن بۆ وەستانی مۆمەکە لەسەر دیوارەکە بە شێوەیەک کە مۆمەکە دڵۆپە نەکاتە سەر مێزەکە'' چی ئەکەن؟

زۆرینەی خەڵکەکە دەست دەکەن بە هەوڵدان بۆ نوساندنی مۆمەکە بە دیوارەکەوە بە هۆی کەتیرەکەوە بەڵام سەرکەوتو نابن کەسێک هەیە، و هەندێکم بینیوە جوڵەیەک ئەکەن لێرەیا هەندێکیتر بیرۆکەی جوانیان هەیە بە شێوەیەک دەنکە شقارتەکە دادەگیرسێنن و چواردەوری مۆمەکە دەتوێننەوە و پاشان هەوڵی نوسانی دەدەن بە دیوارەکەوە ئەمە بیرۆکەیەکی زۆر نایابە، بەڵام سەرناگریت لە کۆتایدا، دوای پێنج بۆ دە خولەک زۆرینەی خەڵکەکە ڕێگە چارە دەدۆزنەوە وەک دەتوانیت لێرەدا بیبینیت ڕێگە چارەی جێگیربوون تەماشای قوتوەکە ئەکەن کە وەک کەتیرە یاخود لەزگەیەک دەیبینن بەڵام ڕەنگە کارێکی تری هەبێت کە ئەویش وەک بناخەیەکە بۆ مۆمەکە، ئەوەش مەتەڵی مۆمەکەیە

ئێستا دەمەوێت باسی ئەزمونێکتان بۆ بکەم کە مەتەڵی مۆمەکە لە خۆ دەگرێت کە زانایەک کردی بە ناوی (سام گڵۆکسبێرد) کە ئێستا لە زانکۆی برنستۆنە لە ویلایەتە ئەکگرتوەکانی ئەمریکا ئەم ئەزموونە هێزی هاندان روون دەکاتەوە ئەمەی کرد، هەموو بەشداربووەکانی کۆکردەوە وتی '' کاتتان بۆ دیاری دەکەم، چەنێک بە خێرای دەتوانن ئەو مەتەڵە چارەبکەن؟ بە کۆمەڵەیەکیانی وت '' کاتتان بۆ دیاری دەکەم هەتا بتوانم پێوەر دیاری بکەم تێکڕاییەک بۆی بزانم چەنی پێدەچێت هەتا کەسێک مەتەڵێکی ئاوا هەڵبهێنێت

وە بۆ کۆمەڵەیەکی تریان لەو بەشدار بوانە وتی خەڵاتتان دەدەمێ وتی '' ئەگەر لە ٢٥ خێراترین کات بوون ئەوا ٥ دۆلار وەردەگرن وە ئەگەر خێراترین بەشداربوو بوون لە تاقیکردنەوەکەی ئەمڕۆ ٢٠ دۆلار وەردەگرن ئەمە پێش چەند ساڵێک بوو، هەستاین بە چاک کردن و زیاد کردنی بڕە پارەیەکی ڕێک و پێک بەرامبەر بە چەند خولەکێک لە کارکردن هاندەرێکی باشە

پرسیار : چەند خێراتر بوو ئەم گروپە لە شیکار کردنی مەتەڵی مۆمەکە؟ وەڵام : بە نزیکەی سێ دەقەو نیو درێژتر درێژتر بە سێ دەقەو نیو ! ، ئەمە باوەڕپێنەکراوە وانیە؟ مەبەستم، من ئەمریکیم باوەڕم بە بازاری ئازاد هەیە بەڵام نابێت بەم شێوەیە کاربکات وانیە؟ (پێکەنین) ئەگەر بتەوێت خەڵک بە شێوەیەکی باشتر کار بکات خەڵاتیان دەکەیت. وانیە؟ بەرزکردنەوە لە کارەکانیاندا، بەخشینی پارە، بەرنامەیەکی تایبەت بە خۆیان هەروەها هانیان دەدەیت، ئاوا کار سەرکەوتوو دەبێت بەڵام ئەوە ڕووینەدا لێرە هاندەرێکی تووشکەرمان هەیە کە بیرۆکەکان پێکەوە بنێت و داهێنان خێراتر بکات بەڵام ئەمە بە پێچەوانەوە بوو بەتاواوی بیرکردنەوە لە ناو ئەبات و داهێنان دوادەخات

ئەوەی زۆر سەرنج ڕاکێشە لەم ئەزموونەدا ئەوەیە کە حاڵەتێکی تایبەت نیە هەروەها دووبارە کرایەوە جار لە دوای جار لە دوای جار، بۆ ماوەی ٤٠ ساڵ ئەو پاڵنەرە بە پەلەیە ئەگەر ئەوە بکەیت، ئەوە وەردەگریت لە چەند کاتێکدا کار دەکەیت بەڵام لە زۆر کاتی گرنگدا کار ناکات یاخود زۆربری جار زەرەر دەدات ئەمە یەکێکە لە گرنگترین دۆزراوەکان لە زانستی کۆمەڵگادا هەروەها زیاتر پشتگوێ خراوترینە

دوو ساڵی ڕابردووم تەرخان کرد بۆ زانستی پاڵنانی مرۆڤ بەتایبەتی هێزە هێزە پاڵنەرە جوڵێنەرە دەرەکیەکان وە پاڵنەرە خۆییەکان پێتان بڵێم، ئەمە تەنانەت نزیکیش نیە ئەگەر تەماشای زانست بکەن ئەوا کەم و کوڕیەک دەبینن لە نێوان زانست ئەڵێت و چی ڕوودەدات هەروەها ترسناکترین لێرەدا ئەوەیە کە سیستەمی بەڕێوە بردنی کار لای ئێمە بیرتان لە چەند گریمانەو پڕۆتۆکۆڵ کردۆتەوە کە کاری لەسەر دروست دەبێت لای ئێمە چۆن مرۆڤ پاڵبنێین و چۆن دەسکەوتە مرۆییەکان بچەسپێنین چونکە هەمووی بەندە بە پاڵنەرە مرۆییەکانەوە دەربارەی گوێزەر و گۆچان ئەمەش خراپ نیە بۆ زۆرێک لە کارەکانی سەدەی بیستەم بەڵام بۆ کارەکانی سەدەی ٢١ ئەو ڕێگا میکانیکیەی بەبێ بەخشین و سزادان سەرکەوتوو نابێت، زۆربەی کات سەرکەوتوو نابێت، زۆربەی کاتیش زیان دەدات یارمەتیم بدەن با نیشانتان بدەم چۆن

کەواتە، گلاکسبیرگ تاقیکردنەوەیەکی هاوشێوەی ئەنجام دا بە شێوەیەک تاقیکردنەوەکە بەڕێگەیەکی تۆزێک جیاواز بوو بەم شێوەیەی سەرەوە، باشە؟ مۆمەکە بەشێوەیەک بە دیوارەکەوە جێگیر بکەن کە دڵۆپی مۆمەکە نەکەوێتە سەرمێزەکە بە هەمان شێوە . ئێوە: کات ئەگرین بۆ پێوانی بەردەوامی ئێوەش: پاڵنەرتان دەدەینێ ئەم جارە چی ڕویدا؟ ئەم جارە، کۆمەڵە پاڵنراوەکە بردنەوەیەکی بێوێنەیان بە دەست هێنا لەبەر ئەوەی کاتێک کەتیرەکە لە پاکەتەکە دەردەهێنرا ئەمە شتێکی زر ئاسانە وانیە؟ (پێکەنین)

کەواتە بە بەخشین سەرکەوتوو دەبێت بۆ ئەم جۆرە کارانە شیوە کۆمەڵە یاسایەکی ئاسان و ئەنجامێکی ڕوون هەیە کە پێی بگەیت پێ بەخشینی پارە خۆی کار دەکاتە سەر بیرکردنەوە و دیاری کردنی ناوچەی بیرکردنەوە لەبەر ئەوەیە ئەم ڕێگەیە سەرکەوتووە لە زۆر لە کارەکاندا کەواتە بۆ ئەم جۆرە کارانە جەخت کردنەوەی دواریکراو، بە شێوەیەک کە ئەنجامەکە لەبەر چاوت ببینیت ئەکسەر بەرەو ڕوی بڕۆ بە شێوەیەکی کارایانە کار دەکات بەڵام لە مەتەڵی مۆمی ڕاستەقینەدا ئێوە ناتانەوێت بەو شێوەیە بێت چارەسەر لەوێدا نیە، چارەسەر لە دەورو بەردایە پێویست بەوەیە سەیری دەورو بەرت بکەیت ئەو پێبەخشینانە لە ڕاستیدا ئەو سوربونە دیاری دەکات هەروەها تواناکانمان دیاری دەکات

ڕێگە بدەن با پێتان بڵێم بۆچی زۆر گرنگە لە ئەوروپای ڕۆژئاوا ، وە لە زۆربەی ناوچەکانی ئاسیا ، لە ئەمریکای باکوروو و ئوستڕالیا کارمەنەندی ئۆفیسەکان کارێکی کەمتر دەکەن لەم جۆرە کارانەدا هەروەها کارێکی زیاتر لە جۆرەکانی تر ئەم جۆرە کارە ڕۆتینیانە، بە جۆرە یاسایەک بەڕێوە دەچێت کە لە ژێر دەسەڵاتی مۆخی چەپدایە وەک هەندێک جۆر لە کاری ژمێریاری و هەندێک جۆر لە لێکدانەوەی سەرمایەداری وە هەندێ بەرنامەی ئەلکترۆنی کە ئێستا زۆر ئاسان دەست دەکەوێت زۆر بە ئاسانی و ئۆتۆماتیکی بەڕێوە دەچێت بەرنامەکان دەتوانن خێراتر بیبەن بە ڕێوە ئەو کەسانەی خزمەت ئەبەخشن لە جیهاندا، ئەتوانن بە پارەیەکی کەمتر بیبەن بە ڕێوە کەواتە، زۆر گرنگە کارەکانی مۆخی ڕاست ئەو توانایانەی داوای تێگەیاندن ە داهێنان دەکات

ئێوە بیر لە کارەکەتان بکەنەوە بیر لە کارەکەتان بکەنەوە ئایا ئەو کێشانەی ڕووبە ڕووتان دەبێتەوە یاخود ئەو کێشانەی کە لێرە باسمان لێوە کرد ئایا ئەم جۆرە کێشانە ، یاسایەکی ڕوونی هەیە ؟ هەروەها چارەسەرێکی یەکتا ؟، نەخێر یاساکان سەرلێشێواون و چارەسەر، ئەگەر هات و دۆزرایەوە ئەوا سەرسوڕهێبەر و ڕوون نیە هەموو کەسێ لەم ژوورەدا کاردەکات لەگەڵ کۆپییەکی تایبەتی خۆی لە مەتەڵی مۆمدا هەروەها کێشەکانی مۆم لە هەر جۆرێک لە هەر مەجالێکدا ئەو پێبەخشراوانە لە شێوازێک کە زۆرینەی کار و بازرگانیەکانمان لەسەر دامەزراندووە سەرکەوتوو نەبوو

ئێستا، مەبەستم ئەوەیە کە ئەمە توشی شێتیم دەکات ئەمەش ئەوە نیە... ئەمەش بیرۆکەکەیە ئەمە هەست نیە باشە، من پارێزەرم من بڕوام بە هەست نیە ئەمەش فەلسەفە نیە من ئەمریکیم، بروام بە فەلسەفە نیە (پێکەنین) ئەمە ڕاستیە یاخود، چۆن لە شاڕەکەم دەڵێین واشنتۆن دی سی ئەمە ڕاستیەکی ڕوونە (پێکەنین) (چەپڵە) با نموونەیەکتان پێبڵێم بۆ ڕوون کردنەوەی وتەکانم ڕێگە بدەن بەڵگەکان کۆنکەمەوە لەبەر ئەوەی من چیرۆکتان بۆ باس باکەم، بەڵکو ڕاستیەکتان بۆ دەسەلمێنم

خانمان و بەڕێزانی دەستەی سوێند خۆران، فەرمون ئێوە و چەند بەڵگەیەک دان ئەرلی، یەکێکە لە ناودارترین کەسە ئابوری ناسەکانی ئەمڕۆ لەگەڵ سی لە هاوڕێکانی تاقیکردنەوەیەکیان لەسەر کۆمەڵەی خوێندکارانی MIT کرد کۆمەڵێ یاریان دا بە خوێندکارانی MIT کە پێویستی بە داهێنان بوو هەروەها توانای جوڵان و چەخت کردنەوە وە بەرامبەر ئەوەی بەشداری لە تاقیکردنەوەکە بکەن پێشنیاری سی جۆر بەخشینیان بۆ کردن بەخشینی بچوک، مامناوەند، گەورە باشە؟، ئەگەر توانایەکی باش هەبوو ئەوە لە بەرامبەردا بەخشیەکی باش وەردەگریت چی ڕویدا؟، لە کاتێکدا ئەنجام دانی کارەکە تەنها توانای میکانیکی دەوێت بەخشینەکان کاریخۆی کرد وەک چۆن چاوەڕوان کراو بوو هەتا پاڵنەر زۆربوایە، کارکردن باش دەبوو باشە، یەکێ لە کارە گرنگەکان پێویستی بە توانای عەقڵیە، هەرچەندە سەرەکیە بەخشینی گەورە بۆ خراپترین کار بوو

پاشان وتیان '' باشە بابزانین هیچ پاڵنەرێکی ڕۆشنبیری هەیە لێرەدا با بڕۆین لە مادورای لە هندستان تاقیبکەینەوە '' توانای ژیان کەمترە لە مادورای، بەخشینی مامناوەند لە باکوری ئەمریکا شوێن پێی گەورەتری هەیە هەمان بابەت، کۆمەڵێک یاری و سێ جۆر بەخشین چی ڕویدا؟ ئەو کەسانەی مەکافەئە مامناوەندەکەیان پێبەخشرا هیچ کارێکی باشتریان ئەنجام نەدا لەوانەی کە بەخشییە بچوکەکەیان وەرگرت بەڵام ئەمجارە، ئەو کەسانەی باخشیە گەورەکەیان پێدرا خراپترین کاریان ئەنجام دا لە هەشت لە نۆ لێکۆڵینەوەمان تیاکردوە، لە سێ دانە تاقیکردنەوەمان کردوە لە پاڵنەری زۆرەوە خراپترین کاریان کردوە

ئایا هیچ جۆرە موئامەرەیەکی کۆمەڵی هەستیار ڕودەدات؟ نەخێر، ئەو ئابوریناسانەی کە لە MIT ین لە کارنجی ملیون لە زانکۆی شیکاگۆ ئایا دەزانن کێ ئەم لێکۆڵینەوانە بەڕێوە دەبات ؟ بانکی فیدڕاڵی یەدەکی ویلایەتە یاکگرتوەکانی ئەمریکا ئەوە شارەزای ئەمریکیە

با لە زەریاوە بپەڕێنەوە بۆ لەندەن بۆ قوتانخانەی ئابوری LSE قوتابخانەی ئابوری لەندەن ئەو قوتابخانەی ١١ خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتوە لە ئابوریدا شوێنی مەشق کردنی زۆرێک لە زانا ئابوری ناسەکان بووە وەک جۆرج سۆرۆس هاروەها فریدێرک جایک مایک جاگر (پێکەنین) مانگی پێشوو، تەنها لە مانگی پێشودا ئابوری ناسان لە ٥١ ئاڕاستەوە ڕوانگەیان هەبووە بۆ ئەم قوتابخانەیە لەسەر پلانی بەخشین بۆ هاندانی کارکردن لە ناو کۆمپانیاکان ئابوڕی ناسەکان وتیان '' ئێمە هەست دەکەین پاڵنەرە پارەییەکان دەورێکی خراپی دەبێت لەسەر کاری هەموان ''

کەموو کورتی هەیە لە نێوان ئەوەی زانست دەیزانێت و ئەوەی لە کاتی کاردا ڕوودەدات ئەوەی کە قەلەقم دەکات ئەوەیە کە ئێمە لە کاولیەکدا وەستاوین لە داڕوخانی ئابوری زۆریک لە ڕێکخراوەکان بڕیاری خۆیان دەر دەدەن هەروەها ڕێساکانیان دەربارەی هەڵسو کەوتی کەسەکان لەسەر چەند بنەمایەکی دیاری کراو کە لێکۆڵینەوەی لەسەر نەکراوە زیاتر لە فۆلکلۆرەوە نزیکە وەک لە زانست ئەگەر بە ڕاستی بمانەوێت لەم شڵەژاویە ئابوریە دەربچین وە ئەگەر بە ڕاستی کارێکی باشمان بوێت لەو کارە کێشوەرییانەی سەدەی ٢١ چارەسەرمان ئەوەیە چیتی شتی هەڵە نەکەین وەک بەرچاو ڕش کردنی خەڵک بە گێزەرێکی شیرین یاخود ترساندنیان بە دارێک پێویستمان بە شێوازێکی تازە هەیە

هەواڵی خۆش لێرادا ئەوەیە کە هەموو زاناکان ئەوانەی کە زانستی پاڵنانیان خوێندوە شتی تازەیان پێشکەش کردین بریتیە لە شێوازی پاڵنانی خۆیەتی پێکهاتووە لە حەزی کار بۆ تەواو کردنی کارەکانیان لەبەر ئەوەی خۆشحاڵین بەمە ، لەبەر ئەوەی سەرنج ڕاکێسە لەبەرئەوەی بەشێکە لە شتێکی گرنگ ئەوەی کە من ئەیبینم لێرەدا لە شێوازی کارکردن لە سێ شێوازی کارکردن پێکدێت سەرپشکی، لێهاتویی ، هەبوونی ئارەزوو سەرپشکی : پاڵنەرە بۆ بەڕێوەبردنی ژیانمان لە لایەن خۆمانەوە لێهاتووی : ئارەزویەکە بۆ ئەوەی ببین بە باشتر و باشترین لە شتی گرنگدا هەبوونی ئارەزوو: حەزێکە بۆ ئەو کارەی دەیکەین لە ئەنجام دانی کارێک کە لە خۆمان گەورەترە ئەمەش بۆ ئەوەی سیستەمێکی کارای تەواو بخەینە کار بۆ کار و بازرگانیەکانمان

ئەمڕۆ دەمەوێت باسی سەرپشکی بکەم لە سەدەی ٢٠ دا بیرۆکەی بەڕوەبردنمان هێنایە کایەوە بەڕێوەبردن لە سروشتەوە نەهاتوە بەڕێوەبردن وەک ... دڕەخت نیە بەڵکو وەک ئامێری تەلەفزێون وایە باشە؟، کەسێک دایهێناوە ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت کە هەتا سەر دەژی بەڕێوەبردن شتێکی خۆشە تێگەیشتنە یاساییەکان بۆ بەڕێوەبردن زۆر چاکە ئەگەر یەک ڕەویتان ویست بەڵام ئەگەر یەکگرتنتان ویست ئەوا پەیڕەوی کردنی تاکڕەوی باشترە

تەماشە بکەن با چەند نمونەیەکتان بدەمێ دەربارەی هەندێ تێگەیشتنی ڕادیکالی کەسی ئەمە مانای چیە؟... زۆرتان نەدیوە بەڵام سەرەتای شتێکی گرنگ دەبینن کە ڕودەدات لەبەرئەوەی واتای ئەوەیە کە شتێک بدەیت بە خەلک کە بەس بێت هەروەها بە یەکسانی، بە دڵنیاییەوە باسی پارە بخەنە لاوە پاشان سەرپشکیەکی زۆر بدە بە خەڵکی با چەند نمونەیەکتان بدەمێ

چەند کەس لە ئێوە ناوی کۆمپانیای ئەتڵاسیان تان بیستوە؟ ڕەنگە لە نیو کەمتر بێت (پێکەنین) ئەتلاسیان کۆمپانیایەکی بەرنامەی ئوستڕالیە شتێکی زۆر نایاب دەکەن لە ساڵێکدا چەند جارێک بە ئەندازیارەکانیان دەڵێن ''لە ٢٤ کاتژمێری داهاتودا بڕۆن چی دەکەن بیکەن کە لە کارە ڕۆتینیەکانتاندا نەبێت هەرچیەکتان دەوێت بیکەن '' کەواتە ئەندازیارەکان سود لەو کاتە وەردەگرن بۆ داهێنان کۆدێکی باشە و داهێنانێکی شیاوە پاشان هەموو کارەکانیان دەخەنە ڕوو بۆ هاوڕێکانیان و ئەوانەی لە کۆمپانیاکەدان لا کۆبونەوەی گەردەلویدا لە کۆتای رۆژدا پاشان، وەک ئوستڕالیەک، هەمووی بیرە دەخواتەوە

ناویان ناوە رۆژی '' فید ئێکس '' بۆ؟ لەبەرئەوەی دەبێت شتێک پێشکەش بکەن لە ماوەی ڕۆژکدا ناوێکی جوانە، خراپ نیە، بەکارهێنانێکی گەورە بۆ نیسانەی بازرگانی بەڵام ناوێکی زۆر زیرەکانەیە (پێکەنین) ئەوە ڕۆژێکی سەرپشک کردنی زۆرە زۆر بەرهەم و بەرنامەی داهێناوە و یارمەتی بەرنامەکانیدا نەدەبوو ئەگەر نەدۆزرایایەتەوە

سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەست هێناو تەنانەت ئەتڵاسیان بەرەو هەنگاوی دواتر برد بە ڕێژەی %٢٠ ناودارە لە کۆمپانیای گۆگڵ بە شێوازێک ئەندازیارەکان ئەتوانن % ٢٠ کاتەکانیان وەربگرن لە کاتی کاردا بۆ هەرشتێک بیانەوێت سەرپشکیان هەیە لە کاتەکانیاندا لە کارەکانیان، لە ستافەکەیان، لە هەڵسوکەوتیان باشە؟ ڕێژەی ڕادیکالیە لە سەرپشکی لە گوگڵ کە زۆربەتان دەزانن نیوەی بەرهەمە نوێیەکان بۆ ساڵێکی نمونەیی دروست دەبێت بۆ %٢٠ ی ئەو کاتە : ( Gmail, Orkut, Google News ) شتەکانی وەکو

با نمونەیەکی ڕادیکالی ڕوون ترتان بدەمێ شتێک پێی دەوترێت سروشتی کار دروست دەکرێت لەسەر ئەنجامی ( ڕۆی) دوو وتەبێژی ئەمریکی دروستیان کرد کە بەکار دێت لە ١٢ کۆمپانیا لە ئەمەریکای باکوردا هیچ خەڵک خشتەی ڕۆی هاتوچۆی نیە کەی ویستیان ئەو کاتە دێن پێویست ناکات لە ئۆفیسبن لە کاتی دیاری کراودا وە هیچ کاتێک تەنها پێویست دەکات کارەکانیان ئەنجام بدەن چۆن و کەی وە لە کوێ دەژین ئەوە پەیوەندی بە خۆیانەوە هەیە کۆبونەوە لەم سیستەمانەدا هەچ کەسەو بە دڵی خۆیەتی

باشە چی ڕودەدات؟ لە هەموو بەڕێوە بەرایەتیەکەدا بەرهەم بەرز دەبێتەوە هەروەها پەیوەندی کارمەند بە کارەکەیەوە زیاد دەکات وە ڕێژەی ڕازی بوون لای کارمەندەکان بەرز دەبێتەوە، زیان کەم دەبێتەوە سەرپشکی، لێزانین، ئارەزو ئەوە ڕێگەیەکی تازەیە بۆ کار کردن ڕەنگە هەندێک سەیری ئەم سیستەمە بکات و بڵێت '' باشە ئەوەی ئەیڵێت جوانە بەڵام زۆر تایبەتە'' منیش دەڵێم '' نەخێر بەڵگەم هەیە ''

لە نیوەی نەوەتەکان مایکرۆسۆفت دەستی کرد بە کارێکی گەورە بە ناوی (ئینکارتا) هەموو پاڵنەرە ڕێکەکانیان بەکار هێنا هەموو پاڵنەرە ڕاستەکان یان پارەیان بەخشی بە کەسی تایبەتمەند هەتا بنوسن و پێداچونەوەی هەزاران نوسراو بکەن هەروەها چەند بەڕێوبەرێکی پارە پێدراو چاودێری هەموو کارەکانیان کرد هەتا ئاگاداری پەیوەستی بە کار و بودجە و کاتی دیاری کراو بێت دوای چەند ساڵێک شتێکیتر دەر کەوت شتێکی جیاواز، ڕاستە؟ تەنها بۆ خۆشی بەشدار ببە کە نە سەنتێک نە یۆرۆ یەک نە یەن ێک وەرناگرێت بیکە لەبەر ئەوەی ئارەزوو دەکەیت بیکەیت

ئێستا ئەگەر پێش دە ساڵ بچویتایە بۆ لای هەر ئابوری ناسێک لە هەر شوێنێک دەیگوت هێی ئێمە دوو سیستەمی جیاوازمان هەیە بۆ داهێنانی بڵاوکراوە ئەگەر پێشبڕکێیان کرد کێ دەیباتەوە؟ پێش دە ساڵ لەمەو پێش هیچ ئابوری ناسێکت نەدەبینی ئاگای لە خۆی بێت لە هیچ شوێنێک لەسەر زەوی دەیتوانی ئاگاداری بڵاوکراوەی ویکیکیپیدیا بێت

ئەوە هەوڵدانی تایتانیکە لە نێوان دوو ڕێگا شەڕی نێوان محەمەد علی و فرایزەر لەسەر پاڵنەر، وانیە؟ ئەوە پێداکێشانی کۆتاییە لە مانێلا باشە؟ پاڵنەرە ناوەکیەکان بەرامبەر پاڵنەرە دەرەکیەکان سەرپشک بوون و لێزانین و ئامانج بەرامبەر دارو گوێز، کێ دەیباتەوە؟ پاڵنەری خۆیی، سەرپشکی، لێزانین و ئامانج بە خێراییەکی زۆر. ڕێم بدەن با کۆی بکەمەوە

کەموکورتی هەیە لەوەی کە لە زانست دەیزانین و چی ڕو دەدات لە کاردا ئەوەی کە زانست دەیزانێت یەکەم: ئەمانە پاداشتی سەدەی بیستە ئەم پاڵنەرانە کە ئێمە واهەست دەکەین بەشێکی سروشتیە لە کار بەڵام زۆر بە سەیری سەردەکەوێت لە لایەکی زۆر تەسک لە کاتەکان و ساتەکان دووەم: ئەمانە ئەگەر پاداشتەکان زۆر جار لەناو دەچن و دروست دەبنەوە سێهەم: نهێنی کارکردنی بەرز ئەوە تەنها پاڵنەر و سزادان نیە بەڵام توانای کەسی نادیارە هاندان بۆ کردنی شتەکان بۆ خۆی ئەو پاڵنەرەیە کە کارەکە گرنگدەکات

ئەمە باشترین بەشە. ئەمە باشترین بەشە ئێمە هەموومان ئەمە دەزانین. زانست جەخت لەوە دەکاتەوە کە لە دڵماندایە لەبەرئەوەی ئەو کێشەیەمان چاک کرد لەوەی کە زانست دەیزانێت و کاریش چی دەکات ئەگەر پاڵنەرەکانمان هێنا، بیرۆکەی پاڵنەرەکانمان لە سەدەی بیست و یەک دا ئەگەر لەم ئایدۆلۆجیا ترسناکە تەمبەڵە دەرچوین بۆ گۆچان و گێزەر دەتوانین کارەکانمان ڕێک بخەینەوە دەتوانی زۆر لەو کێشانە چارەسەر بکەین ڕەنگە، ڕەنگە، ڕەنگە بتوانین جیهان بگۆڕین منیش واز لە داواکەم دەهێنم چەپڵە