Նեիլ Հարբիսոն՝ Ես լսում եմ գույներ

Ես ծնվել եմ հազվադեպ հանդիպող տեսողական հիվանդությամբ, այն կոչվում է աքրոմատոպսիա, այլ կերպ ասած՝ գունակուրություն, այսինքն՝ ես երբեք գույներ չեմ տեսել և չգիտեմ թե դրանք ինչ են, քանի որ ապրում եմ սև ու սպիտակ աշխարհում։ Ինձ համար երկինքը միշտ մոխրագույն է, մոխրագույն են ծաղիկները, իսկ հեռուստացույցը՝ դեռ սև ու սպիտակ է։

Սակայն, 21 տարեկանից ի վեր գույները տեսնելու փոխարեն, ես լսում եմ դրանք։ 2003թ.-ին մի նախագիծ սկսեցի համակարգչային մասնագետ Ադամ Մոնթանդոնի հետ, և հետագա համագործակցության արդյունքում Փիթեր Կեսեի հետ Սլովենիայից և Մաթիաս Լիզանայի հետ Բարսելոնայից ստեղծվեց այս էլեկտրոնային աչքը։ Այն գունային սենսոր է, որ հայտնաբերում է իմ շուրջը գտնվող գունային հաճախականությունները, ուղարկում դրանք իմ գլխի ետնամասում տեղադրված չիպին, և ես լսում իմ առջև գտնվող գույնը ոսկրերի հաղորդականության շնորհիվ։ Օրինակ, սա մանուշակագույնի ձայնն է։ Սա, օրինակ, խոտի ձայնն է։ Սա կարմիր է, TED-ի գույնը։ Իսկ սա էլ կեղտոտ գուլպայի ձայնն է։ (Ծիծաղ) Այն նման է դեղին գույնի ձայնին։

Այսպիսով, ութ տարի շարունակ, ես լսում եմ գույները 2004 թ․-ից սկսած, և ինձ համար արդեն սովորական է դարձել անընդհատ լսել գույները։ Սկզբում, սակայն, ստիպված էի մտապահել գույներին տրվող անունները, ու նաև ստիպված էի մտապահել նոտաները, բայց որոշ ժամանակ անց այս ողջ ինֆորմացիան դարձավ զգայական ընկալում։ Այլևս կարող էի չմտածել նոտաների մասին։ Իսկ որոշ ժամանակ անց այդ ընկալումը դարձավ զգացողություն։ Ես ունեցա իմ սիրելի գույները, սկսեցի գունավոր երազներ տեսնել։

Երբ սկսեցի գունավոր երազներ տեսնել, հասկացա, որ սարքն ու ուղեղս միավորվել են, քանի որ երազներիս մեջ արդեն ուղեղս էր արձակում էլեկտրոնային ազդանշաններ։ Այն այլևս սոսկ սարքը չէր, և այդ ժամանակ ինձ քիբորգ զգացի։ Զգացի, որ քիբեռնետիկ սարքը դադարել է պարզապես սարք լինելուց։ Այն դարձել է մարմնիս մի մասը, զգայարաններիս շարունակությունը, իսկ որոշ ժամանակ անց այն անգամ իմ կերպարի մի մասը դարձավ։

Սա իմ անձնագիրն է 2004 թ.-ին։ Մեծ Բրիտանիայում չի թույլատրվում անձնագրի նկարում հայտնվել էլեկտրոնային սարքով, սակայն ես պնդեցի՝ բացատրելով անձնագրային բաժնին, որ այն, ինչ նրանք տեսնում են, իրականում իմ մարմնի նոր մասն է, իմ ուղեղի շարունակությունն է, և, ի վերջո, ինձ թույլ տվեցին այդպես նկարվել։

Կյանքս կտրուկ փոխվել է այն ժամանակից, ինչ լսում եմ գույները, քանի որ գույները գրեթե ամենուր են։ Օրինակ, ամենամեծ փոփոխություններից մեկն այն է, որ պատկերասրահում ես լսում եմ, օրինակ, Պիկասոյին։ Կարծես՝ համերգային սրահում լինեմ, քանի որ լսում եմ նկարները։ Սուպերմարկետները ևս շատ ցնցող են Իսկապես, շատ հետաքրքիր է քայլել սուպերմարկետի տարբեր բաժիններով։ Ասես՝ հայտնվել ես գիշերային ակումբում։ Այն լի է ամենատարբեր մեղեդիներով։ (Ծիծաղ) Իրոք։ Հատկապես մաքրող նյութերի բաժինը։ Պարզապես հիասքանչ է։ (Ծիծաղ)

Նաև փոխվել է հագնվելու ոճս։ Նախկինում հագնվում էի այնպես, ինչպես գեղեցիկ էր նայվում։ Այժմ հագնվում եմ այնպես, ինչպես գեղեցիկ է հնչում։ (Ծիծաղ)

(Ծափահարություններ)

Օրինակ, այսօր հագնվել եմ Սի մաժոր ոճով, որը բավականին ուրախ նոտա է։ (Ծիծաղ) Իսկ եթե թաղման արարողության գնալիս լինեի, կհագնվեի Բի մինոր ոճով, որը կլիներ փիրուզագույն, մանուշակագույն և նարնջագույն գույների մեջ։ (Ծիծաղ)

Արդեն այլ կերպ եմ նայում նաև ուտելիքին, քանի որ ափսեի մեջ ուտելիքին այնպիսի տեսք եմ տալիս, որ ուտեմ իմ ամենասիրելի երգը։ (Ծիծաղ) Եվ կախված նրանից՝ ինչ տեսք ունի ուտելիքը, ես լսում եմ այն և երաժշտություն ստեղծում դրանով։ Հիմա պատկերացրեք, մի ռեստորան, որտեղ որպես նախուտեստ կմատուցեն «Լեդի Գագա» աղցաններ։ ( Ծիծաղ) Ուզում եմ ասել, որ այս կերպ դեռահասները, միգուցե, կսկսեն ավելի շատ բանջարեղեն ուտել։ Ռախմանինովի դաշնամուրի կոնցերտները՝ իբրև հիմնական կերակուր, նաև մի քիչ Բյորկ կամ Մադոննա իբրև աղանդեր։ Դա կլինի մի հիանալի ռեստորան, որտեղ կարելի է երգեր ուտել։

Փոխվել է նաև գեղեցկության իմ ընկալումը, որովհետև, ինչ-որ մեկին նայելիս ես լսում եմ նրա դեմքը, նա կարող է շատ գեղեցիկ լինել, սակայն սարսափելի հնչել։ (Ծիծաղ) Նաև կարող է պատահել ճիշտ հակառակը։ Ես իսկապես հաճույք եմ ստանում մարդկանց հնչունային պատկերները ստեղծելիս։ Մարդու դեմքը նկարելու փոխարեն, երբ պետք է մատիտով նկարես, ես մոտեցնում եմ աչքը և գրի առնում այն նոտաները, որ լսում եմ այդ պահին, այնուհետև ստեղծում եմ հնչունային դիմանկարներ։ Ահա այդպիսի նկարներից մի քանիսը.

(Երաժշտական ակորդներ)

Այո՜, Նիքոլ Քիդմանը գեղեցիկ է հնչում։ (Ծիծաղ)

Միմյանցից շատ տարբեր մարդիկ կարող են նույն կերպ հնչել։ Արքայազն Չարլզը որոշ նմանություններ ունի Նիքոլ Քիդմանի հետ։ Նրանց աչքերը նույն կերպ են հնչում։

Այսպիսով՝ կարելի է նմանեցնել մարդկանց, ովքեր իրականում տարբեր են իրարից, կարելի է նաև համերգներ կազմակերպել՝ հանդիսականների դեմքերին նայելով։ Ես միացնում եմ էլեկտրոնային աչքը, հետո նվագում՝ մարդկանց դեմքերը։ Սրա առավելությունն այն է, որ եթե համերգը հաջող չի ստացվում, ուրեմն հանդիսականներն են մեղավոր, ես մեղք չունեմ... (Ծիծաղ)

Այնուհետև, մեկ այլ դեպք պատահեց. իբրև երկրորդային արդյունք՝ իսկական ձայները վերածվեցին գույների։ Ես լսում էի հեռախոսի ձայնը, և այն ինձ կանաչ էր թվում, քանի որ հնչում էր ճիշտ և ճիշտ կանաչ գույնի նման։ ԲիԲիՍի-ի ազդանշանները մանուշակագույն են հնչում, իսկ Մոցարտ լսելը դարձել է դեղին զգացողություն։

Արդյունքում, ես սկսեցի երաժշտություն նկարել ու նաև նկարել մարդկանց ձայները, քանի որ մարդկանց ձայներին բնորոշ են հաճախականություններ, որոնք ես կապում եմ գույների հետ։

Ահա, թե ինչպես է երաժշտությունը վերածվում գույնի։ Օրինակ, Մոցարտի «Գիշերային թագուհին» այսպիսի տեսք ունի։ (Երաժշտություն) Այն վառ դեղին է և շատ գունագեղ, քանի որ հաճախականությունները տարբեր են։ (Երաժշտություն) Իսկ ահա սա միանգամայն այլ երգ է։ (Երաժշտություն) Ջասթին Բիբերի «Բեյբի» երգն է։ (Ծիծաղ) (Երաժշտություն) Այն վառ վարդագույն և դեղին գույների մեջ է։

Ես կարող եմ նաև ելույթները գույների վերածել։ Օրինակ՝ այս երկու շատ հայտնի ելույթները. մեկը Մարթին Լյութեր Քինգի «Ես երազում եմ», իսկ մյուսը Հիտլերի ճառն է։ Նախընտրում եմ այս երկու ելույթների նկարները ցուցահանդեսում ցուցադրել առանց հեղինակների անունները նշելու, իսկ հետո այցելուներին հարցնում եմ՝ «Ո՞րն եք հավանում»։ Շատ մարդիկ փոխում են իրենց կարծիքը երբ հայտնում եմ, որ ձախ կողմի նկարը Հիտլերինն է, իսկ աջինը՝ Մարթին Լյութեր Քինգինը։

Արդյունքում, հասա մի կետի, երբ արդեն կարող էի 360 գույն ընկալել այնպես, ինչպես մարդկային տեսողությունը։ Ես կարող էի տարբերել գունանիվի բոլոր աստիճանները։ Բայց հետո մտածեցի, որ մարդկային տեսողությունը բավարար չէ։ Մեր շուրջը կան բազմաթիվ գույներ, որոնք մենք անկարող ենք ընկալել, իսկ էլեկտրոնային աչքը կարող է։ Ուստի որոշեցի ընդլայնել իմ գունային զգայարանների կարողությունը և ավելացրեցի ինֆրակարմիրը և ուլտրամանուշակագույնը գունաձայնային իմ հավաքածուին, և հիմա ես կարող եմ լսել այնպիսի գույներ, որոնք մարդկային աչքը չի կարող ընկալել։

Օրինակ, լավ է, երբ կարող ես ընկալել ինֆրակարմիր գույնը, քանի որ այդպիսով կարող ես պարզել՝ արդյոք սենյակում կան շարժման հաղորդիչներ։ Լսում եմ, երբ ինչ-որ մեկը հեռակառավարման վահանակով ինձ մատնացույց է անում։ Ուլտրամանուշակագույն ընկալելու առավելություններից մեկն այն է, որ կարող ես լսել՝ արդյոք արևային լոգանքի համար լավ թե վատ օր է, քանի որ ուլտրամանուշակագույնը շատ վտանգավոր է, և այն կարող է նույնիսկ սպանել մեզ։ Ուստի կարծում եմ, որ բոլորս էլ պետք է ձգտենք ընկալելու այն, ինչն անկարելի է թվում։

Ահա թե ինչու, երկու տարի առաջ ես հիմնադրեցի «Քիբորգ» հիմնադրամը, որն օգնում է մարդկանց քիբորգ դառնալ, այն խրախուսում է մարդկանց մեծացնել իրենց զգայարանների կարողությունները՝ օգտագործելով տեխնոլոգիաները իբրև մարմնի մի մաս։

Պետք է հասկանալ, որ մենք աշխարհից ինֆորմացիա ստանում ենք մեր զգայարանների միջոցով, ուստի եթե մեծացնենք մեր զգայարանների կարողությունները: Արդյունքում՝ կմեծացնենք ինֆորմացիայի հոսքը։ Կարծում եմ՝ կյանքն ավելի հետաքրքրական կդառնա, երբ դադարենք լրացուցիչ հավելվածներ ստեղծել բջջային հեռախոսների համար և սկսենք հավելվածներ ստեղծել սեփական մարմնի համար։ Կարծում եմ, որ սա իսկապես մի մեծ փոփոխություն կլինի, որի ականատեսը կլինենք ապագայում։

Ես կոչ եմ անում ձեզ մտածել՝ ինչ զգայարաններ կցանկանայինք զարգացնել։ Կոչ եմ անում քիբորգ դառնալ։ Դուք միայնակ չեք լինի։ Շնորհակալությո՜ւն։ (Ծափահարություններ)

(Ծափահարություններ)