Ջեք Հորներ: Հավից դինոզավր

Երբ Մոնտանայում էի ապրում, երկու երազանք ունեի: Ուզում էի հնէաբան դառնալ` դինոզավրերի հնէաբան, և փոքրիկ դինոզավր ունենալ: Ահա թե ինչի եմ ձգտել իմ ամբողջ կյանքում: Ես շատ բախտավոր եմ եղել կարիերայիս հենց սկզբից: Բախտավոր եմ եղել շատ բաներ բացահայտելիս: Ես այնքան էլ սեր չունեի ընթերցանության հետ: Իրականում այդքան էլ շատ բան չեմ կարդացել, քանի որ դիսլեքսիա ունեմ, այդ իսկ պատճառով ընթերցանությունն ամենաբարդ բանն է ինձ համար: Փոխարենը ես դուրս եմ գալիս ու ինչ-որ բաներ փնտրում ու գտնում: Հետո պարզապես վերցնում եմ դրանք: Ըստ էության, արդեն վարժվել եմ փողոցում փող գտնելուն: (Ծիծաղ) Ես նաև սիրում եմ թափառել լեռներով և այդ ընթացքում մի շարք բաներ բացահայտել:

Ես արդեն իսկ բախտավոր եմ, քանի որ բացահայտել եմ արևմտյան կիսագնդի դինոզավրերի առաջին ձվերը, դրանց ձագուկներն իրենց բների մեջ, դինոզավրերի առաջին սաղմերը և դրանց ոսկորների զանգվածային կույտերը: Սա եղավ հենց այն ժամանակ, երբ մարդիկ պարզապես սկսեցին գիտակցել, որ դինոզավրերը այն մեծ, հիմար, կանաչ սողունները չեն, որ երկար տարիներ մարդիկ կարծել են: Նրանք արդեն գաղափար էին կազմում դինոզավրերի մասին` որպես առանձնահատուկ կենդանիներ:

Եվ այսպես, հենց այդ ժամանակ ես կարողացա առաջ քաշել մի շարք հետաքրքիր վարկածներ` իմ գործընկերների հետ միասին: Հիմնվելով մեր ունեցած ապացույցների վրա, մենք կարողացանք ասել, որ, փաստորեն, դինոզավրերը բույն են շինել, ապրել են խմբերով, հոգ են տարել իրենց ձագուկների մասին, սնունդ են հայթայթել նրանց համար և ճանապարհ են ընկել հսկայական խմբերով: Սա իսկապես շատ հետաքրքիր է: Ես շարունակում էի ինչ-որ բաներ բացահայտել և հայտնաբերեցի, որ դինոզավրերն իսկապես շատ հաղորդասեր են եղել: Մենք բազմաթիվ ապացույցներ գտանք, որ դինոզավրերի ձագերը փոխակերպվել են, երբ մեծացել են: Դրանք արտաքնապես տարբերվում էին մեծ դինոզավրերից, ինչը հատուկ է բոլոր հաղորդասեր կենդանիներին: Կենդանիների խմբերի մեջ ձագերը տարբերվում են մեծերից իրենց տեսքով: Մեծերը կարող են ճանաչել ձագերին, փոքրերն էլ իրենց հերթին ճանաչում են մեծերին: Եվ այսպես մենք ավելի հստակ պատկերացում ենք կազմում, թե ինչ տեսք ունի դինոզավրը: Դրանք չէին հետապնդում ջիպ մեքենաներին:

(Ծիծաղ)

Սակայն կարծում եմ, որ հենց այս փաստն է, որ գրավել է Մայքլ Քրայքթոնին: Իր գրքում նա խոսում է կենդանիների նաման վարքագծի մասին: Այնուհետև Սթիվեն Սփիլբերգը պատկերեց այս կենդանիներին` որպես հաղորդասեր կենդանիների: Սա մի պատմություն է, որ պատմում է դինոզավրերին կրկին վերաստեղծելու մասին, ուստի անդրադառնանք «Jurassic Park»-ին: Մայքլ Քրայքթոնն իսկապես այն առաջիններից էր, որ խոսեց դինոզավրերին կյանք վերադարձնելու մասին: Բոլորդ էլ լսել եք այդ պատմության մասին, այնպես չէ՞: Նկատի ունեմ, բոլորդ էլ տեսած կլինեք «Jurassic Park» ֆիլմը:

Եթե ուզում եք դինոզավր ստանալ, դուրս եք գալիս, փնտրում և գտնում եք ծառի կարծրացած բուսահյութ, որն այլ կերպ հայտնի է որպես սաթ անունով, (դրանց մեջ կան արյունախում միջատներ), ընտրում եք ամենալավերը, վերցնում եք դրանք, ծակում հորատիչով, և հետազոտում ԴՆԹ-ն, քանզի ակնհայտ է, որ այն օրերին բոլոր արյունախում միջատներն էլ կծած կլինեին դինոզավրերին և քաշած կլինեին դրանց արյանը, ուստի և ԴՆԹ-ն: Այս ԴՆԹ-ն տանում եք լաբորատորիա և կլոնավորում այն: Երևի այն կներարկեք ջայլամի ձվի մեջ, կամ նմանատիպ այլ բանի մեջ: Հետո կսպասեք, և ահա, ձվից դուրս կգա մի փոքրիկ դինոզավր: Եվ այս փաստը կերջանկացնի բոլորիս: (Ծիծաղ) Եվ նրանք կրկին անգամ կերջանիկանան: Նրանք շարունակում են նման բաներ անել: Եվ այսպես շարունակ… Քանի որ դինոզավրերը բավականին հաղորդասեր կենդանիներ են, կարողանում են ցուցաբերել իրենց այդ հատկանիշը: Նրանք չեն հավաքվում միասին և դավադրություն չեն կազակերպում: Անշուշտ, հենց սրա մասին է Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմը. դավադիր դինոզավրերը մարդկանց հալածելիս:

Ես համոզված եմ, բոլորն էլ գիտեն, որ եթե վերցնենք սաթի կտոր լի արյունախում միջատներով, ծակենք հորատիչով և արյուն վերցնենք միջատից, հետո կլոնավորենք այն, և սա կատարենք պարբերաբար, ապա արդյունքում կունենանք մի սենյակ` լի մոծակներով: (Ծիծաղ) (Ծափահարություններ) Կամ էլ հավանաբար մի ամբողջ անտառ լի ծառերով:

Ուստի, եթե ուզում ենք դինոզավրի ԴՆԹ-ը, ապա պետք է հենց դինոզավրից վերցնենք այն: Եվ մենք հենց այդպես էլ արեցինք: 1993 թվականից հետո, երբ ֆիլմը դուրս եկավ, Գիտությունների Ազգային Հիմնադրամի կողմից մենք դրամաշնորհ ստացանք` դինոզավրից ԴՆԹ ստանալու փորձարկում կատալելու համար: Եվ մենք ընտրեցինք դինոզավրի մի տեսակ` Tyrannosaurus Rex-ը, որը հիանալի նմուշ էր: Իմ նախկին դոկտորական ուսանողներից մեկը, դոկտոր Մարի Շվայցերը, իսկապես ուներ նախադրալներ նման գործով զբաղվելու համար: Եվ այսպես, նա հետազոտեց T. Rex-ի ազդրերի ոսկորներից մեկը, և ըստ էության, նա այնտեղ շատ հետաքրքիր կառուցվածքներ հայտնաբերեց: Նրանք հայտնաբերեցին կարմիր շրջանաձև կետեր, որոնք նման էին աշխարհին հայտնի արյան կարմիր բջիջներին: Դրանք գտնվում են արյուանատար անոթների մեջ, որոնք անցնում են ոսկորների միջով: Նա զարմացած էր. գրողը տանի: Ուստի որոշեց նմուշի համար որոշակի նյութեր հանել այդտեղից: Դա ԴՆԹ չէր, նա չկարողացավ ԴՆԹ գտնել: Սակայն նա գտավ հեմատին, որը հանդիսանում է հեմոգլոբինի կենսաբանական հիմքը: Եվ դա իսկապես հիանալի էր: Շատ հետաքրքիր էր: Այսինքն, մենք ունեինք 65 մլն տարեկան հեմատին: Դե մենք փորձեցինք, փորձեցինք, սակայն այդպես էլ չկարողացանք ինչ-որ բան ստանալ դրանից:

Եվ այսպես անցավ մի քանի տարի, և այդ ժամանակ մենք սկսեցինք իրականացնել «Hell Creek» նախագիծը: Իսկ նախագիծն իրենից ներկայացնում էր մասսայական հետազոտություն` որքան հնարավոր է շատ դինոզավրեր գտնելու նպատակով, և հույսով լի հայտնաբերելու այնպիսի դինոզավրեր, որոնք ավելի շատ նյութ կպարունակեին իրենց մեջ: Իսկ դրսում` Արևելյան Մոնտանայում ահռելի տարածություններ կան, ամայի վայրեր, որտեղ շատ քիչ մարդիկ կան: Ուստի կարող ես գալ այստեղ և շատ բաներ հայտնաբերել: Մենք շատ բաներ ենք բացահայտել հենց այստեղ: Բազմաթիվ Tyrannosaur-ներ ենք գտել, սակայն կար մեկը, որն առանձնահատուկ էր, և մենք նրան կոչեցինք «B-rex»: B-rex-ին գտանք 1000 խորանարդ յարդ խորության տակ գտնվող ապարների տակից: Դա ամբողջական T. Rex չէր, և ոչ էլ խոշոր T. Rex էր, դա շատ յուրահատուկ B-rex էր: Եվ այսպես, ես և իմ գործընկերները` փորելով հասանք դրան, և կարողացանք բացահայտել, նայելով նրա աճի կանգման պատճառ հանդիսացող գծերին, որ B-rex-ը սատկել է 16 տարին լրանալուն պես: Մենք իրականում չգիտենք, թե որքան երկար են դինոզավրերն ապրել, քանի որ դեռ չենք գտել ամենահին դինոզավրին: Սակայն այս մեկը, անշուշտ, սատկել էր 16 տարեկանում:

Մենք նմուշները տվեցինք Մարի Շվայցերին, և նա, փաստորեն, հիմնվելով ոսկորի մեջ հայտնաբերված ոսկրածուծի հյուսվածքի վրա, կարողացավ որոշել, որ B-rex-ը եղել է իգական սեռի դինոզավր: Ոսկրածուծի հյուսվածքն, ըստ էության, կալցիումի կուտակումն է, դա հիմնականում կուտակվում է հղի կենդանիների կամ հղի թռչունների ոսկրերի մեջ: Ահա այն հատկանիշը, որ միավորում է թռչուններին և դինոզավրերին: Սակայն Մարին շարունակեց իր գործը: Նա վերցրեց ոսկորը և այն ընկղմեց թթվի մեջ: Դե բոլորս էլ գիտենք, որ ոսկորները բրածո են, և եթե դրանք ընկղմենք թթվի մեջ ապա դրանցից ոչինչ չի մնա: Բայց, այնուամենայնիվ, մի բան մնաց: Արյան անոթներն էին մնացել: Դրանք ճկուն, հստակ արյան անոթներ էին: Եվ այսպես, մենք ունեյինք դինոզավրի առաջին փափուկ հյուսվածքը: Արտակարգ էր: Պետք է նաև նշել, որ նա հայտնաբերեց օստեոցիտներ. սրանք ոսկրերի մեջ տեղավորված բջիջներ են: Փորձեցինք, փորձեցինք և այդպես էլ ԴՆԹ չգտանք, սակայն Մարին գտավ սպիտակուցների ապացույցներ:

Եվ մենք մտածեցինք. իսկ միգուցե գետնի տակից հանելուց հետո նյութերը քայքայվո՞ւմ են: Մենք կարծում էինք, որ դրանք շատ արագ փչանում են: Ուստի կառուցեցինք մի լաբորատորիա` բեռնատար մեքենայի կցավագոնի ետնամասում, իսկ, լաբորատորիան կառուցեցինք դաշտում, որտեղից ավելի լավ նմուշներ կարող էինք գտանել: Եվ այդպես էլ արեցինք: Մենք ավելի լավ նմուշներ գտանք: Բջիջներն ավելի լավ տեսք ունեին: Անոթները ևս լավ տեսք ունեին: Նույնը վերաբերվում էր նաև կոլագենին: Նկատի ունեմ, այդ ամենը հրաշալի էր: Սակայն դինոզավրի ԴՆԹ չգտանք: Եվ այսպես, մենք բացահայտեցինք, որ դինոզավրի ԴՆԹ-ն, և ցանկած ԴՆԹ շատ արագ քայքայվում է: Եվ մենք, պարզապես, ի վիճակի չենք լինի անել այն, ինչ արել են «Jurassic Park»-ում: Մենք չենք կարողանա դինոզավրից դինոզավր ստեղծել:

Սակայն թռչուններն արդեն իսկ դինոզավրեր են: Նրանք կենդանի դինոզավրեր են: Իրականում մենք դասում ենք նրանց դինոզավրերի շարքին: Ներկայումս մենք նրանց դասակարգում ենք ոչ փետրավոր և փետրավոր դինոզավրեր: Եվ այսպես, ոչ փետրավոր դինոզավրերը այն հսկա անճոռնի դինոզավրերն են, որոնք ոչնչացել են: Իսկ փետրավոր դինոզավրերը ներկայիս թռչուններն են: Ուստի մենք դինոզավր ստեղծելու կարիք չունենք, քանզի արդեն ունենք դինոզավր:

(Ծիծաղ)

Գիտեմ, ձեզ համար սա նույնքան բարդ է, որքան վեցերորդ դասարանցու համար: (Ծիծաղ) Վեցերորդ դասարանի աշակերտները նայում են այս ամենին և ասաում. «Ո'չ»: (Ծիծաղ) «Դուք կարող եք դրան կոչել դինոզավր, սակայն նայեք վելոսիրապտեր դինոզավրին: Այն հրրաշալի է: (Ծիծաղ) «Իսկ հավը` ոչ»: (Ծիծաղ) Եվ այսպես, ահա մեր խնդիրը, ինչպես տեսնում եք: Հավը դինոզավր է: Նկատի ունեմ, որ դա իսկապես այդպես է: Եվ դուք չեք կարող վիճել դրա շուրջ, քանի որ մենք ենք դասակարգողները, իսկ մենք նման կերպ ենք դասակգումը կատարել: (Ծիծաղ) (Ծափահարություններ) Սակայն վեցերորդ դասարանցիները պահանջում են, «Սահմանեք, թե ինչ է իրենից ներկայացնում հավը»: (Ծիծաղ) Ահա թե ինչի մասին ենք պատրաստվում խոսել. թե ինչպես ենք սահամանելու հավը:

Եվ այսպես, կան տարբեր միջոցներ, որոնցով իրականում կարող ենք բնորոշել հավին: Քանի որ էվոլյուցիա ասվածը գործում է, բնականաբար մենք ունենք որոշ էվոլյուցիոն գործիքներ: Դրանք կկոչենք կենսաբանական փոփոխությունների գործիքներ: Գոյություն ունի նաև ընտրություն կոչվածը: Եվ մենք գիտենք, որ դա նույպես գործում է: Մենք կատարեցինք մի փորձարկում գայլանման մի կենդանու հետ և այն վերածեցինք Մալտես ցեղատեսակի շնիկի: Նկատի ունեմ, որ իրոք գենետիկական փոփոխություն կատարեցինք: Կամ նրան վերածեցինք որևէ այլ զվարճալի փոքրիկ շնիկի: Գոյություն ունի նաև գենային փոխանցում կոչվածը: Սա ևս չափազանց հետաքրքիր գործընթաց է: Դա նշանակում է, երբ մի կենդանուց վերցնում ես դրա գենը և այն փոխանցում մեկ այլ կենդանու: Ահա թե ինչպես են մարդիկ ստացել գլոուֆիշ ձկան տեսակը: Վերցնում եք ակտիվ գենը մարջանից կամ մեդուզայից և այն ներարկում եք զեբրաձկան մեջ, և, ահա, դրանք կենդանություն են ստանում: Սա իսկապես հետաքրքիր է: Ակնհայտ է, որ մարդիկ դրանցից մեծ փողեր են ստեղծում: Իսկ հիմա նրանք աշխատում են գլոու - ճագարների և նմանատիպ այլ կենդանիերի ստեղծման վրա: Կարծում եմ, որ մենք էլ կարող ենք ստեղծել գլո հավեր: (Ծիծաղ) Սակայն, ըստ իս, դա էլ չի բավարարի վեցերորդ դասարանցիներին:

Չնայած գոյություն ունի մեկ այլ հանգամանք ևս: Այն, ինչ մենք կոչում ենք ատավիզմի ակտիվացում: Իսկ ատավիզմի ակտիվացումը, ընդհանուր առմամբ, իրենից ներկայացնում է ժառանգական գեների խախտում: Երևի լսել եք, որ երբեմն երեխաները ծնվում են պոչով, հենց սա էլ կոչվում է ժառանգական գեների խախտում: Այսպիսով, կան մի շարք ատավիզմներ, որոնք կարող են դրսևորվել: Օրինակ երբ օձերը ծնվում են ոտքերով: Կամ մեկ այլ օրինակ: Սա ատամներով հավ է: Իմ ընկերը` Մեթյու Հարրիսը , որ աշխատում է Մեդիսոնի Վիսկոնսին Համալսարանում, իրականում գտավ այն միջոցը, որով ակտիվացրեց ատամի գենը, և, փաստորեն, այդպիսով կարողացավ շարժի գցել դա, որի միջոցով հավերի մոտ ատամներ սկսեցին աճել: Եվ այսպես, սա լավ հատկանիշ է: Կարող ենք պահպանել սա, քանի որ հստակ գիտենք, որ կօգտագործենք դա: Մենք կարող ենք ստեղծել ատամներով հավ: Կամաց - կամաց մոտենում ենք մեր նշանակոտին: Սա ավելի լավ է, քան գենի փոխանցումը:

(Ծիծաղ)

Իմ ընկերը, որը նաև իմ գործընկերն է, դոկտոր Հանս Լարսոնը ՄակԳիլ համալսարանից, ներկայումս ուսումնասիրում է ատավիզմները: Նա հետազոտության է ենթարկում թռչուններին` զննելով վերջիններիս նախասաղմի կազմավորումը և, ըստ էության նաև այն, թե ինչպես է այն զարգանում: Նրան հետաքրքրում է, թե ինչպես են թռչուններն, իրականում, կորցրել իրենց պոչը: Նա հետաքրքրում է նաև բազուկի, առջևի վերջույթի փոխակերպումը թևի: Նա փնտրում է այդ գեները: Ուստի ես ասացի. «Դե, եթե կարողանաս գտնել այդ գեները, ես կարող եմ հակադրել դրանք և անել այն, ինչ անհրաժեշտ է անել վեցերորդ դասարանցիներին համոզելու համար»: Եվ այսպես նա համաձայնեց: Ահա թե ինչ ենք մենք ուսումնասիրում:

Եթե նայեք դինոզավրի թևերին, վելոսիրապտերը ունի հետաքրքրիր ճիրաններով թևեր: Արքեոպտերիքսը, որը պարզունակ թռչունի տեսակ է, նույնպես ունի շատ պարզունակ թև: Բայց ինչպես տեսնում եք, աղավնին, կամ հավը, կամ նմանատիպ այլ թռչուն, ունի մի տեսակ տարօրինակ թև, քանզի այն ոչ թե ձեռք է, այլ թև է: Սակայն հետաքրքիրն այն է, որ, եթե նայեք սաղմին, մինչ այն զարգանում է, ապա կտեսնեք, որ այն իրականում ավելի շատ նման է արքեոպտերիքսի թևին: Այն ունի երեք մատ, երեք ֆալանգ: Սակայն գենը ակտիվանում է, և դրանք իրականում միաձուլվում են: Եվ այն, ինչ փնտրում ենք, հենց այդ գենն է: Մենք ուզում ենք, որ դադարի գործելուց այն գենը, որը միմյանց է ձուլում մատները, այնպես, որ կարողանանք ստանալ ճուտիկ, որը ձվից դուրս կգա երեք-մատնյա թևով, ինչպես արքեոպտերիքսը: Նույնը վերաբերում է նաև պոչին: Հիմնականում թռչունները ունեն թերաճ պոչ: Ուստի, մենք գիտենք, որ սաղմը, մինչ այն զարգանում է, իրականում ունի համեմատաբար երկար պոչ: Սակայն հենց գենը սկսում է ակտիվանալ, կլանում է պոչը և ձերբազատվում դրանից: Իսկ դա այն հենց այն գենն է, որ մենք փնտրում էինք: Մենք ուզում ենք կասեցնել պոչի սերտաճումը:

Այդ իսկ պատճառով, այն, ինչ ուզում ենք անել, հետևյալն է. վերցնել հավը, փոփոխել այն և ստանալ հավազավր: (Ծիծաղ) Հետաքրքիր արտաքինով հավ կլինի: Սակայն սրանք միայն հիմնական հիմունքներն են: Ուստի, հենց այն է, ինչ մենք անում ենք, ինչ մեզ հարկավոր է: Մարդիկ հաճախ հարցնում են. «Ինչո՞ւ եք անում նման բաներ: Ինչո՞ւ է պետք նմանատիպ բաներ անել: Ի՞նչ օգուտ կա դրանից»: Այո, լավ հարց է: Ըստ էության, կարծում եմ, որ սա լավ միջոց է երեխաներին սովորեցնելու էվոլյուցիան և զարգացող կենսաբանությունը ու նմաատիպ այլ բաները: Եվ, անկեղծ ասած, ես կարծում եմ, որ եթե գնդապետ Սենդերսը ուշադիր լիներ, թե ինչպես է արտահայտվում այս ամենի մասին, նա կարող էր իրականում գովազդել շատ ավելին: (Ծիծաղ)

Ամեն դեպքում.. Երբ մեր դինո-ճուտիկը ձվից դուրս գա այն կլինի, ակնահայտորեն, օրինակ կծառայի մյւսների համար, կամ ինչպես դուք կկոչեիք, հայտնի ճուտիկի օրնակ կծառայի, որ պատկերվել է տեխնոլոգինաերի, ժամանցի և դիզայնի նպատակով:

Շնորհակալություն:

(Ծափահարություններ)