Այս օրերին բոլորը խոսում են երջանկության մասին: Ես խնդրեցի հաշվել վերջին հինգ տարիներում հրատարակված այն գրքերի թիվը, որոնց վերնագրերում կար «երջանկություն» բառը։ Քառասունին հասնելուց հետո նրանք թողեցին այդ հաշվարկը, բայց դեռ շատ գրքեր կային: Երջանկության նկատմամբ հետաքրքրության հսկայական ալիք կա հետազոտողների մոտ: Երջանկության շատ թրեյնինգներ կան: Բոլորը ցանկանում են մարդկանց ավելի երջանիկ դարձնել: Բայց չնայած աշխատանքի այս ամբողջ հեղեղին` մի քանի իմացական թակարդներ կան, որոնք անհնարին են դարձնում շիտակ մտածել երջանկության մասին:
Եվ այսօրվա իմ ելույթը լինելու է հիմնականում այս իմացական թակարդների մասին: Սա վերաբերում է թե սովորական մարդկանց, ովքեր մտածում են սեփական երջանկության մասին, և թե գիտնականներին, ովքեր մտածում են երջանկության մասին, որովհետև պարզվում է, որ մենք նույնքան խառնաշփոթի մեջ ենք, ինչպես բոլորը: Այս թակարդներից առաջինը բարդությունն ընդունելու դժկամությունն է: Պարզվում է, որ երջանկություն բառը այլևս օգտակար բառ չէ, որովհետև մենք այն կիրառում ենք շատ տարբեր բաների նկատմամբ: Կարծում եմ` մենք պետք է սահմանափակենք այն մի կոնկրետ նշանակության, և ընդհանուր առմամբ, մենք պետք է որդեգրենք ավելի բարդ տեսակետ բարեկեցության նշանակության մասին: Երկրորդ թակարդը շփոթմունքն է փորձի և հիշողության միջև, այսինքն Ձեր կյանքում երջանիկ լինելու և Ձեր կյանքի առումով, կամ Ձեր կյանքով երջանիկ լինելու միջև: Եվ սրանք երկու շատ տարբեր գաղափարներ են, և երկուսն էլ տեղավորվել են երջանկության հասկացության մեջ: Իսկ երրորդը կենտրոնացման պատրանքն է, դժբախտաբար մենք չենք կարող մտածել որևէ հանգամանքի մասին, որն ազդում է բարեկեցության վրա` առանց աղճատելու նրա կարևորությունը: Ի նկատի ունեմ, սա իրական իմացական թակարդ է: Ոչ մի ձև չկա այն ուղղելու:
Ես կցանակայի սկսել մի օրինակով, որ իմ դասախոսություններից մեկից հետո հարցուպատասխանի ժամանակ մեկը պատմեց: [պարզ չի, թե ինչ է ասվում] Նա ասաց, որ լսում էր սիմֆոնիա, և դա փառահեղ երաժշտություն էր, և ձայնագրության վերջում, ահավոր ձայն եկավ: Եվ, նա ավելացրեց, շատ էմոցիոնալ տոնով, դա փչացրեց ամբողջ փորձառությունը: Բայց դա այդպես չէր: Այն փչացրել էր այդ փորձառության մասին հիշողությունը: Նա ունեցել էր այդ փորձառությունը: Քսան րոպե փառահեղ երաժշտություն էր վայելել: Բայց դա հաշիվ չէր, որովհետև նրա մոտ մնացել էր հիշողություն, իսկ այդ հիշողությունը փչացել էր, իսկ հիշողությունն այն ամենն էր, որ նա պահել էր:
Սա ինչ է մեզ ուսուցանում, իրոք, որ մենք կարող ենք մեր և այլոց մասին մտածել որպես երկու եսեր: Կա փորձառություն առնող եսը, որն ապրում է ներկայում, և գիտի ներկան, ընդունակ է վերապրել անցյալը, բայց հիմնականում այն միայն ներկա ունի: Փորձառություն առնող եսին է մոտենում բժիշկը, դե գիտեք, երբ բժիշկը հարցնում է. «Երբ ձեռք եմ տալիս այստեղ, ցավու՞մ է»։ Եվ կա հիշող եսը, և հիշող եսն է, որ պահում է հաշիվը, և մեր կյանքի պատմությունն է պահպանում. այդ նրան է բժիշկը մոտենում, երբ տալիս է այս հարցը. «Ինչպե՞ս ես վերջերս քեզ զգում» կամ «Ինչպե՞ս անցավ Ձեր վերջին այցը Ալբանիա» կամ նման մի բան: Դրանք երկու տարբեր միավորներ են, փորձառություն առնող եսն ու հիշող եսը, և դրանք միմյանց հետ շփոթելը երջանկության հասկացության շուրջ եղող խառնաշփոթի մաս է:
Հիշող եսը պատմասաց է: Եվ այն իրականում սկսվում է մեր հիշողություններին պարզ պատասխանով, այն սկսում է անմիջապես: Մենք պատմություններ ենք պատմում, ոչ միայն երբ մենք սկսում ենք պատմություններ պատմել: Մեր հիշողությունն է մեզ պատմություններ պատմում, այսինքն, այն ինչ մենք պահպանում ենք մեր փորձառությունից, պատմություն է: Սկսեմ մի օրինակով: Սա հին ուսումնասիրություն է: Սրանք իրական հիվանդներ են, որոնք ցավոտ պրոցեդուրայի են մասնակցում: Ես շատ չեմ մանրամասնի: Այս օրերին այդ պրոցեդուրան այլևս ցավոտ չէ, բայց 90-ականներին, երբ այս ուսումնասիրությունն էր արվում, այն ցավոտ էր: Նրանց խնդրել էին զեկուցել իրենց ցավը վաթսուն վայրկյանը մեկ: Եվ ահա երկու հիվանդներ: Սրանք նրանց պատասխաններն են: Եվ Ձեզ հարցում են. «Նրանցից ո՞վ է ավելի շատ տանջվել»: Սա շատ հեշտ հարց է: Պարզ է, որ հիվանդ Բ-ն ավելի շատ է տանջվել: Նրա կոլոնոսկոպիան ավելի երկարատև էր, ցավի ամեն մի րոպեն, որ զգում էր հիվանդ Ա-ն, զգում էր նաև հիվանդ Բ-ն և նույնիսկ ավելին:
Բայց հիմա մեկ այլ հարց կա: «Իսկ այս հիվանդների կարծիքով իրենք ինչքա՞ն են տանջվել»: Եվ ահա զարմանալին: Եվ զարմանալին այն է, որ հիվանդ Ա-ն ունի կոլոնոսկոպիայի մասին շատ ավելի վատ հիշողություն, քան հիվանդ Բ-ն: Կոլոնոսկոպիայի պատմությունները տարբեր էին, և որովհետև պատմության կարևորագույն մասն այն է, թե ինչպես է այն վերջանում, և այս պատմություններից ոչ մեկն էլ շատ ոգեշնչող կամ հրաշալի չէ, բայց նրանցից մեկը հստակորեն․․․ (Ծիծաղ) բայց նրանցից մեկը հստակորեն ավելի վատն է, քան մյուսը: Եվ այդ մեկը, որն ավելի վատն է, այն է, որտեղ ցավն իր գագաթնակետին հասավ վերջում: Դա վատ պատմություն է: Ինչպե՞ս գիտենք դա: Որովհետև մենք հարցրեցինք այս մարդկանց կոլոնոսկոպիայից հետո, և նաև շատ ավելի ուշ: «Ընդհանուր առմամբ, ինչքա՞ն վատն էր ամբողջ պրոցեսը», և հիշողության մեջ, այն շատ ավելի վատն էր հիվանդ Ա-ի, քան Բ-ի համար:
Սա ուղղակի կոնֆլիկտ է փորձառություն առնող եսի ու հիշող եսի միջև: Փորձառություն առնող եսի տեսանկյունից Բ-ն հստակորեն ավելի վատ վիճակում էր: Ի՞նչ կարելի է անել հիվանդ Ա-ի հետ, և մենք իրոք անցկացրել ենք կլինիկական փորձեր, դա արվել է և դա աշխատում է, կարելի է իրոք երկարացնել հիվանդ Ա-ի կոլոնոսկոպիան` խողովակը մի քիչ ավելի երկար ներսում պահելով` առանց շատ շարժելու: Դա հիվանդին տառապանք կպատճառի, բայց միայն մի քիչ, և շատ ավելի քիչ, քան առաջ: Եվ եթե դա արվի մի երկու րոպե, հիվանդ Ա-ի փորձառություն առնող եսը ավելի վատ վիճակում կլինի, իսկ հիվանդ Ա-ի հիշող եսը` շատ ավելի լավ վիճակում կլինի, որովհետև հիմա դուք հիվանդ Ա-ին տվել եք իր փորձառության մասին ավելի լավ պատմություն: Ի՞նչն է սահմանում պատմությունը: Եվ սա ճիշտ է այն պատմությունների համար, որոնք հիշողությունը մատուցում է մեզ, և այն նաև ճիշտ է պատմությունների համար, որ մենք հնարում ենք: Պատմությունը սահմանում են փոփոխությունները, նշանակալից պահերը և ավարտը: Ավարտը շատ, շատ կարևոր է, և այս դեպքում ավարտն է, որ գերիշխում է:
Փորձառություն առնող եսը շարունակաբար ապրում է իր կյանքը: Այն ունի փորձառության պահեր, մեկը մյուսի հետևից: Եվ դուք հարցնում եք. «Ի՞նչ է պատահում այս պահերին»: Եվ պատասխանն իրոք շատ պարզ է: Նրանք ընդմիշտ կորչում են: Ի նկատի ունեմ, մեր կյանքի պահերի մեծամասնությունը, և ես հաշվարկել եմ - գիտե՞ք, հոգեբանական ներկան, ասում են, մոտ երեք վայրկյան տևողություն ունի: Որը նշանակում է, որ կյանքում կան դրանցից վեց հարյուր միլիոն: Մեկ ամսում կան մոտավորապես վեց հարյուր հազար: Դրանց մեծամասնությունը հետք չի թողնում: Մեծամասնությունը լիովին անտեսվում է հիշող եսի կողմից: Եվ սակայն, ինչ-որ ձևով հասկանում եք, որ նրանք պետք է հաշվվեն, որ այն, ինչ կատարվում է փորձառության այս պահերի ընթացքում, մեր կյանքն է: Սա այն սահմանափակ ռեսուրսն է, որ մենք ծախսում ենք մինչ մենք այս երկրագնդի վրա ենք: Եվ դրա ինչպես ծախսելը պետք է որ նշանակալից թվար, բայց մեր հիշող եսը մեզ համար այդ պատմությունը չէ, որ պահպանում է:
Այսպիսով մենք ունենք հիշող ես, և փորձառություն առնող ես, և նրանք իրոք բավականին տարբեր են: Նրանց միջև ամենամեծ տարբերությունը ժամանակի կառավարման մեջ է: Փորձառություն առնող եսի տեսանկյունից, եթե դուք արձակուրդում եք, և երկրորդ շաբաթը առաջինի պես լավն է, ապա երկշաբաթյա արձակուրդը մեկշաբաթյա արձակուրդից երկու անգամ ավելի լավն է: Իսկ հիշող կողմի համար դա այդպես չի աշխատում: Հիշող եսի համար երկշաբաթյա արձակուրդը մեկշաբաթյա արձակուրդից շատ քիչ է ավելի լավը, որովհետև նոր հիշողություններ չեն ավելանում: Դուք պատմությունը չեք փոխել: Եվ այսպիսով, ժամանակը իրապես կարևորագույն փոփոխականն է, որ տարբերակում է հիշող եսը փորձառություն առնող եսից: Ժամանակը շատ քիչ ազդեցություն ունի այս պատմության վրա:
Դե, հիշող եսը ավելին է անում, քան հիշելն ու պատմություններ պատմելը: Նա իրականում որոշումներ կայացնողն է, որովհետև, եթե ունեք հիվանդ, ով, օրինակ, երկու կոլոնոսկոպիա է անցել երկու տարբեր վիրաբույժների մոտ, և որոշում է, թե նրանցից որին ընտրի, ապա ընտրություն անում է նա, ով ունի նվազ տհաճ հիշողություն, և այդ վիրաբույժն էլ կընտրվի: Փորձառություն առնող եսը այս ընտրության մեջ ասելիք չունի: Մենք իրականում ընտրություն չենք կատարում փորձառությունների միջև, մենք ընտրում ենք փորձառությունների մասին հիշողությունների միջև: Եվ, նույնիսկ երբ մենք մտածում ենք ապագայի մասին, մենք մեր ապագայի մասին սովորաբար չենք մտածում որպես փորձառություններ: Մենք մտածում ենք ապագայի մասին` որպես կանխատեսված հիշողություններ: Եվ իրականում, կարող եք սրան նայել, որպես հիշող եսի բռնապետություն, և կարող եք մտածել հիշող եսի մասին այսպես. այն փորձառություն առնող եսին քաշ է տալիս փորձառությունների միջով, որոնց կարիքը փորձառություն առնող եսը չունի:
Ես ի նկատի ունեմ, որ երբ մենք գնում ենք արձակուրդի, սա հաճախ է պատահում, այսինքն, մենք գնում ենք արձակուրդի, մեծ մասամբ, ի ծառայություն մեր հիշող եսի: Կարծում եմ` սա մի քիչ բարդ է արդարացնել: Այսինքն, ինչքա՞ն ենք մենք օգտագործում մեր հիշողությունները: Սա է հիշող եսի գերիշխանության բացատրություններից մեկը: Եվ երբ ես մտածում եմ դրա մասին, ես մտածում եմ այն արձակուրդի մասին, որ մենք Անտարկտիդայում անց կացրինք մի քանի տարի առաջ, որը հաստատ իմ ունեցած ամենալավ արձակուրդն էր, և ես դրա մասին համեմատաբար հաճախ եմ մտածում, համեմատած, թե ինչքան եմ մտածում մյուս արձակուրդների մասին: Եվ հավանաբար այդ երեքշաբաթյա արձակուրդի մասին իմ հիշողություններից սպառել եմ 25 րոպե վերջին չորս տարիների ընթացքում: Հիմա, եթե ես երբևէ բացած լինեի 600 նկարներով թղթապանակը, ես ծախսած կլինեի ևս մի ժամ: Ուրեմն, ստացվում է, որ սա երեք շաբաթ էր, իսկ դա էլ ամենաշատը մեկ ու կես ժամ: Թվում է, թե անհամապատասխանություն կա: Դե, ես երևի մի քիչ ծայրահեղ եմ, հիշողությունների սպառման իմ շատ փոքր ախորժակի առումով, բայց նույնիսկ եթե դուք ավելի շատ ախորժակ ունեք, կա մի իսկական հարց: Ինչու՞ ենք այդքան կշիռ տալիս հիշողություններին` համեմատած այն կշռին, որ տալիս ենք փորձառություններին:
Ուզում եմ, որ դուք մտածեք մի մտային փորձի մասին: Պատկերացրեք, որ ձեր հաջորդ արձակուրդին, դուք գիտեք, որ արձակուրդի վերջին, ձեր բոլոր նկարները կփչանան, եվ դուք ամնեզիայի դեղ կընդունեք, այնպես որ ոչ մի բան չեք հիշի: Հիմա ինչ, արդյո՞ք դուք կընտրեիք այդ նույն արձակուրդը: (Ծիծաղ) Եվ եթե մեկ ուրիշ արձակուրդ կընտրեիք, ապա ձեր երկու եսերի միջև կոնֆլիկտ կա, և դուք պետք է մտածեք, թե ինչպես լուծեք այդ կոնֆլիկտը, և դա իրականում ընդհանրապես ակնհայտ չէ, քանզի եթե մտածում եք ժամանակի առումով, ապա մի պատասխան եք ստանում: Եվ եթե մտածում եմ հիշողությունների առումով, կարող եք մեկ այլ պատասխան ստանալ: Թե ինչու ենք մենք ընտրում այն արձակուրդը, որն ընտրում ենք, խնդիր է, որը մեզ կանգնեցնում է երկու եսերի միջև կոնֆլիկտի առաջ:
Հիմա, այդ երկու եսերը բերում են երջանկության երկու հասկացություն: Իրականում կա երջանկության երկու գաղափար, որ մենք կարող ենք կիրառել, յուրաքանչյուր եսի համար մեկը: Այսպիսով դուք կարող եք հարցնել. «Ինչքա՞ն երջանիկ է փորձառություն առնող եսը»: Եվ հետո կհարցնեիք, թե ինչքան երջանիկ են պահերը փորձառություն առնող եսի կյանքում։ Եվ դրանք բոլորը -- պահեր տևող երջանկությունը բավականին բարդ գործընթաց է: Որո՞նք են այն զգացմունքները, որոնք կարելի է չափել: Եվ, ի դեպ, հիմա մենք ընդունակ ենք, բավականին լավ պատկերացում կազմել ժամանակի ընթացքում փորձառություն առնող եսի երջանկության մասին: Եթե հարցնեք հիշող եսի երջանկության մասին, դա լիովին ուրիշ է: Սա նրա մասին չէ, թե ինչքան երջանիկ է մարդն ապրում: Դա այն մասին է, թե ինչքան բավարարված կամ գոհ է մարդը, երբ նա մտածում է իր կյանքի մասին: Շատ տարբեր հասկացություն: Ցանկացած մարդ, որ չի տարբերակում այս հասկացությունները, երջանկության ուսումնասիրությունը խառնաշփոթի կվերածի, և ես պատկանում եմ բարեկեցության այն ուսումնասիրողների բանակին, ովքեր երկար ժամանակ երջանկության ուսումնասիրությունը խառնաշփոթի էին վերածում հենց այս պատճառով:
Տարբերությունը փորձառություն առնող եսի երջանկության ու հիշող եսի բավարարվածության միջև, վերջին տարիներին ճանաչվել է, և հիմա նոր ջանքեր են ներդրվում այս երկուսն առանձին չափելու: Գելըփ Կազմակերպությունը համաշխարհային հարցում ունի, որտեղ ավելի քան կես միլիոն մարդու հարցեր են տրվել, թե ինչ են մտածում իրենց կյանքի և իրենց փորձառությունների մասին: Եվ այս ուղղությամբ այլ ջանքեր էլ են արվել: Այսպիսով, վերջին տարիներին, մենք սկսել ենք սովորել երկու եսերի երջանկության մասին: Եվ հիմնական դասը, որ մենք սովորել ենք, կարծում եմ, այն է, որ դրանք իրոք տարբեր են: Կարող եք իմանալ, թե ինչքան է մեկն իր կյանքից գոհ, և դա քեզ այնքան բան չի տեղեկացնում, թե ինչքան երջանիկ են նրանք ապրում իրենց կյանքը, և հակառակը: Որպեսզի պատկերացում տամ ձեզ հարաբերակցության մասին, հարաբերակցություն մոտավորապես 0.5 է: Սա նման է նրան, որ դուք հանդիպեք մեկին, ու ձեզ ասեն, որ նրա հոր հասակը 180 սմ է, ինչքա՞ն կիմանայիք նրա հասակի մասին: Դե, ինչ-որ բան կիմանայիք նրա հասակի մասին, բայց շատ անորոշակիություն կա: Դուք այդքան անորոշակիություն ունեք: Եթե ես ձեզ ասեմ, որ ինչ-որ մեկը իր կյանքը գնահատել է տասը հնարավորից ութ միավոր, շատ անորոշակիություն կա այն մասին թե ինչքան երջանիկ է իրենց փորձառություն առնող եսը: Այնպես որ հարաբերակցությունը ցածր է:
Մենք ինչ-որ բան գիտենք այն մասին, թե ինչն է ղեկավարում հիշող եսի բավարարվածությունը: Մենք գիտենք, որ շատ կարևոր է փողը, նպատակներն են շատ կարևոր: Մենք գիտենք, որ երջանկությունը հիմնականում բավարարվածությունն է այն մարդկանցով, ում մենք սիրում ենք, ժամանակ անցկացնելն է այն մարդկանց հետ, ում մենք սիրում ենք: Կան այլ հաճույքներ, բայց սա գերիշխող է: Այսպիսով, եթե ուզում եք մաքսիմալի հասցնել երկու եսերի երջանկությունը, դուք ի վերջո երկու տարբեր բաներ եք անելու: Իմ ասածի էությունն այն է, որ մենք իրոք չպետք է մտածենք երջանկության մասին` որպես բարեկեցության փոխարինող: Այն լիովին տարբեր հասկացություն է:
Հիմա, շատ արագ, մեկ այլ պատճառը, որ մենք չենք կարող ճիշտ մտածել երջանկության մասին այն է, որ մենք ուշադրություն չենք դարձնում նույն բաներին, երբ մտածում ենք կյանքի մասին, և երբ իրականում ապրում ենք: Այսպիսով, եթե պարզ հարց տաք, թե ինչքան երջանիկ են մարդիք Կալիֆորնիայում, ճիշտ պատասխան չեք ստանա: Երբ դուք այդ հարցը տալիս եք, դուք մտածում եք, որ մարդիք Կալիֆորնիայում ավելի երջանիկ պիտի լինեն, քան, ասենք, Օհայո նահանգում ապրողները: (Ծիծաղ) Եվ ինչ է պատահում, երբ մտածում եք Կալիֆորնիայում ապրելու մասին, դուք մտածում եք Կալիֆորնիայի և մյուս տեղերի միջև եղած հակադրության մասին, և այդ հակադրությունն, ասենք, կլիման է: Բայց պարզվում է, որ կլիման շատ կարևոր չէ փորձառություն առնող եսի համար, և նույնիսկ շատ կարևոր չէ մտածող եսի համար, որը որոշում է, թե ինչքան են մարդիք երջանիկ: Բայց հիմա, քանի որ մտածող եսն է ղեկավարը, դուք ի վերջո, որոշ մարդիք ի վերջո տեղափոխվում են Կալիֆորնիա: Եվ հետաքրքիր է հետևել, թե ինչ է պատահելու մարդկանց, ովքեր տեղափոխվում են Կալիֆորնիա` երջանկանալու հույսով: Դե, նրանց փորձառությոն առնող եսը ավելի երջանիկ չի դառնալու: Մենք դա գիտենք: Բայց մի բան կպատահի: Նրանք կմտածեն, թե ավելի երջանիկ են, որովհետև, երբ նրանք մտածեն այդ մասին, նրանք կհիշեն, թե ինչքան ահավոր էր եղանակը Օհայո նահանգում: Եվ նրանք կզգան, որ ճիշտ որոշում են կայացրել:
Շատ դժվար է շիտակ մտածել բարեկեցության մասին, և հուսով եմ, որ կարողացա պատկերացում տալ, թե ինչքան է դա դժվար:
Քրիս Անդերսոն. Շնորհակալություն: Ես հարց ունեմ Ձեզ համար: Շատ շնորհակալություն: Երբ մենք մի քանի շաբաթ առաջ հեռախոսով խոսում էինք, դուք նշեցիք, որ Գելըփի հարցումները բավականին հետաքրքիր արդյունք ունեցան: Ինչ-որ բան կա՞, որ կուզենայիք կիսել մեզ հետ, քանի որ դեռ մի քանի րոպե ունենք:
Դանիել Քանեման: Անշուշտ: Կարծում եմ, որ ամենահետաքրքիր արդյունքը, որ մենք գտանք Գելըփի հարցման ընթացքում, մի թիվ է, որը մենք բացարձակ չէին ակնկալում գտնել: Մենք գտանք այն փորձառություն առնող եսի երջանկության հետ կապված։ Մենք նայեցինք, թե ինչպես են զգացմունքերը փոխվում` կախված եկամտից: Եվ պարզվում է, որ 60,000 դոլարից ցածր եկամուտի դեպքում ամերիկացիների համար, և դա ամերիկացիների շատ մեծ նմուշ է, 600,000 մարդ, դա մեծ ներկայացուցչական նմուշ է, տարեկան 600,000 դոլարից ցածր,
Դանիել Քանեման: 60,000: (Ծիծաղ) Տարեկան 60,000 դոլարից ցածր եկամուտի դեպքում, մարդիք դժբախտ են, և ինչքան ավելի աղքատ, այնքան ավելի դժբախտ են նրանք դառնում: 60,000 դոլարից ավել եկամուտի դեպքում, մենք ստանում եք լրիվ հարթ գիծ, Ես հազվադեպ եմ տեսել այդքան հարթ գիծ: Պարզ է, որ տեղի է ունենում այն, որ փողը փորձառության երջանկություն ձեզ չի գնում, բայց փողի պակասը հաստատ ձեզ գնում է թշվառություն, և մենք կարող ենք չափել թշվառությունը շատ շատ պարզ: Ինչ վերաբերում է մյուս եսին, հիշող եսին, այստեղ ուրիշ պատմություն է: Ինչքան շատ գումար եք վաստակում, այդքան ավելի բավարարված եք: Սակայն սա չի վերաբերում էմոցիաներին:
Քրիս Անդերսոն: Բայց Դեննի, ամբողջ ամերիկյան ձգտումը կյանքի, ազատության, երջանկության մղման մասին է: Եթե մարդիք այս եզրակացությունը լուրջ ընդունեն, թվում է, թե այն գլխի վրա է շրջում այն ամենն, ինչին մենք հավատում ենք, օրինակ, հարկային քաղաքականություն և այլն: Արդյո՞ք հնարավորություն կա, որ քաղաքական գործիչները, որ երկիրն ընդհանրապես, այսպիսի եզրակացությունը լուրջ ընդունեն, և հանրային քաղաքականություն վարեն դրա հիման վրա:
Դանիել Քանեման: Գիտեք` ես մտածում եմ, որ հանրային քաղաքականությունում երջանկության ուսումնասիրությունների դերի վերաբերյալ ճանաչում կա: Ճանաչումը դանդաղ է լինելու Միացյան Նահանգներում. դրա մասին հարց չկա, սակայն Միացյալ Թագավորությունում դա տեղի է ունենում, և մյուս երկրներում էլ է տեղի ունենում: Մարդիք ընդունում են, որ իրենք պետք է մտածեն երջանկության մասին, երբ մտածում են հանրային քաղաքականության մասին: Դա որոշ ժամանակ կպահանջի, և մարդիկ վիճարկելու են, թե արդյոք նրանք ուզում են ուսումնասիրել փորձառության երջանկությունը, կամ թե արդյոք ուզում են ուսումնասիրել կյանքի գնահատումը, այսպիով մեզ հարկավոր է այդ քննարկումն անել շատ շուտով: Երջանկությունը բարելավելու միջոցները շատ տարբեր են` կախված նրանից, թե ինչպես եք մտածում, և արդյոք մտածում եք հիշող եսի մասին, թե փորձառություն առնող եսի մասին: Գալիք տարիներին դա ազդելու է հանրային քաղաքականության վրա: Միացյալ նահանգներում, ջանքեր են գործադրվում չափելու բնակչության փորձառության երջանկությունը: Կարծում եմ` սա կլինի հաջորդ մեկ կամ երկու տասնամյակ հետո ազգային վիճակագրության մաս:
Քրիս Անդերսոն. Դե, ինձ թվում է, որ այս կարցը կլինի, կամ գոնե պետք է որ լինի հանրային քաղաքականության ամենահետաքրքիր քննարկումը, որին կարելի է հետևել հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում: Շատ շնորհակալություն, որ հիմնել եք վարքագծային տնտեսագիտությունը: Շնորհակալություն Դենի Քանեման:
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Օրինակներ բերելով արձակուրդների թեմայից մինչև կոլոնոսկոպիա` Նոբելյան դափնեկիր և վարքագծային տնտեսագիտության հիմնադիր Դանիել Քանեմանը բացահայտում է, թե ինչպես են մեր «փորձառություն առնող եսը» և «հիշող եսը» տարբեր ձևով ընկալում երջանկությունը: Այս նոր ընբռնումը խորը նշանակություն ունի տնտեսագիտության, հանրային քաղաքականության և մեր սեփական ինքնաճանաչման համար:
Widely regarded as the world's most influential living psychologist, Daniel Kahneman won the Nobel in Economics for his pioneering work in behavioral economics -- exploring the irrational ways we make decisions about risk. Full bio »
Translated into Armenian by Meri Poghosyan
Reviewed by Gohar Khachatryan
Comments? Please email the translators above.
17:26 Posted: May 2009
Views 2,216,909 | Comments 225
21:16 Posted: Sep 2006
Views 5,227,696 | Comments 722
19:37 Posted: Sep 2006
Views 3,457,340 | Comments 738
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.