Բիլլ Դոյլ: Քաղցկեղի բուժումն էլեկտրական դաշտերի միջոցով

Մեր հասարակության մեջ յուրաքանչյուր ոք առնչվում է քաղցկեղի հետ, եթե ոչ անձամբ, ապա սիրելիի, ընտանիքի անդամի, գործընկերոջ կամ ընկերոջ միջոցով: Ու նման դեպքերում շատ արագ հասկանում ենք, որ հիվանդության դեմ պայքարելու համար գոյություն ունի երեք հիմնական միջոց կամ զենք. վիրահատությունը, ճառագայթային թերապիան ու քիմիաթերապիան: Եվ հենց մենք`ինքներս, կամ մեր սիրելիները, ընտանիքի անդամները, բախվում ենք բժշկական եզրակացություններին, նոր միայն հստակ գիտակցում ենք, թե որոնք են այդ միջոցների առավելությունները, թերություններն ու սահմանափակումները:

Շատ շնորհակալ եմ Ջեյին, Մարկին և TEDMED-ի անձնակազմին, որ այսօր ինձ հրավիրեցին` ներկայացնելու նոր` չորրորդ միջոցը, որը մենք կոչում ենք ուռուցք բուժող դաշտեր: Այս դաշտերը հայտնաբերել է բժիշկ Յորամ Փալթը, ով Իսրայելի Տեխնոլոգիայի Ինստիտուտի (Technion) վաստակավոր պրոֆեսոր է: Նրանք կիրառել են ցածր լարման էլեկտրական դաշտեր քաղցկեղի դեմ պայքարելու համար: Որպեսզի հասկանանք, թե ինչպես են գործում ուռուցք բուժող դաշտերը, նախ և առաջ պիտի հասկանանք, թե ինչ են իրենցից ներկայացնում էլեկտրական դաշտերը:

Նախ թույլ տվեք խոսել տարածված մի քանի սխալ ըմբռնումների մասին: Էլեկտրական դաշտը հյուսվածքների միջով անցնող էլեկտրական հոսանք չէ: Էլեկտրական դաշտերը իոնացված ճառագայթներ չեն, ինչպես ռենտգենյան կամ պրոտոնային ճառագայթները, որոնք գրոհում են ԴՆԹ-ի հյուսվածքները դրանք քայքայելու համար: Էլեկտրական դաշտերը մագնիսականություն չունեն: Իրականում դրանք կարելի է մեկնաբանել որպես ուժերի դաշտ: Եվ այս ուժերը գործում ու ազդում են էլեկտրական լիցք ունեցող մարմինների վրա:

Էլեկտրական դաշտերը լավ պատկերացնելու լավագույն միջոցը ձգողականությունը պատկերացնելն է: Ձգողականությունը նույնպես ուժերի դաշտ է որը կարող է ազդել տարբեր զանգվածների վրա: Մենք բոլորս կարող ենք պատկերացնել տիեզերագնացներին տիեզերքում: Նրանք ազատ տեղաշարժվում են երեք հարթություններով` առանց որևէ ուժի ազդեցության: Բայց հենց տիեզերանավը վայրէջք է կատարում Երկրի վրա, ու երբ տիեզերագնացները մուտք են գործում Երկրի ձգողական դաշտ, նրանք սկսում են զգալ ձգողականության ազդեցությունը: Երկիրը սկսում է նրանց ձգել: Ու երբ նրանք վայրէջք են կատարում, հայտնվում են լրիվ հավասար ձգողական դաշտում: Մենք բոլորս, այժմ, իհարկե, Երկրի ձգողական դաշտի մեջ ենք գտնվում: Դա է պատճառը, որ դուք այժմ նստած եք ձեր աթոռներին: Եվ դա է պատճառը, որ մենք օգտագործում ենք մեր մկանային էներգիան վեր կենալու, քայլելու և իրեր բարձրացնելու համար:

Քաղցկեղի դեպքում բջիջներն ավելի արագ են բաժանվում և դառնում են ուռուցքի անվերահսկելի աճի պատճառ: Կարող ենք բջիջը դիտարկել էլեկտրական տեսանկյունից. այսինքն՝ ինչպես մի փոքր կայան: Այդ կայանում մենք ունենք գենետիկ նյութ` միջուկի մեջ գտնվող քրոմոսոմներ: Իսկ ցիտոպլազմայից դուրս ունենք հատուկ պրոտեիններ, որոնք անհրաժեշտ են բջջի բաժանման համար, որոնք ազատ տեղաշարժվում են այս թաղանթի մեջ երեք հարթություններով: Հարկ է նշել, որ այդ հատուկ պրոտեինները մեր մարմնում լիցքավորման ամենաբարձր աստիճան ունեցող օբյեկտներն են: Երբ սկսվում է բջջի բաժանումը, միջուկը մասնատվում է, քրոմոսոմները կուտակվում են բջջի կենտրոնում, և այդ հատուկ պրոտեիններն անցնում են երեք հարթություններով, ինչի միջոցով էլ ճշգրիտ կերպով հավաքվում են մի հատվածում, վերջ ի վերջո միանում են՝ շղթաներ կազմելու համար: Այս շղթաները այնուհետև զարգանում են ու միանում գենետիկ նյութին, և այդ գենետիկ նյութը մեկ բջջից հանելով երկուսի մեջ են ավելացնոմ: Ահա թե ինչպես է քաղցկեղի մեկ բջիջը վերածվում երկուսի, երկուսը` չորսի, և ի վերջո տեղի է ունենում ուռուցքի անվերահսկելի աճ:

Ուռուցք բուժող դաշտերը կիրառում են դաշտի գեներատորին կցված արտաքին էներգիայի վերափոխման սարքավորումը` այդ կայանում արհեստական էլեկտրական դաշտ ստեղծելու համար: Եվ երբ այդ բջջային կայանը էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ է գտնվում, այն ազդում է ամենաբարձր լիցքավորմամբ պրոտեինների վրա ու հավասարեցնում դրանք: Դա կանխում է շղթաներ և բաժանման իլիկի թելիկներ կազմելու գործընթացը, որոնք անհրաժեշտ են գենետիկ նյութը դուստր բջիջներին փոխանցելու համար: Մենք կտեսնենք, որ հետագա մի քանի ժամերի ընթացքում բջիջները կփորձեն բաժանվել: Ապա դրանք կենթարկվեն կամ, այսպես կոչված, բջջային ինքնասպանության, բջջի ծրագրավորված մահվան, կամ էլ կստեղծեն ոչ առողջ դուստր բջիջներ ու դարձյալ կենթարկվեն ապոպտոզի, հենց որ բաժանվեն: Կարող ենք այս ամենն ուսումնասիրել:

Պատրաստվում եմ ձեզ ցույց տալ արհեստական պայմաններում անցկացված 2 փորձ: Սրանք բջիջներ են, արգանդի վզիկի քաղցկեղի նույնանման բջիջներ: Եվ մենք այս բջիջները գունավորել ենք կանաչ լուսարձակող ներկով, որպեսզի կարողանանք տեսնել այդ շղթաները կազմող պրոտեինները: Առաջին տեսանյութում կտեսնենք բջջի նորմալ բաժանումը` առանց ուռուցք բուժող դաշտերի ազդեցության: Նախ կնկատենք շատ ակտիվ բջիջներ, դրանց բաժանումները, իսկ հետո բջիջների բաժանումից առաջացած շատ պարզ միջուկները: Կտեսնենք դրանց բաժանման ողջ գործընթացը: Երբ կիրառենք դաշտերը նույն ժամանակահատվածում միևնույն բջիջների համար, արդյունքը լրիվ այլ կլինի: Բջիջները կուտակվում են իրար մոտ, որ բաժանվեն, բայց դրանք շատ կայուն են այդ դիրքում: Էկրանի վերին հատվածում կտեսնենք երկու բջիջներ, որոնք փորձում են բաժանվել: Շրջանակի մեջ վերցրածին հաջողվում է դա անել: Բայց տեսեք, թե որքան պրոտեին կա նույնիսկ բաժանվող բջջի միջուկում: Մյուսը, որը նույնպես վերևի հատվածում է, չի կարողանում ընդհանրապես բաժանվել: Եվ հետո մեմբրանը սկսում է ուռչել, իսկ դա նշան է, որ այս բջջի համար ապոպտոզ է սկսվում:

Առողջ բաժանման թելիկների ձևավորումն անհրաժեշտ է բոլոր տեսակի բջիջների բաժանման համար: Մենք ուռուցք բուժող դաշտերը լաբորատոր պայմաններում կիրառել ենք քաղցկեղի ավելի քան քսան տարբեր տեսակների վրա ու բոլոր դեպքերում ստացել ենք նույն արդյունքը: Հարկ է նշել, որ ուռուցք բուժող այս դաշտերը նորմալ, չբաժանվող բջիջների վրա ոչ մի ազդեցություն չունեն:

Տասը տարի առաջ բժիշկ Փալթին հիմնադրեց Novocure կոչվող կազմակերպությունը, որպեսզի զարգացնի իր ուսումնասիրություններն ու դրանք կիրառելի դարձնի հիվանդների համար: Այդ ժամանակ Novocure-ը առաջ քաշեց երկու համակարգ. մեկը գլխի քաղցկեղի համար, իսկ մյուսը` մարմնի մյուս մասերի քաղցկեղի համար: Առաջին ուսումնասիրությունը կատարել ենք ուղեղի մահացու քաղցկեղի (Glioblastoma multiforme, գլիոբլաստոմա) վրա: ԱՄՆ-ում գլիոբլաստոմայով տարեկան 10,000 մարդ է հիվանդանում: Դա իսկական մահապատիժ է: Ակնկալվող հինգ տարվա կյանքի հավանականությունը հինգ տոկոսից էլ ցածր է: Ճիշտ բուժման դեպքում հիվանդը կարող է ապրել մի տարուց մի փոքր ավելի. քաղցկեղի բուժման առաջին կուրսից ընդամենը յոթ ամիս անց այն նորից ի հայտ է գալիս ու սկսում է աճել:

Novocure-ն առաջին փուլում երեք փորձ անցկացրեց պատահականության սկզբունքով ընտրված այն հիվանդների վրա, որոնց մոտ նորից սկսել էր գլիոբլաստոմա աճել: Ահա սրանք այն հիվանդներն են, որոնք վիրահատվել են, ստացել բարձր չափաբաժնով ճառագայթում և անցել քիմիաթերապիայի առաջին փուլը: Բայց դա արդյունք չի տվել, և ուռուցքը շարունակել է աճել: Մենք բաժանել ենք հիվանդներին երկու խմբի: Առաջին խումբը անցել է քիմիաթերապիայի երկրորդ փուլը, որից հետո ակնկալվում էր, որ կյանքի տևողությունը կկրկնապատկվեր՝ ի տարբերություն բուժում չընդունելուն: Իսկ երկրորդ խումբն անցել է միայն ուռուցք բուժող դաշտերի թերապիան: Եվ այս ուսումնասիրության արդյունքում պարզվեց, որ երկու խմբերում էլ՝ թե՛ քիմիաթերապիայով բուժվող խմբում, թե՛ ուռուցք բուժող դաշտերը կիրառող խմբում կյանքի տևողությունը նույնն էր: Բայց հարկ է նշել, որ երկրորդ խմբում ոչ մի կողմնակի ազդեցություն չենք նկատում, ինչը, սակայն, հատուկ է քիմիաթերապիայով բուժվողներին: Նրանք ոչ մի ցավ չեն զգում, նրանց ոչ մի վարակ չի փոխանցվում: Չեն ունենում սրտխառնոց, լուծ, փորկապություն և սպասվածին հակառակ՝ չեն զգում հոգնածություն:

Հիմնվելով այս ուսումնասիրության վրա` այս տարի ապրիլին սննդի եւ դեղամիջոցների որակի ապահովման վարչությունը (FDA) հաստատեց ուռուցք բուժող դաշտերի կիրառումն այն հիվանդների համար, որոնց մոտ գլիոբլաստոման կրկնվում է: Նշեմ, որ դա առաջին անգամն էր, որ FDA-ն ուռուցքաբանական համալիր բուժման մեջ ներառել էր որակյալ կյանքի պահանջը:

Այսպիսով, այժմ պատրաստվում եմ ձեզ ներկայացնել այս հետազոտությանը մասնակցած հիվանդներից մեկին: Ռոբերտ Դիլլ Բունդին հայտնի շվեցարացի հեծանվորդ է: Նա Մոսկվայում ոսկե մեդալ է նվաճել 4,000 մետր մրցավազքի համար: Հինգ տարի առաջ Ռոբերտի մոտ ուղեղի քաղցկեղ հայտնաբերվեց: Նա ստացավ անհրաժեշտ բուժումը: Կատարվեց վիրահատություն: Հետո ընդունեց գլխի ճառագայթման մեծ չափաբաժին և անցավ քիմիաթերապիայի առաջին փուլը: Ահա, սա բուժումից մեկ տարի անց է, կարող եք տեսնել նրա գլխի ընդհանուր մագնիսական ռեզոնանսային պատկերը: Ինչպես տեսնում եք, վերևի աջ հատվածի քառորդ մասը, որը սևով է նշված, վիրահատված մասն է: Բայց բուժումից մեկ տարի անց նրա ուռուցքը նորից աճեց, այս անգամ՝ ավելի ագրեսիվ ձևով: Այս սպիտակավուն զանգվածը, որ տեսնում եք, նորից առաջացած ուռուցքն է:

Այդ ժամանակ բժիշկները նրան ասել էին, որ իրեն մնացել էր երեք ամսվա կյանք: Բայց նա մասնակցեց մեր հետազոտությանը: Այստեղ կարող ենք տեսնել, թե ինչպես է նա բուժումը ստանում: Նախ և առաջ նշեմ, որ այս էլեկտրոդները տեղադրվում են առանց վիրահատական միջամտության: Դրանք ամրացվում են մաշկին` այն հատվածում, որտեղ ուռուցքն է: Դուք կարող եք տեսնել, որ բժիշկը դրանք բինտի նման փաթաթում է: Հիվանդներն իրենք էլ սովորում են դա ինքնուրույն անել: Իսկ հետո նրանք կարող են անցնել իրենց առօրյա գործերին: Նրանք չեն զգա հոգնածություն և այն, ինչ զգում են քիմիաթերապիայից հետո: Ոչ մի նման բան: Դրա վրա ոչ մի ազդեցություն չեն թողնում ո'չ համակարգիչը, ոչ էլ էլեկտրական սարքավորումները: Ու հիվանդը շարունակ կարող է ստանալ բուժումը հենց տանը՝ առանց ստիպված լինելու պարբերաբար հիվանդանոց գնալ:

Սրանք Ռոբերտի մագնիսական ռեզոնանսային պատկերներն են ուռուցք բուժող դաշտերի թերապիայից հետո: Որպեսզի այս բուժումը ցանկալի ազդեցությունն ունենա, ժամանակ է անհրաժեշտ: Սա բժշկական սարքավորում է, որն աշխատում է, երբ միացված է: Մենք կարող ենք տեսնել, որ վեց ամիս անց ուռուցքը դրա ազդեցության տակ սկսում է փոքրանալ: Այն դեռ չի վերացել: Արդեն 12-րդ ամսում, դեռ կարելի է տեսնել, որ ծայրամասային հատվածներում ինչ-որ բան է երևում, բայց այն գրեթե ամբողջովին վերացել է: Արդեն հինգ տարի է անցել այն օրից, երբ Ռոբերտի մոտ հայտնաբերեցին քաղցկեղ, բայց նա դեռ ողջ է. դեռ ավելին՝ նա առողջ է ու աշխատանքի է վերադարձել: Այժմ այս տեսանյութում նա ինքը կնկարագրի այս բուժման մասին իր տպավորությունները:

Տեսանյութ: Ռոբերտ Դիլլ- Բունդի: Իմ կյանքի որակը. ես, հակառակ շատերի ենթադրություններին, այսօր փոքր-ինչ այլ կերպ եմ գնահատում այն, ինչ ունեմ: Ես աշխարի ամենաերջանիկ, ամենաերջանիկ մարդն եմ: Ու ամեն բացվող առավոտ ես գնահատում եմ կյանքը: ամեն գիշեր ես լավ եմ քնում ես կարող եմ կրկնել ես աշխարհի ամենաերջանիկ մարդն եմ Ես երախտապարտ եմ, որ կամ:

Բ. Դ. - Novocure-ը որպես իր երկրորդ թիրախ ընտրել է թոքի քաղցկեղն ու աշխատում է այդ ուղղությամբ: Երկրորդ փուլում մենք Շվեյցարիայում հետազոտություններ ենք անցկացրել այն հիվանդների վրա, որոնք ստացել էին նշանակված բուժումը, բայց նրանց ուռուցքը շարունակել էր աճել: Ուզում եմ, որ դիտենք մեկ այլ տեսանյութ Լիդիա անունով մի կնոջ մասին: Լիդիան 66-ամյա ագարակատեր է, ով ապրում է Շվեյցարիայում: Նրա մոտ հինգ տարի առաջ թոքի քաղցկեղ էին հայտնաբերել: Երկու տարվա ընթացքում նա ստացել էր քիմիաթերապիայի տարբեր կուրսեր, որոնցից ոչ մեկն արդյունք չէր ունեցել: Նրա ուռուցքը շարունակում էր աճել: Երեք տարի առաջ նա մասնակցեց Novocure-ի թոքի քաղցկեղի հետազոտությանը:

Կարող եք տեսնել, որ նա ազդանշաններ հաղորդող սարքի առաջին զույգը կրում է կրծքավանդակի ու մեջքի վրա, մյուս զույգը՝ լյարդի առջևի ու ետևի հատվածներում: Տեսնում եք ուռուցք բուժող դաշտերի գեներատորը, բայց ավելի կարևոր է, որ տեսնեք, որ նա պարզապես իր կյանքն է ապրում: Նա աշխատում է իր ագարակում: Շփվում է իր երեխաների ու թոռնիկների հետ: Եվ երբ մենք զրուցեցինք նրա հետ, նա ասաց, որ քիմիաթերապիա ընդունելիս ստիպված էր ամեն ամիս ներարկումների համար հիվանդանոց գնալ: Նրա ընտանիքն էլ տառապում էր այն կողմնակի ազդեցություններից,որոնք լինում են քիմիաթերապիայի ժամանակ: Այժմ նա զբաղվում է իր ագարակի բոլոր գործերով: Եվ սա դեռ սկիզբն է:

(Ծափահարություններ)

Լաբորատորիայում մենք ուսումնասիրել ենք քիմիաթերապիայի և ուռուցք բուժող դաշտերի համատեղ ազդեցությունը: Այժմ Հարվարդի Բժշկական Դպրոցում հետազոտություն է կատարվում` այդ զուգակցումից առավելագույն օգուտը ստանալու համար: Մենք նաև վստահ ենք, որ քաղցկեղ բուժող դաշտերը կարող են կիրառվել ճառագայթման հետ միասին ու կանխել ինքնավերականգնողական այն մեխանիզմները, որ կան մեր մեջ: Այժմ Շվեդիայի Կարոլինսկա հետազոտական կենտրոնում ուսումնասիրություններ են կատարվում այս վարկածն ապացուցելու համար:

Մենք ծրագրել ենք իրականացնել թոքի քաղցկեղի, ենթաստամոքսային գեղձի, ձվարանների և կրծքագեղձի քաղցկեղների ավելի շատ հետազոտություններ: Ու ես, իրոք, վստահ եմ, որ հաջորդ տասը տարիների ընթացքում քաղցկեղ բուժող դաշտերը կլինեն այնպիսի միջոց, որը հասանելի կլինի և՛ բժիշկներին, և՛ հիվանդներին այս դժվար բուժելի քաղցկեղների համար: Ես նաև հույս ունեմ, որ հաջորդ մի քանի տասնամյակների ընթացքում մենք մեծ հաջողություններ կգրանցենք` նվազեցնելով մահացությունների թիվը, որն ասես մարտահրավեր լինի այս հիվանդությունների դեպքում:

Շնորհակալություն:

(Ծափահարություններ)