Steven Cowley: Fyusyon ang enerhiya sa hinaharap

Ang pangunahing tanong ay “Kailan natin makukuha ang enerhiya mula sa fyusyon?” Matagal na rin ang panahon magmula ng ito ay madiskubre. Alam na natin ito mula pa noong 1920, noong si Sir Arthur Stanley Eddington at ang British Association for the Advancement of Science ay nagpanukala na ito ang dahilan kung bakit sumisikat ang haring araw.

Ako’y laging nagaalala tungkol sa pagkukunan ng enerhiya. Hindi ko alam kung ano nasa isip nyo, pero pag ako ay binigyan ng pagkain ng nanay ko lagi kong pinipili ang mga hindi ko gusto sa mga gusto ko. at una kong kinakain ang mga hindi ko gusto, dahil ang mga gusto mo ay nais mong tipirin. At sa pagiging bata nagaalala ka na sa pagkukunan ng enerhiya. At ng maipaliwanag sa akin kung gaano kabilis gamitin ng tao ang energhiya ng daigdig, Ako ay nagalala, katulad din ng aking pagaalala ng maisip ko na ang mundo ay tatagal lamang ng limang bilyong taon bago ito lamunin ng araw. Mga mahahalagang pangyayari sa buhay ko, ng inosenteng bata. (Tawanan)

Halos lahat ng enerhiya sa ngayon ay nagmumula sa minahan. Ang mga bansa na kumikita ng maraming pera sa energhiya ay mayroong nakabaong energhiya sa ilalim ng kanilang lupa. Na may maunlad na industriya na pinatatakbo ng panggatong na karbon Langis at gas, paumanhin po. (Tawanan) Gas, ako lang siguro ang tao na masaya ng ipinasara ni Mister Putin ang linya ng tubo ng gas, dahil tumaas ang badyet ko.

Nadodominahan tayo ngayon ng mga ginagamit nating bagay na mabilis maubos At habang pinipilit nating hanguin ang bilyong tao sa kahirapan sa ikatlong mundo, ng mga umuunlad na bansa, gumagamit tayo ng napakaraming enerhiya. At ang mga pinagkukunan ng enerhiya ay nauubos. At ang pagkukunan ng energhiya sa hinaharap ay hindi sa tradisyonal na pagmimina, ito ay manggagaling sa tunay na kaalman sa agham. Kung titingin tayo ng mga 50 taon sa hinaharap, Ang maaaring pagkunan ng enerhiya ay maaaring isa dito sa tatlo, maaaring sa hangin, kasama ng iba pang mga bagay, ngunit ito ay dapat na pangunahing pagmumulan ng enerhiya.

Maari ding mula sa enerhiya ng araw, at dapat natin itong isaalang alang. Ngunit marami pa tayong dapat pagaralan bago natin magamit ang enerhiya ng araw bilang pangunahing pagkukunan ng enerhiya ng mundo. Paghihiwalay ng atomika o fisyon. Ang ating gobyerno ay magtatayo ng anim na bagong nuklear na planta ng kuryente. Sila ay maglalagay ng anim na nuklear na planta ng kuryente, at maaaring mahigit pa sa anim. Ang tsina ay magtatayo din ng nuklear na planta ng kuryente. Lahat na yata. Dahil alam nila na ito ay isang tamang paraan upang maiwasan ang karbon sa paggamit ng enerhiya.

Pero kung gusto nyong malaman, ang perpektong pagmumulan ng enerhiya ay, ang perpektong pagmumulan ng enerhiya ay yung hindi gagamit ng malaking ispasiyo sa pagtatayo ng planta, tunay na hindi mauubos na enerhiya, ligtas, at hindi magkakalat ng karbon sa hangin, walang pangmatagalang basurang radyaktibo: ito ay pagsasanib ng atomika o fyusyon. Pero may dapat makuha. At laging may dapat isaalang alang sa nga kasong ito. Napakahirap gawin ng fyusyon. 50 taon na naming pinipilit gawin ito.

Okey. Ano ang fyusyon? Eto na ang nuklear pisika. Pasensya na kayo, pero ito ang bumubuhay sa akin. (Tawanan) Ako nga ay inosenteng bata. Ang enerhiyang nuklear ay galing sa simpleng dahilan. Bakal ang pinakamatatag na elemento, na nakalagay sa gitna ng periodic table. Ang nukleyus nito ay may katamtamang sukat. At kailangan maging bakal kung gusto mong makakuha ng enerhiya. Ang yureyniyum, may napakalaking atomika, ay naghihiwalay. Pero ang maliliit na atomika ay nagsasanib, ang maliit na mga nukleyus ay nagsasanib upang makagawa ng mas malaking atomika upang maging bakal.

At makakakuha ka ng enerhiya sa paraang ito. At ito nga ang eksaktong nagaganap sa bituin. Sa gitna ng mga bituin, nagsasanib ang haydrodyen para maging helium at ang pagsasanib ng helium para gumawa ng karbon, para gumawa ng oksiheno, lahat ng mga ginagawa mo ay ginagawa sa gitna ng mga bituin. Pero ito ay proseso na mahirap gawin Dahil alam mo na ang gitna ng bituin ay masyadong mainit, halos sa kanyang kahulugan. At may isang reaksyon na maaaring pinakamadaling gawing reaksyon ng fyusyon. Ito ay sa gitna ng dalawang isotopya ng haydrodyen, dalawang uri ng haydrodyen: deyuteryum, ang may mabigat na haydrodyen, na pwedeng makuha sa tubig dagat, at trityum na may pinakamabigat na haydrodyen.

Itong dalawang nukleyus, kapag magkalayo ay nagkakarga. At kapag tinulak mo sila para magsama ay umuurong pahiwalay. Pero kapag napaglapit sila ng husto, ang bagay na tinatawag na malakas na pwersa ay nagsisimulang umaksyon at humihila sa kanila para magsanib. Mas madalas silang umuurong pahiwalay. Kapag napaglapit mo sila ng malapit na malapit sa puntong iyon ang malakas na pwersa ang magbubuklod sa kanila. Sa pagkakataong iyon sila ay magiging helyum 5, dahil may limang elemento na sa loob nila.

Yan ang nangyayaring proseso. Ang deyuteryum at trityum ay nagsasanib upang makagawa ng helyum 5. Ang helyum ay humihiwalay, at lumalabas ang nyutron at napakaraming lumalabas na enerhiya dito. kapag nakuha mo ang mga 150 milyong temperatura, ito ay dumadagundong sa kabilisan sa kada oras na sila ay nagbabangga sa tamang kaayusan, ito ang nangyayari, ang enerhiya ay lumalabas. At iyan ang enerhiya ng fyusyon. At ito ang reaksyon na gusto nating gawin.

May isang hindi karaniwan sa reaksyong ito. Ang di nga karaniwan dito ay kailangang maabot mo ang 150 milyong temperatura, pero may hindi nga karaniwan tungkol sa reaksyon. Ito ay sobrang init. Ang hindi karaniwan tungkol sa reaksyon ay wala pa talagang trityum. Kailangan mo pa itong gawin mula sa ibang bagay. At magagawa mo ito mula sa lityum. Ang reaksyon sa may ilalim, ito ang lityum 6, kasama ng nyutron, na magbibigay ng maraming helyum, kasama ang trityum. At yan ang paraan upang makagawa ng trityum. Pero kung magagawa mo itong reaksyon ng fyusyon, may nyutron ka na, kaya nagawa mo na ang dapat gawin.

Ngayon bakit kailangang gawin ang lintik na ito? Ito ang pangunahing dahilan kung bakit dapat nating gawin ito. Kung ibabalangkas mo kung gaano karaming gasolina ang bahaging natitira sa atin sa pandaigdigang konsumo ngayon. At kung titingnan mo ang kabuuan ang ilang sampung taon ng langis—ang asul na linyang ito, ay ang pinakamababang kalkula sa natitirang pagkukunan. At ang dilaw na linya ay ang pinaka optimistang kalkula.

At kung titingnan mo pa ang kabuuan nito mapapansin mo may ilang sampung taon na lang tayo, at maaaring isang daang taon ang natitirang namimina tulad ng langis, karbon at gas, At alam ng diyos ayaw nating sunugin ang lahat ng ito, dahil ito ang gagawa ng napakaraming karbon sa hangin. At tayo ay gagamit ng yureyniyum. At sa teknolohiyang reaktor ngayon wala tayong napakaraming yureyniyum. At kukunin natin ang yureyniyum sa tubig dagat, Ito ngang dilaw na linya, upang gumawa ng karaniwang nuklear na planta ng kuryente na tunay na kailangan natin. Ito ay nakakagulat dahil sa katunayan ang ating gobyerno ay umaasa dito para matugunan ang usaping Kyoto, at para gawin ang lahat ng bagay na ito.

Higit pa dyan kailangan mong magkaroon ng teknolohiyang reaktor. Ang teknolohiyang reaktor ay napakalakas na reaktor. At ito ay mapanganib din. At itong malaking bagay sa kanan, ay ang lityum na mayroon sa mundo. Ang lityum ay nasa tubig dagat. Itong dilaw na linya. At mayroon tayong 30 milyong taong dami ng enerhiyang fyusyon sa tubig dagat. Ang lahat ay pwedeng kumuha nito. Kaya gusto nating gamitin ang fyusyon. Ang halaga ba nito upang magamit ay maaabot? Natantya na namin ang maaaring gastos nito upang gumawa ng fyusyon na planta ng kuryente. At nakalkula namin na halos pareho din ang presyo nito kumpara sa presyo ng kuryente ngayon.

Ngayon, paano nating gagawin ito? Dapat nating makontrol ang 150 milyong temperatura. At katunayan, nagawa na namin ito. Nakontrol namin ito gamit ang magnetismong patlang. Sa loob nito, sa may gitna ng pabilog na hugis, katulad ng hugis ng donat, Sa gitna ay may 150 milyong temperatura. Ito ay kumukulo sa gitna ng 150 milyong temperatura. At katunayan nagawa na naming mangyari ang fyusyon. Ito ay sa pamamagitan ng kung tawagin ay JET. Ito lamang ang makina sa mundo na nakagawa ng fyusyon.

Kapag sinabi ng tao na sa 30 taon pa ito magagawa, at ito nga lagi, Sabi ko, “tama, pero ang totoo nagawa na namin ito.” Nakagawa na kami ng fyusyon. Sa gitna ng aparatong ito nakagawa kami ng 16 megawatts mula sa lakas ng fyusyon noong 1997. At sa 2013 gagamitin uli namin ito upang mahigitan pa ang natala na nagawa namin noon. Pero di pa ito ang kuryente mula sa fyusyon. Ito ay para lang maganap ang fyusyon. Kailangan pa naming makuha ito at gawin sa reaktor ng fyusyon. Nais naming magbigay ng 30 milyong taong dami ng kuryente mula sa fyusyon sa mundo. Ito ang aparatong ginagawa naming ngayon.

Mahal ang inaabot upang gawin ang pagsasaliksik na ito. At lumilitaw na di mo magagawa ang fyusyon sa ibabaw ng mesa lamang. sa kabila ng kalokohang malamig na fyusyon. Tama? Di mo kaya. Kailangan gawin mo ito sa malaking aparato. Mahigit kalahati ng populasyon sa mundo ang kasama sa paggawa ng aparato nito sa timog ng Pransiya, ang mainam na lugar para gawin ang pagsasaliksik na ito. Pitong bansa ang kasama sa paggawa nito. Aabot ng 10 bilyong ang gastos. At gagawa kami ng kalahating gigawatt ng lakas fyusyon. Pero hindi pa kuryente ito. Kailangan pa naming kunin ito. Kailangan naming dalhin ito sa planta ng kuryente. Kailangang simulan naming ilagay ang kuryente sa kawad dito sa di pangkarinawang teknolohiya. At gusto ko itong mangyari mas mabilis sa inaasahan. Pero sa ngayon, nakikita naming ito ay maaaring mangyari pa sa 2030.

Sana mali ito. Dahil kailangan na natin ito ngayon. Magkakaroon tayo ng problema sa kuryente sa susunod na limang taon. Sa 2030 na pananaw ito ay napakalayo pa. Pero di dapat iwanan ito ngayon; kailangan nating isulong, Gawin nating mangyari ang fyusyon. Sana marami tayong pera, sana marami tayong pagkukunan. Pero ito ang ating pinupuntirya, Sa loob ng taong 2030- Tunay na elektrisidad mula sa fusyon. Maraming salamat. (Palakpakan)