Erik Johansson: Foti la neeblon

Mi estas tie ĉi por kunpartigi mian fotografion. Sed... ĉu vere temas pri fotografio? Ĉar kompreneble ĉi tiu estas fotografaĵo kiun vi ne povas fari per via fotilo.

Tamen mia intereso pri fotografio ekis kiam mi ekhavis mian unuan ciferan fotilon je la aĝo 15. Ĝi miksiĝis kun mia antaŭa emo desegni, sed estis iom malsame, ĉar pri la uzo de fotilo la grava parto estas la antaŭa planado. Kiam oni faras foton per fotilo, la procedo finiĝas kiam oni elklikas. Do ŝajnis al mi ke fotografio ĉefe temas pri esti ĝustatempe en la ĝusta loko. Tion laŭ mi ĉiu povas fari.

Sed mi volis krei ion malsaman ion tia, ke la procedo ekas kiam oni elklikas. Ekz. fotoj kiel ĉi tiu: stratlaboroj ĉe trafikata vojo. Sed ĝi enhavas neatenditan sencon. Kaj malgraŭ tio ĝi plutenas ioman realismon. Aŭ fotoj kiel ĉi tiu kaj malhelaj kaj kolorplenaj sed ĉiuj same celas pluteni ioman realismon. Dirante realismon, mi celas fotan realismon. Ĉar kompreneble ne estas io kion vi vere povas foti, sed mi ĉiam volas ŝajnigi ke ĝin oni povintus iamaniere farigi per fotilo. Fotoj kiuj pensigas onin momenteton por bildigi al si la trukon. Do pli temas pri kaptado de ideo ol pri reala kaptado de la jeno.

Sed kiu estas la artifiko kiu igas ilin ŝajni realismaj? Ĉu estas io en la detaloj aŭ en la koloroj? Ĉu io en la lumigado? Kio estigas la iluzion? Kelkfoje la iluzion estigas perspektivo. Sed finfine temas pri nia maniero interpreti la mondon kaj transdono de ĝi al dudimensia surfaco. Ne vere gravas kio estas realisma, sed kio ŝajnas al ni realisma.

Do mi opinias ke la bazoj estas tre simplaj. Mi vidas tion kiel puzlo de realo en kiu vi kunmetas diversajn pecojn de realoj por estigi realon alternativan. Mi montru al vi simplan ekzemplon. Jen tri fizikaj aĵoj perfekte imageblaj, kiujn ni ĉiuj povas rilatigi al vivo en tridimensia mondo. Sed se oni kunmetas ilin iumaniere ili povas krei ion kio pluŝajnas tridimensia kvazaŭ ĝi povus ekzisti. Sed samtempe ni scias ke ĝi ne povas. Do ni trompas nian cerbon ĉar ĝi ne povas akcepti ke fakte tio estas sensenca. Same okazas laŭ mi kiam oni kombinas fotojn. Fakte temas pri kombino de diversaj realaĵoj.

Do la aĵoj kiuj igas foton ŝajni realisma ŝajne estas la aĵoj pri kiuj ni senatentas la aĵoj ĉirkaŭ ni en la ĉiutaga vivo. Sed kombinante fotojn vere gravas priatenti ĉi tion ĉar alikaze io iel ŝajnas malkorekta. Mi dirus ke oni devas plenumi tri simplajn postulojn por atingi realisman rezulton. Kiel vi vidas, ĉi tiuj bildoj ne estas aparte signifaj sed per kombino ili povas krei ion tian.

Do unua regulo estas ke la kombinotaj fotoj devas havi saman perspektivon. Due, kombinotaj fotoj devas havi la saman tipon de lumigo. La jenaj du bildoj plenumas la du postulojn: oni faris ilin je sama alteco kaj en samtipa lumo. Tria postulo estas, ke ne eblu distingi kie la diversaj bildoj ekas kaj finiĝas, igante ilin seninterrompaj. Oni ne povu distingi kiel fakte oni kombinis la rezultan bildon. Do egaligante koloron, kontraston kaj helecon je la limoj de la diversaj bildoj kaj aldonante fotografiajn artifaktojn kiel kampa profundo, nesaturaj koloroj kaj bruo ni forviŝas la limojn inter la diversaj bildoj kaj ŝajnigas la kunmetaĵon ununura bildo, malgraŭ la fakto ke unu bildo povas enteni centojn da tavoloj.

Jen alia ekzemplo. (oni ridas) Oni povus kredi ke tiu ĉi estas nur bildo pri panoramo kaj la suban parton oni anstataŭis. Sed efektive la bildo entute konsistas el fotoj de diversaj lokoj. Persone mi taksas pli facile krei lokon ol trovi lokon, ĉar tiukaze vi ne bezonas adapti la ideojn en via kapo. Tamen tio postulas amason da planado. Mi ekhavis tiun ĉi ideon vintre kaj mi sciis ke disponeblis pluraj monatoj por plani ĝin, por trovi la diversajn lokojn por akiri la pecojn de la puzlo. Do ekzemple la fiŝon mi fotkaptis dum fiŝista ekskurso. La plaĝoj devenas el alia loko. La subakva parto devenas el ŝtona puto Kaj la domon je la pinto de la insulo mi eĉ ruĝigis por ŝajnigi ĝin pli svedeca.

Finfine por atingi realisman rezulton mi kredas ke nepras plani ĝin. Ĉiam je la komenco estas ŝablono, ideo. Temas pri kombino de diversaj fotoj. kaj ĉiu peco devas esti akurate planita. Kaj se vi bone sukcesas dum fotado la rezulto povas esti tre bela kaj samtempe tre realisma. Ĉiuj iloj estas pretaj kaj la nura limo estas nia kapablo koncepti.

Dankon al vi.

(Aplaŭdoj)