Γιάσενγκ Χουάνγκ: Εμποδίζει η δημοκρατία την οικονομική ανάπτυξη;

Το θέμα μου έχει να κάνει με την οικονομική ανάπτυξη στην Κίνα και την Ινδία. Και το ερώτημα που θα ήθελα να αναλύσουμε είναι εάν η δημοκρατία βοήθησε ή εμπόδισε την οικονομική ανάπτυξη. Μπορεί να πείτε ότι αυτό δεν είναι σωστό, επειδή επιλέγω δυο χώρες για να επιχειρηματολογήσω κατά της δημοκρατίας. Βασικά, ακριβώς το αντίθετο πρόκειται να κάνω. Θα χρησιμοποιήσω αυτές τις δύο χώρες για να επιχειρηματολογήσω με οικονομικούς όρους υπέρ της δημοκρατίας, παρά εναντίον της.

Το πρώτο ερώτημα Αφορά στο γιατί η Κίνα αναπτύχθηκε τόσο γρηγορότερα από την Ινδία. Τα περασμένα 30 χρόνια, πάντα σε ποσοστά ΑΕΠ, η Κίνα έχει αναπτυχθεί με ρυθμό διπλάσιο της Ινδίας. Τα τελευταία πέντε χρόνια οι δύο χώρες έχουν αρχίσει να συγκλίνουν κάπως όσον αφορά στην οικονομική ανάπτυξη. Αλλά, αυτά τα τελευταία 30 χρόνια, αναμφισβήτητα η Κίνα έχει επιτύχει πολύ περισσότερα από την Ινδία. Μια απλή εξήγηση γι' αυτό είναι ότι η Κίνα έχει την Σαγκάη και η Ινδία το Μουμπάι. Κοιτάξτε την γραμμή του ορίζοντα στη Σαγκάη Αυτή είναι η περιοχή Πουντόνγκ. Η φωτογραφία της Ινδίας δείχνει την παραγκούπολη του Νταράβι στο Μουμπάι της Ινδίας. Η ιδέα εδώ πίσω από αυτές τις δυο εικόνες είναι ότι η κυβέρνηση της Κίνας μπορεί να δρα υπεράνω του νόμου. Μπορεί να σχεδιάζει για τα μακροπρόθεσμα οφέλη της χώρας και κατά τη διαδικασία αυτή, να υποβάλλει εκατομμύρια ανθρώπων σε διώξεις- κάτι το οποίο θεωρείται απλώς ένα τεχνικό ζήτημα. Αντίθετα στην Ινδία, δεν γίνεται αυτό, επειδή η κυβέρνηση είναι υπόλογη στο λαό. Περιορίζεται από την κοινή γνώμη. Ακόμα και ο πρωθυπουργός Μανμοάν Σινγκ συμφωνεί με αυτή τη θεώρηση. Σε μια συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στον οικονομικό τύπο της Ινδίας, είπε ότι θέλει να κάνει το Μουμπάι μια καινούρια Σαγκάη. Πρόκειται για οικονομολόγο εκπαιδευμένο στην Οξφόρδη με βαθιά προσήλωση στις ανθρωπιστικές αξίες, παρόλα αυτά συμφωνεί με τις τακτικές επιβολής μέτρων υψηλής πίεσης της Σαγκάης.

Οπότε, ας το ονομάσω το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης της Σαγκάης, το οποίο επικεντρώνεται στα εξής χαρακτηριστικά για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης: υποδομές, αεροδρόμια, αυτοκινητόδρομοι, γέφυρες, τέτοια πράγματα. Και χρειάζεσαι ισχυρή κυβέρνηση για να το κάνεις αυτό, την έλλειψη σεβασμού ιδιωτικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Δε μπορείς να περιορίζεσαι από την κοινή γνώμη. Επίσης χρειάζεσαι κρατικοποιήσεις, ειδικά γης, προκειμένου να επιτευχθεί η δημιουργία και ανάπτυξη υποδομών σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι επιπτώσεις του μοντέλου αυτού είναι ότι η δημοκρατία εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη, αντί να διευκολύνει την οικονομική ανάπτυξη. Ορίστε λοιπόν η ερώτηση κλειδί. Πόσο σημαντικές είναι οι υποδομές για την οικονομική ανάπτυξη; Αυτό είναι ένα βασικό ζήτημα. Εάν πιστεύετε ότι οι υποδομές είναι πολύ σημαντικές για την οικονομική ανάπτυξη, τότε θα συμφωνήσετε ότι χρειάζεται η παρουσία μιας ισχυρής κυβέρνησης προκειμένου να προωθήσει την ανάπτυξη. Εάν όμως πιστεύετε ότι οι υποδομές δεν είναι τόσο σημαντικές όπως πολλοί πιστεύουν, τότε θα δώσετε λιγότερη έμφαση στην παρουσία μιας ισχυρής κυβέρνησης.

Για να δούμε πιο παραστατικά αυτό το ερώτημα, ας πάρουμε δυο υποθετικές χώρες. Και χάριν συντομίας, θα ονομάσω την μια από αυτές Χώρα 1 και την άλλη Χώρα 2. Η Χώρα 1 διαθέτει ένα συστημικό πλεονέκτημα έναντι της Χώρας 2 σε υποδομές. Η Χώρα 1 διαθέτει περισσότερες τηλεφωνικές συνδέσεις, και μεγαλύτερο δίκτυο σιδηροδρομικών συγκοινωνιών. Οπότε, εάν σας ρωτούσα, "Ποια από τις δύο είναι η Κίνα και ποια η Ινδία, και ποια από τις δύο έχει αναπτυχθεί πιο γρήγορα;" εάν πιστεύετε στη θεωρία των υποδομών, τότε θα πείτε ότι, "η Χώρα 1 πρέπει να είναι η Κίνα. Πρέπει να έχουν καταφέρει περισσότερα, σε όρους οικονομικής ανάπτυξης. Και η Χώρα 2 πιθανώς είναι η Ινδία."

Στην πραγματικότητα, η χώρα με τις περισσότερες τηλεφωνικές συνδέσεις είναι η Σοβιετική Ένωση, και τα στοιχεία αφορούν το έτος 1989. Η χώρα, αφού είχε δημοσιοποιήσει πολύ εντυπωσιακά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό τηλεφωνικών συνδέσεων κατέρρευσε. Αυτό δεν ήταν πολύ καλό. Στην φωτογραφία βλέπουμε τον Χρουστσόφ. Ξέρω ότι το 1989 δεν ήταν πλέον ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά αυτή ήταν η καλύτερη φωτογραφία που μπορούσα να βρω. (Γέλια) Οι τηλεφωνικές συνδέσεις και οι υποδομές δεν εξασφαλίζουν την οικονομική ανάπτυξη. Η Χώρα 2, η οποία διέθετε μικρότερο αριθμό τηλεφωνικών συνδέσεων, είναι η Κίνα. Από το 1989, η χώρα έχει καταγράψει διψήφιο αριθμό ρυθμό ανάπτυξης ανά έτος τα τελευταία 20 χρόνια. Εαν δεν γνωρίζετε τίποτα άλλο για την Κίνα και τη Σοβιετική Ένωση παρά μόνο για τον αριθμό τηλεφωνικών συνδέσεων σε κάθε χώρα, τότε θα είχατε κάνει μια φτωχή πρόβλεψη σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη της καθεμίας τις επόμενες δυο δεκαετίες.

Η Χώρα 1, με το μεγαλύτερο δίκτυο σιδηροδρόμων, στην πραγματικότητα είναι η Ινδία. Και η Χώρα 2 είναι η Κίνα. Αυτό είναι κάτι που είναι ελάχιστα γνωστό για τις δυο χώρες. Ναι, σήμερα η Κίνα έχει τεράστιο πλεονέκτημα όσον αφορά τις υποδομές σε σχέση με την Ινδία. Παρόλα αυτά για πολλά χρόνια, μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '90, η Κίνα δε διέθετε το πλεονέκτημα αυτό συγκριτικά με την Ινδία. Στις αναπτυσσόμενες χώρες το πλέον κοινό μέσο μεταφοράς είναι ο σιδηρόδρομος, και οι Βρετανοί είχαν φτιάξει πολλούς στην Ινδία. Η Ινδία είναι η πιο μικρή από τις δυο χώρες, και παρόλα αυτά διέθετε μεγαλύτερο δίκτυο σιδηροδρόμων μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90. Οπότε προφανώς η ύπαρξη υποδομών δεν εξηγεί γιατί η Κίνα ήταν πιο ανεπτυγμένη πριν τα τέλη της δεκαετίας του '90 συγκριτικά με την Ινδία.

Εάν μάλιστα ρίξετε μια ματιά στα δεδομένα παγκοσμίως, θα δείτε ότι περισσότερο συνηγορούν στην άποψη ότι οι υποδομές είναι στην πραγματικότητα αποτέλεσμα της οικονομικής ανάπτυξης. Η οικονομία αναπτύσσεται, η κυβέρνηση συγκεντρώνει περισσότερους πόρους, και η κυβέρνηση μπορεί να επενδύσει σε υποδομές -- παρά να είναι οι υποδομές αποτέλεσμα της οικονομικής ανάπτυξης. Και αυτή είναι όλη η ιστορία με την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας. Ας διατυπώσουμε όμως το ερώτημα περισσότερο ευθέως: Βλάπτει η δημοκρατία την οικονομική ανάπτυξη; Ας δούμε τώρα άλλες δυο χώρες, τη Χώρα Α και τη Χώρα Β. Η Χώρα Α, το 1990, διέθετε περίπου $300 κατά κεφαλήν ΑΕΠ ενώ η Χώρα Β, διέθετε $460 κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Έως το 2008, η Χώρα Α είχε ξεπεράσει τη Χώρα Β με $700 κατά κεφαλήν εισόδημα έναντι $650 κατά κεφαλήν εισόδημα της άλλης. Και οι δυο χώρες βρίσκονται στην Ασία.

Εάν σας ρωτούσα, "Ποιες είναι αυτές οι δυο ασιατικές χώρες; και ποια έχει δημοκρατία;" θα μπορούσατε να λέγατε, ότι "Ίσως η Χώρα Α είναι η Κίνα και η Χώρα Β είναι η Ινδία." Στην πραγματικότητα, η Χώρα Α είναι η δημοκρατική Ινδία, και η Χώρα Β είναι το Πακιστάν -- χώρα με μεγάλη περίοδο στρατιωτικών καθεστώτων. Και είναι πολύ κοινό να συγκρίνουμε την Ινδία με την Κίνα. Κι αυτό επειδή οι δυο χώρες έχουν περίπου ίδιο πληθυσμιακό μέγεθος. Όμως το πλέον ορθό παράδειγμα σύγκρισης είναι στην πραγματικότητα η Ινδία με το Πακιστάν. Αυτές οι δυο χώρες είναι παρόμοιες σε επίπεδο γεωγραφικής κατανομής. Έχουν κοινή και πολυτάραχη ιστορία. Με αυτό το μέτρο σύγκρισης, η δημοκρατία μοιάζει πολύ καλό πολίτευμα με όρους οικονομικής ανάπτυξης.

Τότε γιατί οι οικονομολόγοι ερωτεύονται τα απολυταρχικά καθεστώτα; Ένας από τους λόγους είναι το Μοντέλο Ανάπτυξης της Ανατολικής Ασίας. Στην Ανατολική Ασία, είχαμε επιτυχημένες ιστορίες οικονομικής ανάπτυξης όπως της Κορέας, της Ταϊβάν, του Χονγκ Κονγκ και της Σιγκαπούρης. Μερικές από αυτές τις οικονομίες υπήρξαν υπό το ζυγό απολυταρχικών καθεστώτων τις δεκαετίες του '60 και '70 και του '80. Το πρόβλημα με αυτή τη θεωρία είναι ότι εδώ είναι σαν να ρωτάς το νικητή του λαχείου, "Κέρδισες το λαχείο;" και όλοι σου λένε, "Ναι, κερδίσαμε το λαχείο." Και έπειτα βγάζεις το συμπέρασμα ότι οι πιθανότητες να κερδίσεις το λαχείο είναι 100%. Ο λόγος είναι ότι ποτέ δεν πας και δεν κάνεις τον κόπο να ρωτήσεις αυτούς που έχασαν οι οποίοι επίσης είχαν αγοράσει λαχεία και τελικά δεν κέρδισαν το λαχείο.

Για κάθε ένα από αυτά τα επιτυχημένα απολυταρχικά καθεστώτα στην Ανατολική Ασία, υπάρχει μια αντίστοιχη περίπτωση αποτυχίας. Η Κορέα πέτυχε, η Βόρειος Κορέα όχι. Η Ταϊβάν πέτυχε, η Κίνα του Μάο Τσετούνγκ όχι. Η Μπούρμα δεν πέτυχε. Οι Φιλιππίνες δεν πέτυχαν. Εαν ρίξετε μια ματιά στα στατιστικά στοιχεία παγκοσμίως, δεν υπάρχει βάση για το επιχείρημα ότι οι απολυταρχικές κυβερνήσεις έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα απέναντι στις δημοκρατίες σε όρους οικονομικής ανάπτυξης. Οπότε το Μοντέλο της Ανατολικής Ασίας αντιμετωπίζεται με το κριτήριο της συνολικής θεώρησης -- γνωστό για την επιλεκτική θεώρηση, κάτι που πάντα συνιστούμε στους φοιτητές μας να αποφεύγουν.

Άρα για ποιο λόγο ακριβώς αναπτύχθηκε η Κίνα τόσο γρήγορα; Θα σας θυμίσω την Πολιτιστική Επανάσταση, τότε που οι Κινέζοι τρελάθηκαν, και ας συγκρίνουμε τις επιδόσεις της χώρας εκείνης της περιόδου με αυτές της Ινδίας της διακυβέρνησης της Ίντιρα Γκάντι. Το ερώτημα εδώ είναι: Ποια χώρα τα πήγε καλύτερα, η Κίνα ή η Ινδία; Η Κίνα διένυε την περίοδο της Πολιτιστικής Επανάστασης. Φαίνεται ότι ακόμα και κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, η Κίνα υπερτερούσε της Ινδίας σε όρους οικονομικής ανάπτυξης του ΑΕΠ κατά περίπου 2,2% ετησίως στο κατα κεφαλήν εισόδημα. Τότε ήταν που οι Κινέζοι τρελάθηκαν. Όλη η χώρα τρελάθηκε. Αυτό μάλλον σημαίνει ότι η χώρα είχε πραγματικά κάποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε όρους οικονομικής ανάπτυξης ώστε να μπορέσει να ξεπεράσει τις αρνητικές επιπτώσεις της Πολιτιστικής Επανάστασης. Το πλεονέκτημα που διέθετε η χώρα ήταν το ανθρώπινο δυναμικό -- τίποτα άλλο εκτός από το ανθρώπινο δυναμικό.

Αυτά είναι τα στοιχεία του παγκόσμιου δείκτη ανάπτυξης στις αρχές της δεκαετίας του '90. Και αυτά είναι τα πιο παλιά στοιχεία που μπόρεσα να βρω. Το ποσοστό αλφαβητισμού των ενηλίκων στην Κίνα είναι 77% ενώ της Ινδίας είναι 48%. Αυτή η αντίθεση στα ποσοστά αλφαβητισμού γίνεται ιδιαίτερα υψηλή ανάμεσα στις γυναίκες της Κίνας και τις γυναίκες της Ινδίας. Δε σας έχω πει όμως ποιος είναι ο ορισμός του αλφαβητισμού. Στην Κίνα. ο ορισμός του αλφαβητισμού είναι η ικανότητα γραφής και ανάγνωσης 1.500 κινεζικών χαρακτήρων. Στην Ινδία, ο ορισμός του αλφαβητισμού, ο λειτουργικός ορισμός του αλφαβητισμού, είναι η ικανότητα, η τεράστια ικανότητα, να γράφει κανείς το όνομά του σε οποιαδήποτε γλώσσα τυχαίνει να μιλά. Το χάσμα ανάμεσα στις δυο χώρες όσον αφορά στον ορισμό του αλφαβητισμού είναι πολύ πιο ουσιαστικό από τα στοιχεία που παρατίθενται εδώ. Εαν ανατρέξετε σε άλλες πηγές πληροφοριών όπως για παράδειγμα ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης, τέτοιου είδους πηγή πληροφοριών, και πάτε πίσω στις αρχές της δεκαετίας του '70, θα δείτε ακριβώς την ίδια αντίθεση. Η Κίνα διέθετε ένα τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε όρους ανθρώπινου κεφαλαίου σε σχέση με την Ινδία.

Προσδόκιμο ζωής: από το 1965, η Κίνα υπερτερούσε στα προσδόκιμο ζωής. Κατά μέσο όρο, ένας Κινέζος το 1965 ζούσε 10 χρόνια παραπάνω από ότι ένας μέσος Ινδός. Οπότε αν έπρεπε να διαλέξετε μεταξύ του να είστε Κινέζος ή Ινδός, θα προτιμούσατε να είστε Κινέζος ώστε να ζήσετε 10 χρόνια παραπάνω. Εάν παίρνατε αυτή την απόφαση το 1965, το μειονέκτημα αυτού θα ήταν ότι τον επόμενο χρόνο θα είχαμε την Πολιτιστική Επανάσταση. Οπότε θα πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε προσεκτικά για αυτές τις αποφάσεις.

Εάν δε μπορείτε να επιλέξετε την εθνικότητά σας, τότε θα θέλατε να είστε Ινδός. Διότι, ως ένα Ινδός, θα είχατε πλεονέκτημα περίπου δύο χρόνια προσδόκιμου ζωής απ' ότι μια Ινδή. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά περίεργο δεδομένο. Είναι πολύ σπάνιο μεταξύ των χωρών να έχουν αυτό το είδος μοτίβου. Δείχνει τις συστημικές διακρίσεις και προκαταλήψεις στην Ινδική κοινωνία κατά των γυναικών. Τα καλά νέα είναι, από το 2006, η Ινδία έχει γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των αντρών και των γυναικών σε όρους προσδόκιμου ζωής. Σήμερα, οι Ινδές έχουν ένα αρκετά μεγάλο πλεονέκτημα στο προσδόκιμο ζωης έναντι των Ινδών. Οπότε η Ινδία επιστρέφει στα φυσιολογικά επίπεδα. Αλλά η Ινδία έχει ακόμη πολύ δουλειά σε ότι έχει να κάνει με την ισότητα των φύλων.

Αυτές είναι οι δύο φωτογραφίες που τραβήχτηκαν σε εργοστάσια ενδυμάτων στην Επαρχία Γκουανγκντόνγκ και σε εργοστάσια ενδυμάτων στην Ινδία. Στην Κίνα, είναι όλες γυναίκες. 60% με 80% του ανθρώπινου δυναμικού στην Κίνα είναι γυναίκες στο παράκτιο τμήμα της χώρας, ενώ στην Ινδία, είναι όλοι άντρες. Οι Financial Times δημοσίευσαν αυτή τη φωτογραφία ενός εργοστασίου κλωστοϋφαντουργίας στην Ινδία με το τίτλο, "Η Ινδία Έτοιμη να Ξεπεράσει την Κίνα στην Κλωστοϋφαντουργία." Κοιτώντας αυτές τις δύο φωτογραφίες, λέω όχι, δεν θα ξεπεράσει την Κίνα για κάμποσο ακόμη. Εάν κοιτάξετε άλλες χώρες της Ανατολικής Ασίας, οι γυναίκες εκεί παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο όσον αφορά την οικονομική απογείωση -- όσον αφορά τη δημιουργία του κατασκευαστικού θαύματος σχετιζόμενο με την Ανατολική Ασία. Η Ινδία έχει πολύ δρόμο να διανύσει για να προλάβει την Κίνα.

Έπειτα το θέμα είναι, τι γίνεται με το Κινεζικό πολιτικό σύστημα; Μιλάτε για ανθρώπινο δυναμικό, μιλάτε για εκπαίδευση και δημόσια υγεία. Τι γίνεται με το πολιτικό σύστημα; Δεν είναι αλήθεια ότι το μονοκομματικό πολιτικό σύστημα έχει διευκολύνει την οικονομική ανάπτυξη στην Κίνα; Στην πραγματικότητα, η απάντηση είναι πιο λεπτή και διακριτική από αυτό. Εξαρτάται από μια διάκριση που κάνετε μεταξύ της στατική του πολιτικού συστήματος και της δυναμικής του πολιτικού συστήματος. Στατικά, η Κίνα είναι ένα μονοκομματικό σύστημα, αυταρχικό -- δεν τίθεται θέμα επί αυτού. Δυναμικά, έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου κι έχει γίνει λιγότερο αυταρχικό και περισσότερο δυναμικό. Όταν εξηγείτε την αλλαγή -- για παράδειγμα, οικονομική ανάπτυξη, η οικονομική ανάπτυξη είναι για την αλλαγή -- όταν εξηγείτε την αλλαγή, χρησιμοποιείτε άλλα πράγματα που έχουν αλλάξει για να εξηγήσετε την αλλαγή, παρά εκείνα που είναι σταθερά για να εξηγήσετε την αλλαγή. Μερικές φορές μια σταθερή επίδραση μπορεί να εξηγήσει την αλλαγή, αλλά η σταθερή επίδραση εξηγεί την αλλαγή μόνο όταν αλληλεπιδρά με εκείνα που έχουν αλλάξει.

Όσον αφορά τις πολιτικές αλλαγές, έχουν εισάγει τις εκλογές στα χωριά. Έχουν αυξήσει την ασφάλεια των ιδιοκτητών. Και έχουν αυξήσει την ασφάλεια των μακροχρόνιων μισθώσεων γης. Έχουν γίνει επίσης οικονομικές μεταρρυθμίσεις στην αγροτική Κίνα. Υπάρχει επίσης μια αγροτική επιχειρηματική επανάσταση στην Κίνα. Για μένα, ο ρυθμός των πολιτικών αλλαγών είναι πολύ αργός, πολύ σταδιακός. Και η άποψή μου είναι ότι η χώρα πρόκειται να αντιμετωπίσει κάποιες σημαντικές προκλήσεις, διότι δεν έχουν προχωρήσει περισσότερο και πιο γρήγορα σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά παρ' όλα αυτά, το σύστημα έχει μετακινηθεί σε μια πιο φιλελεύθερη κατεύθυνση, έχει μετακινηθεί σε μια πιο δημοκρατική κατεύθυνση.

Μπορείτε να εφαρμόσετε την ίδια δυναμική προοπτική στην Ινδία. Στην πραγματικότητα, όταν η Ινδία αναπτυσσόταν σε ένα ινδουιστικό ρυθμό ανάπτυξης -- περίπου 1%, 2% το χρόνο -- τότε ήταν που η Ινδία ήταν λιγότερο δημοκρατική. Η Ίντιρα Γκάντι κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης το 1975. Η Ινδική κυβέρνηση έλεγχε και λειτουργούσε όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς. Ένα ελάχιστα γνωστό γεγονός για την Ινδία της δεκαετίας του '90 είναι ότι η χώρα όχι μόνο είχε πραγματοποιήσει οικονομικές μεταρρυθμίσεις, η χώρα είχε επίσης πραγματοποιήσει πολιτικές μεταρρυθμίσεις εισάγοντας την αυτοδιοίκηση στα χωριά, την ιδιωτικοποίηση των μέσων και θεσπίζοντας την ελεύθερη πληροφόρηση. Οπότε η δυναμική προοπτική ταιριάζει και στην Κίνα και στην Ινδία όσον αφορά την κατεύθυνση.

Γιατί πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η Ινδία εξακολουθεί να είναι μία οικονομική καταστροφή; Ένας λόγος είναι διότι διαρκώς συγκρίνουν την Ινδία με την Κίνα. Αλλά η Κίνα είναι ένας σούπερ στάρ όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη. Εάν είστε ένα παίκτης του ΝBA και διαρκώς σας συγκρίνουν με τον Μάικλ Τζόρνταν, δε θα δείχνατε τόσο εντυπωσιακοί. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι είστε κακοί παίκτες του μπάσκετ. Όταν συγκρίνεστε με έναν σούπερ σταρ είναι λάθος σημείο αναφοράς. Στην πραγματικότητα, εάν συγκρίνετε την Ινδία με τη μέση αναπτυσσόμενη χώρα, ακόμη και πριν την πρόσφατη περίοδο της επιτάχυνσης της Ινδικής ανάπτυξης -- τώρα η Ινδία αναπτύσσεται μεταξύ 8% και 9% -- ακόμη και πριν αυτή την περίοδο, η Ινδία κατατάσσονταν τέταρτη όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη μεταξύ των αναπτυσσόμενων οικονομιών. Αυτό είναι όντως ένα εντυπωσιακό ρεκόρ.

Ας σκεφτούμε το μέλλον: ο δράκος ενάντια στον ελέφαντα. Ποια χώρα έχει τη δυναμική ανάπτυξη; Πιστεύω πως η Κίνα ακόμη έχει μερικές από τις άριστες πρώτες βασικές αρχές -- κυρίως το κοινωνικό κεφάλαιο, τη δημόσια υγεία, την έννοια της ισότητας τα οποία δε βρίσκετε στην Ινδία. Πιστεύω όμως ότι η Ινδία έχει τη δυναμική. Έχει βελτιωμένα τα βασικά οικονομικά μεγέθη. Η κυβέρνηση έχει επενδύσει στη βασική εκπαίδευση, έχει επενδύσει σε βασικές υπηρεσίες υγείας. Πιστεύω πως η κυβέρνηση πρέπει να κάνει περισσότερα, αλλά παρ' όλα αυτά, η κατεύθυνση στην οποία κινείται είναι η σωστή κατεύθυνση. Η Ινδία έχει τις σωστές θεσμικές συνθήκες για οικονομική ανάπτυξη, ενώ η Κίνα ακόμη παλεύει με τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις.

Πιστεύω πως οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για την Κίνα για να διατηρήσει την ανάπτυξή της. Και είναι πολύ σημαντικό να υπάρξουν πολιτικές μεταρρυθμίσεις, για να υπάρξουν ευρύτερα διαμοιραζόμενα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης. Δε γνωρίζω αν αυτό πρόκειται να συμβεί ή όχι, αλλά είμαι αισιόδοξος. Ας ελπίσουμε, ότι σε πέντε χρόνια από τώρα, θα αναφέρω στο TEDGlobal ότι οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα πραγματοποιήθηκαν.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

(Χειροκρότημα)