Πριν από ακριβώς δέκα χρόνια, βρισκόμουν στο Αφγανιστάν. Κάλυπτα τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, και στάθηκα μάρτυρας, ως δημοσιογράφος του Αλ-Τζαζίρα, στον πόνο και την καταστροφή που προέκυψαν από ένα τέτοιο πόλεμο. Δύο χρόνια αργότερα, κάλυψα ακόμα ένα πόλεμο, στο Ιράκ. Βρέθηκα στην καρδιά αυτού του πολέμου διότι κάλυπτα τον πόλεμο από το βόρειο τμήμα του Ιράκ. Και ο πόλεμος τελείωσε με την αλλαγή του καθεστώτος, όπως και στο Αφγανιστάν. Και το καθεστώς που καταλύσαμε ήταν μία δικτατορία, ένα αυταρχικό καθεστώς, που για δεκαετίες δημιουργούσε ένα έντονο αίσθημα παράλυσης στο έθνος, μέσα στους ίδιους τους ανθρώπους. Ωστόσο, η αλλαγή που επήλθε μέσω της ξένης παρέμβασης δημιούργησε ακόμα χειρότερες συνθήκες για τους ανθρώπους και εμβάθυνε το αίσθημα της παράλυσης και της κατωτερότητας σε αυτό το τμήμα του κόσμου.
Για δεκαετίες, έχουμε ζήσει κάτω από αυταρχικά καθεστώτα στον Αραβικό κόσμο, στη Μέση Ανατολή. Αυτά τα καθεστώτα δημιούργησαν κάτι μέσα μας όλο αυτό το διάστημα. Σήμερα είμαι 43 ετών. Τα τελευταία 40 χρόνια, βλέπω σχεδόν τα ίδια πρόσωπα βασιλιάδων και προέδρων να μας κυβερνούν παλιές, γερασμένες, αυταρχικές, διεφθαρμένες καταστάσεις, καθεστώτα που έχουμε δει γύρω μας. Και για μία στιγμή αναρωτιόμουν, θα ζήσουμε να δούμε πραγματική αλλαγή να συμβαίνει, αλλαγή που δεν θα προέρχεται από ξένη παρέμβαση, μέσα από την αθλιότητα της κατοχής, μέσα από άλλα έθνη που εισβάλλουν στη χώρα μας εμβαθύνοντας κάποιες φορές το αίσθημα κατωτερότητας; Οι Ιρακινοί, ναι, ξεφορτώθηκαν το Σαντάμ Χουσεΐν αλλά όταν είδαν τη γη τους υπό ξένη κατοχή αισθάνθηκαν βαθιά λύπη, αισθάνθηκαν πως η αξιοπρέπειά τους είχε θιγεί. Και γι'αυτό ξεσηκώθηκαν. Αυτό ακριβώς δεν αποδέχτηκαν. Και άλλα καθεστώτα, είπαν στους πολίτες τους, "Θέλετε να βιώσετε την κατάσταση του Ιράκ; Θέλετε να δείτε εμφύλιο πόλεμο, δολοφονίες μεταξύ αιρέσεων; Θέλετε να δείτε καταστροφή; Θέλετε να δείτε ξένα στρατεύματα στη γη σας;" Και οι άνθρωποι αναλογίστηκαν, "Ίσως θα έπρεπε να ζήσουμε με αυτό το είδος αυταρχικής κατάστασης στο οποίο βρισκόμαστε, παρά να έχουμε το δεύτερο σενάριο." Ήταν ένας από τους χειρότερους εφιάλτες που έχουμε δει.
Για δέκα χρόνια, δυστυχώς καταλήξαμε να αναφέρουμε εικόνες καταστροφής. εικόνες θανάτου, σχισματικών συγκρούσεων, εικόνες βίας, από ένα θαυμάσιο κομμάτι γης, μία περιοχή που κάποτε ήταν η πηγή των πολιτισμών και της τέχνης και καλλιέργειας για χιλιάδες χρόνια. Τώρα βρίσκομαι εδώ για να σας πω ότι το μέλλον που ονειρευόμασταν επιτέλους έφτασε. Μία νέα γενιά, μορφωμένη, συνδεδεμένη, εμπνεόμενη από οικουμενικές αξίες και παγκόσμια κατανόηση, δημιούργησε μία νέα πραγματικότητα για εμάς. Έχουμε βρει ένα καινούργιο τρόπο να εκφράσουμε τα αισθήματά μας και τα όνειρά μας. Αυτοί οι νέοι άνθρωποι που αποκατέστησαν την αυτοπεποίθηση στα έθνη μας σε αυτό το κομμάτι του κόσμου, που μας έχουν δώσει νέο νόημα στην ελευθερία και μας επέτρεψαν να κατέβουμε στους δρόμους. Τίποτα δεν συνέβη. Καθόλου βία. Τίποτα. Απλά βγες από την πόρτα σου, ύψωσε τη φωνή σου και πες, "Θέλουμε να δούμε το τέλος του καθεστώτος."
Αυτό συνέβη στην Τυνησία. Σε διάστημα λίγων ημερών, το Τυνησιακό καθεστώς που είχε επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στις υπηρεσίες ασφαλείας, δισεκατομμύρια δολάρια στη διατήρηση, στην προσπάθεια διατήρησης, φυλακών, κατέρρευσε, εξαφανίστηκε, χάρη στις φωνές του κόσμου. Χάρη στους ανθρώπους που άντλησαν έμπνευση να βγουν στους δρόμους και να υψώσουν τις φωνές τους, τους οποίους και προσπάθησαν να σκοτώσουν. Οι υπηρεσίες πληροφοριών ήθελαν να συλλάβουν ανθρώπους. Βρήκαν κάτι που λέγεται Facebook. Βρήκαν κάτι που λέγεται Twitter. Όλα αυτά τους προκάλεσαν έκπληξη. Και είπαν, "Αυτά τα παιδιά καθοδηγούνται λάθος." Ζήτησαν λοιπόν από τους γονείς τους να κατέβουν στους δρόμους και να τα μαζέψουν, να τα φέρουν πίσω στο σπίτι. Αυτό έλεγαν. Αυτή είναι η προπαγάνδα τους. "Φέρτε αυτά τα παιδιά στο σπίτι, γιατί καθοδηγούνται λάθος." Αλλά ναι, αυτοί οι νέοι που εμπνέονται από οικουμενικές αξίες, που είναι αρκετά ιδεαλιστές ώστε να φανταστούν ένα υπέροχο μέλλον και, συγχρόνως, αρκετά ρεαλιστές ώστε να ισορροπήσουν αυτό το είδος φαντασίας και τη διαδικασία που οδηγεί σε αυτό- χωρίς να κάνουν χρήση βίας, χωρίς να προσπαθούν να δημιουργήσουν χάος. Αυτοί οι νέοι άνθρωποι, δεν πήγαν σπίτι τους. Στην πραγματικότητα οι γονείς πήραν τους δρόμους και τους υποστήριξαν. Έτσι γεννήθηκε η επανάσταση στην Τυνησία.
Εμείς στο Αλ-Τζαζίρα είχαμε αποκλειστεί από την Τυνησία για χρόνια, και η κυβέρνηση δεν επέτρεπε σε κανένα δημοσιογράφο του Αλ-Τζαζίρα να βρίσκεται εκεί. Διαπιστώσαμε όμως πως αυτοί οι άνθρωποι στο δρόμο, όλοι τους είναι οι δημοσιογράφοι μας, που τροφοδοτούν τις ειδήσεις μας με εικόνες, βίντεο και με νέα. Και ξαφνικά η αίθουσα σύνταξης στη Ντόχα έγινε κέντρο που λάμβανε τέτοια στοιχεία από συνηθισμένους ανθρώπους -- ανθρώπους με διασυνδέσεις και ανθρώπους με φιλοδοξίες που έχουν απελευθερώσει τους εαυτούς τους από το αίσθημα κατωτερότητας. Και τότε πήραμε την απόφαση: Θα αποκαλύψουμε τα νέα. Θα ήμαστε η φωνή για αυτούς τους άφωνους ανθρώπους. Θα διαδώσουμε το μήνυμα. Ναι, κάποιοι από αυτούς τους νέους είναι συνδεδεμένοι με το διαδίκτυο, αλλά η συνδεσιμότητα στον Αραβικό κόσμο είναι πολύ περιορισμένη, λόγω των πολλών προβλημάτων από τα οποία υποφέρουμε. Αλλά το Αλ-Τζαζίρα πήρε τις φωνές αυτών των ανθρώπων και τις ενίσχυσε. Τις βάλαμε σε κάθε σαλόνι στον Αραβικό κόσμο και διεθνώς, παγκοσμίως, μέσω του αγγλικού μας καναλιού.
Και τότε οι άνθρωποι άρχισαν να νιώθουν πως κάτι καινούργιο συμβαίνει. Και τότε ο Ζιν ελ-Αμπεντίν Μπεν Αλί αποφάσισε να φύγει. Και τότε ξεκίνησαν τα γεγονότα στην Αίγυπτο, και ο Χόσνι Μουμπάρακ αποφάσισε να φύγει. Και τώρα η Λιβύη όπως βλέπετε. Και μετά έρχεται η Υεμένη. Και πολλές άλλες χώρες που προσπαθούν να δουν και να ανακαλύψουν ξανά το αίσθημα του "Πώς φανταζόμαστε ένα μέλλον που είναι υπέροχο και ειρηνικό και ανεκτικό;" Θέλω να σας πω κάτι, πως το διαδίκτυο και η συνδεσιμότητα έχουν δημιουργήσει μία καινούργια νοοτροπία. Αλλά αυτή η νοοτροπία παραμένει πιστή στο έδαφος και στη γη από την οποία ξεπήδησε. Και ενώ αυτή ήταν η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε πολλές παλιότερες πρωτοβουλίες για αλλαγή, προτού σκεφτούμε, και προτού μας πουν οι κυβερνήσεις μας -αν και κάποιες φορές ήταν αλήθεια- πως η αλλαγή επιβαλλόταν πάνω μας, και οι άνθρωποι το απέρριπταν, γιατί πίστευαν πως ήταν ξένο στην κουλτούρα τους, πάντοτε πιστεύαμε πως η αλλαγή θα αναβλύσει από μέσα, ότι η αλλαγή θα έπρεπε να είναι μία συμφιλίωση με την κουλτούρα, την πολιτισμική ποικιλομορφία, με την πίστη στην παράδοσή μας και στην ιστορία μας, αλλά συγχρόνως, ανοικτή σε παγκόσμιες αξίες, συνδεδεμένη με τον κόσμο, ανεκτική στο ξένο. Και αυτή είναι η στιγμή που συμβαίνει τώρα στον Αραβικό κόσμο. Είναι η σωστή στιγμή, και είναι ακριβώς η στιγμή που βλέπουμε όλα αυτά τα νοήματα να συναντιώνται και να δημιουργούν την αρχή της θεσπέσιας εποχής που θα προέλθει από την περιοχή.
Πως το αντιμετώπισε η ελίτ -η αποκαλούμενη πολιτική ελίτ; Απέναντι στο Facebook αντιπαρέταξαν τις καμήλες στην πλατεία Ταχρίρ. Απέναντι στο Αλ-Τζαζίρα αντιπαρέταξαν φυλετισμό. Και όταν απέτυχαν, άρχισαν να μιλούν για συνομωσίες που ξεκίνησαν από το Τελ Αβίβ για να χωρίσουν τον Αραβικό κόσμο. Άρχισαν να λένε στη Δύση, "Προσέχετε την Αλ-Κάιντα. Η Αλ-Κάιντα καταλαμβάνει τα εδάφη μας. Είναι Ισλαμιστές που προσπαθούν να δημιουργήσουν νέες χίμαιρες, Προσέχετε αυτούς τους ανθρώπους που έρχονται σε σας για να καταστρέψουν το σπουδαίο σας πολιτισμό. Ευτυχώς, οι άνθρωποι δεν μπορούν να εξαπατηθούν τώρα. Διότι η διεφθαρμένη ελίτ σε εκείνη την περιοχή έχει χάσει ακόμα και τη δύναμη της εξαπάτησης. Δεν μπορούσαν, και δεν μπορούν, να φανταστούν πώς θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυτή την πραγματικότητα. Έχουν χάσει, έχουν αποκοπεί από τους δικούς τους ανθρώπους, από τις μάζες, και τώρα τους βλέπουμε να καταρρέουν ο ένας μετά τον άλλο.
Το Αλ-Τζαζίρα δεν είναι εργαλείο επανάστασης. Δεν δημιουργούμε επαναστάσεις. Ωστόσο, όταν συμβαίνει κάτι αυτού του μεγέθους, ήμαστε στο κέντρο της κάλυψης. Η παρουσία μας στην Αίγυπτο είχε απαγορευτεί και κάποιοι από τους ανταποκριτές μας, είχαν συλληφθεί. Αλλά οι περισσότεροι καμεραμάν και οι δημοσιογράφοι μας, έμειναν στην Αίγυπτο κρυφά -εθελοντικά- για να μεταδώσουν τα γεγονότα στην πλατεία Ταχρίρ. Για 18 ημέρες, οι κάμερές μας μετέδιδαν ζωντανά τις φωνές των ανθρώπων στην πλατεία Ταχρίρ. Θυμάμαι μία νύχτα που κάποιος με πήρε στο κινητό -ένας απλός άνθρωπος που δεν γνώριζα- από την πλατεία Ταχρίρ. Μου είπε, "Κάνουμε έκκληση να μην κλείσετε τις κάμερες. Αν τις κλείσετε απόψε, θα έχουμε γενοκτονία. Μας προστατεύετε δείχνοντας τι συμβαίνει στην πλατεία Ταχρίρ." Ένιωσα την ευθύνη να καλέσω τους ανταποκριτές μας εκεί και την αίθουσα σύνταξης και να τους πω, "Κάντε το καλύτερο που μπορείτε να μη σταματήσουν οι κάμερες τη νύχτα, διότι οι άνθρωποι εκεί νιώθουν σιγουριά όταν κάποιος μεταδίδει την ιστορία τους -- και νιώθουν και ασφάλεια."
Έχουμε λοιπόν μία ευκαιρία να δημιουργήσουμε ένα νέο μέλλον σε αυτό το τμήμα του κόσμου. Έχουμε την ευκαιρία να σκεφτούμε το μέλλον ως κάτι που είναι ανοικτό στον κόσμο. Ας μην επαναλάβουμε το λάθος του Ιράν, μιας επανάστασης τύπου κερδοσκοπίας. Ας απελευθερωθούμε -ειδικά στη Δύση- από το να σκεφτόμαστε για αυτό το τμήμα του κόσμου βάσει των συμφερόντων του πετρελαίου, ή βάσει του ενδιαφέροντος για την ψευδαίσθηση σταθερότητας και ασφάλειας. Η σταθερότητα και η ασφάλεια αυταρχικών καθεστώτων δεν μπορούν παρά να δημιουργήσουν τρομοκρατία, βία και καταστροφή. Ας αποδεχτούμε την επιλογή των ανθρώπων. Ας μην διαλέγουμε ποιόν θα θέλαμε να κυβερνά το μέλλον τους. Το μέλλον πρέπει να κυβερνάται από τους ίδιους τους ανθρώπους, ακόμα και αν κάποιες φορές οι φωνές τους μπορεί να μας τρομάζουν σήμερα. Αλλά οι αξίες της δημοκρατίας και της ελευθερίας επιλογής που σαρώνουν τη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή είναι η καλύτερη ευκαιρία για τον κόσμο, για τη Δύση και την Ανατολή, να δουν σταθερότητα και να δουν ασφάλεια, να δουν φιλία και να δουν ανοχή να αναδύονται από τον Αραβικό κόσμο, αντί για εικόνες βίας και τρομοκρατίας. Ας στηρίξουμε αυτούς τους ανθρώπους. Ας σταθούμε πλάι τους. Κι ας εγκαταλείψουμε τους στενούς εγωισμούς μας για να αγκαλιάσουμε την αλλαγή, και να γιορτάσουμε με τους ανθρώπους της περιοχής ένα σπουδαίο μέλλον με ελπίδα και ανοχή. Το μέλλον έφτασε, και είναι τώρα. Σας ευχαριστώ πολύ.
Κρις Άντερσον: Έχω ορισμένες ερωτήσεις για εσάς. Σας ευχαριστώ που ήρθατε. Πώς θα χαρακτηρίζατε την ιστορική σημασία αυτού που συμβαίνει; Είναι η ιστορία της χρονιάς, η ιστορία της δεκαετίας, ή κάτι παραπάνω;
Ουάνταρ Κανφάρ: Μπορεί ουσιαστικά να πρόκειται για τη σπουδαιότερη ιστορία που έχουμε καλύψει ποτέ. Έχουμε καλύψει πολλούς πολέμους. Πολλές τραγωδίες, πολλά προβλήματα, πολλές ζώνες συγκρούσεων, πολλά θερμά σημεία στην περιοχή, διότι βρισκόμαστε στο κέντρο της. Αλλά αυτή είναι μία ιστορία -είναι μία σπουδαία ιστορία, είναι όμορφη. Δεν είναι κάτι που καλύπτεις μόνο γιατί πρέπει να καλύψεις ένα μεγάλο συμβάν. Είσαι μάρτυρας ιστορικής αλλαγής. Βλέπεις τη γένεση μίας νέας εποχής. Αυτή είναι η σημασία της ιστορίας.
ΚΑ: Πολλοί άνθρωποι στη Δύση είναι ακόμα σκεπτικιστές, ή νομίζουν πως αυτό μπορεί να είναι απλώς ένα ενδιάμεσο στάδιο πριν από ένα πολύ πιο ανησυχητικό χάος. Πιστεύετε αλήθεια ότι εάν έχουμε δημοκρατικές εκλογές στην Αίγυπτο τώρα, θα μπορούσε να προκύψει μία κυβέρνηση που θα αποδέχεται κάποιες από τις αξίες, για τις οποίες μας μιλήσατε τόσο εμψυχωτικά;
ΟΚ: Πραγματικά οι άνθρωποι μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Μουμπάρακ, οι νέοι που έχουν οργανωθεί μόνοι τους σε ομάδες και συμβούλια, προστατεύουν τη μεταμόρφωση και προσπαθούν να την βάλουν σε σωστή τροχιά, ώστε να ικανοποιήσουν τις αξίες της δημοκρατίας, αλλά την ίδια στιγμή να την κάνουν εύλογη και ορθολογική, να μην ξεφύγει από την τάξη. Κατά τη γνώμη μου, αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ πιο σοφοί όχι μόνο από την πολιτική ελίτ, αλλά ακόμα και την πνευματική ελίτ, ακόμα και από τους ηγέτες της αντιπολίτευσης συμπεριλαμβανομένων και των παρατάξεων. Αυτή τη στιγμή, η νεολαία του Αραβικού κόσμου είναι πιο σοφή και ικανή να φέρει την αλλαγή από τις παλιές γενιές -συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών και πολιτιστικών και ιδεολογικών παλιών καθεστώτων.
ΚΑ: Δεν θα αναμειχθούμε πολιτικά και θα παρέμβουμε κατά τέτοιο τρόπο. Τι θα πρέπει να κάνουν οι άνθρωποι εδώ στο TED, στη Δύση, τι πρέπει να κάνουν αν θέλουν να συνδεθούν ή να κάνουν κάτι διαφορετικό και πιστεύουν σε όσα συμβαίνουν εκεί;
ΟΚ: Νομίζω πως έχουμε ανακαλύψει ένα σπουδαίο θέμα στον Αραβικό κόσμο, ότι οι άνθρωποι νοιάζονται, οι άνθρωποι νοιάζονται γι' αυτή τη μεγάλη μεταμόρφωση. Ο Μοχάμεντ Ναναμπέι που κάθεται εδώ μαζί μας, ο επικεφαλής του διαδικτυακού Αλ-Τζαζίρα, μου είπε για αυξήθηκε 2.500 τοις εκατό η επισκεψιμότητα του ιστοτόπου μας από διάφορα μέρη του κόσμου. Το 50 τοις εκατό προέρχεται από την Αμερική. Γιατί ανακαλύψαμε πως οι άνθρωποι νοιάζονται, και θέλουν να γνωρίζουν, βλέπουν ειδήσεις μέσω του διαδικτύου. Δυστυχώς στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν καλύπτουμε παρά μόνο την Ουάσινγκτον αυτή τη στιγμή μέσω του αγγλικού Αλ-Τζαζίρα. Αλλά μπορώ να σας πω, αυτή είναι μία στιγμή για να γιορτάσουμε συνδεόμενοι με αυτούς τους ανθρώπους στο δρόμο και εκφράζοντας την αλληλεγγύη μας και αυτό το αίσθημα, το παγκόσμιο αίσθημα, στήριξης των αδυνάτων και των καταπιεσμένων για να δημιουργήσουμε ένα πολύ καλύτερο μέλλον για όλους μας.
ΚΑ: Ουάντα, μία ομάδα μελών της κοινότητας του TED, το TEDX Κάιρο, διεξάγει συνάντηση καθώς μιλάμε. Είχαν κάποιους ομιλητές εκεί. Πιστεύω πως σε άκουσαν. Σε ευχαριστώ που εμπνέεις εκείνους και όλους εμάς. Ευχαριστώ πάρα πολύ.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Καθώς μία δημοκρατική επανάσταση με επικεφαλής νέους τεχνοκράτες κατακλύζει τον Αραβικό κόσμο, ο επικεφαλής του Αλ-Τζαζίρα, Ουάντα Κανφάρ, μοιράζεται μία βαθύτατα αισιόδοξη άποψη για όσα συμβαίνουν στην Αίγυπτο, την Τυνησία, τη Λιβύη και αλλού -σε αυτή τη συγκλονιστική στιγμή που οι άνθρωποι συνειδητοποίησαν πως μπορούν να βγουν από τα σπίτια τους και να ζητήσουν αλλαγή.
As the Director General of Al Jazeera from 2003-2011, Wadah Khanfar worked to bring rare liberties like information, transparency and dissenting voices to repressive states and political hot zones. Full bio »
Translated into Greek by Leonidas Argyros
Reviewed by Marietta Simegiatou
Comments? Please email the translators above.
17:50 Posted: Jul 2007
Views 283,118 | Comments 85
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.