Σάφι Μάδερ: Ένας νέος τρόπος καταπολέμησης της διαφθοράς

Ο θυμός μου ενάντια στη διαφθορά ήταν αυτό που με οδήγησε σ' αλλαγή καριέρας πέρυσι, οπότε έγινα δικηγόρος. Οι εμπειρίες μου τους τελευταίους 18 μήνες, σαν δικηγόρος, μου έσπειραν την ιδέα μιας νέας επιχείρησης, την οποία πιστεύω ότι αξίζει να τη διαδώσω. Θα τη μοιραστώ λοιπόν μαζί σας σήμερα, παρόλο που είναι ακόμα υπό διαμόρφωση και ακόμα μορφοποιώ το επιχειρηματικό πλάνο. Βοηθάει και το γεγονός ότι ο φόβος της δημόσιας αποτυχίας μειώνεται καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ιδεών που αποτυγχάνουν.

Λατρεύω τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα από το 1993. Έχω ερευνήσει, δοκιμάσει και πειραματιστεί με επιχειρήσεις και με τον καπιταλισμό προς ευχαρίστησή μου. Δημιούργησα μαζί με τ' αδέρφια μου την κορυφαία κτηματομεσιτική εταιρεία στην πατρίδα μου, την Κεράλα και μετά δούλεψα με δυο από τους μεγαλύτερους Ινδούς επιχειρηματίες στις πρώτες τους επιχειρήσεις. Το 2003, αποφάσισα να μη δρω πια στον καπιταλιστικό τομέα και να ασχοληθώ με τον ονομαζόμενο τομέα κοινωνικών υπηρεσιών. Να 'στε σίγουροι πως δεν είχα κάποιο μεγαλόπνοο πλάνο ή σχέδιο ώστε να πείσω ή να βρω κερδοφόρες λύσεις στα πιεστικά δημόσια θέματα.

Η ζωή μου έφερε μια σειρά θανάτων και εμπειριών κοντά στο θάνατο στο στενό μου περιβάλλον που μου δημιούργησαν την ανάγκη μιας υπηρεσίας επείγουσας ιατρικής ανταπόκρισης στην Ινδία παρόμοια με το 911 στις ΗΠΑ. Εγώ και άλλοι τέσσερεις φίλοι ιδρύσαμε τον οργανισμό "Πρόσβαση σε Ασθενοφόρο για Όλους" για την προώθηση της υποστήριξης της ζωής μέσω υπηρεσιών ασθενοφόρου στην Ινδία. Γι' αυτούς που μένουν στον αναπτυσσόμενο κόσμο δεν υπάρχει κάτι καινοτόμο σ' αυτή την ιδέα. Αυτό που οραματιστήκαμε όμως είχε τρεις πρωταρχικούς στόχους: Να παρέχει υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υποστήριξης ζωής υπηρεσίες αυτοσυντηρούμενες από δική τους ροή εσόδων και προσβάσιμες από οποιοδήποτε σημείο και για οποιονδήποτε τις χρειάζεται, ανεξάρτητα από την οικονομική του δυνατότητα. Η υπηρεσία που προέκυψε είναι η "Κάλεσε 1298 για Ασθενοφόρο" που ξεκίνησε με μόνο ένα ασθενοφόρο το 2004, τώρα έχει πάνω από 100 ασθενοφόρα σε 3 πολιτείες, και έχει μεταφέρει πάνω από 100.000 ασθενείς και θύματα από την έναρξή της.

Η υπηρεσία είναι - (Χειροκρότημα) πλήρως αυτάρκης από ίδια έσοδα χωρίς καμιά κρατική επιχορήγηση ενώ το μοντέλο της αναλογικής πληρωμής υπηρεσιών πέτυχε αφού ο πλούσιος πληρώνει περισσότερα, ο φτωχός λιγότερα και στο θύμα ατυχήματος οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν. Η υπηρεσία ανταποκρίθηκε αποτελεσματικά και αποδοτικά κατά τη διάρκεια των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Μουμπάϊ στις 26/11. Και όπως μπορείτε να δείτε τ' ασθενοφόρα μας ανταποκρίθηκαν και έσωσαν θύματα από τα σημεία των επιθέσεων ακόμα και πριν αποκλείσει η αστυνομία το χώρο των επιθέσεων και επιβεβαιώσει επισήμως ότι πρόκειται για τρομοκρατική επίθεση. Τελικά ήμασταν η Νο 1 ομάδα άμεσης ιατρικής ανταπόκρισης σ' όλα τα σημεία της τρομοκρατικής επίθεσης, και μεταφέραμε 125 θύματα σώζωντας ζωές.

(Χειροκρότημα)

Σε φόρο τιμής και μνήμης των επιθέσεων στις 26/11, τον τελευταίο χρόνο βοηθήσαμε μια πακιστανική ΜΚΟ, το Ίδρυμα Αμάν να δημιουργήσει μια αυτοσυντηρούμενη υπηρεσία ασθενοφόρων στο Καράτσι, η οποία στηρίζεται και από το ταμείο Ακουμάν.

(Χειροκρότημα)

Είναι ένα μικρό μήνυμα από εμάς με τον δικό μας τρόπο για τους εχθρούς της ανθρωπότητας, από το Ισλάμ, τη Νότια Ασία, την Ινδία και το Πακιστάν, πως η ανθρωπότητα θα συνεχίσει να ανθίζει ανεξάρτητα από τέτοιες ποταπές επιθέσεις. Έκτοτε έχω ιδρύσει άλλες δυο κοινωνικές επιχειρήσεις. Η μια λέγεται "Πρόσβαση στην Εκπαίδευση για Όλους" όπου και ιδρύουμε σχολεία σε μικρές πόλεις της Ινδίας. Και η άλλη είναι η "Πρόσβαση στο Μόξα-Γιουγκ" η οποία ενοποιεί την αγροτική εφοδιαστική αλυσίδα στη βάση ομάδων αυτοβοήθειας και μικροχρηματοδότησης. Φαίνεται ότι πηγαίνουμε καλά, καθώς επενδυτές και επιχειρηματικά κεφάλαια μας έχουν χρηματοδοτήσει με πάνω από 7,5 εκατομμύρια δολάρια. To σημαντικό με τη χρηματοδότηση αυτή είναι ότι πρόκειται για επενδυτικό κεφάλαιο και όχι δωρεά ή φιλανθρωπία.

Επανέρχομαι στην ιδέα της νέας κοινωνικής επιχείρησης που ερευνώ. Διαφθορά, δωροδοκίες και έλλειψη διαφάνειας. Θα εκπλαγείτε εάν σας πω ότι οκτώ ομιλητές μόνο χθες ανέφεραν τις παραπάνω έννοιες στις ομιλίες τους. Οι δωροδοκίες και η διαφθορά βασίζονται και στη ζήτηση και στην προσφορά, η τελευταία αποτελείται κυρίως από άπληστες, εταιρικές, ανήθικες επιχειρήσεις και τον άμοιρο κοινό άνθρωπο. Ενώ η πλευρά της ζήτησης αποτελείται κυρίως από πολιτικούς, γραφειοκράτες και αυτούς που έχουν τη δύναμη και προστασία του νόμου.

Βάσει εκτιμήσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας οι δωροδοκίες φτάνουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το χρόνο, επιδεινώνοντας την κατάσταση, αυτών που ήδη υποφέρουν. Όμως αν αναλύσουμε το μέσο άνθρωπο δεν ξυπνάει ένα πρωί και λέει: "Μμμ, για να δω ποιον μπορώ να δωροδοκήσω σήμερα" ή "Ποιον να διαφθείρω άραγε σήμερα;" Συχνά είναι η περιοριστική ή αδιέξοδη κατάσταση που οδηγεί τον απλό άνθρωπο σε μια δωροδοκία. Στο σύγχρονο κόσμο, όπου ο χρόνος είναι πολύτιμος και η μάχη για επιβίωση αφάνταστα σκληρή, ο άμοιρος κοινός άνθρωπος απλά παραδίνεται και λαδώνει για να κάνει τη δουλειά του.

Θέλω όμως να σας κάνω μια ερώτηση. Φανταστείτε ότι σας ζητούν να λαδώσετε στη καθημερινή σας ζωή για να διεκπεραιωθεί κάτι. Τί κάνετε; Φυσικά μπορείτε να καλέσετε την αστυνομία. Τι να κάνει όμως η αστυνομία, εάν κι αυτή είναι διεφθαρμένη και στο κόλπο; Φυσικά και δεν θέλετε να δωροδοκήσετε. Όμως δεν έχετε ούτε το χρόνο ούτε τις δυνάμεις, ή την εμπειρία ή τα μέσα να πολεμήσετε αυτό που σας συμβαίνει. Δυστυχώς, πολλοί από εμάς σ' αυτή την αίθουσα είμαστε οπαδοί καπιταλιστικών πολιτικών και πιστεύουμε στη δύναμη της ελεύθερης αγοράς.

Κι όμως οι διάφορες αγορές ανά τον κόσμο δεν έχουν φτιάξει κάποια υπηρεσία, την οποία να καλείς, να πληρώνεις ένα ποσό και αυτή να αναλαμβάνει τις περιπτώσεις όπου σου ζητείται "λάδωμα". Μια υπηρεσία εξολόθρευσης δωροδοκιών, ας πούμε ή 1-800-Καταπολέμηση-Λαδώματος ή www.stopladoma.org ή www.empodiodiaf8oras.org. Τέτοιες υπηρεσίες απλά δεν υπάρχουν. Μια εικόνα που με στοίχειωνε από τα πρώτα επιχειρηματικά μου βήματα είναι η εικόνα μιας γιαγιάς, 70χρονη και, να παιδεύεται από τους γραφειοκράτες της πολεοδομίας. Ήθελε μόνο μια άδεια για να χτίσει τρία σκαλάκια στο σπίτι της ως το επίπεδο του δρόμου, που θα της έκανε την είσοδο και έξοδο από το σπίτι της πιο εύκολη. Κι όμως ο υπεύθυνος δεν της έδινε την άδεια γιατί ήθελε μπαχτσίσι. Παρόλο που με πείραξε τότε το γεγονός δεν μπορούσα ή μάλλον απλώς δεν την προσέγγισα ούτε τη βοήθησα, καθώς ήμουν πολύ απασχολημένος με το χτίσιμο της δικιάς μου κτηματομεσιτικής εταιρείας. Δε θέλω να με στοιχειώνουν άλλο πια τέτοιες μνήμες.

Με μια ομάδα ξεκινήσαμε να δουλεύουμε πιλοτικά για την αντιμετώπιση μεμονομένων περιστατικών απαίτησης λαδώματος για κοινές υπηρεσίες ή ακόμα και για κάτι που δικαιούται ένας πολίτης. Και στις 42 περιπτώσεις με τις οποίες ασχοληθήκαμε, χρησιμοποιώντας υπαρκτά, αλλά και θεμιτά εργαλεία, όπως προκύπτει από το νόμο για το Δικαίωμα στην Πληροφορία, βίντεο, ηχογράφηση ή και ομαδική πίεση καταφέραμε να πετύχουμε αυτό που οι πελάτες μας ήθελαν αρχικά, αλλά χωρίς λάδωμα. Ενώ το κόστος των ενεργειών μας ήταν σαφώς μικρότερο από το ποσό του λαδώματος. Πιστεύω πως τα μέσα που χρησιμοποιήσαμε σ' αυτές τις 42 πιλοτικές υποθέσεις μπορούν να ενοποιηθούν σε πρότυπες κατηγορίες σ' ένα περιβάλλον εξω-επιχειρησιακό ας πούμε, όπου θα είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο ή σε τηλεπικοινωνιακό κέντρο, σε κανονικά γραφεία μέσω φραντσάιζ όπου μ' ένα αντίτιμο, θα είναι στη διάθεση οποιουδήποτε αντιμετωπίζει απαίτηση για λάδωμα. Η αγορά που στοχεύουμε είναι περισσότερο δελεαστική απ' όσο θα περιμέναμε. Αξιολογείται στα 3 τρις δολάρια που πληρώνονται ετησίως σε λαδώματα ή αλλιώς όσο το ΑΕΠ της Ινδίας. Και είναι μια απολύτως νέα αγορά.

Προτείνω να προχωρήσουμε αυτή την ιδέα, και να μελετήσουμε την προοπτική δημιουργίας μιας κερδοσκοπικής, αμοιβόμενης επιχείρησης- συνεργάτη ας πούμε μια εταιρεία που θα σταματά τις δωροδοκίες και θα προλαμβάνει τη διαφθορά. Συνειδητοποιώ ότι η μάχη για τη δικαιοσύνη ενάντια στη διαφθορά δεν είναι εύκολη. Ποτέ δεν ήταν και ποτέ δεν θα είναι. Τους τελευταίους 18 μήνες, σαν δικηγόρος μάχομαι την μικρού αλλά και μεγάλου μεγέθους διαφθορά, ακόμα και αυτή της μεγαλύτερης εταιρείας-απατεώνα της Ινδίας. Μέσω των ευεργεσιών του υπάρχουν τρεις μηνύσεις εναντίον μου στην αστυνομία για καταπάτηση, πλαστοπροσωπία και εκφοβισμό. Η μάχη ενάντια στη διαφθορά έχει προσωπικό κόστος και ένα τίμημα που πληρώνουν οι οικογένειες, οι φίλοι ακόμα και τα παιδιά μας. Παρόλο αυτά πιστεύουμε ότι το τίμημα είναι μικρότερο από την αξιοπρέπειά μας και την προσπάθεια για ένα καλύτερο κόσμο.

Διερωτάστε τι μας δίνει κουράγιο; Όπως είπε ένας φίλος, στο ξεκίνημα της ιδέας με τ' ασθενοφόρα, πως είναι μια αδύνατη αποστολή και πως οι συνιδρυτές είναι τρελοί που αφήνουν τις καλές δουλειές τους γι' αυτό. Κι εγώ του απάντησα: "Φυσικά και δεν υπάρχει περίπτωση να αποτύχουμε, τουλάχιστον στο φαντασιακό μας. Γιατί είμαστε άνθρωποι παράλογοι που προσπαθούμε να πετύχουμε το αδύνατο. Και ένας παράλογος δεν γνωρίζει ποιος στόχος είναι αδύνατος και ποιος όχι". Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)

Κρις Άντερσον: Σάφι, είναι μια πραγματικά εντυπωσιακή επιχειρηματική ιδέα. Σάφι Μάδερ: Πρέπει απλώς να καταφέρω να επιβιώσω τις πρώτες μέρες και αν δεν με εξοντώσουν...

(Γέλια)

Κ.Α. : Τι εννοείς; Θέλω να πω δώσε μας ένα παράδειγμα με αριθμούς- ένα σύνηθες ποσό δωροδοκίας σε αντιδιαστολή με τη δική σας αμοιβή.

Σ.Μ. : Εντάξει... να ένα παράδειγμα. Κάποιος έκανε αίτηση για έκδοση διαβατηρίου. Ο υπάλληλος απλά κωλυσιεργούσε και ζητούσε 3.000 ρουπίες για να το προχωρήσει. Ο άνθρωπος όμως δεν ήθελε να λαδώσει. Έτσι εμείς απλώς ενεργοποιήσαμε το νόμο για Δικαίωμα στην Πληροφορία που είναι αντίστοιχο του νόμου περί Ελευθερίας της Πληροφόρησης στις ΗΠΑ κι έτσι υποχώρησε ο υπάλληλος του παραπάνω παραδείγματος. Και στις 42 περιπτώσεις που ασχοληθήκαμε πιέζοντας τους υπαλλήλους είχαμε τριών ειδών αντιδράσεις. Κάποιοι λένε: "Θα σας κάνω τη δουλειά δωρεάν και σεις μη με βάλετε σε μπελάδες". Άλλοι κάνουν αντεπίθεση, λέγοντας: "Πας να μου τη φέρεις; Θα δεις τι θα σου κάνω εγώ". Και μας επιτίθεται κι αυτός. Τότε κάνεις το επόμενο βήμα, πας στο επόμενο εργαλείο που οργανώνουμε όλοι μαζί και τότε υποχωρεί. Με την τρίτη προσπάθεια και στις 42 περιπτώσεις, σημειώσαμε επιτυχία.

Κ.Α.: Όμως πρόκειται για 3.000 ρουπίες, δηλαδή 70 δολάρια εσείς τι αντίτιμο θα χρεώνετε, ώστε να είναι η επιχείρησή σας οικονομικά βιώσιμη;

Σ.Μ.: Στην πραγματικότητα το δικό μας κόστος ήταν λιγότερο από 200 ρουπίες. Άρα συμφέρει.

Κ.Α.: Μιλάμε για μια επιχείρηση με μεγάλο ποσοστό κέρδους. Μ' αρέσει.

(Γέλια)

Σ.Μ.: Η αλήθεια είναι ότι δεν ήθελα ν' απαντήσω σ' αυτή την ερώτηση στη σκηνή του TED.

Κ.Α.: Εντάξει αυτοί είναι ενδεικτικοί αριθμοί, δεν εγγυάται κανείς τις τιμές εδώ. Αν το καταφέρετε πάντως, θα γίνετε διεθνείς ήρωες. Εννοώ ότι είναι κάτι που μπορεί να γίνει γιγάντιο. Σ' ευχαριστούμε πολύ που μοιράστηκες αυτή σου την ιδέα εδώ μαζί μας στο TED.

(Χειροκρότημα)