Ο Ρίτσαρντ Πάιλ καταδύεται στο Λυκόφως των Υφάλων

Αυτή είναι η πρώτη από τις δύο ιδιαίτερες φωτογραφίες που θα σας δείξω σήμερα. Tραβήχτηκε 18 χρόνια πριν, ήμουν 19 χρονών τότε. Eίχα μόλις επιστρέψει από τη βαθύτερη κατάδυση της ζωής μου ως τότε, κάτι παραπάνω από 60 μέτρα. Κι είχα πιάσει αυτό εδώ το ψαράκι, που αποδείχτηκε το πρώτο του είδους του που πιάστηκε ποτέ ζωντανό. Δεν είμαι απλώς ιχθυολόγος, είμαι η προσωποποίηση του ψαροσπασίκλα. Και για έναν ψαροσπασίκλα, αυτά είναι συναρπαστικά πράγματα. Κι ακόμα πιο συναρπαστικό ήταν το ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε από έναν τύπο ονόματι Τζακ Ράνταλ, ο μεγαλύτερος ιχθυολόγος που έζησε ποτέ, ο ζωντανός θρύλος του ψαροσπασίκλα σαν να λέμε. Ήταν λοιπόν πολύ συναρπαστικό να έχω ζήσει αυτή τη στιγμή, που καθόρισε την υπόλοιπη ζωή μου.

Αλλά το πιο σημαντικό, το πιο συγκλονιστικό στοιχείο αυτής της φωτογραφίας, είναι ότι τραβήχτηκε δυο μέρες πριν παραλύσω τελείως από το λαιμό και κάτω. Είχα κάνει ένα απολύτως ηλίθιο λάθος, που πολλοί 19χρονοι κάνουν νομίζοντας ότι είναι αθάνατοι, κι έτσι χτυπήθηκα από τη νόσο των δυτών και μεταφέρθηκα παράλυτος για θεραπεία. Έμαθα δυο πολύ σημαντικά πράγματα εκείνη τη μέρα. Πρώτον ότι είμαι θνητός, κι αυτό είναι σπουδαίο. Και δεύτερον, ήξερα πλέον με βαθιά και απόλυτη βεβαιότητα τι ακριβώς ήθελα να κάνω στην υπόλοιπη ζωή μου. Θα αφιερωνόμουν στην ανακάλυψη νέων ειδών ζωής στα βάθη των κοραλλιογενών υφάλων.

Όταν σκεφτόμαστε έναν ύφαλο, σκεφτόμαστε συνήθως κάτι τέτοιο - όμορφα μεγάλα κοράλλια, πολύχρωμα ζωηρά ψάρια και τέτοια. Αλλά αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Κοιτώντας το σχεδιάγραμμα ενός υφάλου γνωρίζουμε ήδη πολλά για το ρηχό τμήμα του, κι ο λόγος που γνωρίζουμε τόσα είναι γιατί οι δύτες προσεγγίζουν εύκολα τα βάθη αυτά.

Αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα με την αυτόνομη κατάδυση, ένας εγγενής περιορισμός στο πόσο βαθιά μπορείς να πας κι αυτό το βάθος είναι τα 60 περίπου μέτρα. Θα εξηγήσω γιατί λίγο αργότερα. Το θέμα είναι ότι οι αυτοδύτες δεν ξεπερνούν συνήθως τα 30μ., σπανίως πηγαίνουν βαθύτερα – έχοντας, τουλάχιστον, σώας τας φρένας. Για να πάνε βαθύτερα, οι βιολόγοι έχουν στραφεί στα βαθυσκάφη. Τα βαθυσκάφη είναι μια χαρά, υπέροχα πράγματα, όταν όμως ξοδεύεις 30.000 δολάρια/ημέρα για ένα τέτοιο που μπορεί να πάει στα 600μ., δεν νομίζω να κάτσεις να χαζολογάς στα 80μ., θα προτιμήσεις να πας πολύ πιο κάτω. Κι έτσι η έρευνα με τη χρήση βαθυσκαφών γίνεται κυρίως βαθύτερα των 150μ.

Και κάπου εδώ αρχίζει να φαίνεται αυτή η ενδιάμεση ζώνη, που αποτελεί για μένα το παν στην αναζήτηση της ευτυχίας. Θέλω να μάθω τι υπάρχει εκεί. Γνωρίζουμε ελάχιστα γι' αυτή. Οι αυτοδύτες δεν πάνε, τα βαθυσκάφη την προσπερνάνε.

Μου πήρε έναν χρόνο για να ξαναπερπατήσω μετά το ατύχημά μου στο Παλάου στην διάρκεια του οποίου μελέτησα πολύ τη φυσική και φυσιολογία των καταδύσεων αναζητώντας τρόπους να ξεπεράσω τα όρια. Aς δούμε κάποιες γενικές γραμμές. Όλοι μας αναπνέουμε αέρα, δηλαδή ένα μίγμα οξυγόνου και αζώτου, έχουμε περίπου 20% οξυγόνο και 80% άζωτο στους πνεύμονές μας. Το φαινόμενο που λέγεται Νόμος του Χένρι λέει ότι τα αέρια διαλύονται στα ρευστά ανάλογα με τη μερική πίεση στην οποία εκτίθενται. Tα αέρια λοιπόν διαλύονται στο σώμα μας. Το οξυγόνο χρησιμοποιείται στον μεταβολισμό, για ενέργεια. Το άζωτο απλώς κυκλοφορεί στο αίμα και τους ιστούς μας κι αυτό είναι μια χαρά, έτσι είμαστε σχεδιασμένοι. Το πρόβλημα προκύπτει όταν αρχίζεις να καταδύεσαι.

Όσο βαθύτερα πηγαίνεις, τόσο αυξάνεται η πίεση. Σε βάθος 40 περίπου μέτρων, που είναι και το ενδεικνυόμενο όριο στην κατάδυση αναψυχής, έχεις αυτές τις επιπτώσεις της πίεσης. Και η επίπτωση της πίεσης είναι η αυξημένη πυκνότητα των αέριων μορίων που εισπνέεις. Κι αυτά τα μόρια, με τον χρόνο, διαλύονται στο αίμα και τους ιστούς σου και σε γεμίζουν ολόκληρο. Αν πας ακόμα πιο κάτω, στα 90 π.χ. μέτρα, δεν έχεις μόνο πενταπλάσια αέρια μόρια στους πνεύμονές σου, αλλά δεκαπλάσια. Κι όλα αυτά διαλύονται φυσικά στο αίμα και τους ιστούς σου. Κι ακόμα πιο βαθιά, θα έχεις τώρα δεκαπέντε φορές περισσότερα, άρα όσο βαθύτερα, τόσο εντείνεται το φαινόμενο. Ο περιορισμός στην κατάδυση με αέρα, είναι όλες αυτές οι κουκίδες στο σώμα σου – όλο το άζωτο και το οξυγόνο.

Υπάρχουν τρεις βασικοί περιορισμοί στην αυτόνομη κατάδυση. Ο πρώτος είναι το οξυγόνο - η τοξικότητα του οξυγόνου. Όλοι ξέρουμε το τραγούδι «Η αγάπη είναι σαν οξυγόνο. Παίρνεις πολύ και ξεφεύγεις. Παίρνεις λίγο και πεθαίνεις." Στην κατάδυση όμως, παίρνεις πολύ και πεθαίνεις επίσης. Πεθαίνεις γιατί η τοξικότητα οξυγόνου σου προκαλεί σπασμούς υποβρυχίως, πράγμα καθόλου ευχάριστο εκεί κάτω. Αυτό οφείλεται στην υπερβολική συγκέντρωση οξυγόνου στο σώμα σου.

Με το άζωτο έχουμε δύο προβλήματα. Το ένα είναι αυτό που ο Κουστώ αποκάλεσε «μέθη του βυθού». Η νάρκωση του αζώτου. Σε ξεκουτιαίνει. όλο και περισσσότερο όσο κατεβαίνεις Ούτε θες να οδηγάς μεθυσμένος, αλλά ούτε και να καταδύεσαι μεθυσμένος. Το τρίτο πρόβλημα, είναι αυτό που ανακάλυψα με τον άσχημο τρόπο στο Παλάου, η νόσος των δυτών. Αυτό που παρέλειψα να πω είναι ότι για να αποτρέψoυμε το πρόβλημα της νάρκωσης -τους μπλε κόκκους στο σώμα μας- αφαιρούμε το άζωτο και το αντικαθιστούμε με ήλιο. Το ήλιο είναι ένα αέριο βολικό για διάφορους λόγους, έχει μικρά μόρια, είναι αδρανές, δεν σου προκαλεί νάρκωση. Αυτή είναι η βασική ιδέα. Αλλά η θεωρία είναι σχετικά απλή. Τα δύσκολα έρχονται στην υλοποίηση.

Κάπως έτσι ξεκίνησα 15 περίπου χρόνια πριν, και το παραδέχομαι, δεν ήταν κι ό,τι κομψότερο, αλλά από κάπου πρέπει να αρχίσει κανείς. Και ειλικρινά, εκείνα τα χρόνια δεν ήμουν ο μόνος που δεν ήξερε τι έκανε, σχεδόν κανένας μας δεν ήξερε. Κι αυτό το σύστημα χρησιμοποιήθηκε για μια κατάδυση στα 90μ. Με τον καιρό πάντως γίναμε κάπως καλύτεροι και φτιάξαμε αυτό το πολύ πιο εξελιγμένο σύστημα με τέσσερις φιάλες, πέντε ρυθμιστές αναπνοής, τους σωστούς μίκτες αερίων κι όλα τα σχετικά. Κι ήταν μια χαρά και μας επέτρεπε να πάμε εκεί κάτω να βρούμε νέα είδη. Αυτή η φωτογραφία είναι στα 90μ. κατά τη συλλογή νέων ειδών. Το πρόβλημα ήταν ότι δεν είχαμε αρκετό χρόνο. Γιατί παρά τον όγκο του, μας έδινε μετά βίας 15 λεπτά παραμονής σε αυτά τα βάθη. Χρειαζόμασταν περισσότερο χρόνο. ΄Επρεπε να υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος. Και όντως υπάρχει.

Το 1994, είχα την τύχη να αποκτήσω έναν από τους πρώτους Επανεισπνευτήρες Κλειστού Κυκλώματος. Επανεισπνευτήρας Κλειστού Κυκλώματος (ΕΚΚ)- σε τι διαφέρει από την κλασική αυτόνομη κατάδυση, και γιατί είναι καλύτερος; Λοιπόν, έχουμε τρία βασικά πλεονεκτήματα με τους επανεισπνευτήρες. Πρώτον, είναι ήσυχοι, δεν κάνουν θόρυβο. Δεύτερον, αυξάνουν την παραμονή μας υποβρυχίως. Και τρίτον, μας πάνε βαθύτερα. Πώς ακριβώς τα κάνουν αυτά; Για να καταλάβουμε το πώς θα βγάλουμε το καπάκι και θα κοιτάξουμε τι υπάρχει εκεί μέσα.

Υπάρχουν τρία βασικά συστήματα σε έναν ΕΚΚ. To πιο θεμελιώδες είναι το αναπνευστικό κύκλωμα. αναπνέεις μέσα από αυτό, είναι ένας κλειστό κύκλωμα απ' όπου αναπνέεις ξανά και ξανά το ίδιο αέριο. Υπάρχει ένα επιστόμιο που βάζεις στο στόμα σου, και υπάρχει και ο αναπνευστικός ασκός, ή, δύο ασκοί. Δεν είναι τίποτα εξεζητημένο, είναι απλώς δυο εύκαμπτοι σάκοι. Σου επιτρέπουν να αναπνέεις μηχανικά. Όταν εκπνέεις η ανάσα σου πηγαίνει στον ασκό εκπνοής, όταν εισπνέεις η ανάσα σου έρχεται από τον ασκό εισπνοής. Με απλή μηχανική ο αέρας επανακυκλοφορεί στο κύκλωμα. Το άλλο εξάρτημα του κυκλώματος είναι το κάνιστρο απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Όταν αναπνέουμε παράγουμε διοξείδιο του άνθρακα που πρέπει να απομακρυνθεί απ' το σύστημα. Υπάρχει λοιπόν ένα χημικό φίλτρο, που κατακρατά το διοξείδιο από το εκπνεόμενο αέριο ώστε όταν επιστρέφει σε εμάς, είναι ασφαλές να το επανεισπνεύσουμε. Αυτός είναι εν συντομία το αναπνευστικό κύκλωμα.

Το δεύτερο τμήμα ενός ΕΚΚ είναι το σύστημα αερίων. Κύριος σκοπός αυτού του συστήματος είναι, η αναπλήρωση του οξυγόνου που καταναλώνουμε. Η κύρια φιάλη, το σημαντικότερο κομμάτι, είναι αυτός ο κύλινδρος παροχής οξυγόνου. Αν είχαμε όμως μόνο τον κύλινδρο οξυγόνου δεν θα μπορούσαμε να πάμε και πολύ βαθιά γιατί πολύ σύντομα θα παθαίναμε τοξικότητα. Άρα χρειαζόμαστε και άλλο αέριο, κάτι να αραιώσουμε το οξυγόνο κι αυτό λέγεται αέριο διαλύτης. Εμείς συνήθως χρησιμοποιούμε αέρα σαν διαλύτη γιατί είναι η πιο φτηνή και εύκολη πηγή αζώτου. Κι έτσι προμηθευόμαστε το άζωτό μας. Αλλά για να πάμε βαθύτερα χρειαζόμαστε και άλλο αέριο. Χρειαζόμαστε ήλιο, αυτό μας επιτρέπει να πάμε βαθιά. Έχουμε λοιπόν κι έναν μεγαλύτερο κύλινδρο, που τοποθετείται εξωτερικά του επανεισπνευτήρα, κάπως έτσι. Και με αυτό εμπλουτίζουμε το μίγμα μας στα μεγαλύτερα βάθη. Έχουμε κι έναν δεύτερο κύλινδρο οξυγόνου, για εφεδρεία, ώστε αν υπάρξει πρόβλημα στην κύρια φιάλη, να έχουμε οξυγόνο. Και για να διαχειριστείς όλα αυτά τα αέρια, όλες αυτές τις παροχές, έχεις αυτόν τον πολύπλοκο πίνακα ελέγχου εδώ μπροστά με εύκολη πρόσβαση. Έχει όλες τις βαλβίδες, τα κουμπιά και ό,τι άλλο χρειάζεσαι για να διοχετεύεις τα σωστά αέρια στη σωστή στιγμή.

Κανονικά δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα γιατί όλα αυτά γίνονται αυτόματα από το ηλεκτρονικό, το τρίτο, σύστημα του ΕΚΚ. Το πιο ζωτικό του τμήμα είναι οι αισθητήρες οξυγόνου. Χρειάζεσαι τρεις τέτοιους ώστε αν ο ένας χαλάσει να ξέρεις ποιός είναι με τη λογική της πλειοψηφίας. Έχεις και τρεις μικροεπεξεργαστές, καθένας τους μπορεί να λειτουργήσει όλο το σύστημα άρα μπορείς να χάσεις και δύο. Υπάρχει και η εφεδρική τροφοδοσία ρεύματος. Και διάφοροι τρόποι οπτικοποίησης της πληροφορίας για τον δύτη. Με αυτή την τεχνολογία μπορούμε να κάνουμε αυτά που κάνουμε σε τέτοιες βαθιές καταδύσεις. Και θα μπορούσα να μιλάω γι’ αυτά όλη μέρα, ρωτήστε τη γυναίκα μου, αλλά θέλω να περάσω τώρα σε κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον.

Θα σας πάρω μαζί μου σε μια βαθιά κατάδυση. Και θα σας δείξω πώς είναι να κάνεις αυτά που κάνουμε. Ξεκινάμε από το σκάφος και, παρά τον υπερσύγχρονο και πανάκριβο εξοπλισμό, ο καλύτερος τρόπος να μπεις στο νερό είναι απλώς –πλαφ!- πέφτεις απ’ το πλάι της βάρκας. Όπως είδατε και στο σχέδιο νωρίτερα, οι ύφαλοι όπου βουτάμε ξεκινούν σχεδόν απ' την επιφάνεια και από εκεί πέφτουν σχεδόν κατακόρυφα κάτω. Μπαίνουμε λοιπόν στο νερό και πλησιάζουμε στην άκρη του γκρεμού κι ύστερα αρχίζουμε να πέφτουμε... Μού λένε «πρέπει να σου παίρνει πολλή ώρα για να κατέβεις» Όχι, χρειάζονται μόλις μερικά λεπτά για να φτάσεις στα 90 ή 120μ. που είναι συνήθως ο στόχος μας. Είναι κάπως σαν ελεύθερη πτώση σε αργή κίνηση. Είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον... έχετε δει την ταινία “Η Άβυσσος” εκεί που ο Εντ Χάρις βυθίζεται κατά μήκος ενός κατακόρυφου τείχους; Κάπως έτσι είναι. Εκπληκτικό συναίσθημα.

Κι όταν φτάνεις κάτω συνειδητοποιείς ότι το νερό είναι πολύ διαυγές. Εξαιρετικά διαυγές γιατί δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου πλαγκτό. Αλλά μόλις ανάψεις το φακό και κοιτάξεις στις σπηλίτσες βρίσκεσαι ξαφνικά εν μέσω μιας φοβερής ποικιλίας ζωής, πολύ μεγαλύτερης απ΄ όσο νομίζαμε. Δεν είναι όλα αυτά νέα είδη βέβαια, αυτό το ψάρι π.χ. με τη λευκή λωρίδα, είναι γνωστό είδος. Αν όμως ψάξεις προσεκτικά στις σχισμές και τις κοιλότητες θα δεις διάφορα να τρέχουν πέρα δώθε. Υπάρχει μια απίστευτη βιοποικιλότητα. Και δεν είναι μόνο ψάρια. Έχει και κρινοειδή, σφουγγάρια, μαύρα κοράλλια – και άλλα ψάρια εδώ. Κι αυτά τα ψάρια εδώ είναι άγνωστα είδη. Παραμένουν άγνωστα γιατί είχα μαζί μου κάμερα αντί για δίχτυ σ' αυτή τη βουτιά, περιμένουν λοιπόν ακόμα κάποιον να κατέβει και να τα βρει. Κάπως έτσι είναι, κι αυτό το ενδιαίτημα συνεχίζεται έτσι για μίλια. Αυτό είναι στην Παπούα, Νέα Γουινέα.

Τα ψαράκια και τα ασπόνδυλα δεν είναι το μόνο που βλέπουμε εκεί κάτω. Bλέπουμε και καρχαρίες, κάπως συχνότερα απ' όσο θα περίμενα. Δεν ξέρουμε ακόμα γιατί. Θα ήθελα όμως τώρα να φανταστείτε τον εαυτό σας στα 120μ., με όλον αυτό τον εξοπλισμό στην πλάτη, σ' έναν απόμακρο ύφαλο της Παπούα, Νέα Γουινέα, χιλιάδες μίλια μακριά από τον πλησιέστερο θάλαμο αποσυμπίεσης, και να είστε περικυκλωμένοι από καρχαρίες.

Video: Κοίτα τους... Ωχ ωχ…. ωχ ωχ! Νομίζω ότι τραβήξαμε την προσοχή τους.

Όταν αρχίζεις να μιλάς σαν τον Ντόναλντ Ντάκ, δεν υπάρχει κατάσταση που να μοιάζει τεταμένη.

(Γέλια)

Είμαστε λοιπόν εκεί κάτω – αυτό είναι στα 120μ., κι αυτή είναι μια άποψη προς τα πάνω, οπότε καταλαβαίνετε πόσο μακριά είναι η επιφάνεια. Κι αν είσαι βιολόγος και γνωρίζεις από καρχαρίες και θες μια ρεαλιστική εκτίμηση του πόσο επικίνδυνη είναι η κατάσταση, μία είναι η ερώτηση που αυτόματα κυριεύει το μυαλό σου, η οποία είναι -

Τι είδος καρχαρία;

Εμ, Καρχαρίνος λευκόκορφος

Α.

Καρχαρίνοι λευκόκορφοι – υπάρχουν βέβαια τρία είδη εδώ. Οι λευκόκορφοι ειναι αυτοί με τις λευκές παρυφές στο πτερύγιο, αλλά έχει και γκρίζους υφαλοκαρχαρίες και μερικούς σφυροκέφαλους παραπέρα. Και ναι, είναι λίγο τσίτωμα νεύρων.

ΟΥ! Αυτός ο τυπάκος είναι ζωηρούλης!

Εντάξει, έχετε δει τέτοιες εικόνες στην τηλεόραση, είναι εκφοβιστικές και δίνουν μια πολύ λάθος εντύπωση για τους καρχαρίες. Οι καρχαρίες δεν είναι και τόσο επικίνδυνα ζώα, γι’ αυτό δεν ανησυχήσαμε και πολύ, κάναμε απλώς πλακίτσα εκεί κάτω. Περισσότεροι άνθρωποι σκοτώνονται από γουρούνια και κεραυνούς, ή σε ποδοσφαιρικούς αγώνες στην Αγγλία. Υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι για να πεθάνεις. Και δεν τα βγάζω απ’ το μυαλό μου. Καρύδες! Είναι πολύ πιθανότερο να σκοτωθείς από καρύδα παρά από καρχαρία. Άρα οι καρχαρίες δεν είναι όσο επικίνδυνοι θέλουμε να πιστεύουμε.

Τώρα, δεν ξέρω αν διαβάζετε τo US News & World Report Πήρα το τελευταίο τεύχος. Το κεντρικό θέμα αναφέρεται στους μεγάλους εξερευνητές των καιρών μας. Το τελευταίο άρθρο έχει τίτλο «Χωρίς Νέα Σύνορα». Πραγματεύεται το κατά πόσο υπάρχουν πλέον νέα σύνορα εκεί έξω, αληθινές, συγκλονιστικές ανακαλύψεις που μπορούν ακόμα να γίνουν. Το αγαπημένο μου απόσπασμα: («Στην επιστήμη ‘ανακάλυψη’ μπορεί να σημαίνει ένα γκάπι με μια επιπλέον ραχιαία άκανθο») Ως ψαροσπασίκλας οφείλω να γελάσω, δεν μας αποκαλούν βέβαια έτσι χωρίς λόγο, αλήθεια ενθουσιαζόμαστε βρίσκοντας μια παραπάνω ραχιαία άκανθο σ' ένα γκάπι. Όμως, δεν είναι μόνο αυτό. Θέλω λοιπόν να σας δείξω μερικά γκάπι που έχουμε κατά καιρούς ανακαλύψει.

Αυτό εδώ είναι, βλέπετε, ασχημούτσικο. Αλλά ακόμα κι αν αγνοήσετε την επιστημονική του αξία, δείτε απλά την οικονομική του αξία. Μερικά από αυτά κατέληξαν να πουλιούνται στα ενυδρεία της Ιαπωνίας στην τιμή των 15.000 δολαρίων το ένα. Δηλαδή ένα εκατομμύριο δολάρια το κιλό.

Κι αυτό είναι ένα αγγελόψαρο που ανακαλύψαμε. Αυτό βρέθηκε όταν ακόμα βουτούσαμε με αέρα, τον παλιό κακό αέρινο καιρό, όπως λέγαμε τις εποχές εκείνες, και ήταν στα 110 μέτρα. Και θυμάμαι να βγαίνω από τη βουτιά με αυτή τη θολούρα, γιατί η νάρκωση χρειάζεται λίγο χρόνο για να περάσει. Είναι σαν να συνέρχεσαι από μεθύσι. Είχα λοιπόν μια αμυδρή ανάμνηση κάτι κίτρινων ψαριών με μαύρη βούλα, και σκέφτηκα “Διάολε, έπρεπε να είχα πιάσει ένα. Πρέπει να ήταν καινούργιο είδος.” Και κάποια στιγμή κοίταξα επιτέλους στον κουβά μου. Και ναι, είχα πιάσει ένα. Απλώς το είχα ξεχάσει τελείως. Κι έτσι το ονομάσαμε 'Κεντρoπυγή της νάρκωσης'. Κι αυτή είναι η επίσημη ονομασία του, που υποδηλώνει το βαθύ ενδιαίτημά του.

Κι εδώ άλλο ένα ομορφούλι. Όταν το πρωτοβρήκαμε δεν ξέραμε καν σε ποια οικογένεια ανήκε. οπότε το λέγαμε το ψάρι του Δρ. Σους, γιατί έμοιαζε σαν να’χει βγει από καρτούν.

Αυτό είναι ένα ωραίο. Αν πάτε στην Παπούα, Νέα Γουινέα και βουτήξετε στα 100μ., θα δείτε αυτούς τους λοφίσκους. Και ίσως δεν διακρίνεται καλά, αλλά έχουν περίπου μια διάμετρο 2-3 μέτρων. Αν κοιτάξετε προσεκτικά θα δείτε αυτό το λευκό ψαράκι, ένα λευκό και γκρίζο ψαράκι που συχνάζει εκεί γύρω. Προκύπτει λοιπόν ότι το λευκό ψαράκι χτίζει αυτούς τους λόφους, βοτσαλάκι-βοτσαλάκι. Είναι πολύ συναρπαστικό να ανακαλύπτεις κάτι τέτοιο. Δεν είναι απλώς νέο είδος, είναι νέα συμπεριφορά, νέα οικολογία, τόσα καινούργια πράγματα.

Κι αυτό που θα σας δείξω εδώ πολύ σύντομα είναι μια μικρή συλλογή των ειδών που έχουμε ανακαλύψει. Το εντυπωσιακό εδώ δεν είναι τόσο ο αριθμός των νέων ειδών που βρίσκουμε - αν και είναι ήδη εκπληκτικός, αυτά είναι μόλις τα μισά απ’ όσα βρήκαμε- το πιο εντυπωσιακό είναι το πόσο γρήγορα τα βρίσκουμε. Περίπου επτά καινούργια είδη για κάθε ώρα δουλειάς σε αυτά τα βάθη. Εντάξει, αν πας στη ζούγκλα του Αμαζονίου και ψεκάσεις ένα δέντρο θα βρεις πολλά ζουζούνια, αλλά για τα ψάρια, δεν υπάρχει άλλο μέρος στον κόσμο που να βρίσκεις επτά νέα είδη ανά ώρα. Κάναμε λοιπόν κάποιους πρόχειρους υπολογισμούς και εκτιμάμε ότι υπάρχουν περίπου 2.000-2.500 άγνωστα ακόμα είδη στον Ινδο-Ειρηνικό και μόνο. Υπάρχουν μόλις πέντε με έξι χιλιάδες γνωστά είδη. Είναι λοιπόν τεράστιο το ποσοστό που παραμένει άγνωστο. Νομίζαμε ότι κατείχαμε τη βιοποικιλότητα των υφάλων, όμως αυτό δεν ισχύει.

Και θα κλείσω με μια πολύ μελαγχολική επισήμανση. Σας είπα στην αρχή ότι θα σας έδειχνα δυο ιδιαίτερες φωτογραφίες. Αυτή είναι η δεύτερη. Τραβήχτηκε ακριβώς τη στιγμή που κινηματογραφούσα τους καρχαρίες εκεί κάτω, σε βάθος 100 μέτρων πάνω από το κεφάλι μου. Κι αυτό που κάνει αυτή τη φωτογραφία ιδιαίτερη είναι ότι απαθανατίζει μια απ' τις τελευταίες στιγμές μιας ανθρώπινης ζωής. Λιγότερο από 60 δευτερόλεπτα αργότερα, ο άνθρωπος αυτός ήταν νεκρός. Όταν βρήκαμε τo σώμα του καταλάβαμε τι είχε πάει στραβά. Είχε κάνει ένα πολύ απλό λάθος. Είχε ανοίξει τη λάθος βαλβίδα όταν γέμιζε τη φιάλη του…. είχε 80% οξυγόνο σε αυτή τη φιάλη ενώ έπρεπε να έχει 40. Έπαθε τοξικότητα οξυγόνου και πνίγηκε.

Ο λόγος που σας το δείχνω αυτό δεν είναι για να σας ψυχοπλακώσω… αλλά για να σας εισαγάγω στην προσωπική μου φιλοσοφία και στάση ζωής, που λέει ότι όλοι μας έχουμε δύο στόχους. Ο πρώτος είναι ένας στόχος κοινός για όλα τα ζωντανά αυτού του πλανήτη, και είναι αυτός της επιβίωσης –εγώ τον λέω διαιώνιση. Η επιβίωση του είδους και η επιβίωση του εαυτού μας, και τα δυο αφορούν στη διαιώνιση του γονιδιώματος. Κι ο δεύτερος στόχος, για όσους από εμάς τα καταφέρνουν με τον πρώτο, είναι - ξέρετε, πείτε το πνευματική πλήρωση, πείτε το οικονομική επιτυχία, πείτε το όπως εσείς προτιμάτε, εγώ το λέω αναζήτηση της χαράς - η επιδίωξη της ευτυχίας. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι αυτός ο τύπος έζησε τη ζωή του στο έπακρο, πραγματικά το έκανε. Πρέπει κανείς να ζυγίζει αυτούς τους δυο στόχους. Αν ζεις όλη τη ζωή σου με φόβο - ...μα η ζωή είναι μια σεξουαλικά μεταδιδόμενη ασθένεια με 100% θνησιμότητα.... Δεν έχει νόημα να ζεις με το φόβο.

(Γέλια)

Νόμιζα ότι ήταν παλιό αυτό.

(Χειροκρότημα)

Αλλά από την άλλη, δεν θες και να το παρακάνεις με αυτό το δεύτερο στόχο, σε βαθμό που να παραμελήσεις τον πρώτο. Γιατί όταν είσαι νεκρός, απλώς δεν υπάρχει πια τίποτα να απολαύσεις. Σας εύχομαι ό,τι καλύτερο στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας στις μελλοντικές σας επιδιώξεις. Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)