Κοιτάξτε αυτή την εικόνα. Μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα πολύ συναρπαστικό παζλ. Αυτοί οι αφρικανοί μαθητές κάνουν τις σχολικές τους εργασίες κάτω από τα φώτα του δρόμου στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας επειδή δεν έχουν ηλεκτρικό ρεύμα στο σπίτι. Λοιπόν, δεν έχω συναντήσει τους συγκεκριμένους μαθητές, αλλά έχω γνωρίσει μαθητές σαν κι αυτούς.
Ας διαλέξουμε έναν, για παράδειγμα αυτόν με το πράσινο πουκάμισο. Ας του δώσουμε και ένα όνομα: ας τον πούμε Νέλσον. Πάω στοίχημα ότι ο Νέλσον έχει κινητό τηλέφωνο. Να λοιπόν το παζλ μας. Γιατί ο Νέλσον έχει πρόσβαση σε μια τεχνολογία αιχμής, όπως το κινητό τηλέφωνο, αλλά δεν έχει πρόσβαση σε ένα τεχνολογία 100 χρόνων για την παραγωγή ηλεκτρικού φωτός στο σπίτι;
Λοιπόν, με μια λέξη, η απάντηση είναι "κανόνες." Οι κακοί κανόνες μπορούν να εμποδίσουν το είδος νικηφόρας λύσης που γίνεται διαθέσιμη όταν οι άνθρωποι φέρνουν νέες τεχνολογίες και τις καθιστούν προσιτές σε κάποιον σαν το Νέλσον. Τι είδους κανόνες; Η εταιρεία ηλεκτρισμού σε αυτό το κράτος λειτουργεί σύμφωνα με έναν κανόνα, που λέει ότι πρέπει να πουλά ηλεκτρική ενέργεια σε πολύ χαμηλή, επιδοτούμενη τιμή. Βασικά, μια τιμή τόσο χαμηλή, που χάνει χρήματα για κάθε μονάδα που πωλεί. Έτσι, δεν διαθέτει ούτε τους πόρους, ούτε τα κίνητρα, να συνδέσει πολλούς άλλους χρήστες.
Ο πρόεδρος θέλησε να αλλάξει αυτόν τον κανόνα. Συνειδητοποίησε ότι μπορεί να έχει ένα διαφορετικό σύνολο κανόνων, κανόνες σύμφωνα με τους οποίους οι επιχειρήσεις εισπράττουν ένα μικρό κέρδος, ώστε να έχουν κίνητρο να εγγράψουν περισσότερους πελάτες. Αυτό είναι το είδος κανόνων με τους οποίους λειτουργεί η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας με την οποία ο Νέλσον είναι συνδεδεμένος. Ο πρόεδρος είδε πως αυτοί οι κανόνες λειτούργησαν καλά. Έτσι, προσπάθησε να αλλάξει τους κανόνες τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αντιμετώπισε έντονες διαμαρτυρίες από τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, που ήθελαν να διατηρήσουν τις υφιστάμενες επιδοτούμενες τιμές. Έτσι, έμεινε με κανόνες που τον εμπόδισαν να αφήσει μια νικηφόρα λύση να βοηθήσει τη χώρα του. Και ο Νέλσον έχει μείνει να μελετά κάτω από τα φώτα του δρόμου.
Η πραγματική πρόκληση λοιπόν, είναι να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε πώς να αλλάξουμε τους κανόνες. Μπορούμε να φτιάξουμε κανόνες για το πώς να αλλάξουμε τους κανόνες; Θέλω να υποστηρίξω μια γενική αφηρημένη ιδέα την οποία μπορούμε να εφαρμόσουμε, η οποία είναι ότι μπορούμε να δώσουμε περισσότερες επιλογές στους ανθρώπους, και περισσότερες επιλογές στους ηγέτες, οι οποίοι, σε πολλές χώρες, είναι επίσης άνθρωποι. (Γέλια) Όμως, είναι χρήσιμο να παρουσιάσουμε την αντίθεση μεταξύ αυτών των δύο. Επειδή το είδος της επιλογής που θέλουμε να δώσουμε σε έναν ηγέτη, για παράδειγμα να δώσουμε στον πρόεδρο την επιλογή να αυξήσει την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, αφαιρεί μια επιλογή που θέλουν να έχουν οι άνθρωποι. Θέλουν την επιλογή να μπορούν να συνεχίσουν να καταναλώνουν επιδοτούμενη ηλεκτρική ενέργεια. Έτσι, αν δώσουμε την επιλογή είτε στη μία πλευρά είτε στην άλλη, θα έχουμε εντάσεις και συγκρούσεις. Εάν όμως βρούμε τρόπους να δώσουμε περισσότερες επιλογές και στις δύο πλευρές, αυτό θα μας δώσει ένα σύνολο κανόνων για να αλλάζουμε τους κανόνες, και να μας βγάλουν από παγίδες.
Τώρα, ο Νέλσον έχει επίσης πρόσβαση στο διαδίκτυο. Και λέει ότι εάν θέλετε να δείτε τις καταστρεπτικές συνέπειες των κανόνων, τους τρόπους με τους οποίους οι κανόνες κρατούν τους ανθρώπους στο σκοτάδι, κοιτάξτε τις εικόνες της NASA από τη γη τη νύχτα. Ειδικότερα, κοιτάξτε την Ασία. Εάν πλησιάσετε εδώ, βλέπετε τη Βόρεια Κορέα, με περίγραμμα εδώ, που είναι σαν μια μαύρη τρύπα σε σχέση με τους γείτονές της. Λοιπόν, δε θα εκπλαγείτε να μάθετε ότι οι κανόνες στη Βόρεια Κορέα κρατούν τους ανθρώπους στο σκοτάδι.
Αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η Βόρεια Κορέα και η Νότια Κορέα ξεκίνησαν με ίδια σύνολα κανόνων τόσο όσον αφορά τους νόμους και τους κανονισμούς όσο και τα γενικότερα θέματα κατανόησης, προτύπων, πολιτισμού, αξιών και απόψεων. Όταν χωρίστηκαν έκαναν επιλογές που οδήγησαν σε πολύ διαφορετικούς δρόμους για τα σύνολα των κανόνων τους. Συνεπώς μπορούμε, εμείς ως άνθρωποι, μπορούμε να αλλάξουμε τους κανόνες που χρησιμοποιούμε για να αλληλεπιδρούμε, προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο.
Τώρα ας κοιτάξουμε μια άλλη περιοχή, την Καραϊβική. Πλησιάστε στην Αϊτή, με περίγραμμα εδώ. Η Αϊτή είναι επίσης σκοτεινή σε σύγκριση με τη γείτονά της, τη Δομινικανή Δημοκρατία, η οποία έχει περίπου τον ίδιο αριθμό κατοίκων. Και οι δύο αυτές χώρες είναι σκοτεινές σε σύγκριση με το Πουέρτο ΡΙκο, το οποίο έχει τους μισούς κατοίκους και από την Αϊτή και από τη Δομινικανή Δημοκρατία. Αυτό που μας λέει η Αϊτή είναι πως οι κανόνες μπορούν να είναι κακοί επειδή οι κυβερνήσεις είναι αδύναμες. Οι κανόνες δεν είναι κακοί μόνο επειδή μια κυβέρνηση είναι πολύ δυνατή και καταπιεστική, όπως στη Βόρεια Κορέα. Επομένως, εάν θέλουμε να δημουργήσουμε περιβάλλοντα με καλούς κανόνες δεν μπορούμε απλά να κατεδαφίζουμε. Πρέπει επίσης να βρούμε τρόπους να χτίσουμε.
Η Κίνα δείχνει με δραματικό τρόπο τόσο τις δυνατότητες όσο και τις προκλήσεις της χρήσης κανόνων. Στην αρχή των δεδομένων που παρουσιάζονται σε αυτό το γράφημα, η Κίνα ήταν παγκόσμιος ηγέτης της υψηλής τεχνολογίας. Οι Κινέζοι πρωτοπόρησαν με τεχνολογίες όπως το ατσάλι, η τυπογραφία, η πυρίτιδα. Αλλά οι Κινέζοι ποτέ δεν υιοθέτησαν, τουλάχιστον εκείνη την περίοδο, αποτελεσματικούς κανόνες για να ενθαρρύνουν την εξάπλωση αυτών των ιδεών, (για παράδειγμα, δεν υιοθέτησαν) ένα κίνητρο για κέρδος που θα είχε ενθαρρύνει την εξάπλωση. Και σύντομα υιοθέτησαν κανόνες που επιβράδυναν την καινοτομία και απέκοψαν την Κίνα από τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι καθώς οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου καινοτομούσαν με την έννοια τόσο της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών όσο και της ανάπτυξης νέων κανόνων, οι Κινέζοι ήταν αποκομμένοι από αυτές τις εξελίξεις. Το εισόδημα εκεί έμεινε στάσιμο, ενώ αυξανόταν στον υπόλοιπο κόσμο.
Το επόμενο γράφημα περιέχει πιο σύγχρονα δεδομένα. Παρουσιάζει το μέσο εισόδημα στην Κίνα ως ποσοστό του μέσου εισοδήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις δεκαετίες του '50 και του '60 βλέπετε ότι παρέμενε περίπου στο τρία τοις εκατό. Αλλά στα τέλη της δεκαετίας του '70 κάτι άλλαξε. Η ανάπτυξη απογειώθηκε στην Κίνα. Οι Κινέζοι άρχισαν να πλησιάζουν πολύ γρήγορα τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εάν επιστρέψουμε στο νυχτερινό χάρτη, θα πάρετε μια ιδέα της διαδικασίας που οδήγησε στη δραματική αλλαγή των κανόνων στην Κίνα. Το πιο φωτεινό σημείο στην Κίνα, το οποίο μπορείτε να δείτε στην άκρη του περιγράμματος εδώ, είναι το Χονγκ Κονγκ. Το Χονγκ Κονγκ ήταν ένα μικρό κομμάτι της Κίνας που για το μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα λειτουργούσε κάτω από ένα πολύ διαφορετικό σύνολο κανόνων από αυτό της υπόλοιπης ηπειρωτικής Κίνας, κανόνες που είχαν αντιγραφεί από οικονομίες της αγοράς εκείνου του καιρού και που διαχειριζόταν από τους Βρετανούς.
Τη δεκαετία του '50, το Χονγκ Κονγκ ήταν ένα μέρος όπου εκατομμύρια ανθρώπων από την ενδοχώρα μπορούσαν να πάνε για να αρχίσουν δουλειές όπως ραφή πουκαμίσων, κατασκευή παιχνιδιών. Αλλά για να μπουν σε μια διαδικασία αυξανόμενου εισοδήματος, αυξανόμενων δεξιοτήτων, που οδήγησε σε πολύ γρήγορη ανάπτυξη εκεί. Το Χονγκ Κονγκ ήταν επίσης το πρότυπο το οποίο ηγέτες όπως ο Ντενγκ Σαοπένγκ μπορούσαν να αντιγράψουν, όταν αποφάσισαν να εισάγουν όλη την ενδοχώρα στο μοντέλο της αγοράς.
Αλλά ο Ντενγκ Σαοπένγκ ενστικτωδώς κατάλαβε τη σημασία του να προσφέρει επιλογές στους ανθρώπους του. Έτσι αντί να τους αναγκάσει όλους στην Κίνα να ασπαστούν αμέσως το μοντέλο της αγοράς, προχώρησε δημιουργώντας κάποιες ειδικές ζώνες, που μπορούσαν να κάνουν, κατά κάποιον τρόπο, αυτό που έκανε η Βρετανία. Να δώσουν την ευκαιρία εργασίας με τους κανόνες αγοράς σε ανθρώπους που ήθελαν να την επιλέξουν. Έτσι δημιούργησαν τέσσερις ειδικές οικονομικές ζώνες γύρω από το Χονγκ Κονγκ. Ζώνες όπου οι Κινέζοι μπορούσαν να πάνε και να εργαστούν, - και οι πόλεις εκεί μεγάλωσαν πολύ γρήγορα - επίσης ζώνες όπου μπορούσαν να πάνε ξένες εταιρίες και να κατασκευάσουν πράγματα.
Μια από τις ζώνες δίπλα από το Χονγκ Κονγκ είναι μια πόλη που ονομάζεται Σενζέν. Σε αυτή την πόλη βρίσκεται μια Ταϊβανέζικη εταιρία που έφτιαξε το iPhone που πολλοί από εσάς έχουν, και το έφτιαξε με την εργασία Κινέζων που μετακόμισαν στη Σενζέν. Έτσι μετά τις τέσσερις ζώνες έγιναν 14 παράκτιες πόλεις που υπάκουαν στην ίδια λογική. Και εντέλει αυτό αποδείχτηκε επιτυχές σε αυτά τα μέρη που οι άνθρωποι μπορούσαν να επιλέξουν και όπου συνέρρευσαν λόγω των πλεονεκτημάτων που προσέφεραν. Οι αποδεδειγμένες επιτυχίες εκεί οδήγησαν σε ομοφωνία για την κίνηση προς το μοντέλο της αγοράς για όλη την οικονομία.
Το Κινέζικο παράδειγμα μας δείχνει μερικά θέματα. Το πρώτο είναι: διατηρήστε τις επιλογές για τους ανθρώπους. Το δεύτερο: λειτουργήστε στη σωστή κλίμακα. Αν προσπαθήσεις να αλλάξεις τους κανόνες σε ένα χωριό, μπορείς να το κάνεις, αλλά ένα χωριό είναι πολύ μικρό για να δώσει τα οφέλη που μπορείς να πάρεις όταν έχεις εκατομμύρια ανθρώπους που εργάζονται κάτω από καλούς κανόνες. Από την άλλη πλευρά, ένα έθνος είναι πολύ μεγάλο. Αν προσπαθήσεις να αλλάξεις τους κανόνες σε ένα έθνος, δε δίνεις την ευκαιρία σε κάποιους ανθρώπους να περιμένουν, να δουν πώς εξελίσσονται τα πράγματα, και σε άλλους να προχωρήσουν και να δοκιμάσουν τους καινούργιους κανόνες. Όμως οι πόλεις σου δίνουν αυτή τη δυνατότητα να δημιουργήσεις νέα μέρη, με νέους κανόνες, που οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν. Και είναι αρκετά μεγάλες για να δώσουν όλα τα οφέλη που μπορούμε να έχουμε όταν εκατομμύρια από εμάς δουλεύουν μαζί κάτω από καλούς κανόνες.
Οπότε η πρόταση είναι να συλλάβουμε κάτι που ονομάζεται πόλη προνομίων. Αρχίζουμε με ένα καταστατικό χάρτη που προσδιορίζει όλους τους κανόνες που χρειάζονται για να προσελκύσουμε τους ανθρώπους που χρειαζόμαστε για να χτίσουμε την πόλη. Θα χρειαστεί να προσελκύσουμε τους επενδυτές που θα χτίσουνε τις υποδομές. Το σύστημα ηλεκτροδότησης, τους δρόμους, το λιμάνι, το αεροδρόμιο, και τα κτίρια. Θα χρειαστεί να προσελκύσουμε τις εταιρίες, που θα προσλάβουν τους ανθρώπους που θα μετακομίσουν εκεί πρώτοι. Και θα χρειαστεί να προσελκύσουμε τις οικογένειες, τους κατοίκους που θα έρθουν να ζήσουν εκεί μόνιμα, να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να τους δώσουν εκπαίδευση, να πιάσουν την πρώτη τους δουλειά.
Με αυτόν τον καταστατικό χάρτη, οι άνθρωποι θα μετακομίσουν εκεί. Η πόλη μπορεί να χτιστεί. Και μπορούμε να κλιμακώσουμε αυτό το πρότυπο. Μπορούμε να το κάνουμε ξανά και ξανά. Προκειμένου να δουλέψει, χρειαζόμαστε καλούς κανόνες - το συζητήσαμε ήδη. Αυτοί καταγράφονται στον καταστατικό χάρτη. Χρειαζόμαστε επίσης τις επιλογές για τους ανθρώπους. Αυτό είναι ενσωματωμένο στο πρότυπο εάν πάρουμε τα μέτρα μας για να χτίσουμε πόλεις σε ακατοίκητη γη. Αρχίζουμε από ακατοίκητο έδαφος. Οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν και να ζήσουν σύμφωνα με το νέο καταστατικό χάρτη, αλλά κανείς δεν είναι αναγκασμένος να ζήσει σύμφωνα με αυτό. Το τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι επιλογές για ηγέτες.
Και, για να πετύχουμε το είδος των επιλογών που θέλουμε για τους ηγέτες, πρέπει να επιτρέψουμε τη δυνατότητα για συνεργασίες μεταξύ κρατών. Περιπτώσεις όπου κράτη δουλεύουν μαζί, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον τρόπο που η Κίνα και η Βρετανία δούλεψαν μαζί για να χτίσουν πρώτα έναν μικρό θύλακα του μοντέλου της αγοράς και μετά να το κλιμακώσουν σε ολόκληρη την Κίνα. Κατά μια έννοια, η Βρετανία, ακούσια, μέσω των πράξεών της στο Χονγκ Κονγκ, έκανε περισσότερα για να μειώσει την παγκόσμια φτώχεια από όσα όλα τα προγράμματα βοήθειας που έχουμε αναλάβει μέσα στον τελευταίο αιώνα. Επομένως αν επιτρέψουμε αυτού του είδους τις συνεργασίες να επαναληφθούν, μπορούμε να έχουμε τέτοιου είδους οφέλη σε όλο τον κόσμο.
Σε κάποιες περιπτώσεις αυτές θα ενέχουν μια μεταβίβαση ευθύνης, μια μεταβίβαση ελέγχου από τη μια χώρα στην άλλη ώστε να αναλάβει κάποιες διοικητικές ευθύνες. Λοιπόν, όταν το λέω αυτό, κάποιοι από εσάς αρχίζουν να σκέφτονται: "Μήπως αυτό απλά επαναφέρει την αποικιοκρατία;" Δεν το κάνει. Αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε ότι το είδος των συναισθημάτων που αναδύονται όταν σκεφτόμαστε αυτά τα πράγματα, μπορούν να μας εμποδίσουν, να μας κάνουν να οπισθοχωρήσουμε, μπορούν να ακυρώσουν την ικανότητά μας και το ενδιαφέρον μας να εξερευνήσουμε νέες ιδέες.
Γιατί δεν είναι αποικιοκρατία αυτό; Αυτό που ήταν κακό στην αποικιοκρατία, και που παραμένει κακό σε κάποια προγράμματα βοήθειάς μας, είναι ότι ενείχε στοιχεία εξαναγκασμού και συγκατάβασης. Αυτό το πρότυπο όμως αφορά τις επιλογές, τόσο για τους ηγέτες όσο και για τους ανθρώπους που ζουν σε αυτά τα νέα μέρη. Και η επιλογή είναι το αντίδοτο στον εξαναγκασμό και τη συγκατάβαση.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί στην πράξη. Ας πάρουμε ένα συγκεκριμένο ηγέτη, το Ραούλ Κάστρο, που είναι ο ηγέτης της Κούβας. Πρέπει να έχει περάσει από το μυαλό του Κάστρο ότι έχει την ευκαιρία να κάνει για την Κούβα αυτό που ο Ντενγκ Σαοπένγκ έκανε για την Κίνα, αλλά δεν έχει ένα Χονγκ Κονγκ εκεί στο νησί της Κούβας. Έχει όμως ένα κομματάκι με φως κάτω στο νότο που έχει μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση. Υπάρχει μια ζώνη εκεί, γύρω από τον κόλπο του Γκουαντάναμο, όπου μια συνθήκη δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες διοικητική ευθύνη για μια έκταση γης που είναι περίπου όσο δύο φορές το μέγεθος του Μανχάτταν.
Ο Κάστρο πηγαίνει στον πρωθυπουργό του Καναδά και λέει, "Κοίτα, οι Γιάνκις έχουν μεγάλο πρόβλημα δημοσίων σχέσεων. Θέλουν να φύγουν. Γιατί δεν αναλαμβάνεις εσύ, Καναδά; Διαχειρίσου μια ειδική διοικητική ζώνη. Επέτρεψε σε μια νέα πόλη να χτιστεί εκεί. Επέτρεψε σε πολλούς ανθρώπους να έρθουν. Ας αποκτήσουμε ένα Χονγκ Κονγκ κοντά μας. Κάποιοι από τους πολίτες μου θα μετακομίσουν επίσης σε αυτήν την πόλη. Άλλοι θα απέχουν. Αλλά αυτό θα είναι η πύλη που θα ενώσει τη μοντέρνα οικονομία και το μοντέρνο κόσμο με τη χώρα μου."
Τώρα, πού αλλού θα μπορούσε να δοκιμαστεί αυτό το πρότυπο; Στην Αφρική. Έχω μιλήσει με ηγέτες στην Αφρική. Πολλοί από αυτούς συλλαμβάνουν τέλεια την ιδέα μιας ειδικής ζώνης που οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν ως κανόνα. Είναι ένας κανόνας για να αλλάξουμε τους κανόνες. Είναι ένας τρόπος να δημιουργήσουμε νέους κανόνες, και να αφήσουμε τους ανθρώπους να επιλέξουν χωρίς εξαναγκασμό, και την αντίδραση που ο εξαναγκασμός μπορεί να προκαλέσει. Συλλαμβάνουν επίσης τέλεια την ιδέα ότι σε μερικές περιπτώσεις μπορούν να κάνουν πιο πειστικές υποσχέσεις σε μακροπρόθεσμους επενδυτές. Το είδος των επενδυτών που θα έρθουν να φτιάξουν το λιμάνι, να φτιάξουν τους δρόμους, σε μια νέα πόλη.
Μπορούν να κάνουν πιο πειστικές υποσχέσεις αν το κάνουν μαζί με ένα κράτος-συνέταιρο. Ίσως ακόμα και σε κάποια διευθέτηση που είναι περίπου σαν ένας λογαριασμός μεσεγγύησης όπου βάζεις τη γη σε ένα λογαριασμό μεσεγγύησης και η χώρα-συνέταιρος αναλαμβάνει την ευθύνη για αυτήν. Υπάρχει επίσης πολλή γη στην Αφρική όπου νέες πόλεις θα μπορούσαν να χτιστούν. Ορίστε μια φωτογραφία που τράβηξα όταν πετούσα πάνω από την ακτή. Υπάρχουν τεράστιες εκτάσεις γης σαν αυτή, γη όπου εκατομμύρια ανθρώπων θα μπορούσαν να ζήσουν. Τώρα, εάν το γενικεύσουμε αυτό και φανταστούμε όχι μια και δύο πόλεις προνομίων, αλλά δεκάδες, πόλεις που θα βοηθήσουν να δημιουργηθούν τόποι για για τα εκατοντάδες εκατομμύρια, ίσως και δισεκατομμύρια ανθρώπων που θα μετακομίσουν στις πόλεις τον ερχόμενο αιώνα.
Υπάρχει αρκετή γη για αυτούς; Λοιπόν, σε ολόκληρο τον κόσμο, αν κοιτάξουμε τα φώτα τη νύχτα, αυτό που μας παραπλανεί είναι ότι οπτικά μοιάζει σαν ο περισσότερος κόσμος να έχει ήδη χτιστεί. Αφήστε μας να σας δείξω γιατί αυτό είναι λάθος. Δείτε αυτή την αναπαράσταση όλης της γης. Μετατρέψτε την σε ένα τετράγωνο που αναπαριστά όλη την καλλιεργήσιμη γη στον κόσμο. Και ας υποθέσουμε ότι αυτές οι τελείες αναπαριστούν τη γη που χρησιμοποιείται ήδη από τις πόλεις στις οποίες ζουν τώρα τρία δισεκατομμύρια ανθρώπων. Αν μετακινήσουμε τις τελείες στο κάτω μέρος του ορθογωνίου βλέπετε πως οι πόλεις για τα υπάρχοντα τρία δισεκατομμύρια αστικών κατοίκων καταλαμβάνουν μόνο τρία τοις εκατό της καλλιεργήσιμης γης στον κόσμο.
Επομένως αν θέλαμε να χτίσουμε πόλεις για ένα ακόμα δισεκατομμύριο ανθρώπους, θα ήταν τελείες σαν αυτές. Θα πηγαίναμε από το τρία τοις εκατό της καλλιεργήσιμης γης, στο τέσσερα τοις εκατό. Θα μειώναμε δραματικά το ανθρώπινο αποτύπωμα στη Γη χτίζοντας περισσότερες πόλεις στις οποίες άνθρωποι μπορούν να μετακομίσουν. Και αν αυτές οι πόλεις κυβερνώνται από καλούς κανόνες, μπορούν να είναι πόλεις όπου οι άνθρωποι είναι ασφαλείς από το έγκλημα, ασφαλείς από την αρρώστια και την κακή υγιεινή, όπου οι άνθρωποι έχουν την ευκαιρία να βρουν δουλειά. Μπορούν να έχουν βασικές παροχές όπως ηλεκτρισμό. Τα παιδιά τους μπορούν να λάβουν εκπαίδευση.
Οπότε τι χρειάζεται για να αρχίσουμε να χτίζουμε τις πρώτες πόλεις προνομίων κλιμακώνοντάς τις ώστε να χτίσουμε πολλές περισσότερες; Θα βοηθούσε να έχουμε ένα εγχειρίδιο. (Γέλια) Αυτό που θα μπορούσαν να κάνουν οι καθηγητές πανεπιστημίου είναι να γράψουν μερικές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να μπουν σε αυτό το εγχειρίδιο. Δε θα θέλατε να κυβερνούμε εμείς τις πόλεις, να βγούμε έξω και να τις σχεδιάσουμε. Δε θα αφήνατε ακαδημαϊκούς εκεί έξω ελεύθερους! (Γέλια)
Αλλά θα μπορούσατε να μας βάλετε να σκεφτούμε για ερωτήσεις όπως: αν για παράδειγμα δεν είναι μόνο ο Καναδάς που κάνει τη συμφωνία με τον Κάστρο. Ίσως η Βραζιλία να έρθει να συμμετάσχει και η Ισπανία επίσης. Και ίσως η Κούβα να θέλει να είναι ένας από τους συνέταιρους σε μια τετραμελή επιχείρηση. Πώς θα γράφαμε τη συνθήκη για να το κάνουμε αυτό; Υπάρχει λιγότερο προηγούμενο για αυτό, αλλά θα μπορούσαμε εύκολα να βρούμε λύσεις.
Πώς θα το χρηματοδοτούσαμε; Αποδεικνύεται ότι η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ είναι πόλεις που είχαν τεράστια κέρδη λόγω της αξίας της γης που κατείχαν όταν άρχισαν. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις τα κέρδη από την αξία της γης για να πληρώσεις για πράγματα όπως η αστυνομία, τα δικαστήρια, αλλά και για τα συστήματα εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης, που κάνουν ένα μέρος πιο ελκυστικό για να ζει κανείς. Το κάνουν ένα μέρος όπου οι άνθρωποι έχουν υψηλότερα εισοδήματα, κάτι που, παρεμπιπτόντως, αυξάνει την αξία της γης. Άρα τα κίνητρα για τους ανθρώπους που βοηθούν να δημιουργηθεί αυτή η ζώνη, να χτιστεί, και να οριστούν οι βασικοί κανόνες, πηγαίνουν προς τη σωστή κατεύθυνση.
Υπάρχουν ακόμα πολλές λεπτομέρειες σαν κι αυτή. Πώς θα μπορούσαμε να έχουμε κτίρια που να είναι χαμηλού κόστους και προσιτά για ανθρώπους που δουλεύουν στην πρώτη τους δουλειά, συναρμολογώντας κάτι σαν το iPhone; Αλλά να κάνουμε αυτά τα κτίρια ενεργειακά αποδοτικά, και να βεβαιωθούμε ότι είναι ασφαλή, ώστε να μην πέσουν σε ένα σεισμό ή σε ένα τυφώνα. Πολλές τεχνικές λεπτομέρειες θα πρέπει να λυθούν. Αλλά όσοι από εμάς έχουν αρχίσει ήδη να επιδιώκουν αυτά τα πράγματα, μπορούν ήδη να πουν πως δεν υπάρχει οδόφραγμα, δεν υπάρχει άλλο εμπόδιο παρά μόνο η έλλειψη φαντασίας που θα μας κρατήσει από το να καταφέρουμε μια πραγματικά παγκόσμια νικηφόρα λύση.
Θα ολοκληρώσω με αυτήν την εικόνα. Ο λόγος για τον οποίο θα μπορούσαμε να είμαστε τόσο καλά, παρότι υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι στη γη, είναι λόγω της δύναμης των ιδεών. Μπορούμε να μοιραστούμε ιδέες με άλλους ανθρώπους, και όταν τις ανακαλύπτουν άλλοι, τις μοιράζονται μαζί μας. Δεν είναι σαν σπάνια αντικείμενα, όπου το να μοιράζεσαι σημαίνει ότι όλοι παίρνουν λιγότερο. Όταν μοιραζόμαστε ιδέες όλοι παίρνουμε περισσότερο. Όταν σκεφτόμαστε τις ιδέες με αυτόν τον τρόπο, συνήθως σκεφτόμαστε τις τεχνολογίες.
Αλλά υπάρχει μια άλλη κατηγορία ιδεών: οι κανόνες που ρυθμίζουν πώς αλληλεπιδρούμε. Κανόνες που λένε ας έχουμε ένα φορολογικό σύστημα που υποστηρίζει ένα ερευνητικό πανεπιστήμιο το οποίο προσφέρει κάποια είδη γνώσης δωρεάν. Ας έχουμε ένα σύστημα όπου κατέχουμε γη καταγεγραμμένη σε ένα κυβερνητικό γραφείο, την οποία οι άνθρωποι μπορούν να δεσμεύσουν ως εγγύηση.
Αν μπορούμε να συνεχίσουμε να καινοτομούμε στον χώρο των κανόνων, και κυρίως να καινοτομούμε με την έννοια του να βρίσκουμε κανόνες για το πώς θα αλλάξουμε τους κανόνες, έτσι ώστε να μην παραμένουμε με κακούς κανόνες, τότε θα συνεχίσουμε να κινούμαστε μπροστά και να κάνουμε τον κόσμο ένα πραγματικά καλύτερο μέρος, ώστε άνθρωποι σαν το Νέλσον και τους φίλους του να μη χρειάζεται να μελετούν άλλο κάτω από τα φώτα του δρόμου. Σας ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
Πως μπορεί μια χώρα να ξεφύγει από τη φτώχεια, εάν έχει εγκλωβιστεί σε ένα σύστημα κακών κανόνων; Ο οικονομολόγος Πωλ Ρόμερ αποκαλύπτει μια τολμηρή ιδέα: "πόλεις προνομίων," διοικητικές ενότητες σε μέγεθος πόλεων που κυβερνώνται από ένα συνασπισμό κρατών. (Θα μπορούσε το Γκουαντάναμο να γίνει το επόμενο Χονγκ Κονγκ;)
Paul Romer is developing a radical new model of growth and governance, which calls for the establishment of city-scale special administrative zones. Full bio »
Translated into Greek by Eirini Kasioumi
Reviewed by Leonidas Argyros
Comments? Please email the translators above.
16:34 Posted: Jun 2009
Views 252,665 | Comments 76
20:13 Posted: May 2007
Views 327,535 | Comments 107
17:50 Posted: Jul 2007
Views 273,618 | Comments 83
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.