Πολ Γκίλντιγκ: Η Γη είναι γεμάτη.

Ας ξεκινήσω με τέσσερις λέξεις που θα δώσουν το γενικό πλαίσιο της εβδομάδας, 4 λέξεις που θα καθορίσουν αυτό τον αιώνα. Οι οποίες είναι: Η Γη είναι γεμάτη. Είναι γεμάτη απο εμάς, από τα πράγματα μας, γεμάτη από απόβλητα, γεμάτη από τις απαιτήσεις μας. Ναι, είμαστε ένα λαμπρό και δημιουργικό είδος, αλλά έχουμε δημιουργήσει λίγο πολλά πράγματα -- τόσο πολύ που τώρα η οικονομία μας είναι μεγαλύτερη από τον ξενιστή της, τον πλανήτη μας.

Αυτή δεν είναι μια φιλοσοφική δήλωση, είναι απλά επιστήμη βασισμένη στη φυσική, τη χημεία και τη βιολογία. Υπάρχουν πολλές επιστημονικές αναλύσεις, οι οποίες καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι ζούμε πέρα από τα μέσα μας. Οι εξέχοντες επιστήμονες στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποτυπώματος, για παράδειγμα, υπολογίζουν ότι χρειαζόμαστε 1.5 φορές τη Γη για να διατηρήσουμε αυτή την οικονομία. Με άλλα λόγια, για να συνεχίσουμε να λειτουργούμε σε αυτό το επίπεδο, χρειαζόμαστε 50% περισσότερη Γη απ' αυτή που έχουμε. Σε οικονομικούς όρους, είναι το ίδιο με το να ξοδεύεις 50% περισσότερα απ' αυτά που κερδίζεις, και να βυθίζεσαι στο χρέος περισσότερο κάθε χρόνο. Φυσικά, δεν μπορείς να δανειστείς φυσικούς πόρους, έτσι ξοδεύουμε απ' το κεφάλαιό μας, ή κλέβουμε από το μέλλον.

Όταν λέω γεμάτη, εννοώ πραγματικά γεμάτη, πέρα από κάθε περιθώριο για λάθος, πέρα από κάθε διαφωνία περί μεθοδολογίας. Αυτό σημαίνει βασικά ότι η οικονομία μας δεν είναι βιώσιμη. Δεν λέω ότι δεν είναι ωραίο ή ευχάριστο ή ότι είναι κακό για τις πολικές αρκούδες και τα δάση, παρόλο που σίγουρα είναι. Αυτό που λέω είναι ότι η προσέγγισή μας απλά δεν είναι βιώσιμη. Με άλλα λόγια, χάρη σε αυτούς τους ενοχλητικούς νόμους της φυσικής, όταν οι καταστάσεις δεν είναι βιώσιμες, σταματάνε. Ίσως να νομίζετε ότι αυτό είναι αδύνατο. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε την οικονομική ανάπτυξη. Επειδή αυτό θα σταματήσει: η οικονομική ανάπτυξη. Θα σταματήσει λόγω έλλειψης πόρων. Θα σταματήσει λόγω των αυξανόμενων απαιτήσεών μας για πόρους, για χωρητικότητα, σε όλα τα συστήματα της Γης, που τώρα αντιμετωπίζουν οικονομική ζημιά.

Όταν λέμε για το τέλος της οικονομικής ανάπτυξης, σκεφτόμαστε, «Δεν είναι δυνατό,» επειδή έχει τόσο ουσιώδη ρόλο στην κοινωνία μας που σπάνια αμφισβητείται. Παρόλο που η ανάπτυξη έχει φέρει πολλά πλεονεκτήματα, είναι μια ιδέα τόσο ουσιώδης που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την πιθανότητα ότι δεν θα υπάρχει. Παρόλο που έχει φέρει τόσα οφέλη, βασίζεται σε μια τρελή ιδέα, την ιδέα ότι μπορούμε να έχουμε άπειρη ανάπτυξη σ' ένα πεπερασμένο πλανήτη. Ήρθα εδώ να σας πω ότι ο αυτοκράτορας δεν έχει ρούχα. Ότι μια τρελή ιδέα είναι ακριβώς αυτό, είναι τρελή, και τώρα που η Γη έχει γεμίσει, τέλος.

Σκέφτεστε, «Έλα τώρα», Δεν είναι δυνατό. Η τεχνολογία είναι απίστευτη. Οι άνθρωποι είναι πρωτοποριακοί. Υπάρχουν τόσοι πολλοί τρόποι να βελτιώσουμε τον τρόπο που λειτουργούμε. Σίγουρα μπορούμε να βρούμε μια λύση. Συμφωνώ. Χμ, περίπου. Σίγουρα είμαστε καταπληκτικοί, και συχνά λύνουμε περίπλοκα προβλήματα με εκπληκτική δημιουργικότητα. Έτσι εάν το πρόβλημα ήταν να μειώσουμε την παγκόσμια οικονομία από 150% σε 100% των δυνατοτήτων της Γης, θα μπορούσαμε να το κάνουμε. Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι τώρα απλά προθερμαίναμε αυτή τη μηχανή ανάπτυξης. Σχεδιάζουμε να διπλασιάσουμε αυτή την υψηλά-αγχωτική οικονομία μας και μετά να την τετραπλασιάσουμε όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον, αλλά το πολύ σε 40 χρόνια, στη περίοδο ζωής των περισσότερων από σας εδώ. Η Κίνα σχεδιάζει να φτάσει σε αυτό το στόχο σε μόλις 20 χρόνια. Το μόνο πρόβλημα με αυτό το σχέδιο είναι ότι είναι αδύνατο.

Σαν αντεπιχείρημα μερικοί λένε, μα χρειαζόμαστε ανάπτυξη, τη χρειαζόμαστε για να λύσουμε τη φτώχεια. Για ν' αναπτύξουμε την τεχνολογία. Τη χρειαζόμαστε για να κρατήσουμε κοινωνική σταθερότητα. Βρίσκω αυτό το επιχείρημα συναρπαστικό, λες και μπορούμε να λυγίσουμε τους νόμους της φυσικής για να ταιριάζουν στις ανάγκες μας. Η Γη δεν ενδιαφέρεται για τις ανάγκες μας. Η Μητέρα Φύση δεν διαπραγματεύεται. Θέτει κανόνες και περιγράφει συνέπειες. Και αυτά δεν είναι εσωτερικά όρια. Αφορούν φαγητό και νερό, έδαφος και κλίμα, τα βασικά πρακτικά και οικονομικά θεμέλια των ζωών μας.

Έτσι η ιδέα ότι μπορούμε να μεταβούμε ομαλά σε μια υψηλά αποδοτική, ηλιακής ενέργειας, βασισμένη στη γνώση οικονομία μετασχηματισμένη από την επιστήμη και την τεχνολογία έτσι ώστε 9 δις άνθρωποι να μπορούν να ζουν το 2050 μια ζωή αφθονίας και ψηφιακών μεταφορτώσεων είναι μια ψευδαίσθηση. Δεν είναι ότι δεν θα μπορούμε να ταΐσουμε, να ντύσουμε και να στεγάσουμε όλους μας και να ζούμε αξιοπρεπείς ζωές. Σίγουρα μπορούμε. Αλλά η ιδέα ότι μπορούμε να φτάσουμε ήρεμα εκεί με απλά μερικά σκαμπανεβάσματα είναι απλά λάθος, και επικίνδυνα λάθος, επειδή σημαίνει ότι δεν προετοιμαζόμαστε για το τι πραγματικά θα συμβεί.

Ξέρετε, αυτό που συμβαίνει όταν λειτουργείτε ένα σύστημα πέρα από τα όριά του και μετά συνεχίζετε μ' ένα συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό είναι ότι το σύστημα σταματά να δουλεύει και σπάει. Και αυτό είναι που θα συμβεί σε εμάς. Πολλοί από σας σκέφτεστε, σίγουρα μπορούμε να το αποτρέψουμε αυτό. Εάν είναι τόσο άσχημα, θα αντιδράσουμε. Ας αναλύσουμε λίγο αυτή την ιδέα. Είχαμε 50 χρόνια προειδοποιήσεις. Είχαμε την επιστήμη να μας αποδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για αλλαγή. Είχαμε οικονομική ανάλυση να μας δείχνει ότι όχι μόνο έχουμε τα οικονομικά μέσα να το κάνουμε, θα είναι φτηνότερο να δράσουμε νωρίς. Παρόλα αυτά η πραγματικότητα είναι ότι πρακτικά δεν έχουμε κάνει απολύτως τίποτα για ν' αλλάξουμε πορεία. Ούτε καν επιβραδύνουμε. Πέρσι για παράδειγμα. είχαμε τις υψηλότερες στα χρονικά παγκόσμιες εκπομπές CO2. Η κατάσταση στο φαγητό, νερό, έδαφος και κλίμα είναι ακριβώς οι ίδιες.

Δεν το λέω αυτό με απελπιστικό τόνο. Έχω ήδη θρηνήσει γι' αυτά. Αποδέχομαι το πού είμαστε. Είναι λυπηρό, αλλά αυτή είναι η κατάσταση. Αλλά επίσης είναι καιρός να σταματήσουμε την άρνησή μας και ν' αναγνωρίσουμε ότι δεν δρούμε, ούτε καν το σκεφτόμαστε και δεν πρόκειται να δράσουμε μέχρι αυτή η κρίση να χτυπήσει την οικονομία. Και αυτός είναι ο λόγος που το τέλος της ανάπτυξης είναι το κεντρικό θέμα και το συμβάν για το οποίο πρέπει να προετοιμαστούμε.

Πότε θα ξεκινήσει αυτή η μετάβαση; Πότε θα ξεκινήσει η κατάρρευση; Κατά την άποψή μου έχει ήδη ξεκινήσει. Ξέρω ότι οι περισσότεροι δεν το βλέπουν έτσι. Συνηθίζουμε να κοιτάμε τον κόσμο, όχι σαν το ολοκληρωμένο σύστημα που είναι, αλλά σαν μια σειρά από μεμονωμένα θέματα. Βλέπουμε τις διαμαρτυρίες Occupy, βλέπουμε αυξανόμενες κρίσεις χρέους, βλέπουμε την ανισότητα να αυξάνεται, βλέπουμε την επιρροή του χρήματος στην πολιτική, βλέπουμε περιορισμό των πόρων, φαγητού και τιμές πετρελαίου. Αλλά βλέπουμε ,λανθασμένα, όλα αυτά τα θέματα σαν ξεχωριστά προβλήματα που πρέπει να λύσουμε. Κατ' ακρίβεια, είναι το σύστημα στην επώδυνη διαδικασία αποσύνθεσης, το σύστημά μας, της οικονομικής ανάπτυξης που βασίζεται στο χρέος, της αναποτελεσματικής δημοκρατίας, της υπερφόρτωσης του πλανήτη μας, να αυτοκαταστρέφεται.

Θα μπορούσα να σας δείξω αμέτρητες μελέτες και στοιχεία που το αποδεικνύουν, αλλά δεν θα το κάνω επειδή, αν θέλετε να τα δείτε, είναι παντού γύρω μας. Θέλω να σας μιλήσω για τον φόβο. Θέλω να το κάνω αυτό, επειδή κατά τη γνώμη μου, το πιο σημαντικό ζήτημα που αντιμετωπίζουμε είναι το πώς απαντάμε σε αυτό το ερώτημα. Η κρίση είναι αναπόφευκτη. Το θέμα είναι, πώς θα αντιδράσουμε; Φυσικά δεν μπορούμε να ξέρουμε τι θα συμβεί. Το μέλλον είναι εκ φύσεως αβέβαιο.

Αλλά ας σκεφτούμε τι μας λέει η επιστήμη ότι είναι πιο πιθανό να συμβεί. Φανταστείτε την οικονομία μας όταν σπάσει η φούσκα του άνθρακα, όταν οι οικονομικές αγορές αναγνωρίσουν ότι για να έχουμε κάποια ελπίδα να αποτρέψουμε την περιβαλλοντική κρίση να βγει εκτός ελέγχου, πρέπει να διαλυθούν οι βιομηχανίες πετρελαίου και άνθρακα. Φανταστείτε την Κίνα, την Ινδία και το Πακιστάν να κηρύττουν πόλεμο καθώς οι κλιματικές επιπτώσεις δημιουργούν συγκρούσεις για νερό και φαγητό. Φανταστείτε τη Μέση Ανατολή χωρίς έσοδα από πετρέλαιο, αλλά με κυβερνήσεις που καταρρέουν. Φανταστείτε την υπερσυντονισμένη βιομηχανία φαγητού και το στρεσαρισμένο γεωργικό σύστημα να καταρρέει και τα ράφια των σουπερμάρκετ να αδειάζουν. Φανταστείτε 30% ανεργία στην Αμερική καθώς η παγκόσμια οικονομία κυριεύεται από φόβο και αβεβαιότητα.

Τώρα φανταστείτε τι σημαίνει αυτό για εσάς, για την οικογένειά σας, τους φίλους σας, την προσωπική σας οικονομική ασφάλεια. Φανταστείτε τι σημαίνει για την προσωπική σας ασφάλεια καθώς ενας οπλισμένος πληθυσμός θυμώνει και φωνάζει για το πώς επιτράπηκε να συμβεί αυτό. Σκεφτείτε τι θα πείτε στα παιδιά σας όταν σας ρωτήσουν, «Μαμά, μπαμπά, πώς ήταν το 2012 όταν είχατε την πιο ζεστή δεκαετία που καταγράφηκε για τρίτη συνεχόμενη φορά, όταν όλοι οι επιστήμονες στον κόσμο έλεγαν ότι έχετε σοβαρό πρόβλημα, όταν οι ωκεανοί είχαν οξιδοθεί, όταν οι τιμές του πετρελαίου και του φαγητού είχαν εκτοξευτεί, όταν διαδήλωναν στους δρόμους του Λονδίνου και καταλάμβαναν την Wall Street; Μαμά και μπαμπά, όταν το σύστημα κατέρρεε, τι κάνατε, τι σκεφτόσασταν;»

Πώς νιώθετε όταν σβήσουν τα φώτα της παγκόσμιας οικονομίας στο μυαλό σας, όταν οι υποθέσεις σας για το μέλλον ξεθωριάζουν και αναδύεται κάτι πολύ διαφορετικό; Πάρτε μια στιγμή και πάρτε μια ανάσα και σκεφτείτε, τι νιώθετε σε αυτό το σημείο; Άρνηση ίσως. Ίσως θυμό. Ίσως φόβο. Φυσικά, δεν ξέρουμε τι θα συμβεί και πρέπει να ζούμε με την αβεβαιότητα. Αλλά όταν σκεφτούμε αυτές τις πιθανότητες που περιέγραψα, ίσως πρέπει να νιώσουμε λίγο φόβο.

Κινδυνεύουμε, όλοι μας, και έχουμε εξελιχτεί να αντιδρούμε στον κίνδυνο με φόβο για να παρακινήσουμε μια δυνατή αντίδραση, να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε μια απειλή. Αυτή τη φορά όμως, δεν είναι μια τίγρη στο στόμιο της σπηλιάς. Δεν μπορείς να δεις τον κίνδυνο στην πόρτα σου. Αλλά αν κοιτάξεις, τον βλέπεις στην πόρτα του πολιτισμού σου. Γι' αυτό πρέπει να νιώσουμε αυτό το αίσθημα τώρα όσο τα φώτα είναι ακόμη αναμμένα, επειδή εάν περιμένουμε να επικρατήσει η κρίση, ίσως πανικοβληθούμε και κρυφτούμε. Αν το νιώσουμε τώρα και το σκεφτούμε καλά, θα αντιληφθούμε ότι δεν έχουμε κάτι να φοβηθούμε εκτός από τον φόβο. Ναι, τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα, και σύντομα, σίγουρα στη δική μας ζωή, αλλά είμαστε ικανοί να αντιμετωπίσουμε οτιδήποτε έρχεται κατά μέρος μας.

Βλέπετε, αυτοί που πιστεύουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να λύσουν οποιοδήποτε πρόβλημα, ότι η τεχνολογία είναι απεριόριστη, ότι η αγορά μπορεί να δράσει για καλό, έχουν όντως δίκιο. Το μόνο που λείπει είναι ότι χρειάζεται μια καλή κρίση για να δραστηριοποιηθούμε. Όταν νιώθουμε φόβο, και φοβόμαστε την απώλεια είμαστε ικανοί για εξαιρετικά πράγματα. Σκεφτείτε τον πόλεμο. Μετά τον βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ, πήρε μόλις 4 μέρες στη κυβέρνηση να απαγορεύσει την παραγωγή αυτοκινήτων για πολίτες και να ανακατευθύνει την αυτοκινητοβιομηχανία, και να προχωρήσει στην κατανομή φαγητού κι ενέργειας. Σκεφτείτε πώς αντιδρά μια εταιρία μπροστά στην απειλή χρεοκοπίας και πώς μια αλλαγή που έμοιαζε αδύνατη απλά γίνεται. Σκεφτείτε πώς αντιδρά ένα άτομο σε μια διάγνωση ασθένειας που απειλεί τη ζωή του και πόσο αλλάζει ο τρόπος ζωής του που ενώ πριν έμοιαζε τόσο δύσκολο ξαφνικά γίνεται σχετικά εύκολα.

Είμαστε έξυπνοι, είμαστε πραγματικά καταπληκτικοί, αλλά μας αρέσει μια καλή κρίση. Τα καλά νέα, αυτή είναι τεράστια. (Γέλια) Σίγουρα, εάν κάνουμε λάθος, μπορεί να έρθουμε αντιμέτωποι με το τέλος του πολιτισμού, αλλά αν το πετύχουμε, μπορεί αντιθέτως να είναι η απαρχή του πολιτισμού. Και πόσο τέλειο θα ήταν να πείτε στα εγγόνια σας ότι λάβατε μέρος σε αυτό;

Πάντως δεν υπάρχει κάποιο τεχνικό ή οικονομικό φράγμα να μας εμποδίζει. Επιστήμονες όπως ο Τζέιμς Χάνσεν μας λένε ότι ίσως χρειαστεί να εξαλείψουμε τις εκπομπές CO2 από την οικονομία μέσα σε μόνο λίγες δεκαετίες. Ήθελα να μάθω τι χρειαζόταν για να γίνει αυτό, έτσι συνεργάστηκα με τον καθ. Γιόργκεν Ράντερς από τη Νορβηγία για να βρούμε την απάντηση. Αναπτύξαμε ένα σχέδιο ονόματι «Σχέδιο Πολέμου Ενός Βαθμού» -- ονομάστηκε έτσι από το επίπεδο της κινητοποίησης και της συγκέντρωσης που απαιτείται. Προς έκπληξή μου, η εξάλειψη εκπομπών CO2 απ' την οικονομία σε μόλις 20 χρόνια είναι αρκετά εύκολη και αρκετά φτηνή, όχι πολύ φτηνή, αλλά σίγουρα λιγότερο από το κόστος της κατάρρευσης του πολιτισμού. Αυτό δεν το υπολογίσαμε με ακρίβεια, αλλά καταλαβαίνουμε ότι είναι πολύ ακριβό. Μπορείτε να διαβάσετε τις λεπτομέρειες, αλλά εν συντομία, μπορούμε να μεταμορφώσουμε την οικονομία μας. Μπορούμε να το κάνουμε με υπάρχουσα τεχνολογία. Μπορούμε να το κάνουμε με προσιτό κόστος. Μπορούμε να το κάνουμε με υπάρχουσες πολιτικές δομές. Το μόνο πράγμα που πρέπει ν' αλλάξουμε είναι ο τρόπος που σκεφτόμαστε και νιώθουμε. Και εδώ είναι που έρχεται η δική σας συνεισφορά.

Όταν σκεφτόμαστε το μέλλον που ζωγράφισα, φυσικά πρέπει να φοβηθούμε λίγο. Αλλά ο φόβος μπορεί να είναι παραλυτικός ή ενδυναμωτικός. Πρέπει ν' αποδεχτούμε το φόβο και πρέπει να δράσουμε. Πρέπει να δράσουμε λες και το μέλλον εξαρτάται απ' αυτό. Πρέπει να δράσουμε λες και έχουμε μόνο ένα πλανήτη. Μπορούμε να το κάνουμε. Ξέρω ότι οι σκληροπυρηνικοί της ελεύθερης αγοράς θα σας πούνε ότι περισσότερη ανάπτυξη, περισσότερα πράγματα και 9 δις άνθρωποι που ψωνίζουν είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε. Κάνουν λάθος. Μπορούμε να είμαστε κάτι καλύτερο, κάτι πολύ καλύτερο. Έχουμε πετύχει αξιοθαύμαστα πράγματα από το πώς να καλλιεργούμε φαγητό πριν 10,000 χρόνια. Έχουμε χτίσει πανίσχυρα θεμέλια επιστήμης, γνώσης και τεχνολογίας, υπεραρκετά για να χτίσουμε μια κοινωνία όπου 9 δις άνθρωποι μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπείς, γεμάτες νόημα και ικανοποίηση ζωές. Η Γη μπορεί να το υποστηρίξει αυτό αν διαλέξουμε το σωστό δρόμο.

Έχουμε την επιλογή σ΄ αυτή την κρίσιμη στιγμή να ρωτήσουμε και ν' απαντήσουμε τα μεγάλα ερωτήματα της κοινωνικής εξέλιξης, όπως, τι θέλουμε να γίνουμε όταν μεγαλώσουμε, όταν ξεπεράσουμε αυτή την ενθουσιώδη εφηβική φάση όπου νομίζουμε ότι δεν υπάρχουν όρια και υποφέρουμε από ψευδαισθήσεις αθανασίας; Είναι καιρός να ωριμάσουμε, να είμαστε πιο σοφοί, πιο ήρεμοι, πιο σώφρονες. Όπως οι προηγούμενες γενιές, θα μεγαλώσουμε εν καιρώ πολέμου -- όχι πόλεμο μεταξύ πολιτισμών, αλλά σ' ένα πόλεμο για τον πολιτισμό, για την εξαιρετική ευκαιρία να χτίσουμε μια κοινωνία πιο δυνατή και πιο ευτυχισμένη και με σχέδια παραμονής στη μέση ηλικία.

Μπορούμε να διαλέξουμε ζωή αντί για φόβο. Μπορούμε να κάνουμε ό,τι χρειάζεται, αλλά θα χρειαστεί κάθε επιχειρηματίας, κάθε καλλιτέχνης, κάθε επιστήμονας, κάθε μεσάζοντας, κάθε μητέρα, πατέρας και παιδί, καθένας μας. Αυτή μπορεί να είναι η καλύτερη στιγμή μας.

Ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)